Raadsvoorstel voorbereidingskrediet mobiliteitshub Stadswinkel

Voorblad Raadsvoorstel Voorbereidingskrediet Mobiliteitshub/ Openbare Fietsen Scooterstalling onder de Stadswinkel Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

28 oktober 2025, nr. 47 Wethouder Grashoff Ruimte M. Gresnigt

Samenvatting Tilburg wil groeien in inwoneraantal, leefbaarheid en duurzame mobiliteit. Fietsen speelt hierin een centrale rol. Door een multifunctionele fietsenstalling te realiseren voor gemeentemedewerkers en bezoekers van het Stadsforum, Koningswei en de binnenstad, wordt de ruimte efficiënt benut. Er is nu al een tekort aan fiets- en scooterparkeerplekken, vooral tijdens drukke momenten zoals stapnachten en zaterdagmiddagen. De nieuwe stalling moet beheerd, toegankelijk en ook ’s avonds en ’s nachts open zijn. Daarnaast voorziet het plan in betere voorzieningen voor aangepaste fietsen en scootmobielen van medewerkers, en worden er openbare toiletten toegevoegd.

Collegebesluit Het college stelt de raad voor: 1. kennis te nemen van de haalbaarheidsstudie voor het realiseren van een openbare fiets- en (deel)scooterstalling onder de stadswinkel. 2. in te stemmen met de voorkeursvariant F “Compacte spiraalvormige hellingbaan” voor het realiseren van de ingang. 3. in te stemmen met de indeling en positionering zoals omschreven in de voorkeursvariant waarbij we 905 plekken voor fietsen in alle vormen (deelfiets, bakfiets, e-bike, speciale fiets, etc) en 105 plekken voor (deel)scooters realiseren ten koste van 47 autoparkeerplaatsen. 4. een voorbereidingskrediet van €560.000 ter beschikking te stellen voor het maken van het definitieve ontwerp.

Raadsvoorstel voorbereidingskrediet mobiliteitshub Stadswinkel

1

Raadsvoorstel Voorbereidingskrediet Mobiliteitshub/ Openbare Fietsen Scooterstalling onder de Stadswinkel Aanleiding Tilburg heeft de ambitie om te groeien in inwoneraantal, de leefbaarheid te vergroten en de mobiliteitstransitie te versnellen. Actieve vormen van mobiliteit, zoals fietsen, spelen hierin een sleutelrol. De combinatie van meer woningen en meer fietsgebruik vraagt om slimme oplossingen voor fietsparkeren. Door een fietsenstalling te realiseren met dubbel gebruik – voor zowel gemeentemedewerkers als bezoekers van het Stadsforum, Koningswei en de binnenstad – benutten we de schaarse ruimte efficiënt en dragen we bij aan de stedelijke ambities. Dit is conform de ambitie uit de Fietsagenda 2020 die op 8 december 2020 is vastgesteld door het college. Hierin wordt een goed toegankelijke fietsenstalling aan deze zijde van de stad als randvoorwaardelijk beschouwd om te voorzien in de behoefte aan fietsparkeren aan deze zijde van de stad. In de op 9 april 2024 door het college vastgestelde “basis op orde fietsparkeren” is de eerste actielijn het realiseren van een beheerde fiets- en scooterstalling bij de stadswinkel aan het Koningsplein. Hierover is de raad geïnformeerd middels een raadsbrief. Met dit voorstel geven we hier uitvoering aan. Uit tellingen in 2022 blijkt dat er een tekort is aan fietsparkeerplekken in de binnenstad.

In het horecagebied van de binnenstad stonden tijdens de meting in de stapnacht 1030 fietsen op straat waarvan 700 fietsen in een straal van 150 meter rond de stadswinkel. Deze vraag kan niet worden opgevangen in de bestaande Heuvelstalling. Deze stalling staat praktisch gezien vol in de stapnachten. De landelijke richtlijnen voor acceptabele loopafstanden van een fietsparkeervoorziening tot je bestemming is 150 meter. Dit ligt aanzienlijk lager dan de loopafstand tot een autoparkeervoorziening. Dat maakt dat de bereidheid om je fiets in een stalling te zetten afneemt naarmate de loopafstand toeneemt. Daarom is de Heuvelstalling op dit moment het enige realistische alternatief voor een groot deel van het uitgaanspubliek. De stalling onder de stadswinkel zal met name gericht zijn op het uitgaanspubliek van het Piusplein en omgeving. De stalling bij de Concertzaal ligt te excentrisch ten opzichte van het horecagebied. Ook het aantal scooterparkeerplekken is ontoereikend, met name op zaterdagmiddag, wanneer er meer dan 200 scooters te veel zijn voor het beschikbare aantal plekken. Deze scooters zorgen nu op een aantal plekken voor overlast. Aan het stallen van scooters zijn strengere eisen verbonden dan aan het stallen van fietsen. Dit geldt met name voor de afzuiging en brandveiligheidseisen.

