Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

1

Voorblad Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

14 januari 2025 Wethouder Hendrickx Sociaal M. Homan

Samenvatting De gemeente Tilburg neemt voor de invulling van haar wettelijke taken deel in de gemeenschappelijke regeling (GR) GGD Hart voor Brabant. Conform de bepalingen in de regeling wordt uw gemeenteraad jaarlijks een kaderbrief aangeboden om kennis van te nemen. De kaderbrief is de “opmaat” naar de begroting voor het betreffende jaar en behandelt de inhoudelijke koers en een eerste prognose van de financiële gevolgen daarvan. Na hiervan kennis te hebben genomen staat het de gemeenteraad vrij om een zienswijze in te dienen. We stellen de raad voor om een zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2026 van de GGD Hart voor Brabant.

Collegebesluit Het college stelt de raad voor om de volgende zienswijze met betrekking tot de kaderbrief 2026 in te dienen en het bestuur van de GGD te verzoeken om hieraan gevolg te geven: De kaderbrief schetst een ambitieuze invulling van de taken die de GGD in 2026 wil uitvoeren. De GGD is er voor iedereen. Publieke gezondheid waarbij preventie voorop staat is essentieel. Diverse taken worden verbreed en nieuwe taken worden benoemd. Ondanks uitdagingen zoals arbeidsmarktkrapte, financiële problemen en onzekerheid over het landelijke beleid, blijft de GGD zich inzetten voor de afgesproken taken en kwetsbare doelgroepen. Waar mogelijk of nodig moet wel focus aangebracht durven worden op specifieke groepen of specifieke vraagstukken.

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

2

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant Aanleiding Gelijke kansen op een gezond leven voor jong tot oud in Tilburg, in een gezonde leefomgeving, dat is één van de uitgangspunten uit ons akkoord “Meer voor elkaar” (2022 -2026). Gezondheid betekent voor Tilburg dat we niet alleen voor gezondheidsproblemen, maar ook voor de mensen zelf aandacht hebben: hun veerkracht en wat hun leven betekenisvol maakt. De impact die we willen bereiken met onze inzet op positieve gezondheid is dat mensen het vermogen hebben om met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan én zoveel mogelijk de eigen regie kunnen voeren. We werken vanuit verschillende, maar wel samenhangende, niveaus aan deze ambities: 1. Lokaal: In de nota Positieve Gezondheid, "Sterk van binnen en verbonden met buiten" (2025-2028) staan de ambities beschreven voor de gemeente Tilburg. 2. Regionaal: Regionale nota Publieke Gezondheid 2024-2027. 3. Bovenregionaal in een Gemeenschappelijke regeling (GR) GGD: Basispakket Wet publieke gezondheid. De Kaderbrief 2026 van de GGD Hart voor Brabant (hierna: kaderbrief) richt zich op de bovenregionale samenwerking binnen de Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de GGD Hart voor Brabant(hierna: GGD). Deze samenwerking omvat 19 gemeenten uit Midden-Brabant en Brabant-Noordoost.

De GGD voert voor ruim 1,1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Deze dienstverlening is vastgelegd in het basispakket voor al deze gemeenten. Het basispakket is opbouwt uit verplichten diensten uit de gemeenschappelijke regeling GGD, de Wet publieke gezondheid (Wpg) en diensten vanuit bestuurlijke keuzes. Hierbij kunt u denken aan uitvoering van de taken zoals jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding, preventieprogramma’s en Nu Niet Zwanger. Alle gemeenten van de GR betalen voor het basispakket via een bijdrage per inwoner. Op 13 december 2024 ontvingen we de kaderbrief voor 2026 van de GGD, zie bijlage 2. Deze brief is de jaarlijkse voorbereiding op de begroting van de GGD voor 2026. De GGD legt de begroting in juni 2025 aan u voor. Deze kaderbrief zet de ontwikkelingen en het beleid voor 2026 uiteen en beschrijft het huidige beleid, de verwachte ontwikkelingen en de financiële uitgangspunten. En is een vertaling van de vierjarenvisie (20242027) "Samen Gezond Gewoon" van de GGD. De jaarlijkse kaderbrief, opgesteld door de GGD, richt zich op de regionale uniforme inzet van de GGD en niet op de lokale inzet per gemeente. De brief schetst de ontwikkelingen en het beleid van de GGD voor het hele werkgebied.

