Stand van zaken Raadsbrief vervoersmogelijkheden Biezenmortel (1)

Onderwerp Vervoersmogelijkheden Biezenmortel

Aan de leden van de gemeenteraad

Portefeuillehouder Rik Grashoff Behandelend ambtenaar Postadres Postbus 90155 5000 LH Tilburg

Beste raadsleden, In de vergadering van de gemeenteraad van 9 november 2023 is motie B24-059 aangenomen met de titel ‘Beter bereikbaar Biezenmortel’ (https://tilburg.raadsinformatie.nl/document/13465583/1#search= %22B24-059%22). Hierin wordt het college verzocht te onderzoeken hoe Biezenmortel op korte termijn beter aangesloten kan worden op het Tilburgs OV-netwerk. In dit onderzoek wordt tevens gevraagd om de mogelijkheden voor de Bogerd, bedrijventerrein Kreitenmolen en Koningsoord mee te nemen. Inmiddels is het onderzoek afgerond. Het adviesbureau heeft een vervoerkundige en getalsmatige uitwerking gedaan, naast het voeren van gesprekken met de verschillende betrokken partijen en de Cooperatie Biezenmortel. Met deze brief informeren wij u over de bevindingen die we uit onderzoek hebben opgedaan. Het bijbehorende rapport treft u als bijlage bij deze brief. Conclusies Het onderzoek laat zien dat er een spanning is tussen de wensen vanuit de samenleving en de vervoerkundige en financiële mogelijkheden. Daar waar het doortrekken van buslijn 9 vanuit gebruikersperspectief meerwaarde lijkt te hebben, is deze verbinding echter op basis van vervoerkundige en financiële kengetallen op korte termijn te kostbaar om te exploiteren.

Behoefte aan openbaar vervoer Er is een duidelijke behoefte vanuit Biezenmortel, Landpark Assisië en de werknemers van bedrijventerrein Kreitenmolen voor een betere en betrouwbare ov-verbinding met Tilburg. Het doortrekken van lijn 9 is voor de meeste doelgroepen de best passende vervoersoplossing. Het inzetten op een vaste verbinding in de vorm van lijn 9 blijft vanuit gebruikersoogpunt dan ook de meest wenselijke optie. Beperkte vervoersvraag In het rapport is uitgebreid de potentie beschreven van de situatie waarin lijn 9 zou worden doorgetrokken, vanuit Udenhout, via Kreitenmolen en het Landpark Assisië, naar het dorp Biezenmortel. We zien in de resultaten van het onderzoek dat het dorp Biezenmortel, Landpark Assisië en bedrijventerrein Kreitenmolen een dusdanig minimale vervoersvraag genereren dat deze niet in verhouding staat tot de kosten van het aanbieden van een vaste verbinding met een lijnbus. In tabel 1 zijn de resultaten van deze berekening weergegeven. In de tabel staat de potentie (uitgedrukt in aantallen reizigers) die het doortrekken van lijn 9 heeft en de daarbij behorende bezettingsgraad (het aantal reizigers per rit). De verwachte gemiddelde bezettingsgraad bij het doortrekken van lijn 9 via Kreitenmolen, het Landpark en het dorp Biezenmortel bedraagt 1,06 reiziger per rit.

Datum 10 december 2024 Uw kenmerk Motie 24-059 Afdeling Bezoekadres Stadhuisplein 130

Tabel: Geschatte totale potentie en bezetting verlenging lijn 9 (bron: pagina 23 van het rapport) De netto kosten van de verlenging van lijn 9 bedragen tussen de €530.000 - €730.000 per jaar, waarbij ook uitdagingen in rijtijden en exploitatie blijven bestaan. Vervoersvraag in de toekomst: nog steeds beperkt In de huidige situatie (januari 2024) telt Biezenmortel (kern, buitengebied en Landpark Assisië) 1.483 inwoners. Uitgangspunt is echter dat het dorp gaat groeien, naar 1.800 inwoners in het jaar 2032 en na voltooiing van de woningenbouw in 2040 telt Biezenmortel 2.400 inwoners. In het rapport is de doorkijk gemaakt naar de potentie van lijn 9 op de lange termijn. Bij verdubbeling van het aantal inwoners in Biezenmortel (dus bij 3.000 inwoners) mogen we een verdubbeling van bovenstaande bezettingsgraad verwachten. Dat betekent dat de gemiddelde bezetting toeneemt naar 2,1 reizigers per rit. Omdat ook de vervoersvraag van Landpark Assisië en bedrijventerrein Kreitenmolen in deze reizigersberekeningen zit, zou ook hier een verdubbeling plaatsvinden van aantallen bezoekers en werknemers. Dit is echter omgeven door onzekerheden. Ondanks de geplande groei van Biezenmortel, blijft het onzeker in hoeverre de vervoersvraag in de toekomst daadwerkelijk toe zal nemen en voldoende zal zijn om een vaste bus te kunnen dragen.

