Raadsvoorstel Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026
Tekst van het document
Voorblad Raadsvoorstel Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026 Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:
28 oktober 2025, nr. 16 Wethouder Van Asten Data, Informatie en Technologie Z. Acun
Samenvatting In september 2024 heeft uw raad de ‘Startnotitie Beleidsnota Digitalisering’ vastgesteld. In deze startnotitie stond beschreven hoe het proces en de aanpak om te komen tot een beleidsnota digitalisering zou worden doorlopen. Inmiddels zijn deze stappen uitgevoerd in de eerste helft van dit jaar en bent u middels een informatiebijeenkomst (1 september 2025) hierover geïnformeerd. Voor u ligt nu het resultaat van alle input die bijeen is gebracht het afgelopen jaar, de beleidsnota digitalisering. In de beleidsnota digitalisering van Tilburg zetten we onze koers uit voor de nabije toekomst. We willen een stad zijn waar digitalisering in dienst staat van onze inwoners en waarin iedereen zich gehoord en betrokken voelt. Ook willen we een stad zijn waarin we technologie gebruiken om duurzamer te worden, economische kansen te benutten en de kwaliteit van leven te verbeteren. De beleidsnota digitalisering gaat verder dan alleen technologie. Het gaat om het creëren van een stad waarin iedereen kan profiteren van de mogelijkheden die digitalisering biedt.
Het gaat om het verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners, het stimuleren van innovatie en wendbaarheid, het waarborgen van digitale inclusie, het hanteren van ethische kaders bij de inzet van onder andere digitale toepassingen en het realiseren van veilige en duurzame digitale voorzieningen voor een slimmer Tilburg. Het beleid op digitalisering, ‘Samenleven in een wereld die digitaliseert’, vormt een leidraad voor de komende jaren.
Collegebesluit Het college stelt de raad voor om de beleidsnota ‘Samenleven in een wereld die digitaliseert – Beleidsnota Digitalisering 2026’ vast te stellen.
Raadsvoorstel Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026 def
1
Raadsvoorstel Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026 Aanleiding Tilburg heeft een rijke geschiedenis van transformatie en vernieuwing. Van oudsher zijn we een stad van makers, gedreven door innovatie en ondernemingszin. We zijn gegroeid van een textielstad naar een moderne industriestad en nu streven we naar de status van een slimme en duurzame stad van makers. Digitalisering speelt hierbij een cruciale rol. Het biedt namelijk kansen voor Tilburg. Het stelt ons in staat om efficiënter te werken, de stad nog leefbaarder te maken en onze dienstverlening te verbeteren. Het stelt ons in staat om innovatieve oplossingen te vinden voor complexe uitdagingen zoals mobiliteit, duurzaamheid en sociale inclusie. Het verbindt ons met elkaar en met de wereld om ons heen. Maar digitalisering brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Het vereist dat we zorgvuldig omgaan met data, de privacy van onze inwoners beschermen en ethische keuzes maken over hoe we digitale technologie inzetten. Het vraagt om inclusiviteit, zodat niemand wordt buitengesloten van de voordelen van digitalisering. Het vraagt om transparantie, zodat iedereen begrijpt hoe en waarom we digitale middelen gebruiken. In de beleidsnota digitalisering van Tilburg zetten we onze koers uit voor de nabije toekomst.
We willen een stad zijn waar digitalisering in dienst staat van onze inwoners en ondernemers, en waarin iedereen zich gehoord en betrokken voelt. Ook willen we een stad zijn waarin we technologie gebruiken om duurzamer te worden, economische kansen te benutten en de kwaliteit van leven te verbeteren. Wij maken onze diensten digitaal toegankelijk, en bieden, samen met onze partners in stad en dorpen, altijd fysieke contactmogelijkheden. De beleidsnota digitalisering gaat verder dan alleen technologie. Het gaat om het creëren van een stad waarin iedereen kan profiteren van de mogelijkheden die digitalisering biedt. Het gaat om het verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners, het stimuleren van innovatie en wendbaarheid, het waarborgen van digitale inclusie, het hanteren van ethische kaders bij de inzet van onder andere digitale toepassingen en het realiseren van veilige en duurzame digitale voorzieningen voor een slimmer Tilburg. Het beleid op digitalisering, ‘Samenleven in een wereld die digitaliseert’, vormt een leidraad voor de komende jaren.
