Raadsbrief Motie 24-168 Zonder water geen later

Onderwerp Reactie op Motie Zonder water, geen later Portefeuillehouder Evelien Kostermans

Aan de leden van de gemeenteraad

Behandelend ambtenaar M. Alberts Postadres Postbus 90155 5000 LH Tilburg

Beste raadsleden, Bij de begrotingsbehandeling in november 2024 is een motie ingediend met de titel Zonder water, geen later. De motie roept het college op om: 1. Kwalitatieve doelen voor circulair gebruik van water en het verminderen van drinkwatergebruik mee te nemen 2. Te onderzoeken welke stimuleringsregelingen de gemeente kan inzetten om tuinen van particulieren te ontharden en vergroenen 3. Hoe we in bestaande bouw een afkoppelverordening kunnen inzetten 4. Te onderzoeken waar we drinkwater kunnen vervangen door circulair gebruik van schoon regenwater 5. Uiterlijk Q3 2025 te komen met uitkomsten van onderzoeken en een plan van aanpak. In deze raadsbrief worden uw vragen beantwoord, dan wel wordt aangegeven hoe we daar als organisatie mee bezig zijn. Algemeen: een aantal onderzoeken die uw raad voorstelt, is al opgenomen in het Programma water en riolering 2024-2027 (PWR) en is ook in de werkplanning opgenomen. Sommige zaken zijn al gestart maar door de wateroverlast afgelopen jaar (water in kelders, overlopende vijvers etc.) zijn prioriteiten anders gesteld en hebben sommige onderzoeken vertraging opgelopen. 1. De nog te concretiseren maatlat Klimaatadaptatie zoals genoemd in de PWR uit te werken, hierin kwalitatieve doelen voor circulair gebruik van water en het verminderen van drinkwatergebruik mee te nemen, en de raad hierover te informeren in Q2 2025.

Antwoord: In het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing is vastgelegd dat het lange termijn doel is een besparing op drinkwatergebruik van 20%. We vinden het belangrijk om hier in Tilburg een bijdrage aan te leveren; de ambitie om 20% besparing te realiseren op het drinkwatergebruik hebben we overgenomen in het Programma Water en Riolering (PWR) 2024-2027. En daarom zetten we ons actief in voor het organiseren en uitvoeren van pilots op het gebied van circulair water. Circulair water houdt in dat regenwater of licht verontreinigd water uit bijvoorbeeld douches (grijswater) wordt ingezet als alternatief voor het gebruik van drinkwater. Dit gebeurt voornamelijk bij activiteiten waarbij een lagere kwaliteit van het water geen probleem vormt, zoals bij het wassen van auto’s of het doorspoelen van toiletten. Er lopen nu 2 pilots bij Koningswei en kindcentrum Hubertus. Parallel daaraan onderzoeken we de mogelijkheid van een pilot circulair water bij de ontwikkeling van het Louis Bouwmeesterplein. Ook is er eind 2024 een nieuwe subsidieregeling voor waterbesparing vastgesteld door het college, zie raadsbrief 17 december 2024. We willen daarmee nog meer partijen stimuleren om een duurzaam watersysteem aan te leggen. Bij nieuwbouwprojecten wordt waterbesparing onder de aandacht gebracht.

Bij de uitwerking van Werklandschap Wijkevoort en het onderzoek naar de innovatiecampus wordt ook gekeken naar de inrichting van een collectief circulair watersysteem op gebiedsniveau.

