Signaalwaarden en vergelijking kengetallen nav informatiebijeenkomst 06102025

Toezegging kengetallen informatiebijeenkomst begroting 2026 Algemene conclusie Een vergelijking van financiële kengetallen laat zien dat in alle gebenchmarkte gemeenten sprake is van een stijgende trend voor de schuldquote en dalende trend voor de solvabiliteit. Van belang daarbij is om de kengetallen te relateren aan de inhoudelijke opgaven waar gemeenten de komende jaren voor staan. Dit vraagt investeringen die de financiële positie op korte termijn beïnvloeden. Op de langere termijn moeten deze investeringen bijdragen aan brede welvaart. Daarnaast is het van belang om nadrukkelijk naar het geheel van kengetallen te kijken. Het aangaan van schulden is minder risicovol als de structurele exploitatieruimte gezond is, de weerstandscapaciteit groot en het kengetal belastingcapaciteit laag. Als we naar het geheel van kengetallen kijken scoort Tilburg meerjarig op alle kengetallen laag of gemiddeld en relatief goed ten opzichte van de gebenchmarkte gemeenten. Dit is in het gesprek over de financiële positie dit voorjaar ook door onze accountant bevestigd. Een vergelijking met andere gemeenten blijft daarbij discutabel. Enerzijds omdat iedere gemeente vanuit een andere uitgangspositie start. Anderzijds omdat gemeenten vrij zijn in de manier waarop zij kengetallen berekenen. Daarbij geldt dat Tilburg voor de financiële kengetallen geen afslagen doet.

Dat betekent dat het volledige investeringsprogramma is verwerkt in de kengetallen. In die zin is een benchmark voor de meerjarenraming minder betrouwbaar dan een benchmark op basis van voorgaande jaarrekeningen. Signaalwaarden In onderstaande tabel staan de signaalwaarden zoals opgenomen in de nota Financiële positie, gebaseerd op de waarden die de VNG hiervoor hanteert. Aangegeven is wanneer het risico laag (groen), middel (geel) of hoog (rood) is. Signaalwaarden (risico) Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

Laag <90% <90%

Middel 90-130% 90-130%

Hoog >130% >130%

>50% >0%

20-50% 0%

<20% <0%

<20% <95%

20-35% 95-105%

>35% >105%

Vergelijking gemeente Algemeen Hieronder is een vergelijking gemaakt per kengetal met een aantal vergelijkbare gemeenten. Het gaat hier om de financiële kengetallen die verplicht zijn vanuit de BBV, omdat de overige kengetallen vaak Tilburg-specifiek zijn, zoals de kapitaallastenratio. We merken op dat het lastig is om te vergelijken, omdat elke gemeente er een andere systematiek op nahoudt. Hoewel de formules die eronder liggen hetzelfde zijn, wordt er bijvoorbeeld anders omgegaan met het berekenen van de lange termijn financieringsbehoefte (wel of geen afslag op de financieringsbehoefte) en de investeringsportefeuille (welke investeringen zijn wel/niet meegenomen in de berekening). Dat maakt het één op één vergelijken lastig. We hebben gekozen voor gemeenten waarvan het lijkt dat die qua systematiek het meest op Tilburg lijken of voor gemeenten die geografisch gezien in de buurt liggen. Netto schuldquote (gecorrigeerd) De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij een aantal gemeenten zien we vergelijkbare stijgingen zoals in Tilburg. Breda geeft als reden aan dat het aantrekken van leningen wordt gedempt door vooruit ontvangen subsidies van het Rijk in 2024 en 2025. Daarnaast kunnen gemeenten hun eigen systematiek hebben om te berekenen hoeveel vreemd vermogen ze denken nodig te hebben.

Netto schuldquote Tilburg Haarlem Utrecht Maastricht Breda

Prognose 2026 72% 67% 87% 80% 65%

Prognose 2027 88% 76% 89% 98% 72%

Prognose 2028 97% 85% 96% 115% 76%

Prognose 2029 108% 97% 103% 122% 76%

Netto schuldquote gecorrigeerd Tilburg Haarlem Utrecht Maastricht Breda

Prognose 2026 69% 64% 86% 68% 52%

Prognose 2027 85% 74% 87% 86% 60%

Prognose 2028 95% 82% 95% 103% 63%

Prognose 2029 106% 95% 101% 110% 65%

Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen en het bezit van de gemeente is afbetaald. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Ten opzichte van andere gemeenten doet de gemeente Tilburg het goed. Dat komt onder andere door ons relatief hoog eigen vermogen. Solvabiliteitsratio Tilburg Haarlem Utrecht Maastricht Breda

Prognose 2026 41% 32% 20% 27% 17%

Prognose 2027 36% 31% 21% 25% 17%

Prognose 2028 33% 30% 20% 22% 18%

Prognose 2029 31% 29% 19% 21% 19%

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte er is om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Hierin zien we tussen gemeenten een vergelijkbaar beeld. Structurele exploitatieruimte Tilburg Haarlem Utrecht Maastricht Breda

Prognose 2026 2,5% 2,0% 1,7% 2,0% 1,8%

Prognose 2027 1,6% 2,0% 0,1% 2,0% 1,9%

Prognose 2028 0,9% 2,0% -0,1% 0,0% 1,7%

Prognose 2029 0,0% 1,0 -0,1% 0,0% 1,7%

Grondexploitatie Grondexploitatie kan risicovol zijn als de gemeente veel grond heeft. Het kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale baten. Hierin zien we tussen gemeenten een vergelijkbaar beeld. Grondexploitatie Tilburg

Prognose 2026 4,1%

Prognose 2027 3,5%

Prognose 2028 2,6%

Prognose 2029 4,3%

Haarlem Utrecht Maastricht Breda

1,0% 4,8% 5,0% 2,2%

-1,0% 3,3% 5,0% 2,3%

2,0% 1,8% 5,0% 2,3%

0,0% 0,2% 0,0% 2,2%

Belastingcapaciteit De ruimte die de gemeente heeft om belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Onder woonlasten wordt verstaan OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde waarde in de gemeente. Het kengetal wordt berekend door de totale woonlasten meerpersoonshuishouden te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het jaar daarvoor. Ten opzichte van andere gemeenten doet de gemeente Tilburg het goed. Van de grote gemeenten hebben we de laagste woonlasten. Dat betekent dat er in principe ruimte is om de lokale lasten te laten stijgen en hierdoor meer baten te generen. Meerjarig zien we dat gemeenten anders omgaan met dit kengetal. Vaak wordt 2026 ‘doorgetrokken’ naar 2029, omdat het niet te voorspellen is hoe de lokale lasten gemiddeld meerjarig op landelijk niveau zich ontwikkelen.

Belastingcapaciteit

Prognose Prognose 2026 2027 Tilburg 74% 76% Haarlem 107% 107% Utrecht* 124% 124% Maastricht 103% 103% Breda 86% 87% * Meerspersoonshuishouden (120% voor éénpersoons)

Prognose 2028 79% 107% 124% 103% 88%

Prognose 2029 82% 107% 124% 103% 89%