Raadsvoorstel Addendum bij Lokale Paragraaf Woonzorgvisie

Voorblad Raadsvoorstel Addendum Woonzorgvisie Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

28 oktober 2025, nr. 8 Wethouders Kok en Çelik Sociaal/Ruimte B. Loonen

Samenvatting We vinden het belangrijk dat er voor iedereen een passende woning is, in een zorgzame buurt en dat mensen zelfredzaam kunnen zijn. Ouderen moeten langer thuis kunnen blijven wonen en ook mensen met een zorg- of ondersteuningsvraag moeten, zo nodig met begeleiding, zelfstandig kunnen wonen. Het terrein van wonen, zorg en welzijn is echter complex en de opgaven zijn groot. De zorgkosten stijgen gestaag, de woningmarkt zit vast, er komt een grote vergrijzingsgolf aan en het aantal mensen met een kwetsbaarheid en/of een chronische aandoening neemt toe. Ook wordt er een steeds groter beroep gedaan op het sociale netwerk van mensen. Hoe we omgaan met de huidige ontwikkelingen en uitdagingen vraagt om een heldere integrale visie op het gebied van wonen, welzijn en zorg, met daarin aandacht voor directe actie én een bestendige aanpak voor de lange(re) termijn. Op 23 september is daarom de regionale Woonzorgvisie en Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg (hierna Lokale Paragraaf) vastgesteld door de gemeenteraad. Het doel hiervan is om voldoende betaalbare woningen en voorzieningen te hebben voor ouderen, mensen met een lichamelijke en psychische kwetsbaarheid en overige aandachtsgroepen, met een evenwichtige verdeling over de gemeenten in de regio en met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding.

De regionale Woonzorgvisie is uitgewerkt in een regionaal Uitvoeringsprogramma. De Lokale Paragraaf wordt momenteel in samenwerking met onze partners uitgewerkt en geborgd in een lokale Uitvoeringsagenda. Eerder werden ook relevante onderdelen uit de Lokale Paragraaf al uitgewerkt in het Convenant Wonen 2025 t/m 2029. De gemeenteraad heeft met de motie 24-101 ‘Gepaste keuzes voor passend wonen’ gevraagd om een Addendum op de Lokale Paragraaf, vooruitlopend op vaststelling van de lokale Uitvoeringsagenda Met deze motie draagt de gemeenteraad het college op een Addendum bij de Lokale Paragraaf op te stellen met daarin inzicht in de huisvestingsopgaven voor aandachtsgroepen; voortgang van de realisatie; een concretisering van de prioritering; en inzicht in de in te zetten instrumenten om te sturen op de Uitvoeringsagenda. Het Addendum wordt vooruitlopend op vaststelling van de lokale Uitvoeringsagenda door het college voorgelegd aan de raad en na besluitvorming toegevoegd als bijlage aan de Lokale Paragraaf.

Collegebesluit Het college stelt de raad voor om het Addendum op de Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg vast te stellen en toe te voegen als bijlage aan de Lokale Paragraaf en daarmee te besluiten dat: 1. De opgave voor Tilburg met betrekking tot uitbreiding bijzondere huisvesting doelgroepen tot 2030, voortkomend uit de woondeal als volgt is: ▪ Zorggeschikte woningen: 530 ▪ Geclusterde woonvormen: 670 ▪ Nul-tredenwoningen: 1050 2. De uitwerking van de uitbreidingsopgaven huisvesting aandachtsgroepen geborgd wordt door de inhoud van het Addendum in te brengen bij de uitwerking van alle gebiedsvisies en deze tevens vast te leggen in het Volkshuivestingsprogramma, omgevingsprogramma’s en het Omgevingsplan. In alle gebiedsontwikkelingen, zoals Oost-flank, Noord, Kenniskwartier, enz. moet ruimte gemaakt worden voor woonzorgvormen. 3. Het college voor het behalen van de doelstellingen wonen, zorg en welzijn, zoals opgenomen in de Lokale Paragraaf concrete afspraken tussen betrokken woon-, welzijn- en zorgpartijen dient af te sluiten ten aanzien van een gezamenlijke inspanning en werkwijze. De raad zal op basis van een uit te werken monitor minimaal jaarlijks worden geïnformeerd over de omvang en realisatie van de uitbreidingsopgaven huisvesting aandachtsgroepen.