Dit zorgt ervoor dat we weinig beheerde voorzieningen hebben waar de scooter geparkeerd kan worden. De stalling onder de stadwinkel voldoet wel aan deze eisen omdat het een autoparkeergarage is en goede afzuiging en sprinklerinstallatie heeft. Er is dus een duidelijke behoefte aan een beheerde, toegankelijke stalling voor (deel)fietsen en (deel)scooters in dit deel van de stad, die ook ’s avonds en ’s nachts geopend is. Naast de behoefte voor bezoekers van de binnenstad is er nog een aanleiding. Na de opening van de Stadswinkel en het Stadskantoor is er nog een verbetering mogelijk voor het stallen van aangepaste fietsen en scootmobielen voor medewerkers. Door het realiseren van een goed toegankelijke en beheerde voorziening op deze locatie voorzien we deze medewerkers van een toegankelijke (fiets)parkeervoorziening. Toegankelijkheid van de stalling is een belangrijk onderdeel voor medewerkers van de gemeente Tilburg, maar ook voor de bezoekers van de binnenstad. Samen met Toegankelijk Tilburg is gezocht naar een entree die toegankelijk is voor mensen met een driewielfiets, scootmobiel of een andere aangepaste fiets. Dit voorstel sluit ook aan bij de behoefte aan meer openbare toiletvoorzieningen in de stad. De stalling wordt voorzien van toiletten, zowel toiletten voor mensen met een beperking als reguliere openbare toiletten.

Beoogd effect Met het realiseren van een openbare stalling voor (deel)fietsen en (deel)scooters zorgen we voor voldoende capaciteit voor de binnenstad. Zo maken we de openbare ruimte prettiger en toegankelijker. Hinderlijk

Raadsvoorstel voorbereidingskrediet mobiliteitshub Stadswinkel

2

gestalde fietsen beperken de toegankelijkheid en bereikbaarheid van de stad. Tilburg streeft naar inclusiviteit, zoals verwoord in de loopagenda Tilburg Loopt! 2020. Door fietsen van de straat naar een stalling te verplaatsen, verbeteren we de doorgang voor nood- en hulpdiensten en blijft het trottoir toegankelijk voor rolstoelen, kinderwagens, scootmobielen en mensen met een taststok. Ook vermindert de overlast voor omwonenden. Vanuit de ervaring in andere stallingen zien we een toename in buitenmaats fietsen. In dit voorstel reserveren we hier voldoende ruimte voor, zodat bakfietsen en andere fietsen die niet in de standaard fietsenrekken passen hier ook kunnen stallen. Naast voldoende plek voor (buitenmaats)fietsen zorgen we voor optimale toegankelijkheid in deze stalling. Doordat we met een hellingbaan werken kunnen de zwaardere scootmobielen en scooters hier ook terecht. De entree die als beste uit de haalbaarheidsstudie komt is een entree die goed toegankelijk is en is in overleg met Toegankelijk Tilburg gekozen.

Voorstel 1. 2. 3.

4.

Kennisnemen van de haalbaarheidsstudie voor het realiseren van een openbare fiets- en (deel)scooterstalling onder de stadswinkel. Instemmen met de voorkeursvariant F “Compacte spiraalvormige hellingbaan” voor het realiseren van de ingang. Instemmen met de indeling en positionering zoals omschreven in de voorkeursvariant waarbij we 905 plekken voor fietsen in alle vormen (deelfiets, bakfiets, e-bike, speciale fiets, etc) en 105 plekken voor (deel)scooters realiseren ten koste van 47 autoparkeerplaatsen. Een voorbereidingskrediet van €560.000 ter beschikking stellen voor het maken van het definitieve ontwerp.