Andere vervoersmogelijkheden In het onderzoek is ook ingegaan op alternatieven. Hieruit blijkt dat er andere vervoersoplossingen zijn die ook tegemoet komen in het verbeteren van de bereikbaarheid van Biezenmortel (op de korte termijn), en die makkelijker en kostenefficiënter zijn te realiseren dan het doortrekken van lijn 9. De belangrijkste aanbevelingen betreffen het aandragen van haltes voor Bravoflex en het doorontwikkelen (uitbreiden) van de bedieningstijden van de buurtbus. Maatschappelijke meerwaarde Wij zien ook de maatschappelijke meerwaarde van het doortrekken van lijn 9 naar Biezenmortel en hebben de provincie dan ook verzocht om een verplichte halte in Biezenmortel op te nemen in de nieuwe ov-concessie. Op basis van de geringe vervoervraag en bediening door buurtbus 239 heeft de provincie hiervan afgezien en is verlenging van lijn 9 op de korte termijn niet waarschijnlijk. Langetermijnvisie: woningbouw Biezenmortel en station Udenhout als kans Met de groei van het aantal inwoners in Biezenmortel als gevolg van woningbouw, stijgt de kans voor het doortrekken van lijn 9 naar Biezenmortel. De ov-concessie biedt de mogelijkheid om tijdens de looptijd eventueel deze aanpassing door te voeren. Wij blijven de maatschappelijke waarde van het doortrekken van lijn 9 bij de provincie benadrukken.

Op de langere termijn ontstaan echter ook andere mogelijkheden met name door de realisatie van een station in Udenhout. De komst van een station biedt meer inwoners toegang tot het openbaar vervoer per trein en biedt bij uitstek de mogelijkheid om wijzigingen in het buslijnennet door te voeren. Dit zou dan ook de kans kunnen bieden om Biezenmortel aan een stads-/streeklijn te koppelen. Wanneer het dorp gaat groeien en een station in zicht is, zal nieuw onderzoek moeten worden uitgevoerd om te bepalen wat de beste en haalbare optie is voor Biezenmortel. Verbetering vervoersmogelijkheden Zoals vermeld staan er in het rapport ook aanbevelingen die, anders dan het doortrekken van lijn 9, ook de ov-bereikbaarheid verbeteren. Onderstaande aanbevelingen willen we graag met de coöperatie Biezenmortel verder verkennen. “Laat het dorp haltes voor Bravoflex aandragen” Vanaf 1 januari 2026 start Bravoflex. Dit is kleinschalig vraagafhankelijk vervoer in de gehele regio, in samenwerking met de provincie, dat kansen biedt om de bereikbaarheid in met name de avonduren en weekenden – wanneer de buurtbus niet rijdt – te verbeteren. Indien vanuit de bewoners een opstappunt voor Bravoflex gewenst is, willen wij met de provincie in gesprek gaan om zo’n opstappunt in Biezenmortel te realiseren.

“Zet in op doorontwikkeling van de buurtbus” De huidige buurtbus biedt in bijna alle gevallen een passende vervoersoplossing, op enkele volle ritten na. Een goed functionerende scholierenlijn 639 kan deze volle ritten op de buurtbus grotendeels verlichten. Een manco van de buurtbus zijn de bedieningstijden. De buurtbus rijdt namelijk van maandag tot en met vrijdag overdag. Om de service uit te breiden naar de zaterdagen, is het belangrijk voldoende chauffeurs te vinden. De mogelijkheid bestaat ook om een eigen, nieuwe buurtbus op te richten, maar dat heeft meer voeten in aarde. Wij zijn bereid om te ondersteunen bij het werven van vrijwilligers voor deze dienst. Reactie coöperatie Biezenmortel op deze conclusies De coöperatie Biezenmortel is vanaf de start betrokken geweest bij de uitvoering van de verkenning. Naast deelname in de projectgroep die zes keer bij elkaar is gekomen, is men betrokken geweest bij de 2 bijeenkomsten met bewoners en andere stakeholders om de vervoersvraag en -behoefte in beeld te brengen. De conceptrapportage is dan ook met de coöperatie Biezenmortel besproken. De coöperatie heeft teleurgesteld gereageerd op de uitkomsten van het rapport, met name in relatie tot het doortrekken van lijn 9. Hun volledige reactie hebben wij als bijlage bij deze brief toegevoegd. Wij begrijpen deze teleurstelling ten zeerste.

Een voorziening als een stadslijn heeft meerwaarde. De bereikbaarheid en leefbaarheid van Biezenmortel en het buitengebied zal toenemen wanneer er een stadsdienst rijdt met ruime bedieningstijden en voldoende frequentie. Op de korte termijn zien wij onvoldoende vervoerkundig draagvlak voor een vaste lijndienst in de vorm van doortrekking van lijn 9. Voor de langere termijn geldt dat, vanwege het al dan niet realiseren van station Udenhout en andere ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied, kansen ontstaan om tijdens de lopende concessie een vaste busverbinding te realiseren. Wij blijven met de provincie in gesprek om de mogelijkheden gedurende de looptijd van de concessie in beeld te houden. Vervolg Bovenstaande twee punten op de verbetering van de vervoersmaatregelen (Bravoflex en buurtbus) kunnen worden verkend. Als dit lukt, bieden ze beide een directe verbetering van het openbaar vervoer

in onze regio. Wij gaan binnenkort in gesprek met de coöperatie Biezenmortel om de aandachtspunten en alternatieven verder te verkennen. De motie B24-059 is hiermee afgedaan. Met vriendelijke groet, Het college,

mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris

drs. Th.L.N. Weterings burgemeester

Bijlage 1: Eindrapport “Verkenning vervoersoplossingen Biezenmortel, Mobycon, 30 oktober 2024 Bijlage 2: Reactie coöperatie Biezenmortel op het eindrapport