Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050
Tekst van het document
Voorblad Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:
25 november 2025, nr. 25 Wethouders Grashoff en Van der Pol Ruimte / PPI N. van de Goor
Samenvatting De Omgevingsvisie Tilburg 2050 deel A vormt het kader voor de verdere uitwerking van een integrale visie op de fysieke leefomgeving van de gemeente Tilburg richting 2050. Deze visie sluit aan bij het toekomstbeeld “Samen werken aan brede welvaart voor Tilburg in 2050”, het vastgestelde beleid en de (gebieds)visies voor de fysieke leefomgeving en vertaalt dit naar ruimtelijke keuzes die bijdragen aan een gezonde, inclusieve en duurzame stad. Deel A bevat drie strategische keuzes: compacte stedelijke ontwikkeling, landschappelijke versterking en een gezonde en weerbare leefomgeving. Deze worden uitgewerkt via vier ordeningsprincipes: goede omgevingskwaliteit, nabijheid, meervoudig ruimtegebruik en verweving van functies. De strategische keuzes en ordeningsprincipes zijn integraal vertaald in drie agenda’s: voortbouwen, ombouwen en bijbouwen. In de visie wordt de woningbouwopgave van 25.000 woningen tot 2040 vastgelegd, waarbij we er 31.000 programmeren. Daarbij zien wij tot 2050 een aanvullende opgave van 10.000 woningen. Deel A is nog geen volledige omgevingsvisie conform de Omgevingswet, daarvoor is onder meer digitalisering en een gebiedsgerichte uitwerking nodig. Wij stellen met dit besluit Deel A vast als kader voor de gebiedsgerichte uitwerking in Deel B welke in de volgende bestuursperiode ter vaststelling wordt aangeboden.
Participatie met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere partners heeft een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van deze visie.
Collegebesluit Het college stelt de raad voor: 1. de Omgevingsvisie Tilburg 2050 deel A vast te stellen als kader voor de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie volgens de vereisten die de Omgevingswet eraan stelt, met daarin als belangrijkste richtinggevende elementen voor de fysieke leefomgeving: a. drie strategische keuzes: compacte stedelijke ontwikkeling, landschappelijke versterking en gezonde en weerbare leefomgeving; b. vier ordeningsprincipes: goede omgevingskwaliteit, nabijheid, meervoudig ruimtegebruik en verweving van functies; c. en een integrale vertaling van de strategische keuzes en ordeningsprincipes in drie agenda’s: voortbouwen, ombouwen en bijbouwen. 2. in het kader van de uitwerking van de Omgevingsvisie Tilburg 2050: a. een kwantitatieve totaalopgave van 25.000 woningen tot 2040 vast te leggen, waarbij we om deze opgave te halen overprogrammeren tot 31.000 woningen; b. voor de periode tot 2050 uit te gaan van een totaalopgave van 35.000 woningen waarbij de mate van overprogrammering in Deel B nader wordt onderzocht; c. de woningbouwprogrammering zoals opgenomen in de Update Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen (2021) voor de diverse onderscheiden gebieden bij te stellen, conform de indicatieve aantallen in figuur 1, zodat deze aantallen in deel B verder uitgewerkt kunnen worden en ruimtelijk en integraal optimaal worden ingepast; d.
invulling te geven aan de compacte, gemixte en vitale stad door gericht te kijken waar welke bedrijvigheid, commerciële en maatschappelijke voorzieningen en woningbouwcategorieën en typologieën in het bestaand stedelijk gebied het beste tot hun recht komen en hieraan bijdragen.