Beoogd effect De digitale transformatie voltrekt zich in een hoog tempo. Technologische, economische en maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar snel op en geven samen vorm aan onze digitale toekomst. Het is daarom van groot belang dat de gemeente en de samenleving zicht krijgen op mogelijke ontwikkelingen, zich op de toekomst voorbereiden en, waar nodig en mogelijk, ontwikkelingen ook bijsturen. Door de effecten van digitalisering goed in beeld te hebben en hierop waar het kan te sturen kunnen wij de kansen die digitalisering biedt verzilveren en tijdig inspelen op de bedreigingen die op ons afkomen. Bestuurlijk kader - Coalitieakkoord Meer voor elkaar - paragraaf Digitalisering en klantgedreven dienstverlening - Programmabegroting 2025 bedrijfsvoering - paragraaf Digitalisering - Perspectiefnota 2026 – paragraaf Samen en Dichtbij
Voorstel De beleidsnota: ‘Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026’ vaststellen.
Raadsvoorstel Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026 def
2
Argumenten 1. Digitalisering is niet meer weg te denken uit de samenleving en wordt gezien als de vierde industriële revolutie. In het verleden werd digitalisering vooral ingezet om werkprocessen te automatiseren en/of managementinformatie te vervaardigen. Inmiddels is zichtbaar dat digitalisering in alle facetten van het leven geïntegreerd raakt. De effecten van digitalisering op de samenleving zijn wezenlijk en dienen in beeld te zijn, zodat de juiste acties kunnen worden ingezet. Het beleid op digitalisering biedt dat inzicht, zodat sturing hierop kan worden geborgd. 2. Digitalisering biedt nieuwe mogelijkheden voor de aanpak van maatschappelijke uitdagingen. Het gaat om het creëren van een stad waarin iedereen kan profiteren van de mogelijkheden die digitalisering biedt. Het gaat om het verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners, het stimuleren van innovatie en wendbaarheid, het waarborgen van digitale inclusie, het hanteren van ethische kaders bij de inzet van onder andere digitale toepassingen en het realiseren van duurzame digitale voorzieningen voor een slimmer Tilburg. Met dit beleid op digitalisering kunnen wij deze kansen verzilveren en de nodige ondersteuning bieden waar dat nodig is. 3. Europese en landelijke visies en wetgeving geven duidelijk de noodzaak aan waarom beleid op digitalisering nodig is.
De Europese alsook landelijke visies, strategieën en wetgeving rondom digitalisering schrijven voor dat organisaties, zoals gemeenten, goed zicht moeten hebben op de effecten van digitalisering binnen de maatschappij. Tevens zich moeten voorbereiden op de impact en de nodige veranderingen die digitalisering met zich meebrengt. Daarbij de gewenste ondersteuning bieden, waar dat mogelijk en/of gewenst is. 4. De input en bijdrage van een breed scala aan stakeholders is meegenomen in de opgestelde beleidsnota. Dit zijn o.a. partners binnen en buiten de stad, zoals Mindlabs, Seniorenraad, Sterkhuis, Taalhuis, Bibliotheek MB, Contour de Twern, City Marketing Tilburg, Indicia, UTF, CZ, Interpolis, Stedelijk Regio Breda-Tilburg (SRBT) en andere (buur)gemeenten zoals o.a. Eindhoven. Een totaaloverzicht is opgenomen in de beleidsnota. De kennis en ervaringen van deze stakeholders zijn meegenomen in het opgestelde beleid, zodat de acties die uitgezet worden breed gedragen en herkend worden.
Kanttekeningen en gewogen alternatieven 1. Gericht beleid is essentieel om digitalisering eerlijk, veilig en verbindend vorm te geven Digitalisering biedt kansen, maar zonder duidelijke regie kunnen kwetsbare groepen buitengesloten raken, publieke waarden onder druk komen te staan en sociale samenhang afnemen. Ook kan ongecontroleerde inzet van technologie leiden tot overlast en onveiligheid, terwijl cyberdreigingen en versnipperde dienstverlening het vertrouwen in de overheid ondermijnen.
