Raadsvoorstel Vestigen voorkeursrecht evenemententerrein ADEM OUD
Tekst van het document
Voorblad Raadsvoorstel Vestigen voorkeursrecht evenemententerrein ADEM Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:
3 maart 2026, nr. 24 Maarten van Asten Vastgoedbedrijf B. van Empel / R. Kleijngeld
Samenvatting Vestiging van een voorkeursrecht op grond van hoofdstuk 9 van de Omgevingswet, om met meer zekerheid de ruimtelijke ambities te regisseren en realiseren.
Collegebesluit Het college stelt de raad voor om ten behoeve van de gemeente Tilburg op grond van artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet een voorkeursrecht in de zin van hoofdstuk 9 Omgevingswet te vestigen op de gronden, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende grondtekening (bijlage 1) en percelenlijst (bijlage 2), een en ander voor de toegedachte functie evenemententerrein, en met een wettelijke geldingsduur van 3 jaar (behoudens verlenging door een omgevingsrechtelijk besluit waarbij de functie wordt toegedacht of toegedeeld).
1
Raadsvoorstel Vestigen voorkeursrecht evenemententerrein ADEM Aanleiding De stedelijke ontwikkeling die Tilburg tot 2050 gaat doormaken is groot. Er moeten 35.000 woningen gerealiseerd worden en de stedelijke infrastructuur moet meegroeien om alle nieuwe bewoners te kunnen accommoderen. De beschikbare ruimte voor evenementen in de stad staat op dit moment al enorm onder druk. Door de grote woningbouwopgave zal die druk alleen maar toenemen. Realisatie van een nieuw evenemententerrein (ADEM) verlicht de druk op huidige, tijdelijke locaties en behoudt zo onder andere ruimte voor ecologie en natuur zodat er op binnenstedelijk niveau meer woningbouw gerealiseerd kan worden. Daarnaast faciliteert ADEM de te verwachte stijging in de vraag naar leisure activiteiten als gevolg van de vele nieuwe inwoners. Voorts helpt het Tilburg om de positie als evenementenstad te bestendigen en uit te bouwen. Dit levert niet alleen een bijdrage aan het stedelijk imago en aanbod voor inwoners en bezoekers, maar creëert ook extra banen. Het huidige (stenen) evenemententerrein bevindt zich in binnenstedelijk gebied waar toevoegen van woningen een gewenste ruimtelijke ontwikkeling is t.o.v. het behoud van het huidige evenemententerrein. Ook biedt het huidige evenemententerrein niet de mogelijkheden die passend zijn in het huidige en toekomstige duurzame evenementenbeeld.
De realisatie van het beoogde nieuwe evenemententerrein is een schakel in de keten van de ruimtelijke economische ontwikkelingen van de stad die nodig is om de nodige groei te faciliteren. Uit een eerste ruimtelijke verkenning blijkt dat, op basis van inhoudelijke en bestuurlijke argumenten, de aangewezen percelen (kort gezegd: de locatie Vossenberg) daarvoor de meest geschikte optie zijn. Bij besluit van 3 maart 2026 heeft het college van burgemeester en wethouders op grond van artikel 9.1 lid 2 van de Omgevingswet een (voorlopig) voorkeursrecht gevestigd op de bij dat besluit aangewezen gronden. Dit besluit van het college geldt voor de duur van maximaal 3 maanden na het ingaan van dat voorkeursrechtbesluit. Om het voorkeursrecht en het daaraan verbonden rechtsgevolg aansluitend voort te zetten is binnen die termijn voor dezelfde percelen een nieuw voorkeursrechtbeschikking nodig, vast te stellen door de raad op grond van artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet. De voorkeursrechtbeschikking van de raad is vervolgens geldig gedurende 3 jaar na het ingaan van die beschikking via de inschrijving daarvan in de openbare registers.
Beoogd effect Vestiging van een voorkeursrecht op grond van hoofdstuk 9 van de Omgevingswet, om met meer zekerheid en regie de ruimtelijke en maatschappelijke ambities te realiseren. De vestiging van het voorkeursrecht op de aan te wijzen percelen geschiedt ten behoeve van de toegedachte nieuwe functie evenemententerrein. Het thans bestaande feitelijke gebruik van de percelen is agrarisch. Dit huidige gebruik wijkt af van die toegedachte functie.
Voorstel Ten behoeve van de gemeente Tilburg op grond van artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet een voorkeursrecht vestigen op de gronden, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende grondtekening (bijlage 1) en percelenlijst (bijlage 2), een en ander voor de toegedachte functie evenemententerrein, en met een wettelijke geldingsduur van 3 jaar (behoudens verlenging door een omgevingsrechtelijk besluit waarbij de functie wordt toegedacht of toegedeeld).
