Raadsbrief meicirculaire 2024

Onderwerp

Aan de leden van de gemeenteraad

Datum

Meicirculaire 2024

12 juni 2024

Portefeuillehouder Maarten van Asten

Uw kenmerk

Behandelend ambtenaar Petra.peeters@tilburg.nl

Afdeling Planning en control

Postadres Postbus 90155

Bezoekadres Stadhuisplein 130

5000 LH Tilburg

Beste raadsleden, De grootste inkomstenbron van gemeenten is de uitkering uit het gemeentefonds. De ontwikkeling ervan heeft daarom grote invloed op de financiële ruimte van gemeenten. Deze brief gaat over de gevolgen voor Tilburg van de Meicirculaire 2024, die op 27 mei jl. is gepubliceerd. Daarnaast worden de effecten op het financieel perspectief, ten opzichte van het in de Perspectiefnota 2025 gepresenteerde beeld, weergegeven. In de meicirculaire zijn de gemaakte afspraken tussen Rijk en medeoverheden over een stabielere en beheersbare financiering geconcretiseerd. Besloten is over te gaan tot het schrappen van de oploop van de opschalingskorting in combinatie met het vervroegd invoeren van de nieuwe financieringssystematiek in 2024. Dit heeft, met uitzondering van het jaar 2025, een positief effect op de begroting. Deze effecten waren op basis van de Voorjaarnota van het Rijk al volledig meegenomen in het gepresenteerde beeld bij de Perspectiefnota 2025. Gevolgen Meicirculaire voor meerjarenbegroting 2025-2028 Besparingsverlies Jeugdzorg De geraamde besparing uit het coalitieakkoord Rutte IV (hervormingsagenda jeugd) oplopend naar structureel € 511 miljoen in 2027, kan in 2025 nog niet gerealiseerd worden, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Incidenteel wordt in 2025 € 500 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering.

Dit betekent een incidenteel hogere uitkering van € 7,6 miljoen. In de huidige begroting was rekening gehouden met een voordeel van € 6,3 miljoen. Per saldo geeft het schrappen van de besparing daarmee een voordeel van € 1,3 miljoen in 2025. Plafond BTW-compensatiefonds In deze circulaire is de definitieve afrekening voor het BTW-compensatiefonds over 2023 opgenomen. Ten opzichte van de septembercirculaire is de ruimte onder het plafond met € 246,5 miljoen toegenomen. Dit komt vooral door vooruitbetaalde bedragen die het Rijk aan het btwcompensatiefonds heeft toegevoegd voor onder andere de opvang van Oekraïense ontheemden en grootschalige woningbouwlocaties, die bij gemeenten nog niet tot besteding hebben geleid. Gemeenten mogen ervoor kiezen om dit voordeel structureel in de meerjarenraming in te rekenen. Het advies van het ministerie van Binnenlandse Zaken is hier voorzichtig mee te zijn. In de Tilburgse begroting is de ruimte onder het plafond de afgelopen jaren voor 75% structureel ingerekend. We zien dat de sterke toename van de onderbesteding in het fonds zorgt voor een sterke stijging van het bedrag dat we hiermee kunnen inrekenen van € 2,7 miljoen. De verwachting is dat dit voordeel meerjarig sterk gaat afnemen als gemeenten de geplande uitgaven ten laste van het btwcompensatiefonds gaan doen.

Richting begroting onderzoeken we daarom of het volledig inrekenen van de hogere afrekening voor het BTW-compensatiefonds realistisch en gewenst is. Het voordelige effect van de afrekening is om die reden grotendeels gedempt.

Accressen De inkomsten die gemeenten voor loon-/prijsontwikkeling (LPO) via het accres van het gemeentefonds ontvangen zijn conform de verwachting bij de Perspectiefnota 2025. Maatstaven Door wijzigingen in de maatstaven (zoals aantal inwoners en woningen) en de uitkeringsfactor (een rekenkundige eenheid) wijzigt de uitkering uit het gemeentefonds. Dit leidt tot een nadeel van € 1,6 miljoen in 2025 en structureel € 1,3 miljoen nadeel. Taakmutaties Taakmutaties zijn de financiële gevolgen van wijzigingen in gemeentelijke taken. Per saldo leiden de taakmutaties tot een hogere uitkering van ca € 1,2 miljoen voor de jaren 2025 t/m 2027. In 2028 vervallen de middelen die toegekend zijn in het kader van de versterking dienstverlening gemeenten. Daarnaast vindt vanaf 2028 een korting plaats op het re-integratiebudget. Betreffende middelen hebben we gereserveerd, op basis van onze financiële spelregels. Pas later beoordelen we of het nodig is ze in te zetten. De belangrijkste taakmutaties zijn: Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden, structureel € 0,7 miljoen; Werkdrukverlaging jeugdbescherming, structureel € 0,5 miljoen; Vervallen middelen versterking dienstverlening gemeenten in 2028; ondersteuning wijkteams € 0,7 miljoen, robuust rechtsbeschermingssysteem € 0,4 miljoen en systeemleren monitoring € 0,1 miljoen; Korting re-integratiebudget, vanaf 2028, € 0,3 miljoen.