Datum 28 januari 2025 Uw kenmerk Motie 24-168 Afdeling Ruimte Bezoekadres Stadhuisplein 130

2. Te onderzoeken welke stimuleringsregelingen (naast subsidies) we als gemeente kunnen inzetten om particulieren te bewegen hun voor- en/of achtertuin te ontharden én vergroenen. Antwoord: We zijn bezig met een onderzoek in het kader van de ‘afkoppelverordening’ zoals die in het PWR is opgenomen. In dat onderzoek wordt bekeken hoe we inwoners kunnen stimuleren om hun steentje bij te dragen, variërend van motiveren en stimuleren tot ontzorgen of verplichten. We hebben al verschillende stimuleringsregelingen voor ontharden en vergroenen en die worden goed gebruikt, zoals geveltuinen, tegeltaxi, fruitbomenactie, voorjaarsmarkt, groene schoolpleinen en natuur- en milieueducatie. Maar wat kan er nog meer? In de zomer van 2025 kunnen we de raad informeren over de verschillende scenario’s om inwoners met zachte dan wel harde hand in actie te krijgen om af te koppelen. Een afkoppelverordening kan een juridische stok achter de deur zijn die dan vertaald moet worden naar beleid en regelgeving. Parallel daaraan gaan we een pilot doen in Tilburg West met een afkoppelcoach, die inwoners meeneemt om aan de slag te gaan, omdat we als gemeente ook in die wijk werken aan rioolvervanging. 3.

Te onderzoeken hoe en waar we in de bestaande bouw, op basis van risico analyses, een afkoppelverordening als gemeente kunnen inzetten om particulieren de hemelwaterafvoer te laten ontkoppelen, en hoe we daarin kunnen ondersteunen Antwoord: zie ook punt 2. Dat onderzoek loopt. We komen in Q2-Q3 2025 met een terugkoppeling van deze resultaten en een voorstel voor het vervolg. 4. Te onderzoeken waar we drinkwater kunnen vervangen door circulair gebruik van schoon regenwater, en hierbij ook innovaties zoals de ‘urban waterbuffer’ serieus te onderzoeken Antwoord: We vinden drinkwaterbesparing erg belangrijk. De ‘urban waterbuffer’ is een van de vele systemen waarmee hemelwater wordt hergebruikt. De Urban waterbuffer is een systeem waarmee regenwater wordt opgevangen, gezuiverd, diep in de grond wordt gepompt, daar wordt bewaard en hergebruikt. Dit systeem is ontworpen is voor gebieden met een continue hoge grondwaterstand, waar natuurlijke infiltratie niet of nauwelijks mogelijk is. Het opslaan van minder schoon regenwater in de grond waar ook het zeer schone grondwater zit is hier in Brabant niet verstandig. Tilburg is namelijk afhankelijk van dit zeer schone grondwater voor het drinkwater. In bijvoorbeeld Rotterdam wordt drinkwater gewonnen uit rivieren, dit is in onze regio niet mogelijk.

Wij hebben in Tilburg soortgelijke systemen als de ‘Urban waterbuffer’ met als verschil dat wij gebruik maken van natuurlijke infiltratie. Voorbeelden van deze systemen zijn te vinden in de WillemII-straat en het Stadsforum. Hier zijn boven- en ondergrondse voorzieningen waarin het regenwater opgeslagen wordt en waar het natuurlijk kan infiltreren in de bodem of waar het wordt vastgehouden ten behoeve van bomen en planten. Wij blijven alert op innovaties die in Tilburg passend zijn om water vast te houden of te hergebruiken, onder andere bij sportvelden. We zijn daarnaast bezig met twee pilots (zie punt 1) waarbij we drinkwater voor toiletdoorspoeling deels vervangen door regenwater of gefilterd douchewater (circulair gebruik). We vangen het water bovengronds op waarna het kan worden gebruikt om het toilet door te spoelen. Dit bespaart ruim 2.300 liter per huishouden per jaar. Dat is een besparing van ongeveer 23% van het totale jaarlijkse waterverbruik per huishouden. (bron: Nederland in cijfers 2023)

5. Uiterlijk Q3 2025 te komen met de uitkomsten van de onderzoeken, en met een plan van aanpak. Antwoord: Van de lopende onderzoeken kunnen we Q3 een resultaat geven of minimaal een stand van zaken op dat moment, zie ook punt 2 en 3 Wij vertrouwen erop u met deze brief voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Het college,

mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris

drs. Th.L.N. Weterings burgemeester