Beoogd effect De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd. Gezonde inwoners vormen de ruggengraat van een vitale, veerkrachtige en economisch goed presterende stad. Met deze kaderbrief wil de GGD bijdragen aan een gezonde basis voor iedereen, zodat al onze inwoners kunnen participeren. Wat aansluit bij onze ambities vanuit het Akkoord, inclusieve stad en onze lokale nota Positieve Gezondheid. Daarnaast geven we hiermee uitvoering aan de Wet publieke gezondheid.

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

3

Voorstel De volgende zienswijze met betrekking tot de kaderbrief 2026 indienen en het bestuur van de GGD verzoeken om hieraan gevolg te geven: De kaderbrief schetst een ambitieuze invulling van de taken die de GGD in 2026 wil uitvoeren. De GGD is er voor iedereen. Publieke gezondheid waarbij preventie voorop staat is essentieel. Diverse taken worden verbreed en nieuwe taken worden benoemd. Ondanks uitdagingen zoals arbeidsmarktkrapte, financiële problemen en onzekerheid over het landelijke beleid, blijft de GGD zich inzetten voor de afgesproken taken en kwetsbare doelgroepen. Waar mogelijk of nodig moet wel focus aangebracht durven worden op specifieke groepen of specifieke vraagstukken.

Argumenten 1.1 De inhoudelijke koers voor 2026, zoals die in de kaderbrief is opgenomen, is de uitwerking van de toekomstvisie van de GGD en biedt een goede basisaanpak voor de uitvoering van onze ambities. De toekomstvisie ‘Wij maken samen gezond gewoon’ van de GGD is vertaald naar ambities die in een beleidsplan 2024-2027 van de GGD. In de kaderbrief 2026 laat de GGD zien welke stappen gezet worden in 2026 op weg naar “Wij maken samen gezond gewoon”. Gezondheid is een belangrijke basis voor een goed en fijn leven. De GGD beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en doet dat zowel fysiek als online en individueel en collectief. In de brief is te lezen dat de GGD voor 2026 te kampen heeft met verschillende uitdagingen. Zoals dubbele vergrijzing, een stijgende ziektelast door ongezonde leefstijl en leefomgeving, een dalende vaccinatiebereidheid en minder zorgcapaciteit. Daarnaast groeit de noodzaak van preventie en vraagt dit een andere maatschappelijke aanpak. Daarnaast ervaart de GGD toenemende druk door personele en financiële tekorten en onzekerheid over landelijk beleid. De GGD speelt hierop in door meer samen te werken met (zorg)partners, zoals GGD West-Brabant. Ook is de GGD in 2024 gestart met een transitie naar een toekomstbestendige GGD. In 2026 wordt dit afgerond met een moderne dienstverlening, nabij waar nodig en financieel gezond.

Het jaar 2026 is het derde jaar van de uitvoering van het beleidsplan GGD 2024-2027. In 2026 komen er nieuwe thema’s en doelen bij en sommige thema’s worden gecontinueerd. De GGD werkt aan de doelen en activiteiten middels 4 pijlers. Hieronder per pijlen een korte inhoudelijke toelichting voor 2026: 1. Voorkomen als het kan, beschermen als het moet: a. Voorkomen als het kan:  De focus blijft op de overgang van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag. Samenwerking tussen het sociale en medische domein wordt voortgezet en ingebed in bestaande structuren. Dit geldt ook voor de jeugdsector via de Hervormingsagenda Jeugd.  Brabantse werkgevers spelen een cruciale rol in de gezondheid van hun medewerkers, vooral gezien de krapte op de arbeidsmarkt. In 2026 wordt er met 10 belangrijke werkgevers in de regio gesproken om samen te werken aan gezondheidspromotie. b. Beschermen als het moet:  Ondanks krimpende budgetten en arbeidsmarktkrapte, wordt er intensief samengewerkt tussen de GGD’en in Zuid-Nederland om de resultaten van het versterkingsprogramma infectieziektebestrijding te behouden. Specialismen zoals Tuberculosezorg worden gegarandeerd door bundeling van krachten.  In 2026 is het Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) geïntegreerd binnen de GGD, met een kernteam en aandachtsfunctionarissen.

Het VEC fungeert als centraal punt voor informatie, advies en uitvoering van vaccinaties, en speelt een centrale rol in pandemische paraatheid en het verhogen van de vaccinatiegraad. 2. Zelf, maar niet alleen: a. Zelf:  Onderzocht wordt hoe inwoners meer controle krijgen over hun gezondheid, bijvoorbeeld via AIadvies en zelfhulpapps. Daarna wordt gekeken hoe dit ingepast wordt in de dienstverlening van de GGD.

