Printversie verslag

Boa’s zijn een verantwoordelijkheid van de lokale overheid. Het streven is te komen tot een inclusief personeelsbestand, waarbij iedereen zichzelf kan zijn. Dat is de reden waarom het college heeft gekozen om religieuze uitingen, zoals een keppel of een hoofddoek, voor boa's toe te staan. Bij andere publieksfuncties binnen de organisatie was dit al gemeengoed en is hierover al eerder besloten. Overigens gaat dat ook

Raadsvergadering gemeente Tilburg 18 december 2023

pagina 19

zonder enige wanklank en gaat dat hartstikke goed. Zij vindt het dan ook niet passend om het onderscheid in stand te houden, omdat het college voor iedereen de goede werkgever wil zijn. Het college wil graag iedereen de mogelijkheid geven om een functie te vervullen binnen bijvoorbeeld de belangrijke taken rond handhaving en toezicht. Temeer omdat het dragen van een zichtbare religieuze uiting wat haar betreft op geen enkele manier afbreuk doet aan de professionaliteit en de onpartijdigheid van handhavers. De neutraliteit zit nou juist in de professionaliteit en de kwaliteit van de opleiding van boa's. Of je nou man of vrouw bent, welke huidtint je hebt, welke religie je aanhangt, het gaat om jouw professionele afwegingskader. Dat is waar de mensen op worden getraind, opgeleid en beoordeeld. Het college is bekend met de recente uitspraak van het Europese Hof van Justitie, ook aangehaald in de motie, die stelt dat een openbaar bestuur het zichtbaar dragen van religieuze tekens mag verbieden om tot een volledig neutrale overheidsomgeving te komen, zolang dit verbod systematisch en coherent wordt toegepast. En daar zit hem nou juist de crux. Als de gemeente systematisch en coherent in haar personeelsbeleid wil zijn, dan betekent het ook ruimte geven aan boa's om hun persoonlijke religieuze overtuiging te dragen.

Bij bepaalde religies is het in feite ook een onderdeel van je identiteit. Als men een inclusief personeelsbeleid voorstaat, zoals de raad het college ook altijd heeft meegegeven, dan hoort dat hierbij. De gemeente is een lokale overheid. Het is van tevoren niet uit te sluiten dat een boa met een zichtbare religieuze uiting te maken krijgt met agressie, die zich richt op diens religie, hoe treurig dat ook zou zijn. Momenteel krijgen boa’s ook te maken met agressie om wie ze zijn, los van het feit dat ze een neutraal uniform dragen, maar omdat ze bijvoorbeeld een vrouw zijn of een andere huidtint hebben. Het college voelt een enorme verantwoordelijkheid als werkgever om boa's daarin te beschermen en daar heel duidelijk over te zijn naar iedereen die die agressie richting boa's toepast. Dat kan niet en het college zal te allen tijde ook voor boa's gaan staan. Zij denkt dat bij het toestaan van religieuze uitingen voor boa's juist die inclusieve stad van Tilburg beter tot uitdrukking komt. Daarmee kan Tilburg voor iedereen een werkgever zijn, ook voor iedereen die een verantwoordelijkheid voelt om juist op het gebied van handhaving en toezicht een rol te spelen. Dat betekent dat zij de motie ontraadt.

Er heeft geen formeel onderzoek plaatsgevonden naar de manier waarop religieuze levenshoudingen en uitingen integraal onderdeel van het uniform kunnen worden, maar dat is wel nadrukkelijk onderwerp van gesprek tussen de teams geweest en ook met andere gemeenten. Een van de scenario’s kan zijn religieuze uitingen onderdeel van het uniform te maken. Uiteindelijk is ervoor gekozen om dat niet te doen en om onderscheid te maken tussen uniform en de persoonlijke beleving van de drager. Wel is gezegd ontwikkelingen te volgen en te bezien hoe die praktisch uitpakken. Twee criteria die bij de keuze komen kijken betreffen representativiteit en veiligheid. Die zullen op persoonsniveau goed beoordeeld worden, door bijvoorbeeld de Arboadviseur. De heer Van Stappershoef (VVD) wijst erop dat het Europese Hof van Justitie stelt dat de gemeente ervoor kan kiezen om een verbod op religieuze uitingen te beperken voor functionarissen die met publiek in aanraking komen. Zover willen de indieners niet gaan. Het gaat hen om boa’s die handhavend moeten optreden en dat is een cruciaal verschil. De heer Kokke (SP) begreep dat het Europese Hof van Justitie heeft uitgesproken dat men het beleid voor iedereen gelijk moet houden, en nu maakt de heer Van Stappershoef een onderscheid tussen de boa en een normale ambtenaar. Dat verschil begrijpt hij niet.