Argumenten 1.1. De haalbaarheidsstudie laat de afweging zien die gemaakt is om tot de voorkeursvariant te komen In de haalbaarheidsstudie zijn de onderzochte varianten te zien inclusief de beoordelingen van het projectteam. Alle opties zijn afgewogen en waar relevant besproken met stakeholders zoals omwonenden en Toegankelijk Tilburg. Het resultaat is een balans tussen stedenbouwkundige inpasbaarheid in het openbare gebied, bruikbaarheid voor de voertuigen die we in de stalling wensen, toegankelijkheid voor mensen met een beperking en investering in onderhoud. 2.1. Deze variant scoort het beste op de gestelde criteria In de haalbaarheidsstudie zijn alle voor- en nadelen bekeken op het gebied van “bereikbaarheid en toegankelijkheid”, de “positie van de entree” en de “inrichting en positionering van de fietsenstalling”. Voor de “bereikbaarheid en toegankelijkheid” heeft een variant met een flauwe helling de voorkeur. Dit is stedenbouwkundig redelijk goed inpasbaar in het openbaar gebied, voor alle voertuigen te gebruiken, verkeersveilig, integraal toegankelijk voor mensen met een beperking en vraagt weinig onderhoud. Als gekeken wordt naar de “positie van de entree” dan heeft variant F “Compacte spiraalvormige helling” de voorkeur.

Deze variant is compact, alle stedenbouwkundige verbindingen blijven in stand, de entree is goed zichtbaar en bruikbaar voor fietsers, de variant is te combineren met markt, kermis en ondergrondse infra. Het enige nadeel van deze variant is dat de geplande bomen rondom de bestaande entree van de fietsenstalling Kattenrug niet geplant kunnen worden De bomen kunnen bij variant F wel lager dan het maaiveld geplant worden (in het midden van de wokkel op het niveau van de stalling) en op andere plekken in het gebied. Dit moet in de uitwerking van het definitieve ontwerp verder worden uitgewerkt.

Raadsvoorstel voorbereidingskrediet mobiliteitshub Stadswinkel

3

Op pagina 61 uit de haalbaarheidsstudie is de compacte spiraalvormige helling getekend op de plek van de huidige openbare fietsenstalling. De compacte spiraalvormige entree vraagt beperkte extra ruimte. Er blijft 1,5 meter vrij tussen het terras en de entree. 2.2. Deze variant sluit aan bij veel van de wensen van omwonenden Voor de start van de haalbaarheidsstudie (14 mei 2024) is er een bewonersavond georganiseerd om de eerste denkrichtingen te presenteren en wensen en zorgen van inwoners op te halen. Voor de locatie van de ingang van de mobiliteitshub zijn toen een aantal te onderzoeken opties voorgesteld, waaronder de optie in de steeg waar de huidige ingang van de ambtenarenfietsenstalling onder de Stadswinkel zit. Over deze optie zijn toen veel zorgen geuit door de direct omwonenden, waaronder de zorg over geluidsoverlast, afval en verloedering, urineren in de steeg, sluipverkeer van fietsen en verminderde bereikbaarheid van nood- en hulpdiensten. Tijdens de presentatie van de haalbaarheidsstudie aan inwoners (8 juli 2025), reageerden de meeste inwoners positief. Met name over de keuze van de ingang aan de kant van het Stadsforum. 3.1. De afname van 47 autoparkeerplaatsen past binnen de parkeerbalans In de eindsituatie is er voldoende plek op het 10e drukste moment. Dit is het moment waarop we onze capaciteit voor parkeren berekenen.

Er zijn 47 plekken minder door de komst van de fiets en (deel)scooterstalling. Conform de financiële strategie parkeren (raad 31-03-2025) gaat dit geen problemen opleveren o.a. gezien de ontwikkeling Louis Bouwmeesterplein, de bouw van extra parkeercapaciteit bij de Noordhoekring (tijdelijk) en het optoppen van de Tivoliparkeergarage en parkeren bij de Young Professional Campus. In de eindsituatie is er voldoende plek om deze 47 autoparkeerplekken op te vangen. In de tijdelijke situatie knelt het op zaterdagmiddag en donderdagavond. Dit geldt voor een hoger aantal parkeerplekken dan de 47 plekken uit dit voorstel. Op zaterdagmiddag kan dit opgevangen worden in andere garages in de binnenstad. Voor de donderdagavond wordt gekeken naar alternatieven zoals het optoppen van de Tivoliparkeergarage, parkeren bij de Young Professional Campus en het toevoegen van tijdelijke capaciteit aan de Noordhoekring. Het opvangen van deze 47 plekken is onderdeel van de bredere financiële strategie parkeren en de parkeerbalans. Bij het opleveren van het definitieve ontwerp is hier meer duidelijkheid over. 3.2. De indeling van de stalling maakt efficiënt gebruik van de ruimte De ruimte in de binnenstad in schaars. Daarom maken we het liefste efficiënt gebruik van de ruimte. De voorgestelde indeling maakt dubbelgebruik van de ruimte mogelijk.