Raadsvoorstel Addendum bij Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg-versie20251023

1

Raadsvoorstel Addendum Woonzorgvisie Aanleiding Regionale Woonzorgvisie en Lokale Paragraaf Op 23 september 2024 stemde u in met de regionale Woonzorgvisie en stelde u tevens de Lokale paragraaf Woonzorgvisie Tilburg vast (raadsvoorstel). In de regionale Woonzorgvisie maken we afspraken met gemeenten en maatschappelijke partners. Het doel is voldoende betaalbare woningen en voorzieningen te hebben voor ouderen, mensen met een lichamelijke en psychische kwetsbaarheid en andere aandachtsgroepen. Deze moeten evenwichtig verdeeld zijn over de gemeenten in de regio en de bewoners voorzien van de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. In de Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg (vanaf nu Lokale Paragraaf) werkten we de regionale Woonzorgvisie uit voor Tilburg. Daarmee biedt de Lokale Paragraaf inzicht in wat de regionale afspraken en ambities voor ons betekenen en waarvoor wij in Tilburg aan de lat staan. De Lokale Paragraaf geeft richting op hoofdlijnen die we in nauwe samenwerking met onze partners uitwerken en borgen in een lokaal Uitvoeringsprogramma en het Convenant Wonen. Motie 24-101 Gepaste keuzes voor passend wonen Tijdens de raadsbehandeling van de Woonzorgvisie is de motie 24-101 ‘Gepaste keuzes voor passend wonen’ unaniem aangenomen.

In navolging van de laatste twee punten van het dictum (zie hieronder) wordt het Addendum op de Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg voorgelegd ter besluitvorming. De raad heeft het college opgedragen om: • De benodigde concretisering in prioritering van deze woonzorgvisie uit te werken in nader addendum op de Lokale Paragraaf. • Dit addendum op de Lokale Paragraaf uiterlijk in het voorjaar van 2025 (voorafgaand aan een uitvoeringsagenda) ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad en hierbij aan te geven welke instrumenten de gemeente in wil zetten om te sturen op het Uitvoeringsprogramma. Keuzes ten aanzien van de prioritering tussen initiatieven en/of aandachtsgroepen en eventueel benodigde kaders en/of financiële middelen worden hierin opgenomen. Daarbij is het college met de eerste 2 punten van het dictum verzocht om: • Een overzicht samen te stellen van alle geplande, lopende en onlangs gerealiseerde passende woonzorgconcepten en te duiden in welke mate deze bijdragen aan de huisvestingsopgave die de gemeente en de regio hebben op het gebied van de genoemde aandachtgroepen. Dit overzicht de raad toe te sturen uiterlijk Q4 2024.

• Te monitoren in hoeverre de gemeente vooruitgang boekt in de realisatie van de juiste passende woningen, de zogenaamde huisvestingsopgave, en hier jaarlijks (in elk geval tijdig voorafgaand aan de behandeling van de perspectiefnota) de gemeenteraad over te informeren per raadsbrief. De gevraagde inzichten zijn als bijlagen toegevoegd aan het Addendum.

Beoogd effect We willen een inclusieve stad zijn, met gezonde en gelukkige inwoners. Een stad waarin iedereen mee kan doen en erbij hoort. We hebben extra aandacht en ondersteuning voor wie dat nodig heeft. In veel gevallen kunnen inwoners in Tilburg met hun vragen en problemen in hun sociale omgeving terecht. Ook kunnen ze een beroep doen op de vele basisvoorzieningen in de gemeente. In de huidige samenleving is het echter geen vanzelfsprekendheid (meer) om voor elkaar te zorgen en iedereen te betrekken. Daarom zetten we met het bestuursakkoord ‘Meer voor Elkaar’ in op het bieden van passende ondersteuning voor wie dat nodig heeft. In de woonzorgvisie werken we voor de aandachtsgroepen uit het Rijksprogramma ‘Een thuis voor Iedereen’ uit hoe we dit doen op het gebied van wonen, welzijn en zorg.