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 (d.d. 25-11-2025)
1
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 Aanleiding Tilburg werkt aan een toekomst waarin brede welvaart centraal staat. In ons Akkoord “Meer voor Elkaar 20222026” en daaropvolgend in de programmabegroting 2023 zijn het actualiseren van de Omgevingsvisie Tilburg 2040 en het maken van Het verhaal van Tilburg in 2050 als strategische opgaven benoemd. Op 22 mei 2023 heeft de raad besloten deze twee trajecten samen te voegen tot één proces. Het resultaat van de brede verkenning naar de toekomst van Tilburg is het document ‘Samen werken aan brede welvaart voor Tilburg in 2050’ (d.d. 30-06-2025, link), waarin de gezamenlijke droom (het inhoudelijke toekomstbeeld van brede welvaart in Tilburg) van inwoners, partners en gemeente voor de stad en dorpen is verwoord. Het toekomstbeeld zet in op een sociaal verbonden, ecologisch en veerkrachtige en economisch innovatieve stad, met aandacht voor thema’s als wonen, gezondheid, veiligheid, biodiversiteit en mobiliteit. Het document Samen werken aan brede welvaart voor Tilburg vormt samen met het vastgestelde beleid en de visies voor de fysieke leefomgeving, zoals de stadsnatuurkaart, het Woonbeleid 2025-2030, de Gebiedsperspectieven Tilburg-Noord en Groenewoud, het Koersdocument Oostflank en het Omgevingsprogramma Kenniskwartier het inhoudelijke fundament voor de nieuwe Omgevingsvisie Tilburg 2050.
Beoogd effect Omgevingsvisie deel A is een actuele, integrale visie voor de fysieke leefomgeving van de gemeente richting 2050. Met de Omgevingsvisie Tilburg 2050 deel A werken we aan een stad waar iedereen meedoet, iedereen ertoe doet en iedereen meetelt. Een groene en sociale stad, waar het goed leven is. Voor mens, dier en natuur, voor nu en voor de generaties na ons. We bereiden Tilburg voor op de gevolgen van grote veranderingen (bijvoorbeeld op het gebied van demografie, economie, technologie en klimaat), en zetten maximaal in op de verdere ontwikkeling van een gezonde leefomgeving. Met de Omgevingsvisie deel A, waarin we invulling geven aan de thema’s gezondheid, duurzaamheid en sociale basis en kwaliteit voorop staat, sluiten we aan bij het Akkoord “Meer voor Elkaar 2022-2026”. Ook vertalen we met de Omgevingsvisie deel A de toekomstvisie ‘Samen werken aan brede welvaart voor Tilburg in 2050’ (d.d. 30-06-2025, link). Deel A is nog geen volledige omgevingsvisie conform de Omgevingswet, daarvoor is onder meer digitalisering en een gebiedsgerichte uitwerking nodig. Wij stellen met dit besluit Deel A vast als kader voor de gebiedsgerichte uitwerking in Deel B welke in de volgende bestuursperiode ter vaststelling wordt aangeboden.
Participatie met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere partners heeft een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van deze visie.
Voorstel 1.
2.
De Omgevingsvisie Tilburg 2050 deel A vaststellen als kader voor de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie volgens de vereisten die de Omgevingswet eraan stelt, met daarin als belangrijkste richtinggevende elementen voor de fysieke leefomgeving: a. drie strategische keuzes: compacte stedelijke ontwikkeling, landschappelijke versterking en gezonde en weerbare leefomgeving; b. vier ordeningsprincipes: goede omgevingskwaliteit, nabijheid, meervoudig ruimtegebruik en verweving van functies; c. en een integrale vertaling van de strategische keuzes en ordeningsprincipes in drie agenda’s: voortbouwen, ombouwen en bijbouwen. In het kader van de uitwerking van de Omgevingsvisie Tilburg 2050: a. een kwantitatieve totaalopgave van 25.000 woningen tot 2040 vastleggen, waarbij we om deze opgave te halen overprogrammeren tot 31.000 woningen; b. voor de periode tot 2050 uitgaan van een totaalopgave van 35.000 woningen waarbij de mate van overprogrammering in Deel B nader wordt onderzocht;
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 (d.d. 25-11-2025)
c.
d.
2
de woningbouwprogrammering zoals opgenomen in de Update Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen (2021) voor de diverse onderscheiden gebieden bijstellen, conform de indicatieve aantallen in figuur 1, zodat deze aantallen in deel B verder uitgewerkt kunnen worden en ruimtelijk en integraal optimaal worden ingepast; invulling geven aan de compacte, gemixte en vitale stad door gericht te kijken waar welke bedrijvigheid, commerciële en maatschappelijke voorzieningen en woningbouwcategorieën en typologieën in het bestaand stedelijk gebied het beste tot hun recht komen en hieraan bijdragen.