2
1. Argumenten 1.1. Met het vestigen van voorkeursrecht willen we meer grip en regie op de toekomstige ontwikkelingen houden. Uit een eerste ruimtelijke verkenning, Ruimte voor ADEM d.d. 15-10-2025, blijkt dat, op basis van inhoudelijke en bestuurlijke argumenten, de aangewezen percelen (kort gezegd: de locatie Vossenberg) daarvoor de meest geschikte optie zijn. In dit onderzoek zijn er meerdere locaties onderzocht. Daarbij is gekeken naar ruimtelijke inpasbaarheid, mogelijke ecologische voorbehouden en onder andere geluidsrichting, mogelijkheid tot parkeren enzovoorts. Vanwege de benodigde omvang van het beoogde evenemententerrein, wordt het voorkeursrecht beperkt tot de aangewezen percelen op de percelenlijst. Deze locatie leent zich qua ligging en omvang goed voor de toegedachte functie. Vestiging van een voorkeursrecht geeft de gemeente een voorrangspositie als de eigenaar de aangewezen gronden wenst te verkopen. Het schept géén aanbiedings- en verkoopplicht voor de eigenaar. Als de eigenaar wil verkopen, is hij na vestiging voorkeursrecht gehouden eerst aan de gemeente aan te bieden, die dan een eerste recht van koop heeft.
Door het vestigen van een voorkeursrecht is de gemeente in staat de regie te behouden bij de beoogde ontwikkeling en realisering van het evenemententerrein ter plekke, en verkrijgt zij bij voorrang de mogelijkheid om, ten behoeve van die ontwikkeling, de locatie in eigendom te verwerven. Met de vestiging van een voorkeursrecht wordt voorkomen dat de gronden worden vervreemd aan derden, waardoor de verwezenlijking van het beoogde gebruik wordt bemoeilijkt. 1.2. We willen voorkomen dat op deze locatie door grondeigenaren en projectontwikkelaars wordt gespeculeerd in aanloop naar nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De vestiging van het voorkeursrecht heeft tot effect dat, als de eigenaren willen vervreemden, de gemeente als eerste in de gelegenheid moet worden gesteld om tot verwerving over te gaan. Het voorkeursrecht is bedoeld om gemeenten een betere uitgangspositie te geven op de grondmarkt. Met de vestiging daarvan wordt mogelijke prijsopdrijving door grondspeculatie, hetgeen het beoogde gebruik mogelijk zou kunnen frustreren, voorkomen. Het voorkeursrecht werkt immers dempend op de grondprijzen, hetgeen de integrale haalbaarheid van planontwikkeling dichterbij kan brengen . 1.3. Er wordt voldaan aan de wettelijke vereisten voor vestiging van een voorkeursrecht.
Het besluit voorziet in de vestiging van een voorkeursrecht op grond van artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet ten behoeve van de toegedachte functie evenemententerrein. Voor de vestiging van een voorkeursrecht moet aan twee wettelijke vereisten worden voldaan: (1) de toegedachte functie moet niet-agrarisch zijn en (2) het feitelijke bestaande gebruik dient af te wijken van de toegedachte functie. Met betrekking tot de aan te wijzen gronden aangeduid op de grondtekening (bijlage 1) en op de percelenlijst (bijlage 2)), wordt aan beide vereisten voldaan. Aan deze gronden wordt immers een niet-agrarische functie toegedacht, namelijk evenemententerrein, en deze toegedachte toekomstige functie wijkt af van het huidige feitelijke gebruik van de aangewezen percelen, namelijk agrarisch. 1.4. Gelegenheid tot indienen van zienswijzen bij de voorgestelde voorkeursrechtbeschikking van de raad. De toepassing van artikel 4:8 Awb – het vooraf horen van belanghebbende eigenaren en beperkt gerechtigden – was bij de voorbereiding van de voorkeursrechtbeschikking van het college van burgemeester en wethouders niet gewenst. Bij de voorbereiding van de voorkeursrechtbeschikking van de raad wordt artikel 4:8 Awb wel
3
toegepast. De eigenaren en rechthebbenden hebben gelegenheid om vooraf een zienswijze kenbaar te maken met betrekking tot deze voorgestelde voorkeursrechtbeschikking van de raad. Of van deze mogelijkheid gebruik is gemaakt en wat hiervan het effect is op de besluitvorming die nu voorligt, leggen we met een aangepast raadsvoorstel of een eindvoorstel aan uw raad voor. 1.5. Een raadsbesluit is nodig om de voorkeurspositie van de gemeente te laten voortduren. De eerdere (voorlopige) voorkeursrechtbeschikking (op grond van artikel 9.1 lid 2 Omgevingswet) van het college van burgemeester en wethouders met betrekking tot de grondpercelen biedt drie maanden bescherming, te rekenen vanaf de inwerkingtreding van dat besluit door inschrijving daarvan in de openbare registers. Na afloop van die 3 maanden vervalt de met dat besluit gecreëerde voorrangspositie van de gemeente automatisch, tenzij de gemeenteraad tijdig binnen die periode een aansluitend voorkeursrecht op basis van artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet vestigt en dit besluit laat inschrijven in de openbare registers. Met ingang van de dag van deze inschrijving geldt de voorkeursrechtbeschikking van de raad voor een periode van drie jaar. 1.6. Geldingsduur van het voorkeursrecht is in beginsel 3 jaar, maar kan worden verlengd door een ruimtelijkplanologische vervolgstap.