Niet beïnvloedbare risico’s 1. Plotseling opkomende technologie Wij maken plannen die steeds één jaar vooruitkijken, zodat wij snel en flexibel kunnen inspelen op plotseling opkomende technologie(ën). Omdat het effect van nieuwe technologie vaak nog niet volledig bekend is. 2. Impact van geopolitiek op onze digitale onafhankelijkheid en digitale soevereiniteit De afhankelijkheid van Nederland en Europa van buitenlandse hyperscalers, met name op het gebied van clouddiensten en kunstmatige intelligentie (AI) is een gegeven; kortom we gebruiken veel Amerikaanse technologie. In toenemende mate is deze digitale afhankelijkheid van buitenlandse partijen een onderwerp van maatschappelijke zorg.
Raadsvoorstel Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026 def
3
De wijze waarop Tilburg hiermee omgaat: ▪
▪
In de Nederlandse Digitalisering Strategie 2025 (NDS) zijn de ambities van Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen en uitvoeringsorganisaties geformuleerd om samen te werken aan een veilige en betrouwbare digitale overheid. Het vergroten van digitale onafhankelijkheid is hierbij nadrukkelijk één van de doelstellingen. Digitale soevereiniteit is niet eenvoudig realiseerbaar. Het vereist behalve datasoevereiniteit (dataeigendom), ook operationele soevereiniteit (kritieke infrastructuur) en technologische soevereiniteit (essentiële technologieën en ontwikkeling daarvan). Door Nederland is gepleit voor maatregelen in Europees verband ten aanzien van het gebruiken van soevereine cloudtechnologie door overheden. Vanuit de Europese Commissie worden in 2026 voorstellen verwacht, in de vorm van twee richtlijnen.
Kosten en dekking Zoals aangekondigd in de perspectiefnota 2026 zien we voor de komende jaren allerlei ontwikkelingen, die onze aandacht vereisen. Hiervoor zijn middelen (structureel 830K) vastgesteld in de perspectiefnota als onderdeel van de veranderopdracht digitalisering en vormen een onderdeel van de integrale afweging van de door de raad vastgestelde begroting 2026.
Uitvoering In de perspectiefnota 2026 is er 830K structureel beschikbaar gesteld voor digitalisering. Sommige ontwikkelingen strekken zich uit over meerdere jaren. We kijken echter steeds één jaar vooruit. De werkzaamheden voor ontwikkelingen die het meest actueel en urgent zijn, plannen we voor het volgende kalenderjaar. Begin 2026 komen wij gezamenlijk tot een vernieuwd uitvoeringsplan. Elk thema voor digitalisering kent zijn eigen ambitie. Voor een aantal thema’s zijn deze ambities reeds vertaald naar kaders, voor een aantal niet. Waar mogelijk gaan wij voor alle thema’s een kader opstellen als onderdeel van de roadmap. Waar dat wenselijk is, is de vervolgstap om ook indicatoren aan te wijzen bij de verschillende thema’s.
Participatie Wij hebben onze stakeholders nauw betrokken binnen dit traject. Begin dit jaar is er een uitvoerig participatietraject doorlopen met inwoners, ondernemers en partners binnen en buiten de stad, zoals Mindlabs, Seniorenraad, Sterkhuis, Taalhuis, Bibliotheek MB, Contour de Twern, City Marketing Tilburg, Indicia, UTF, CZ, Interpolis, Stedelijk Regio Breda-Tilburg (SRBT) en andere (buur)gemeenten zoals o.a. Eindhoven. Hierover is uw raad tijdens een informatiebijeenkomst geïnformeerd.
Communicatie Tijdens het participatietraject, het schrijfproces en bij de vormgeving zijn de nodige adviseurs betrokken geweest, zoals een adviseur inwonerparticipatie, een communicatieadviseur en een vormgever. Ook in het vervolgtraject om de beleidsnota zowel extern alsook intern te communiceren zal in samenwerking met deze experts een communicatieplan worden opgesteld. Dit traject zal parallel aan het besluitvormingsproces van de beleidsnota worden uitgevoerd.
Evaluatie Niet van toepassing.
Raadsvoorstel Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026 def
Bijlagen Samenleven in een wereld die digitaliseert- Beleidsnota Digitalisering 2026
Ter inzage gelegde stukken Geen.
Tilburg, 28 oktober 2025 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,
de burgemeester,
4
Raadsvoorstel Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026 def
Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -
gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;
Besluit Stelt de beleidsnota: ‘Samenleven in een wereld die digitaliseert - Beleidsnota Digitalisering 2026’ vast.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de griffier,
In overeenstemming met het ondertekeningsmandaat raadsstukken worden raadsbesluiten alleen door de griffier ondertekend.
5