Decentralisatie- en integratie-uitkeringen (IU/DU) In de meicirculaire is hierin een aantal wijzigingen opgenomen. Ook voor deze middelen geldt in principe dat we deze vooralsnog reserveren en later beoordelen of inzet nodig is. Enkele opvallende mutaties ten opzichte van de voorgaande circulaire zijn: Toekenning loon- en prijsbijstelling 2024 Beschermd wonen, structureel € 3,5 miljoen; Toekenning loon- en prijsbijstelling 2024 Participatie; structureel € 1,8 miljoen; Structurele verhoging rijksbijdrage beschut werk € 0,4 miljoen; Vervallen DU Jeugd; € 0,8 miljoen nadelig; Continuering apparaatskosten Wet Bodembescherming voor de periode 2024 t/m 2023; € 0,5 miljoen; Structurele middelen Nationaal Actieplan Dakloosheid, € 1,3 miljoen; Vervallen DU Personen met verward gedrag in 2028, € 0,6 miljoen. De effecten van de Meicirculaire 2024 ten opzichte van het beeld in de Perspectiefnota 2025 zijn samengevat in onderstaande tabel.

N = nadeel, V = Voordeel (bedragen x € 1 miljoen) 2025 2026 2027 Besparingsverlies Jeugdzorg 7,6 V Plafond BTW-compensatiefonds 2,7 V 2,7 V 2,7 V Maatstaven 1,6 N 1,3 N 1,3 N Taakmutaties 1,3 V 1,2 V 1,2 V Decentralisatie - en decentralisatie-uitkeringen 6,9 V 6,8 V 6,6 V Overige bijstellingen 0,6 V 1,7 V 1,5 V Toename uitkering gemeentefonds 17,5 V 11,1 V 10,7 V Reservering budgetten 8,2 N 8,0 N 7,8 N Demping voordeel BTW-compensatiefonds 2,0 N 2,0 N 2,0 N Subtotaal 7,3 V 1,1 V 0,8 V Reeds geraamde middelen Jeugd 6,3 N Financieel effect meicirculaire 2024 1,0 V 1,1 V 0,8 V

2028 2,7 V 1,3 N 1,2 V 6,5 V 1,4 V 10,5 V 7,7 N 2,0 N 0,8 V 0,8 V

Actualisatie van het beeld uit de Perspectiefnota 2025 Op 17 en 20 juni a.s. behandelt de raad de Perspectiefnota 2025. De effecten vanuit de Meicirculaire 2024 zijn niet in het financieel beeld van de Perspectiefnota verwerkt. In onderstaande tabel ziet u de impact van de circulaire op het beeld van de Perspectiefnota. De gevolgen van de circulaire nemen wij samen met de structurele effecten uit de Tussenrapportage 2024 en andere ontwikkelingen mee in het verdere begrotingsproces. N = nadeel, V = Voordeel (x € 1 miljoen) Financieel beeld Perspectiefnota 2025

2025

2026

2027

2028

5N

14 V

2V

5N

Effect Meicirculaire 2024

1V

1V

1V

1V

Effecten Tussenrapportage 2024 en overige

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Voorlopig financieel begrotingsbeeld

4N

15 V

3V

4N

Gevolgen Meicirculaire voor begroting 2024 De Meicirculaire heeft ook consequenties voor de uitkeringsjaren 2023 en 2024. Het actualiseren van de maatstaven 2023 en de verhoging van de uitkeringsfactor leidt voor 2023 tot een voordelig effect van € 1,1 miljoen. Voor 2024 is het effect van de circulaire € 0,2 miljoen negatief. Dit wordt met name veroorzaakt door aanpassing van de maatstaven (€ 2,3 miljoen nadelig), lager accres door loon-/prijsaanpassing (€ 1,3 miljoen nadelig), afrekening plafond BTW-compensatiefonds (€ 3,0 miljoen voordelig). Het lagere accres leidt voor de begroting niet tot een nadeel omdat deze ten laste van de beschikbare stelpost loon- en prijsontwikkeling kan worden gebracht. Per saldo resteert voor de jaarschijf 2024 een voordeel van € 2,2 miljoen dat we verwerken in de Tussenrapportage 2024. Met vriendelijke groet, Het college,

mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris

drs. Th.L.N. Weterings burgemeester