Met ingang van de dag van de inschrijving in de openbare registers geldt de voorkeursrechtbeschikking van de raad voor een periode van drie jaar. Deze voorkeursrechtbeschikking vervalt na afloop van die periode van 3 jaar, tenzij voordien de functie waarvoor de raad het voorkeursrecht nu vestigt hetzij zal zijn toegedacht in een omgevingsvisie of een programma, hetzij zal zijn toegedeeld in het omgevingsplan. Vanaf het moment van inwerkingtreding van een dergelijk omgevingsrechtelijk besluit heeft het voorkeursrecht dan van rechtswege (automatisch) te gelden als een voorkeursrecht op basis van dat besluit en begint dan weer automatisch een nieuwe geldingsduur, met weer een nieuw vervalmoment.
Kanttekeningen en gewogen alternatieven 1. Andere locaties zijn verkent Samen met externe experts en Popodium 013 is er onderzoek gedaan naar verschillende locaties. Deze locaties zijn getoetst aan de hand van een programma van eisen. Daarnaast is gekeken naar hoe de realisatie van ADEM zich zou verhouden tot andere doelstellingen en toezeggingen van de gemeente zoals die op het gebied van natuurontwikkeling en de ontwikkeling van bedrijventerreinen. Locatie Vossenberg scoort sterk op ontwikkeltermijn (ontwikkelbaarheid en mogelijk realisatietempo), beschikbare ruimte en waarde voor de stad. Daarnaast lijkt de omliggende wegenstructuur voldoende.
Niet beïnvloedbare risico’s Niet van toepassing.
Kosten en dekking De kosten voor het vestigen van het voorkeursrecht betreffen ureninzet en worden gedekt uit de beschikbare budgetten binnen het Vastgoedbedrijf. Indien en zodra een aankoop van de gronden door de gemeente aan de orde is, zal hiervoor een separaat besluit worden voorbereid. De kosten die gemoeid zijn met de eventuele daadwerkelijke verwerving(en), zijn afhankelijk van: een eventueel aanbod van eigenaren aan de gemeente om tot verwerving over te gaan op basis van het te vestigen voorkeursrecht;
4
-
de uitkomsten van de dan uit te voeren taxaties én de definitieve keuze van de gemeente om al dan niet tot verwerving over te gaan.
De eventuele financiële impact van grondverwerving wordt gedekt door beschikbare budgetten verkregen door middel van een separaat college- en/of raadsbesluit. Daarnaast heeft de gemeente Tilburg beschikking over eventuele compensatiegronden ten behoeve van het huidige (agrarische) gebruik die ingezet kunnen worden.
Uitvoering Het besluit van de raad wordt schriftelijk (per brief) bekend gemaakt aan de eigenaren en beperkt gerechtigden. Tevens wordt het besluit ingeschreven in de openbare registers en treedt daarmee in werking. Tevens wordt het besluit schriftelijk bekend gemaakt aan de eigenaren en de beperkt gerechtigden. Na het ingaan van het voorkeursrecht ligt het besluit van de raad met de daarbij behorende documenten ter inzage in de stadswinkel, bezoekadres Koningsplein 10. De kennisgeving van deze terinzagelegging wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad. Voor belanghebbenden (eigenaren respectievelijk beperkt gerechtigden) bestaat de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen het besluit van de raad. Indien een belanghebbende bezwaar heeft gemaakt kan deze tevens aan de voorzieningenrechter van de rechtbank verzoeken om een voorlopige voorziening te treffen, indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist.
Participatie Aan de eigenaren en beperkt gerechtigden wordt gelegenheid gegeven om vooraf een zienwijze te geven op het ontwerp van de voorkeursrechtbeschikking van de raad. Of van deze mogelijkheid gebruik is gemaakt en wat hiervan het effect is op de besluitvorming die nu voorligt, leggen we met een aangepast raadsvoorstel of een eindvoorstel aan uw raad voor.
Communicatie Zie hierboven onder uitvoering en participatie.
Evaluatie Niet van toepassing.
Bijlagen 1. grondtekening 2. percelenlijst 3. collegebesluit d.d. 3 maart 2026
Ter inzage gelegde stukken Geen.
Tilburg, 3 maart 2026 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,
de burgemeester,
5
Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -
gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders; gelet op artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet.
Besluit Ten behoeve van de gemeente Tilburg op grond van artikel 9.1 lid 1 onder c van de Omgevingswet een voorkeursrecht in de zin van hoofdstuk 9 Omgevingswet te vestigen op de gronden, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende grondtekening (bijlage 1) en percelenlijst (bijlage 2), een en ander voor de toegedachte functie evenemententerrein, en met een wettelijke geldingsduur van 3 jaar (behoudens verlenging door een omgevingsrechtelijk besluit waarbij de functie wordt toegedacht of toegedeeld)
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 8 juni 2026 de griffier
In overeenstemming met het ondertekeningsmandaat raadsstukken worden raadsbesluiten alleen door de griffier ondertekend