Raadsvoorstel Addendum bij Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg-versie20251023

2

De Lokale Paragraaf bouwt voort op ons bestaande woon-, welzijn- en zorgbeleid en helpt om coördinerend, regisserend en faciliterend te zijn richting bestaande en nieuwe partners in onze gemeente. De Lokale Paragraaf biedt – samen met de regionale Woonzorgvisie – koers voor mogelijke woonzorgoplossingen en schetst een aantal acties om aan de opgaven te werken. Met dit Addendum op de Lokale Paragraaf prioriteren we binnen de aandachtsgebieden en kiezen op hoofdlijnen op welke manier we de Lokale Paragraaf Tilburg uitwerken, hoe we inzicht houden in de (resterende) opgaven en hoe we sturing geven aan de uitvoering

Voorstel Het Addendum op de Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg vaststellen en toevoegen als bijlage aan de Lokale Paragraaf en daarmee besluiten dat: 1. De opgave voor Tilburg met betrekking tot uitbreiding bijzondere huisvesting doelgroepen tot 2030, voortkomend uit de woondeal als volgt is: ▪ Zorggeschikte woningen: 530 ▪ Geclusterde woonvormen: 670 ▪ Nul-tredenwoningen: 1050 2. De uitwerking van de uitbreidingsopgaven huisvesting aandachtsgroepen geborgd wordt door de inhoud van het Addendum in te brengen bij de uitwerking van alle gebiedsvisies en deze tevens vast te leggen in het Volkshuivestingsprogramma, omgevingsprogramma’s en het Omgevingsplan. In alle gebiedsontwikkelingen, zoals Oost-flank, Noord, Kenniskwartier, enz. moet ruimte gemaakt worden voor woonzorgvormen. 3. Het college voor het behalen van de doelstellingen wonen, zorg en welzijn, zoals opgenomen in de Lokale Paragraaf concrete afspraken tussen betrokken woon-, welzijn- en zorgpartijen dient af te sluiten ten aanzien van een gezamenlijke inspanning en werkwijze. De raad zal op basis van een uit te werken monitor minimaal jaarlijks worden geïnformeerd over de omvang en realisatie van de uitbreidingsopgaven huisvesting aandachtsgroepen.

Argumenten 1.1. In de bijlagen bij het Addendum hebben we voor de verschillende woonvormen voor ouderen de uitbreidingsopgave, programmering en realisatie in beeld gebracht. In de motie wordt gevraagd een overzicht te bieden van alle geplande, lopende en onlangs gerealiseerde passende woonzorgconcepten en te duiden in welke mate deze bijdragen aan de huisvestingsopgave voor de verschillende aandachtsgroepen. Dit overzicht vindt u als bijlagen bij het Addendum. Met het overzicht wordt getalsmatig indicatief inzicht gegeven in de opgaven ten aanzien van de uitbreidingsbehoefte huisvesting aandachtsgroepen, verdeeld over de gebieden. Dit biedt een richtinggevend fundament voor de inbreng van deze opgaven binnen het proces van de gebiedsplannen. Hierbij geeft het richting aan de eigen woonadvisering en herprogrammering. Naast inbreng in gebiedsvisies geeft dit overzicht praktische handvatten voor inbreng bij zich concreet voordoende bouwplannen. Daarnaast vormen deze overzichten belangrijke input van de monitor, op basis waarvan de realisatie wordt gevolgd en ook de hoogte van de (resterende) opgaven kan worden bijgesteld. Bij de verdeling van de opgaven over de gebieden hanteren we een gewogen verdeling, waarbij zowel de totale zorgvraag als de zorgvraag minus het bestaande intramurale aanbod in het gebied worden meegewogen.

Met deze verdeling bieden we ouderen de mogelijkheid om in hun vertrouwde omgeving te blijven wonen én wordt gestuurd op een toekomstbestendige en inclusieve woonstructuur in de stad.