Argumenten 1.1 De Omgevingsvisie Tilburg 2050 (deel A) maakt brede welvaart concreet voor de fysieke leefomgeving De Omgevingsvisie Tilburg 2050 (deel A) vertaalt de toekomstvisie “Samen werken aan brede welvaart voor Tilburg in 2050” naar ruimtelijke keuzes. Waar de toekomstvisie brede welvaart definieert als de samenhang tussen sociaal, economisch en ecologisch kapitaal, vertaalt de omgevingsvisie deze ambities naar de fysieke leefomgeving. Denk aan de inrichting van wijken o.a. waar kunnen woningen toegevoegd worden, infrastructuur, groen, voorzieningen en klimaatadaptieve maatregelen. Door deze vertaling ontstaat een samenhangend koers voor de fysieke leefomgeving om zich toekomstbestendig en inclusief te ontwikkelen, met oog voor mens én dier, hier en nu, later en elders. 1.2 De drie strategische keuzes geven richting aan hoe Tilburg de beschikbare ruimte inzet om in 2050 een compacte, gezonde en weerbare stad in een sterk landschap te zijn De drie strategische keuzes vormen samen de koers voor een toekomstbestendige fysieke leefomgeving. We staan voor de opgave om verder te groeien, te verduurzamen en tegelijkertijd de leefkwaliteit te versterken. Dat vraagt om scherpe keuzes in hoe we de beschikbare ruimte gebruiken. Met de keuze voor compacte stedelijke ontwikkeling benutten we de ruimte in de bestaande stad optimaal.
We voegen woningen, bedrijvigheid en voorzieningen toe binnen het bestaand stedelijk gebied, waardoor we het buitengebied openhouden en tegelijkertijd de kwaliteit en vitaliteit van wijken, dorpen, bedrijventerreinen versterken. Stedelijk inbreiden creëert draagvlak voor voorzieningen, duurzame mobiliteit en collectieve energievoorzieningen, en bevordert nabijheid en ontmoeting: essentieel voor een levendige en inclusieve stad. De keuze voor landschappelijke versterking is de noodzakelijke tegenhanger van stedelijke inbreiding. Een aantrekkelijk, veerkrachtig landschap is cruciaal voor ecologie, recreatie en het opvangen van de gevolgen van klimaatverandering. Door water en bodem sturend te maken en te investeren in natuur, duurzame landbouw en groene verbindingen, zorgen we dat stad en landschap elkaar versterken. De keuze voor een gezonde en weerbare leefomgeving verbindt deze twee: ze zorgt dat demografische groei en ruimtelijke verdichting hand in hand gaan met gezondheid, duurzaamheid en sociale samenhang. Een hoogwaardige, groene openbare ruimte maakt de compacte stad leefbaar en draagt bij aan fysieke en mentale gezondheid. Door toekomstbestendige, circulaire en (mogelijk) decentrale systemen voor energie, mobiliteit en water te stimuleren, verkleinen we afhankelijkheden en vergroten we de weerbaarheid van stad en samenleving.
1.3 De vier ruimtelijke ordeningsprincipes vormen een handvat voor de uitvoering van de drie strategische keuzes in ontwerp, beleid en uitvoering Waar de strategische keuzes de koers op hoofdlijnen bepalen geven de ordeningsprincipes aan hoe we die koers in de praktijk realiseren. Een goede omgevingskwaliteit gaat uit van herkomst-, belevings-, gebruiks- en toekomstwaarde. Het waarborgt dat we zorgvuldig omgaan met erfgoed, landschap, natuur en architectuur, en dat nieuwe ontwikkelingen waarde toevoegen aan de identiteit en beleving van stad en omgeving. Nabijheid versterkt de dagelijkse leefbaarheid en toegankelijkheid: mensen kunnen wonen, werken, leren, zorgen en ontspannen binnen korte afstand, wat gelijkheid, gezondheid en verbondenheid bevordert. Meervoudig ruimtegebruik maakt efficiënt gebruik van schaarse ruimte mogelijk door functies te stapelen of te combineren, waardoor er meer ruimte ontstaat voor groen, water en ontmoeting. En door het verweven van functies creëren we levendige, veerkrachtige wijken waar wonen, werken en voorzieningen elkaar versterken en waar lopen en fietsen vanzelfsprekend wordt. Samen brengen deze principes richting en samenhang in ontwerp, beleid en uitvoering, en dragen ze bij aan een compacte, gezonde en inclusieve stad.
