Raadsbrief bijlage 1 - Verslag rondetafelgesprek cliënten

Notitie

Voor Van Datum Onderwerp

Peter Kok, wethouder Afdeling Dienstverlening. 9 mei 2025 Wmo - hulp bij het huishouden. Verslag van het rondetafelgesprek met cliënten.

Op 9 mei 2025 zijn twee rondetafelgesprekken gevoerd; één met cliënten die hulp bij het huishouden vanuit de Wmo krijgen en één met medewerkers van aanbieders die hulp bij het huishouden leveren. In gesprekken van circa een uur is een aantal stellingen voorgelegd. In deze notitie staan de reacties en meningen per stelling te lezen van het gesprek dat met de cliënten is gevoerd. Bij het rondetafelgesprek waren zes inwoners aanwezig. De inwoners waren geselecteerd op een aantal criteria: jong en oud, gehuwd en ongehuwd en mensen met een afkomst met een migratieachtergrond. Onder de aanwezigen was één echtpaar gezamenlijk aanwezig.

Stelling: Hulp bij het huishouden is alleen voor het schoonmaken van het huis. Verdeelde mening. Ja en nee. Nee zegt: contact met de hulp is heel belangrijk. Het sociale aspect is erg belangrijk. Enkel het samen zijn met een partner kan soms niet volstaan in de volledige sociale vraag. Het voelt niet goed om de hulp constant te laten werken. Ja zegt: Er wordt geïndiceerd op basis van wat je nodig hebt. De inwoner is er niet om sociaal contact te bieden richting de hulp. Het sociale vullen we op een andere manier in. Sociaal contact is niet nodig, de hulp is er vooral om te poetsen. Ze doen hun ding en praten ondertussen. Hulp gaat soms veel persoonlijke dingen vertellen en niet iedereen zit daarop te wachten. De sociale vaardigheden van hulp zijn wel belangrijk. Contact is belangrijk maar dat kan ook bij de koffie. Er is te weinig geld om hier ook nog geld aan te besteden. Uiteindelijk ligt het sociale aan de behoefte van de inwoner maar deze behoefte is ook afhankelijk van wat voor soort persoon de hulp is. Aanvullende vraag: Los van huidige hulp, stel er komt een nieuwe hulp; wel of geen praatje? De inwoner wil wel het normale praatje bij binnenkomst. Aanvullende vraag: Hulp die niet in het Nederlands kan praten: dit wordt als iets negatiefs gezien omdat je ook niet af kan stemmen over wat er moet gebeuren.

Andersom geldt dit ook, een inwoner die enkel Turks spreekt kan ook deze afstemming niet zoeken. Diversiteit in het aanbod van hulpen met betrekking tot de taal is dan ook wenselijk.

Stelling: Het is een taak van de hulp om sámen met de klant het huishouden te doen. Ja, deze mening wordt wel gedeeld. De inwoner doet wat mogelijk is. Het samen werken, waar mogelijk, wordt gezien als iets positiefs. Het voelt ook ongemakkelijk om te blijven zitten terwijl de hulp werkt. Er valt over te twisten of het echt de taak van de hulp is. Het wordt nu nog niet zo gezien. Sommige hulpen willen dit ook niet want die willen zelf het werk doen. Anderen kunnen wel aangeven dat een inwoner iets zelf zou moeten doen, maar zij doen dit soms op een botte manier. Er is draagvlak voor dit idee, maar er moet écht aandacht zijn voor de manier waarop de hulp communiceert. Dus niet "Zou u ook niets eens iets gaan doen?"

Stelling: Ik zou het huishouden graag weer zelf kunnen doen. Hier komt een unanieme “ja” op. De wil om zelf weer dingen te kunnen is er zeker, maar het “kunnen” zelf is het probleem.

Pagina 1 van 3

Inwoners vragen de hulp ook niet altijd gemakkelijk aan. Er wordt een ongemak ervaren om hulp te vragen en er zijn inwoners die alleen maar hulp hebben omdat hun kinderen deze aangevraagd hebben. Daarnaast zien inwoners ook dat de hulp niet het hele huis schoon kan maken met de beperkte tijd die ze krijgen, dus het is fijn om zelf ook dingen te kunnen. De inwoners zorgen dat ze ook alle spullen in huis hebben die de hulpen nodig hebben. Hierbij worden soms ook kussentjes aangeschaft als hulpen veel op de knieën moeten zitten.

Stelling: Ik vind het moeilijk om hulp aan anderen te vragen met betrekking tot het huishouden. Ja. Soms is het aanvragen van de hulp via de Wmo al té ongemakkelijk en dus vragen de kinderen het aan. Het gebeurt dat kinderen 40 uur per week werken en daarnaast ook al een eigen huishouden hebben. Ouders voelen zich daardoor bezwaard om hen te vragen om in het weekend te komen helpen. Dit wil niet zeggen dat kinderen en vrienden helemaal niets doen; deze worden wel, bijvoorbeeld, gevraagd om te helpen met klussen of tuinieren. Dan kost het nog veel moeite om jezelf te overtuigen dat het echt nodig is en dus wordt het vaak gecombineerd met samen eten. Wel noemt iemand de mogelijkheid om iemand uit te nodigen om te komen eten en, als ze er dan toch zijn, te vragen om nog een kleine klus te klaren.