Raadsvoorstel Addendum bij Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg-versie20251023

3

1.2 Door te kiezen voor gebiedsgericht werken én kansen te benutten in gebiedsontwikkelingen en daar waar ruimtelijke initiatieven of projecten geïnitieerd worden, maken we optimaal gebruik van beschikbare capaciteit en middelen. We kiezen ervoor om de gebiedsgerichte verdeling van de stedelijke opgaven op het gebied van de uitbreidingsbehoefte huisvesting aandachtsgroepen in te brengen in de opstelling en uitwerking (via gebiedsagenda's) van gebiedsvisies. Hierbij volgen we de gekozen prioritering in het maken van deze gebiedsvisies. Naast de gebiedsvisies, benutten we kansen daar waar gebiedsontwikkelingen zijn en projecten geïnitieerd worden. Wat betreft omvang kan dit variëren van losse kleinschalige initiatieven tot grote gebiedsontwikkelingen. De uitgangspunten van de Woonzorgvisie zijn onderdeel van de randvoorwaarden en wensen voor de integrale afweging binnen deze ontwikkelingen. Hiermee sturen we op de programmering, zodat deze bijdraagt aan de integrale opgaven op wonen, welzijn en zorg. 2.1 Het Addendum geeft inzicht in de instrumenten die de gemeente inzet om regie te houden op het uitvoeren van de uitbreidingsopgave huisvesting aandachtsgroepen.

Of het lukt om de opgaven te verwezenlijken hangt af van onder andere onze samenwerking met en inzet van andere partijen, cofinanciering vanuit medeoverheden, mogelijkheden van (nieuwe) wet- en regelgeving en de maatschappelijke en economische ontwikkelingen. In het Addendum worden diverse instrumenten beschreven die worden ingezet om te sturen op de uitvoering. Wij zullen zelf onze regierol borgen door de opgaven een herkenbare plek te geven in het Volkshuisvestingsprogramma, de Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma's en Omgevingsplan. 3.1 In het Addendum maken we afspraken over sturing en monitoring en geven we invulling aan de controlerende rol van de raad. Om zicht te houden op realisatie van de opgaven uit de Woonzorgvisie bouwen we een integraal dashboard als basis voor monitoring. In het Addendum stellen we voor dat we monitoring vormgeven door hiervoor indicatoren in de programmabegroting en bijhorende P&C cyclus op te nemen. We informeren de raad jaarlijks middels raadsbrief over de ontwikkelingen wonen, welzijn en zorg en de voortgang op onze belangrijkste doelstellingen. We bespreken met de Griffie om dit onderwerp in het halfjaargesprek met de woordvoerders wonen mee te nemen.

3.2 De uitvoering van de Lokale Paragraaf, met daarbinnen de uitbreidingsopgave huisvesting aandachtsgroepen vergt een gezamenlijke en meerjarige inspanning van de woon-, welzijn- en zorgpartners en de gemeente en behoeft hierop bindende afspraken. Niemand kan de opgaven die gelden op het gebied van wonen, welzijn en zorg alleen realiseren. Samenwerking is essentieel voor succes. Daarom werken we samen met zorg-, welzijns-, en woonorganisaties, ontwikkelaars, initiatiefnemers en inwoners. Hierbij schakelen we tussen lokale samenwerking en onderwerpen die we beter op regionale schaal moeten afstemmen en afspreken. De betrokken partijen onderschrijven de regionale Woonzorgvisie en de specifieke uitwerking hiervan naar onze gemeente in de Lokale Paragraaf. We zullen ook gezamenlijk een Uitvoeringsagenda opstellen, waarin we onze inzet in maatregelen en projecten benoemen die de beschreven doelen binnen de Lokale Paragraaf mogelijk maken. De Uitvoeringsagenda vormt de basis van waaruit de te vormen Stuurgroep Wonen Welzijn Zorg op het behalen van de doelen stuurt.