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

4

b. Maar niet alleen…  Samenwerken met ervaringsdeskundigen om de dienstverlening te verbeteren en mogelijke nieuwe vangnetoplossingen te creëren.  Via klantenarena’s in gesprek gaan met ouders van jonge kinderen om feedback te verzamelen en zorg te verbeteren. 3. Iedereen verschillend, allemaal gelijk: a. Iedereen verschillend:  Gebruik van risicotaxatie-instrumenten bij JGZ-contactmomenten voor een aanbod op maat voor ouders en jeugdigen.  Het centrum seksuele gezondheidszorg is aanvullend op de algemene basiszorg en richt zich vooral op specifieke doelgroepen met outreachend werken en collectieve preventie. Dat vraagt een flinke aanpassing in en van het netwerk. b. Allemaal gelijk:  Uitbreiding van "Generatie Gezond" naar alle inwoners, met extra aandacht voor kwetsbare groepen.  Gericht op effectieve interventies en diensten, stoppen met wat niet werkt, en samenwerking met gemeenten en partners om dienstverlening te optimaliseren. 4. Overal om ons heen, binnen en buiten. a. Binnen:  Uitbreiding van toezichthoudende rol met het toezicht op de Voorschoolse Educatie. Ambitie om in 2026 meer scholen te laten werken aan gezondheidsbeleid via de Gezonde Schoolaanpak. Het is zaak voldoende tijd en aandacht te hebben voor collectieve en doelgroepgerichte preventie. b.

Buiten:  In 2026 onderzoekt de GGD de gezondheidseffecten van klimaatverandering, zoals hitte, droogte, drinkwater, infectieziekten en wateroverlast. Samenwerking met waterschappen en omgevingsdiensten om risico’s te verminderen. Zienswijze: De kaderbrief schetst een ambitieuze invulling van de taken die de GGD in 2026 wil uitvoeren. De GGD is er voor iedereen. Publieke gezondheid waarbij preventie voorop staat is essentieel. Diverse taken worden verbreed en nieuwe taken worden benoemd. Ondanks uitdagingen zoals arbeidsmarktkrapte, financiële problemen en onzekerheid over het landelijke beleid, blijft de GGD zich inzetten voor de afgesproken taken en kwetsbare doelgroepen. Waar mogelijk of nodig moet wel focus aangebracht durven worden op specifieke groepen of specifieke vraagstukken. 1.2 Voorgesteld wordt om de inwonerbijdrage te verhogen door de indexering, waarbij de methodiek van de gemeente Tilburg wordt gevolgd, resulterend in een voorlopige stijging van € 44,86 naar € 45,73 per inwoner. Onderdeel van de kaderbrief 2026 is de indexering van de inwonerbijdrage. De GGD stelt voor om, op basis van de gebruikelijke indexering (zoals vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling), de gemeentelijke bijdrage per inwoner te verhogen. Voor het bepalen van de nominale ontwikkeling wordt de methodiek van de gemeente Tilburg gehanteerd.

De eerste raming van Tilburg in december 2024 resulteert in een voorlopige indexering voor 2026 van 1,93%. De GGD verwerkt de definitieve indexering in de begroting. De indexering zorgt voor een stijging van de inwonerbijdrage van € 44,86 (vooruitlopend op de landelijke toevoegingen aan het rijksvaccinatieprogramma) in 2025 naar een voorlopige raming van € 45,73 in 2026. Naast de indexering zijn twee nog niet ingevulde (PM) posten opgenomen in de financiële paragraaf. De eerste betreft een wijziging in het rijksvaccinatieprogramma (RVP). Voor aanpassingen van het contactschema RVP ontvangen we middelen in het gemeentefonds. Deze zijn nog niet bekend en om die reden niet meegenomen in de omgang van de inwonerbijdrage. De mutatie is voor de gemeente budgettair neutraal. De andere PM post betreft de overheveling SPUK-regeling naar gemeenten. In het landelijk regeerakkoord is opgenomen dat specifieke uitkeringen worden overgeheveld naar het gemeentefonds met toepassing van een

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

5

budgetkorting van 10 procent. Indien het Rijk verschillende specifieke uitkeringen bedoeld voor de GGD in het gemeentefonds stort, wordt de inwonerbijdrage 2026 hiermee verhoogd. Voor de gemeente is dit budgettair neutraal.

Kanttekeningen en gewogen alternatieven Er zijn inzake dit raadsvoorstel geen kanttekeningen of alternatieven van toepassing.