Stelling: Ik vind het goed als mijn hulp aan de gemeente vertelt hoe het met mij gaat. Ja en nee. Er moet dan niet overdreven worden in de communicatie over de situatie en sommigen zouden hier überhaupt geen toestemming voor geven. De ja-zeggers hebben het zelf ook over de indicatie die de hulp kan geven, dat wil zeggen; dat er meer hulp nodig zou zijn omdat iemand achteruitgaat. Een aantal inwoners erkent de noodzaak vanuit de gemeente om ook af te kunnen schalen. De vraag is dan wel of de hulp hiervoor de geschikte persoon is die hier een mening over dient te hebben. De verhouding met de hulp wordt wel erg belangrijk gevonden. Het is ook belangrijk dat er niet te veel wisseling zit in de hulp. Wanneer een hulp langere tijd meeloopt, dan heeft dit meer kans van slagen dan als het iedere week een ander is.

Stelling: Hulp bij het huishouden kan ook om de week. Voorkeur voor elke week. Het huis is dan vuiler dus de hulp heeft dan extra werk en moet harder werken. Bijhouden is beter, dus elke week iets doen. Één keer per twee weken zou wel iets moeten betekenen voor de uren. Een indicatie van 1,5 uur per week moet niet een indicatie van 1,5 uur per twee weken worden. Het hoeft echter ook niet verdubbeld te worden, want je hoeft niet tweemaal te stofzuigen. Er is in algemene zin ook een verschil in hoe vaak bepaalde zaken verschoond moeten worden. De wc is wekelijks wenselijk maar keukenkastjes hoeven ook niet tweewekelijks. Sommigen hebben wel een voorkeur voor om de week. Ze willen wel het huis schoon hebben maar het is ook belastend om elke week iemand over de vloer te krijgen, omdat hiervoor wel ook wat voorbereid moet worden. Bijvoorbeeld het opruimen van spullen.

Stelling: Iemand die het harder nodig heeft, mag van mij voorrang krijgen. Er is bereidheid om dan inderdaad terug te schalen naar één keer per twee weken. Ze kunnen hun eigen hulp niet missen, maar ze zijn wel bereid om offers te brengen om anderen ook goed te laten helpen. Het beoordelen wanneer dit relevant is, blijft lastig. We moeten niet aanmoedigen dat mensen overdrijven om eerder hulp te krijgen. Verder is het geven van voorrang begrijpelijk, maar niet leuk. Liever iedereen ietsje minder zodat iedereen geholpen wordt, dan dat mensen lang moeten wachten.

Stelling: Als de gemeente de hulp niet vergoedt, zou ik het zelf of met hulp van anderen oplossen.

Notitie

"Zou wel moeten" "Hoe dan?". Er zijn financiële barrières, met bijvoorbeeld een WIA-uitkering is dit niet te bekostigen. Het abonnementstarief van €21,00 per maand is voor sommigen wel een lachtertje en mag meer worden. Sentiment van de inwoner is dat mensen die dit zelf kunnen betalen, dit zelf moeten betalen. Sentiment van de inwoner is ook dat als er in het algemeen geen hulp bij het huishouden geboden zou worden vanuit de Wmo, dat ze deze dan zelf zouden vervullen.

Stelling: Sommige klanten hebben geen hulp nodig. Wordt niet over geoordeeld. Het is lastig om hier een mening over te geven wanneer je niet de volledige situatie van een ander weet. De indruk is wel dat er misbruik gemaakt wordt van dit systeem. Van de inwoner mag je soms recherche spelen om informatie op te halen, wanneer je twijfelt over de noodzaak voor hulp. Voor de inwoners is het wel nieuw om te horen dat ze niet verplicht mogen worden om medische gegevens te delen en dat de gemeente dit ook niet zelf zomaar op kan vragen.

Eigen inbreng. Tips en tops. Vanuit de zorgaanbieder komt een brief over een aflopende indicatie. Inwoner stond hier zelf niet stil bij wanneer de indicatie afloopt en dat er actie nodig is. Daarnaast is de vraag waarom een herindicatie zes weken nodig heeft om verlengd te worden. Uitleg wordt gegeven dat dit onderzoek wettelijk gezien weer opnieuw gedaan moet worden. Daarnaast komen de indicaties van vijf jaar terug uit de corona-periode; deze inwoners zijn veelal nooit gezien en moeten nog wel een keer gezien worden om een goede beoordeling te kunnen maken. Tip: Een signaal over het aflopen van de indicatie vanuit de gemeente zou erg gewaardeerd worden. Tip: Toeslagen hebben ook een inkomensgrens. Kan hulp bij het huishouden geen inkomensgrens krijgen? Iedereen moet een hulpvraag kunnen stellen om langer thuis te blijven wonen. Hierop is geantwoord dat bij het afschaffen van een inkomensafhankelijk tarief we een aanzuigende werking zagen. In 2027 komt het inkomensafhankelijke tarief zeer waarschijnlijk weer terug. Aanvullende vraag: Aan de aanwezigen wordt gevraagd hoe zij er tegenover staan als een fysio- of ergotherapeut hen weer kan leren wat ze zelf kunnen doen. Dit wordt voorzichtig enthousiast ontvangen. Een aantal inwoners had het leuk gevonden als dit aangeboden was. Robotstofzuiger wordt ook als optie gepitched om indicaties in te korten.

Dit moet wel passend zijn voor individuele inwoners.

Pagina 3 van 3