Kanttekeningen en gewogen alternatieven 1. Het inzicht van de opgaven dat in de bijlagen bij het Addendum is opgenomen geeft het best mogelijke en meest concrete beeld op dit moment in de uitbreidingsopgaven en realisatie huisvesting aandachtsgroepen. De afgelopen periode hebben we verschillende verdiepende analyses en berekeningen gemaakt om de onderscheiden opgaven uitbreiding huisvesting doelgroepen zo goed mogelijk in beeld te brengen en deze ook te verdelen naar de gebieden. Dit heeft geresulteerd in de overzichten die in de bijlagen zijn opgenomen. Hierbij kunnen de volgende kanttekeningen worden genoemd:

Raadsvoorstel Addendum bij Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg-versie20251023

4

▪ Vanwege gebrekkige registratie en onduidelijke definities zijn de gerealiseerde en geprogrammeerde aantallen gebaseerd op de best mogelijke inschattingen. Dit geldt met name voor de nultreden woningen, geclusterde woonvormen en zorggeschikte woningen. ▪ Monitoring van nieuwbouw is makkelijker te realiseren dan van de aanpassing van woningen in de bestaande voorraad. ▪ In de regio Hart van Brabant deden we onderzoek naar de behoefte aan woonvormen voor de aandachtsgroepen zoals genoemd in het wetsvoorstel Versterking Regie op de Volkshuisvesting. We maakten echter nog geen afspraken over de manier waarop we deze opgaven voor de aandachtsgroepen verdelen over de betrokken gemeenten (fair share). We verwachten hier eind dit jaar meer inzicht in te hebben. ▪ Daarnaast geldt dat het gaat om prognoses die sterk beïnvloed worden door landelijke beleidskeuzes (ambulantisering van de zorg) en mede daarom ook aan veranderingen onderhevig zijn (net als prognoses in het algemeen). De definities zijn nog in ontwikkeling waardoor verschuivingen in aantallen, tussen de definities kunnen plaatsvinden. Zo wordt op dit moment gewerkt aan de actualisatie van de Woondeal, waarvan ook de opgave en definitie van nultreden, geclusterd en zorggeschikt onderdeel is. 2.

Het Addendum geeft geen inzicht in de aanvullende middelen en capaciteit die nodig zijn voor het realiseren van de (uitgangspunten van) de regionale Woonzorgvisie en Lokale Paragraaf. Hoewel we op de goede weg zijn, zijn de opgaven groot en gemeenten kunnen dit niet alleen. Daarom werken we samen met de woningcorporaties, zorgpartijen, welzijnsorganisatie, cliëntenraden, belangenbehartigers en ervaringsdeskundigen om de schouders onder de maatschappelijke opgaven te zetten. Als het proces om te komen tot de lokale Uitvoeringsagenda is doorlopen (Q1 2026) hebben we pas volledig inzicht in de benodigde capaciteit en middelen.

Kosten en dekking Dekking van de kosten wordt voorzien vanuit bestaande gemeentelijke budgetten, middelen die vanuit andere partijen worden ingezet en additionele middelen die vanuit het Rijk beschikbaar zijn/komen. In de lokale Uitvoeringsagenda wordt in de financiële paragraaf de dekking per maatregel uitgewerkt. Indien nodig zullen extra middelen meegenomen worden bij de integrale afweging als onderdeel van onze reguliere P&C cyclus.

Uitvoering Uitwerking van de relevante onderdelen uit de Lokale Paragraaf in het Convenant Wonen 2025 t/m 2029 is reeds afgerond. De Lokale Paragraaf wordt momenteel verder uitgewerkt in de lokale Uitvoeringsagenda. Dit is een dynamische agenda die gedragen wordt door de betrokken partijen: woningcorporaties, zorgorganisaties, welzijn en de gemeente. Zoals aangegeven door uw raad zullen we deze Uitvoeringsagenda ná behandeling en besluitvorming van uw raad over het Addendum in het eerste kwartaal 2026 vaststellen. De Uitvoeringsagenda is daarmee de onderlegger voor de gezamenlijke afspraken rond inzet op de maatregelen die bijdragen tot verwezenlijking van de in de Lokale Paragraaf vastgestelde doelen. Op de voortgang op deze agenda zal door de Stuurgroep Wonen, welzijn, zorg (werktitel) worden gestuurd. Dit kan leiden tot aanpassingen van de agenda door verandering van maatregelen of inzet en toevoegen of verwijdering van onderwerpen op de agenda. De Uitvoeringsagenda is daarmee ook de onderlegger waarop monitoring en rapportage - óók naar uw raad – plaatsvindt.

