Raadsbrief Motie asielzoekers sneller laten meedoen

Onderwerp Motie Asielzoekenden laten meedoen Portefeuillehouder Yusuf Çelik

Aan de leden van de gemeenteraad

Behandelend ambtenaar I. van Kollenburg Postadres Postbus 90155

Datum 26 november 2024 Uw kenmerk Afdeling ECA/WinT Bezoekadres Stadhuisplein 130

5000 LH Tilburg

Beste raadsleden, In de raadsvergadering van 20 juni 2024 over de Perspectiefnota 2025, heeft uw raad de motie Asielzoekenden sneller laten meedoen aangenomen. In deze motie vraagt u ons het volgende: Te onderzoeken hoe we als gemeente asielzoekers in de procedure kunnen ondersteunen: o Door te kijken of bijvoorbeeld het inrichten van een extra BRP-straat, ten behoeve van de landelijke achterstand, in onze gemeente mogelijk is; o Hoe we werkgevers in onze gemeente en werkzoekende asielzoekers kunnen ondersteunen in het sneller bieden of vinden van werk; o Hoe we in algemene zin het proces kunnen versnellen waarmee asielzoekers die daar recht op hebben, sneller kunnen meedoen in onze maatschappij; De raad in Q4 van 2024 over de resultaten van het onderzoek te informeren. In deze raadsbrief geven we antwoord op bovenstaande vragen. Hoe kunnen we als gemeente asielzoekers in de procedure ondersteunen? Context Op dit moment is de groep asielzoekers in Tilburg die graag zouden willen werken, beperkt. We huisvesten enkel Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV-ers). Deze jongeren zijn jonger dan 18 jaar en voor hen geldt een specifieke integrale aanpak en zij zijn leerplichtig. Om deze reden ervaren we in Tilburg minder nadelen van de administratieve achterstanden die elders in het land voor problemen zorgen.

Dat zal veranderen op het moment dat een asielzoekerscentrum (azc) wordt geopend binnen de gemeente. De grootte van de doelgroep werkzoekende asielzoekers is afhankelijk van de mate van kansrijkheid van de aanvraag van de bewoners, van hun leeftijd, persoonlijke omstandigheden en motivatie. Voor meer verdieping en achtergronden, verwijzen wij u naar het onderzoek Asielzoekenden en arbeidsparticipatie in Tilburg in de bijlage. BRP-straat De IND, de gemeenten en het COA hebben in de 5 aanmeldcentra van de IND zogenaamde ‘BRP-straten’ ingericht. Gilze-Rijen is een van deze vijf plekken. De inschrijfcapaciteit staat landelijk onder druk, daarom is de capaciteit in Gilze-Rijen vanaf 1 november 2024 uitgebreid. In de BRP-straat wordt nauw samengewerkt tussen de IND, het COA en de gemeente om asielzoekers in te schrijven in de BRP en het daaraan gekoppelde Burgerservicenummer (BSN) uit te geven. Ook asielzoekers die opgevangen worden in Tilburg worden in een van deze BRP-straten geholpen. De gemeente Tilburg is niet verantwoordelijk voor het verstrekken van BSN’s, dat zijn de landelijke BRP-straten. Het inrichten van een extra BRP-straat in Tilburg om wachttijden te verkorten, is dus niet van toegevoegde waarde en niet mogelijk. Wel willen we een helpende hand bieden aan de gemeente Gilze-Rijen, mochten zij ambtelijke ondersteuning kunnen gebruiken binnen hun BRP-straat.

Werkgevers en werkzoekenden De verantwoordelijkheid voor ondersteuning van werkzoekende asielzoekers en werkgevers die hen een kans willen geven, ligt in eerste instantie bij het COA. Op een deel van de COA-locaties zijn daarom meedoenbalies

opgezet. Vanuit deze balie wordt minimale dienstverlening ingezet voor hen die willen en kunnen werken, bestaande uit begeleiding en diverse activiteiten. In Midden-Brabant hebben we een arbeidsmarktinfrastructuur die is opgezet om zowel werkgevers als werkzoekenden te ondersteunen naar werk, en om ze te helpen werk te behouden. Op 1 november 2024 is het WerkCentrum Midden-Brabant (WCMB) van start gegaan. In het WCMB kan iedereen met vragen over werk terecht en ook vanuit het WCMB zijn contacten gelegd met het COA. Het Werkgeversservicepunt (WSP) Midden-Brabant levert gespecialiseerde dienstverlening door werkgevers die openstaan voor sociaal ondernemen, te ondersteunen met personeelsvraagstukken. Werkgevers worden via het WSP ondersteund met informatie over regelingen, arbeidsmarktontwikkelingen en specifieke behoeften van doelgroepen, waaronder statushouders en asielzoekers. Onze ervaring leert dat voor duurzame plaatsingen van asielzoekenden en statushouders extra ondersteuning nodig is, voor wat betreft wet- en regelgeving, taal en cultuursensitiviteit. Het WSP zal op termijn onderdeel uit gaan maken van het WCMB en werkt in de transitiefase nauw met hen samen. Het COA en het WSP weten elkaar op casusniveau te vinden. Werkzoekende asielzoekers zijn geen doelgroep die in beeld is bij het WSP, maar zijn wel een doelgroep van het WCMB.

Voor deze doelgroep is ondersteuning beschikbaar, maar minder uitgebreid intensief dan voor uitkeringsgerechtigden. De begeleiding en ondersteuning die asielzoekers nodig hebben om werk te kunnen vinden en behouden, is echter groot. Dit zit in duidelijke informatieverstrekking, hulp bij procedures, verwachtingenmanagement, begeleiding en extra aandacht voor taal en cultuur op de werkvloer. Hun ondersteuningsbehoefte is vergelijkbaar met die van statushouders. De expertise om asielzoekers te ondersteunen naar en op een werkplek is beschikbaar bij het WSP en het WCMB. De vraag is daarbij hoe groot de groep potentiële werknemers is, dit is onder andere afhankelijk van de doelgroepen die in het azc worden gehuisvest (leeftijd, gezinssituatie, al dan niet kansrijke aanvraag). Meedoen in de maatschappij Het COA heeft de taak om bewoners van de azc’s te voorzien van een zinvolle dagbesteding en hen te begeleiden bij een start van taal en participatie. Om asielzoekers snel(ler) mee te laten doen in de maatschappij, is een goede start van integratie en participatie in een azc cruciaal. Een optie om dit te organiseren is een goed geoutilleerde meedoenbalie1, waar deskundigheid aanwezig is om iedere asielzoeker die daar behoefte aan heeft, te ondersteunen naar een zinvolle dagbesteding en waar mogelijk naar werk.

In het bijgevoegde onderzoek Asielzoekenden en arbeidsparticipatie in Tilburg hebben we de huidige situatie, context en kansen en belemmeringen uitgebreider uiteengezet. Vervolg Het inrichten van een extra BRP-straat in Tilburg blijkt niet van toegevoegde waarde. Wel willen we in gesprek gaan met de gemeente Gilze-Rijen om eventueel extra ambtelijke ondersteuning aan te bieden, mocht daar behoefte aan zijn. In aanloop naar de asielopvang die we in gaan richten, nemen we dienstverlening aan bewoners met betrekking tot participatie in de Tilburgse samenleving en arbeidsparticipatie en potentiële werkgevers, vanzelfsprekend mee. Hierop komen op een later moment bij uw raad terug. Hopende uw hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Het college,

mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris 1

drs. Th.L.N. Weterings burgemeester

Rapport_Wachten-of-werken_Platform31.pdf, september 2024