Overdag zal de stalling voornamelijk gebruikt worden door medewerkers van de gemeente en in de avond en nacht door bezoekers van de binnenstad. Zo maken we efficiënt gebruik van deze centrale plek. 3.3. De indeling en positionering van de entree maakt het mogelijk om snel op te kunnen schalen als de vraag toeneemt We starten met het aantal plekken voor de huidige vraag. Met de mobiliteitstransitie die in volle gang is en de inbreidingsprojecten die leiden tot meer inwoners in de stad zal de vraag naar fiets- en scooterparkeerplekken toenemen. 3.4. Door deze indeling kunnen we meer service verlenen Om meer mensen te verleiden de stallingen te gebruiken willen we meer service verlenen. Een van de behoeften waarin we nu nog niet voorzien is het aanbieden van kluisjes in stallingen. Dit kunnen we op deze plek goed inpassen. Onder jongeren is hier behoefte aan om tijdens stapnachten je jas ergens op te kunnen bergen. Bij bezoekers van de binnenstad om inkopen in op te bergen of juist een werk- of schooltas. Onderzocht wordt de mogelijkheid om de kluisjes als servicepunt in te zetten voor ondernemers in de binnenstad. 3.5.

Door het realiseren van openbare toiletten dragen we bij aan het realiseren van meer openbare toiletten in Tilburg en voorzien we in de wens van omwonenden om wildplassen in de nacht tegen te gaan Dit sluit aan bij de oproep van de raad om bij nieuwe gebiedsontwikkelingen rekening te houden met openbare faciliteiten zoals toiletten die dag en nacht te bezoeken zijn. Met motie ‘In actie voor het actieplan toegankelijkheid’ (november 2023) is voorts aan het college gevraagd om toegankelijkheid mee te nemen bij

Raadsvoorstel voorbereidingskrediet mobiliteitshub Stadswinkel

4

beleid rondom openbare toiletten. De entree van de stalling is een ontwerp dat toegankelijk is voor mensen met een beperking en gebruik maken van bijvoorbeeld een driewielfiets of scootmobiel. Bij de toiletten spreekt het voor zich dat er ook minimaal 1 minder valide-toilet geplaatst zal worden. De omwonenden ervaren nu al veel overlast van mensen die wildplassen in de omgeving van de stadwinkel. Dit wordt als zeer hinderlijk ervaren. Door meerdere openbare toiletten aan te bieden in de hub/stalling kunnen we bijdragen inde oplossing van dit probleem. Daarnaast is dit een service die we graag bieden aan de bezoekers van de binnenstad. 4.1. Met het voorbereidingskrediet kan het definitief ontwerp gemaakt worden dat nodig is om over te gaan tot realisatie. Door het voorbereidingskrediet vrij te geven kan de volgende stap gezet worden richting realisatie.

Kanttekeningen en gewogen alternatieven Een hellingbaan neemt meer fysieke ruimte in dan een rolband voor de fiets. Dit alternatief is uitgebreid onderzocht. Naast dat het minder ruimte inneemt scoort het ook beter op de toegankelijkheidseisen. Toch is hier niet voor gekozen. Op dit moment hebben de stallingen Heuvel en Pieter Vreedeplein een rolband. Helaas staan deze rolbanden vaak in storing. Dit brengt hoge kosten met zich mee. Dit is niet alleen in Tilburg het geval, maar dit speelt landelijk. De optie om de rolband van een overkapping te voorzien blijkt in andere steden ook geen structurele oplossing te bieden voor dit probleem. Ondanks dat er minder vocht en vuil op de band komt blijft de techniek storingsgevoelig. Door deze storingen is een rolband in de praktijk ook niet zo toegankelijk als het lijkt. Een rolband in storing maakt dat de stalling door bepaalde doelgroepen helemaal niet meer gebruikt kan worden. Dit is zeer onwenselijk, mede ook vanuit het perspectief van de beheerders die extra service moeten verlenen aan fietsparkeerders bij storingen en uitval. Ook zijn rolbanden niet geschikt voor zwaardere fietsen, scootmobielen en (deel)scooters. Bij de leveranciers van de rolpaden is het steeds lastiger om garantie te verkrijgen op levering van de rolpaden. Voor de realisatie is een rijkssubsidie beschikbaar van € 1,3 miljoen.

De voorwaarde voor deze subsidie is dat deze plek als mobiliteitshub gebruikt gaat worden. In het voorgelegde voorstel voldoen we daar aan omdat er deelfietsen en deelscooters gestald worden. Daarnaast komen er in de parkeergarage deelauto’s te staan. Hier kan men op overstappen.

Niet beïnvloedbare risico’s Niet van toepassing.