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 (d.d. 25-11-2025)
3
1.4 Deel A van de Omgevingsvisie verbindt bestaand beleid met toekomstige opgaven in drie agenda’s en versterkt zo de strategische samenhang en continuïteit De visie bouwt voort op een scala aan gebieds- en beleidsdialogen die de afgelopen jaren zijn gevoerd met inwoners, ondernemers en partners. Deze gesprekken hebben geleid tot beleidsstukken over thema’s zoals wonen, mobiliteit en omgevingskwaliteit zoals Koersdocument Oostflank, de gebiedsperspectieven TilburgNoord en Groenewoud, het omgevingsprogramma Kenniskwartier en diverse werklocaties. Eerder zijn reeds koersdocumenten en visies vastgesteld voor onder meer de Spoorzone, Stappegoor, Piushaven en de Stadsregionale Parken: Masterplan Pauwels, Ruimtelijk Raamwerk Stadsbos013 en Moerenburg-Koningshoeven. Met dit als vertrekpunt voor de omgevingsvisie wordt de hoofdlijn van het recent vastgestelde en vigerende beleid gecontinueerd. Daarbij is het beleid in het licht van nieuwe dilemma’s en kansen die voortkomen uit de stedelijke samenhang en het lange termijnperspectief opnieuw gewogen. In de visie zijn de opgaven in samenhang met het bestaande beleid integraal uitgewerkt in drie agenda’s: voortbouwen, ombouwen en bijbouwen. Elke agenda vertegenwoordigt een ander type opgave. Met voortbouwen versterken we wat waardevol is.
We investeren in de kwaliteit van bestaande woon- en leefmilieus, behouden en verbeteren datgene wat Tilburg karakter geeft en waar mensen zich thuis voelen. Met ombouwen vernieuwen we de stad om haar toekomstbestendig te maken. We werken aan duurzame energie, circulaire grondstoffen, gezonde mobiliteit en een klimaatadaptieve en biodiverse leefomgeving. Kortom: we transformeren de bestaande systemen waarop de stad draait. Met bijbouwen spelen we in op groei. We voegen woningen, voorzieningen en bedrijvigheid toe, met kwaliteit en binnenstedelijke verdichting als uitgangspunt. 1.5 Het “Omgevingseffectrapport in ontwikkeling” geeft inzicht dat we met omgevingsvisie deel A op het gebied van de omgevingseffecten op de goede weg zijn Bij het opstellen van een omgevingsvisie is het op grond van de Omgevingswet verplicht een omgevingseffectrapportage (plan-MER) te maken. Deze brengt de effecten van de omgevingsvisie op milieu, leefomgeving en gezondheid in beeld. We hebben er in de Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor het Omgevingseffectrapport (OER) Omgevingsvisie voor gekozen dit proces ontwerpend vorm te geven en Arcadis opdracht gegeven om een ontwerpend OER op te stellen. Daarbij worden milieu- en omgevingsaspecten al in de ontwerpfase onderzocht, zodat inzichten direct kunnen worden meegenomen in het opstellen van de omgevingsvisie Tilburg 2050.