Niet beïnvloedbare risico’s De keuzes van het rijk rondom het landelijke beleid publieke gezondheid en de financiering hiervan vormen enige risico. Het risico wat we hierin zien is de overheveling SPUK-regelingen naar het gemeentefonds met een korting van 10%. Mogelijk zorg dit ervoor dat de GGD het huidige takenpakket niet op eenzelfde wijze kan continueren en kritisch moet zijn op de uitvoering.

Kosten en dekking De prognose van de GGD HvB van de gemeentelijke bijdrage voor Tilburg 2026 is gebaseerd op een aantal aannames met betrekking tot: 1. Indexering: GGD HvB volgt de indexering van Tilburg; in maart volgt een bijstelling 2. Inwonersaantal: prognose is gebaseerd op de inwonersaantallen op 1 september 2024 van het CBS, 230.394 inwoners in gemeente Tilburg. In april zijn de aantallen per 1 januari 2025 bekend. Deze gegeven zullen bij het opstellen van de begroting voor 2026 bekend zijn. 3. Voor aanpassingen van het contactschema Rijksvaccinatieprogramma(RVP) ontvangen we middelen in het gemeentefonds. Deze zijn nog niet bekend en om die reden niet meegenomen in de omgang van de inwonerbijdrage. De mutatie is voor de gemeente budgettair neutraal. Kosten Inwonersaantal 2026 Gemeentelijke bijdrage 2025 Toevoeging RVP Indexering 1,93%

Dekking Beschikbaar budget Rjksbijdrage RVP

Per inwoner €44,86 €0 €0,87 €45,73

2026 230.394 €10.308.693 €0 €198.958 €10.535.918*

€10.474.047 €0 €61.870 *= €45,73 maal inwoneraantal 2026

De aanpassingen van de inwonersbijdrage levert een geprognotiseerd negatief resultaat van €61.870 op in 2026. De werkelijke stijging op basis van actuele gegeven en definitieve inwoneraantallen per 1 januari 2025 zal worden meegenomen als herijking bij de programmabegroting 2026.

Uitvoering De portefeuillehouder Volksgezondheid, brengt de zienswijze van de raad in tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 26 maart 2025. Tijdens deze vergadering stelt het AB de kadernota 2026 vast. De wethouder (volksgezondheid) informeert de gemeenteraad zo spoedig mogelijk over dit besluit. Nadat het AB de kadernota 2026 heeft vastgesteld, zal de GGD op basis hiervan de begroting 2026 opstellen. Hierover neemt AB van de GGD op 4 juli 2025 een besluit. Conform artikel 25 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt de gemeenteraad voor die tijd in de gelegenheid gesteld om zijn

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

6

zienswijze te geven op deze ontwerpbegroting. Indien de begroting wordt vastgesteld vorm dit de basis van de uitvoering van de taken publieke gezondheid voor 2026.

Participatie De inhoud van de kaderbrief is besproken met de gemeenten uit Midden-Brabant.

Communicatie De GGD Hart voor Brabant wordt t.z.t. over voorliggend besluit schriftelijk geïnformeerd.

Evaluatie In 2027 stuurt de GGD het jaarverslag waarin de verantwoording over het jaar 2026 wordt gedaan. Deze zal aan u voorliggen ter informatie tijdens de behandeling van de jaarstukken in 2027.

Bijlagen 1. 2. 3.

Brief Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant Brief zienswijze gemeente Tilburg

Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing.

Tilburg, 14 januari 2025 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,

de burgemeester,

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

7

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit De volgende zienswijze met betrekking tot de kaderbrief 2026 in te dienen en het bestuur van de GGD te verzoeken om hieraan gevolg te geven: De kaderbrief schetst een ambitieuze invulling van de taken die de GGD in 2026 wil uitvoeren. De GGD is er voor iedereen. Publieke gezondheid waarbij preventie voorop staat is essentieel. Diverse taken worden verbreed en nieuwe taken worden benoemd. Ondanks uitdagingen zoals arbeidsmarktkrapte, financiële problemen en onzekerheid over het landelijke beleid, blijft de GGD zich inzetten voor de afgesproken taken en kwetsbare doelgroepen. Waar mogelijk of nodig moet wel focus aangebracht durven worden op specifieke groepen of specifieke vraagstukken.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 24-03-2025 De griffier, ValidSigned door Noor Kanters op 25-03-2025

In overeenstemming met het ondertekeningsmandaat raadsstukken worden raadsbesluiten alleen door de griffier ondertekend.