Kosten en dekking De totale voorbereidingskosten om te komen tot een technisch ontwerp van de parkeergarage zijn geraamd op € 560.000. De kosten van de voorbereiding worden de komende jaren geactiveerd (op de balans bijgeschreven) samen met de uiteindelijke bouwkosten van de parkeergarage. De daaruit voortvloeiende lasten voor rente- en afschrijving (en overige exploitatiekosten) worden vervolgens - het jaar na ingebruikname - opgenomen binnen de parkeerexploitatie. Wij komen bij uw gemeenteraad terug met een aanvullend voorstel voor het uitvoeringskrediet na uitwerking van het ontwerp van de parkeergarage en de hoogte van de stichtingskosten. De totale jaarlijkse kosten van de nieuwe gemeentelijke parkeergarage wordt onderdeel van de integrale parkeerexploitatie conform de systematiek van de Financiële Strategie Parkeren (raadsbesluit 31 maart 2025). Een voorstel voor aanpassing van de ramingen van de integrale parkeerexploitatie wordt vervolgens - via de reguliere planning & control cyclus - aan uw raad voorgelegd.

Uitvoering Zodra het voorbereidingskrediet beschikbaar is starten we met het maken van het definitieve ontwerp.

Raadsvoorstel voorbereidingskrediet mobiliteitshub Stadswinkel

5

Participatie Op 14 mei 2024 is voorafgaand aan de start van de haalbaarheidsstudie een bewonersavond gehouden. Hiervoor zijn 514 huishoudens/ondernemers uit de nabije omgeving uitgenodigd. De belangrijkste punten die de aanwezigen ons mee hebben gegeven zijn: 1. De zorg over de fietsenstalling aan de steegkant, vanwege mogelijk geluidsoverlast, afval en verloedering, urineren in de steeg, sluipverkeer van fietsen en verminderde bereikbaarheid van nood- en hulpdiensten. 2. De risico's als er een lift zou komen; o.a. dat deze niet gebruikt zou worden of mogelijk misbruikt door jongeren. 3. De vraag hoe we omgaan met handhaving en sturing. Hoe zorgen we ervoor dat de stalling goed gevonden en gebruikt gaat worden. Op 8 juli 2025 is een tweede bewonersavond gehouden. Hiervoor zijn alle omwonenden van de stalling wederom uitgenodigd. Ook alle omwonenden van het gebied rond de entree zijn hiervoor uitgenodigd. Bij deze bijeenkomst is de voorkeursvariant en de inrichtingsvoorkeur gepresenteerd. De aanwezigen waren enthousiast over het voorstel. Als belangrijkste bezwaar is er bezorgdheid geuit of het terras van de naastgelegen horeca nog goed bereikbaar blijft. Het huidige voorstel blijft binnen het groenvak dat er nu ligt en de bereikbaarheid zal niet wijzigen. Ondernemers zijn via de gebiedsmanager betrokken. Het plan is positief ontvangen.

Communicatie In de participatie tot nu toe zijn omwonenden en ondernemers betrokken. Zodra de raad het besluit heeft genomen over de stalling, wordt dit dan ook met hen gedeeld. De omwonenden krijgen een bewonersbrief en via de gebiedsmanager worden de ondernemers in de binnenstad en geïnformeerd. Omdat de mobiliteitshub een functie krijgt voor binnenstadbezoekers vanuit de hele gemeente, publiceren we ook een nieuwsbericht op diverse gemeentelijke kanalen. In dit nieuwsbericht lichten we het plan voor de mobiliteitshub en het proces toe: van ontwerp naar realisatie.

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen 1. 2.

Haalbaarheidsstudie Reacties bewonersavonden

Ter inzage gelegde stukken Geen.

Tilburg, 28 oktober 2025 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,

de burgemeester,

Raadsvoorstel voorbereidingskrediet mobiliteitshub Stadswinkel

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. 2. 3.

4.

Kennis te nemen van de haalbaarheidsstudie voor het realiseren van een openbare fiets- en (deel)scooterstalling onder de stadswinkel. In te stemmen met de voorkeursvariant F “Compacte spiraalvormige hellingbaan” voor het realiseren van de ingang. In te stemmen met de indeling en positionering zoals omschreven in de voorkeursvariant waarbij we 905 plekken voor fietsen in alle vormen (deelfiets, bakfiets, e-bike, speciale fiets, etc) en 105 plekken voor (deel)scooters realiseren ten koste van 47 autoparkeerplaatsen. Een voorbereidingskrediet van €560.000 ter beschikking te stellen voor het maken van het definitieve ontwerp.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

15-12-2025

de griffier, ValidSigned door Noor Kanters op 15-12-2025

In overeenstemming met het ondertekeningsmandaat raadsstukken worden raadsbesluiten alleen door de griffier ondertekend.