Zo wordt het OER niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een ontwerpinstrument dat bijdraagt aan de kwaliteit, uitvoerbaarheid en toekomstbestendigheid van de visie. Als onderdeel hiervan is voor deel A van de omgevingsvisie door Arcadis een tussenproduct opgeleverd: “OER in ontwikkeling” (zie bijlage 2). Hierin is deel A van de omgevingsvisie getoetst op haalbaarheid en milieueffecten. Arcadis stelt dat “de maatregelen binnen bepaalde beleidsvelden, zoals wonen, omgevingskwaliteit, mobiliteit, circulariteit en klimaatadaptatie, positieve resultaten opleveren. Tegelijkertijd is de impact op andere terreinen, zoals gezondheid op delen nog beperkt. Daarnaast komen enkele milieuthema’s zoals luchtkwaliteit, geur en geluid, minder aan bod. Deze inzichten maken duidelijk waar de sterke kanten van het huidige beleid liggen, maar ook waar nog aandacht en extra inzet nodig is om de ambities van Tilburg te realiseren.” Uit de conclusies blijkt verder dat we beschikken over “een sterke visie, waarbij veel bestaand beleid al is uitgewerkt en actief wordt toegepast in de Omgevingsvisie. Door expliciet te benoemen welke beleidsmaatregelen in de visie worden overgenomen, kan de samenhang en kracht van de visie verder worden versterkt. Daarnaast kan het waardevol zijn om inzichten uit monitoring en praktijkervaringen te benutten als input voor de verdere ontwikkeling van de visie.
Het zichtbaar maken van deze koppeling benadrukt de ontwikkeling van de gemeente en draagt bij aan een robuuste en toekomstgerichte Omgevingsvisie.” Uit de OER in ontwikkeling blijkt dat we met de Omgevingsvisie deel A op de goede weg zijn en gebruiken we als handvat voor de verdere uitwerking en verfijning van de omgevingsvisie Tilburg 2050.
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 (d.d. 25-11-2025)
4
1.6 Deel A voldoet nog niet aan de vereisten die de Omgevingswet aan het instrument Omgevingsvisie stelt De agenda’s vormen de integrale aanzet voor verdere thematische en gebiedsgerichte uitwerkingen in een volwaardige omgevingsvisie. Dat is een visie die voldoet aan de vereisten van de Omgevingswet, digitaal is ontsloten via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en toegankelijk en raadpleegbaar is voor inwoners, initiatiefnemers en andere belanghebbenden. Voor 1 januari 2027 moeten gemeenten volgens de Omgevingswet beschikken over een omgevingsvisie die voldoet aan de wettelijke vereisten. Totdat de nieuwe omgevingsvisie is vastgesteld, blijft de huidige Omgevingsvisie Tilburg 2040 het vigerende beleidskader. Mocht de nieuwe visie niet vóór 1 januari 2027 zijn vastgesteld, dan valt de huidige visie onder het overgangsrecht van de Omgevingswet. Dat betekent dat de Omgevingsvisie Tilburg 2040 haar geldigheid behoudt, maar niet volledig voldoet aan de vorm- en inhoudsvereisten van de nieuwe wet. Onder het overgangsrecht kan het bestaande beleid nog worden toegepast, maar nieuwe beleidsontwikkelingen, gebiedsprogramma’s en omgevingsplannen kunnen dan niet volledig aansluiten bij het geïntegreerde stelsel van de Omgevingswet. Daarom is het van belang dat we in 2026 actief doorwerken aan het opstellen van de nieuwe Omgevingsvisie Tilburg 2050.
Met het vaststellen van die visie hebben we een actuele, integrale en juridisch verankerde visie die richting geeft aan de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van de gemeente richting 2050 en hebben we een samenhangend en toepasbaar kader voor het opstellen van omgevingsprogramma’s, gebiedsvisies en voor de toetsing van ruimtelijke initiatieven. 2.1 De ruimtelijke en maatschappelijke opgaven in Tilburg vragen om een herijking van de gebiedsprogrammering, zodat de woningbouwambities zowel kwantitatief als kwalitatief toekomstbestendig kunnen worden gerealiseerd Door de beperkte ruimte in de ondergrond, de energieopgave en de noodzaak tot vergroening in Oud-Noord en Oud-Zuid komt de eerder geformuleerde kwantitatieve woningbouwambitie van 2 x 2.500 woningen uit de Update Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen onder druk te staan. Dit en de opgave van 10.000 extra woningen tussen 2040 en 2050 vragen om intensivering in andere gebieden en om extra ontwikkellocaties. Figuur 1 geeft een bijgewerkte indicatie van de woningbouwcapaciteit per gebied. In Oud-Noord en Oud-Zuid zien we vooral kansen voor archipunctuur en transformatie. In de Reeshof vragen demografische ontwikkelingen om een diverser woningaanbod en zijn oudere delen in de toekomst toe aan verduurzaming en vernieuwing.