Participatie Voor de aanvullingen via dit Addendum heeft geen separate participatie plaats gevonden. Deze participatie is reeds eerder breed geweest bij de opstelling van regionale en lokale Woonzorgvisie (zie hierna). Ook betrekken we onze partners nadrukkelijk bij het traject om te komen tot de gedeelde lokale Uitvoeringsagenda waarvoor we inmiddels al één partnerbijeenkomst hebben georganiseerd. Bij de totstandkoming van de regionale Woonzorgvisie en de Lokale Paragraaf hebben medewerkers vanuit gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties deelgenomen aan de diverse werkgroepen en

Raadsvoorstel Addendum bij Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg-versie20251023

bijeenkomsten en daar hun input geleverd. Ook hebben deze partijen bestuurlijk commitment uitgesproken voor de regionale visie. In dit traject is er – gelet op de behapbaarheid - voor gekozen om overkoepelende belangen- en cliëntengroepen, ervaringsdeskundigen en de (regionale) adviesraad te betrekken. Het advies van Regionaal Overleg Sociale Adviesraden is op een aantal onderdelen verwerkt in de regionale Woonzorgvisie. Op andere onderdelen worden de aanbevelingen meegenomen in de verdere uitwerking. Ditzelfde geldt voor het advies dat is gekregen van de Sociale Raad Tilburg (SRT). Bij het uitwerken van de regionale Woonzorgvisie en Lokale Paragraaf in de gebieden en beleid werken we nauw samen met onze maatschappelijke partners, inwoners en gemeenten in de regio. Hiervoor sluiten we zoveel als mogelijk aan bij bestaande (bestuurlijke) overlegtafels en (participatie)trajecten.

Communicatie Het Addendum wordt toegevoegd als bijlage bij de Lokale Paragraaf.

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen Addendum Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg

Ter inzage gelegde stukken Geen.

Tilburg, 28 oktober 2025 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,

de burgemeester,

5

Raadsvoorstel Addendum bij Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg-versie20251023

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit Het Addendum op de Lokale Paragraaf Woonzorgvisie Tilburg vast te stellen en toe te voegen als bijlage aan de Lokale Paragraaf en daarmee te besluiten dat: 1. De opgave voor Tilburg met betrekking tot uitbreiding bijzondere huisvesting doelgroepen tot 2030, voortkomend uit de woondeal als volgt is: ▪ Zorggeschikte woningen: 530 ▪ Geclusterde woonvormen: 670 ▪ Nul-tredenwoningen: 1050 2. De uitwerking van de uitbreidingsopgaven huisvesting aandachtsgroepen geborgd wordt door de inhoud van het Addendum in te brengen bij de uitwerking van alle gebiedsvisies en deze tevens vast te leggen in het Volkshuivestingsprogramma, omgevingsprogramma’s en het Omgevingsplan. In alle gebiedsontwikkelingen, zoals Oost-flank, Noord, Kenniskwartier, enz. moet ruimte gemaakt worden voor woonzorgvormen. 3. Het college voor het behalen van de doelstellingen wonen, zorg en welzijn, zoals opgenomen in de Lokale Paragraaf concrete afspraken tussen betrokken woon-, welzijn- en zorgpartijen dient af te sluiten ten aanzien van een gezamenlijke inspanning en werkwijze. De raad zal op basis van een uit te werken monitor minimaal jaarlijks worden geïnformeerd over de omvang en realisatie van de uitbreidingsopgaven huisvesting aandachtsgroepen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

15-12-2025

de griffier, ValidSigned door Noor Kanters op 15-12-2025

In overeenstemming met het ondertekeningsmandaat raadsstukken worden raadsbesluiten alleen door de griffier ondertekend.