We zien in de Reeshof daarnaast kansen in de omgeving van het station en de (wijk)winkelcentra extra woningen toe te voegen. In het Ringbaanmilieu-Zuid hebben eerdere verkenningen laten zien dat hier ook potentie ligt om extra woningen toe te voegen. Andere ontwikkelingen en opgaven in het gebied, zoals de herinrichting van Ringbaan-Zuid, waar nu op gestudeerd wordt, zijn aanleiding voor verder onderzoek naar hoeveel woningen er potentieel toegevoegd kunnen worden. Ook in andere delen van de stad liggen nog opgaven en onbenutte kansen, die we voor de woningbouwopgave willen aangrijpen. De bijgestelde aantallen staan in figuur 1.
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 (d.d. 25-11-2025)
5
Figuur 1. Indicatieve woningbouwcapaciteit per gebied 2.2 Omdat niet alle vormen van bedrijvigheid, commerciële en maatschappelijke voorzieningen overal passen is het nodig om gericht te kijken naar locaties waar deze functies de beste bijdrage leveren en tot hun recht komen We willen nabijheid versterken, op bepaalde plekken in de stad reuring terugbrengen en ruimte creëren voor bedrijven met een zwaardere milieubelasting op bedrijventerreinen. De oude cultuurhistorisch waardevolle stadslinten zien we als de levensaders van de Oude Stad. Verouderde winkelstrips en binnenwijkse bedrijventerreinen waar veel bedrijvigheid zat (o.a. detailhandel), lenen zich met het oog op nabijheid voor het mixen van functies: voor het mengen van wonen, werken, en het mee laten groeien van de daarbij horende maatschappelijke voorzieningen. Ook de Kanaalzone biedt potentie. Door hier werklocaties te behouden en passende woningen toe te voegen, ontstaat een aantrekkelijk woon-werkmilieu dat beter aansluit bij de centrale ligging in de stad. Dit kan bovendien bijdragen aan een sterkere verbinding tussen Oud-Noord en Tilburg-Noord, waarbij nabijheid en bereikbaarheid centraal staan. Met het programma Revitalisering Bedrijventerreinen en de bouwsteen Maatschappelijke Voorzieningen zetten we gerichte stappen om deze transformatie te ondersteunen.
Deze beleidsinstrumenten helpen de gewenste beweging op gang te brengen. Omdat niet alle bedrijvigheid en voorzieningen overal passen, moeten we gericht kijken waar deze functies het beste tot hun recht komen. We kijken breder dan het huidige detailhandelsbeleid. Kleine, publieksgerichte detailhandelsondernemingen dragen niet alleen bij aan economische vitaliteit, maar vervullen ook een belangrijke maatschappelijke functie. Ze bevorderen nabijheid, stimuleren ontmoeting tussen bewoners, creëren meer ogen op straat en versterken de sociale veerkracht van buurten. Dit geldt met name op plekken waar de leefbaarheid onder druk staat of waar herontwikkeling plaatsvindt, zoals in verouderde winkelstrips of op strategische straathoeken. Dit vraagt om een update van het detailhandelsbeleid, die inspeelt op de veranderende rol van winkels en publieksgerichte wijkondernemingen in een sterker verstedelijkte stad.
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 (d.d. 25-11-2025)
6
2.3 Een integrale gebiedsgerichte vertaling van het woonbeleid is essentieel voor de gemixte, compacte en vitale stad Wonen is meer dan het bouwen van woningen; het gaat om het creëren van leefbare, veerkrachtige wijken waarin mensen zich thuis voelen en kunnen groeien. In Tilburg streven we naar een gemixte stad, waarin mensen van verschillende leeftijden, inkomens en achtergronden een passende woning kunnen vinden en wooncarrière kunnen maken. Deze diversiteit is een kracht en vormt de basis voor vitale wijken. Om dit te realiseren, is het noodzakelijk dat het woonbeleid niet generiek blijft, maar gebiedsgericht wordt vertaald. Met gebiedsvisies, gebiedsontwikkelingen, en stedelijke ontwikkelingsprojecten sturen we actief op een mix van woningtypes, segmenten en groottes, passend bij de identiteit en ontwikkelpotentie van een wijk. Daarbij kijken we ook naar andere woonvormen dan we gewend zijn, denk aan collectieve en bijzondere woonvormen—zoals nieuwe woon-zorgoplossingen, woon-werkconcepten, en atelierwoningen.. We kijken niet alleen naar het woningaanbod, maar ook naar de bredere woonkwaliteit: bereikbaarheid, nabijheid van voorzieningen, veiligheid, cultuur, groen, en de ruimtelijke en sociale samenhang. Een integrale benadering is cruciaal.
Wonen moet worden verbonden met andere stedelijke functies en kwaliteiten, zoals maatschappelijke voorzieningen, werklocaties en publieke ruimte. Dit vraagt om maatwerk per gebied, waarbij we om de stedelijke opgave een plek te geven inspelen op lokale kansen en opgaven. Binnen de uitwerking van de Omgevingsvisie Tilburg 2050 vormt deze gebiedsgerichte vertaling van het woonbeleid een sleutel om de ambitie van een compacte, gemixte en vitale stad waar te maken.
Kanttekeningen en gewogen alternatieven Dit is niet van toepassing, omdat de Omgevingswet vereist dat we tijdig een omgevingsvisie conform de vereisten van die wet hebben. Bovendien is gekozen voor een bestendige lijn die voortvloeit uit eerder vastgesteld beleid (zie ook toelichting onder argument 1.4). In de verdere uitwerking (deel B) worden keuzes gemaakt op gebiedsniveau, mede ingegeven door de “Oer in ontwikkeling”.
Niet beïnvloedbare risico’s Niet van toepassing, omdat Omgevingsvisie deel A geen eigenstandige doorwerking als Omgevingsvisie heeft.
Kosten en dekking Het vaststellen van de Omgevingsvisie deel A (koers op stedelijk niveau) heeft geen directe financiële consequenties. De kosten voor de uitwerking van de omgevingsvisie conform de vereisten van de omgevingswet (deel B, thematische en gebiedsgerichte uitwerkingen) zijn gedekt via de beschikbaar gestelde middelen (€ 250.000,-) voor Visies en Verkenningen binnen de begroting 2026.
Uitvoering Deel A wordt in 2026 uitgewerkt in deel B. Vaststelling van de Omgevingsvisie 2050 (totaal) is voorzien in 2027.
Participatie Voor de totstandkoming van de Omgevingsvisie Tilburg 2050 is op verschillende manieren input opgehaald bij inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen, partners en andere overheden. Een belangrijk fundament hiervoor is gelegd in het traject Tilburg in 2050, een brede toekomstverkenning waarin via stadsgesprekken, straatinterviews, creatieve participatievormen, workshops en een symposium is verkend hoe Tilburg zich richting 2050 kan ontwikkelen op het gebied van brede welvaart. Deze inzichten zijn vastgelegd in het document Resultaten sprokkelfase Tilburg in 2050 en Samen werken aan brede welvaart voor Tilburg in 2050. Ze vormen de maatschappelijke onderlegger voor de omgevingsvisie. Specifiek voor de omgevingsvisie is op 11 september 2025 een participatiebijeenkomst georganiseerd. Deze bestond uit een middagprogramma met toelichting op het concept van de Omgevingsvisie deel A en vier thematische workshops voor professionals en partners, en een avondprogramma in de vorm van een publiek
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 (d.d. 25-11-2025)
7
stadsgesprek. De workshops gingen in op de thema’s: de gemixte stad, wonen en leven in 2050, identiteit van stad en dorpen, en de gezonde stad en openbare ruimte. In het stadsgesprek werd samen met inwoners en partners gereflecteerd op deze thema’s. De opbrengsten van deze bijeenkomst zijn verwerkt in deel A van de omgevingsvisie en vormen input voor de verdere uitwerking van de omgevingsvisie. Een verslag van de bijeenkomst is bijgevoegd bij dit voorstel. Daarnaast is gebruikgemaakt van input uit sectorale beleidsprocessen en gebiedsvisies, zoals de Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen, het Gebiedsperspectief Tilburg-Noord en het Koersdocument Oostflank. Deze trajecten zijn gevoerd in dialoog met inwoners, ondernemers en partners en hebben waardevolle bouwstenen voor de visie opgeleverd. Deel A van de omgevingsvisie bevat de hoofdlijnen en vormt de basis voor de verdere uitwerking, zowel sectoraal als gebiedsgericht. In het kader van deze verdere uitwerking zal opnieuw participatie plaatsvinden. Inwoners, partners, bedrijven en maatschappelijke organisaties worden hierbij actief betrokken, zodat hun inzichten en belangen kunnen worden meegenomen in de concretisering van de visie. Daarnaast wordt te zijner tijd de volledige omgevingsvisie gedurende zes weken ter inzage gelegd voor zienswijzen.
Hiermee voldoen we aan de vereisten van de Omgevingswet, die participatie en transparantie centraal stelt.
Communicatie De deelnemers aan het stadsgesprek op 11 september hebben na de besluitvorming door het college het verslag van de bijeenkomst ontvangen en zijn tegelijkertijd over dit voorstel geïnformeerd. Over de besluitvorming van dit voorstel communiceren we via de geëigende kanalen, waaronder de gemeentelijke besluitenlijst.
Evaluatie Niet van toepassing.
Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.
Omgevingsvisie Tilburg 2050, deel A Omgevingseffectrapport in ontwikkeling Omgevingsvisie Tilburg 2050 Verslag stadsgesprek en workshops Omgevingsvisie Tilburg 2050 Samen werken aan brede welvaart voor Tilburg in 2050 Resultaten sprokkelfase Tilburg in 2050
Ter inzage gelegde stukken Geen.
Tilburg, 25 november 2025 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,
de burgemeester,
Raadsvoorstel Omgevingsvisie Tilburg 2050 (d.d. 25-11-2025)
8
Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -
gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;
Besluit 1.
2.
De Omgevingsvisie Tilburg 2050 deel A vast te stellen als kader voor de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie volgens de vereisten die de Omgevingswet eraan stelt, met daarin als belangrijkste richtinggevende elementen voor de fysieke leefomgeving: a. drie strategische keuzes: compacte stedelijke ontwikkeling, landschappelijke versterking en gezonde en weerbare leefomgeving; b. vier ordeningsprincipes: goede omgevingskwaliteit, nabijheid van voorzieningen, meervoudig ruimtegebruik en verweving van functies; c. en een integrale vertaling van de strategische keuzes en ordeningsprincipes in drie agenda’s: voortbouwen, ombouwen en bijbouwen. In het kader van de uitwerking van de Omgevingsvisie Tilburg 2050: a. een kwantitatieve totaalopgave van 25.000 woningen tot 2040 vast te leggen, waarbij we om deze opgave te halen overprogrammeren tot 31.000 woningen; b. voor de periode tot 2050 uit te gaan van een totaalopgave van 35.000 woningen waarbij de mate van overprogrammering in Deel B nader wordt onderzocht; c. de woningbouwprogrammering zoals opgenomen in de Update Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen (2021) voor de diverse onderscheiden gebieden bij te stellen, conform de indicatieve aantallen in figuur 1, zodat deze aantallen in deel B verder uitgewerkt kunnen worden en ruimtelijk en integraal optimaal worden ingepast; d.
invulling te geven aan de compacte, gemixte en vitale stad door gericht te kijken waar welke bedrijvigheid, commerciële en maatschappelijke voorzieningen en woningbouwcategorieën en typologieën in het bestaand stedelijk gebied het beste tot hun recht komen en hieraan bijdragen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de griffier,
In overeenstemming met het ondertekeningsmandaat raadsstukken worden raadsbesluiten alleen door de griffier ondertekend.