De heer Van Stappershoef (VVD) ziet het Europese Hof aangeven dat het vrij staat om het verbod te beperken voor functionarissen die in aanraking komen met publiek. Zover wil de VVD niet gaan, zodat mensen achter de balie een religieuze uiting kunnen dragen. Het gaat hem erom dat boa’s handhavend optreden en boetes kunnen opleggen. Daarbij moet alle schijn van eventuele niet-neutraliteit voorkomen

Raadsvergadering gemeente Tilburg 18 december 2023

pagina 20

worden. Een coherente en systematische omgang gaat vooral over het onderscheid met mensen die een hoofddoek en een keppel dragen. De heer Kokke (SP) wijst op andere ambtenaren dan boa’s die ook maatregelen kunnen opleggen. Hij vindt het daarom moeilijk dat onderscheid te maken. De heer Van Stappershoef (VVD) meent dat handhavend optreden in combinatie met publiek gezag voor hem een reden is om religieuze uitingen niet toe te staan. De heer Agoviç (GroenLinks) weet dat het Europese Hof van Justitie zegt dat als men steeds één groep treft met kledingvoorschriften wel degelijk discriminatie is. Dat is in Nederland het geval, omdat het verbod vooral moslima’s treft. De heer Van Stappershoef (VVD) maakt dat onderscheid niet en zo heeft hij de uitspraak van het Europese Hof van Justitie niet gelezen. Dat Hof geeft juist ruimte aan de werkgever om onderscheid te maken en toe te staan. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) stelt dat boa’s met religieuze uitingen niets zegt over mensen, maar meer over de indieners en het beeld dat zij hebben over religieuze symbolen. Er van uitgaan dat iemand die er anders uitziet niet neutraal zou zijn of anders zou handelen is volgens haar discriminatie of een vooroordeel. Het gaat er niet om hoe iemand eruit ziet, maar hoe iemand handelt als professional. Daarop zou men iemand moeten beoordelen.

De heer Van Stappershoef (VVD) gaat er van uit dat ook boa’s met een religieuze uiting handelen vanuit vastgestelde regels. Vanwege de schijn dat die boa niet neutraal zou zijn kan dat leiden tot intimidatie of agressie. Daartegen zal hij zich te allen tijde verzetten. Het gaat erom de schijn te voorkomen bij functionarissen die kunnen beboeten. Hij is van mening dat mensen moeten luisteren naar gezagsdragers. De heer Molenaar (D66) meent dat herkenning en erkenning van boa’s kan bijdragen aan preventie en gezag, en dus aan de effectiviteit van de boa’s op straat. De heer Van Stappershoef (VVD) is van opvatting dat de herkenning en erkenning in het uniform zitten. De heer Molenaar (D66) vraagt hoe de indieners het argument over het belang van een uniforme uitstraling zien bij boa’s die niet in uniform zijn. De heer Van Stappershoef (VVD) maakt daartussen onderscheid. Degenen die een uniform dragen kunnen beboeten en daarvoor geldt geen religieuze uiting. Bij een tatoeage moet bijvoorbeeld een kruis niet zichtbaar zijn. Een tatoeage van een voetbalclub staat voor hem neutraliteit niet in de weg. Mevrouw Lahlah droeg geen uniform en beboette niet, wat een belangrijk verschil is met boa’s. Fatima zou ook prima een functie kunnen vertolken, maar bij de functie van boa hoort naar zijn mening geen geloofsovertuiging.

De heer Agoviç (GroenLinks) vraagt wat volgens de VVD het doel van het dragen van een uniform is. Volgens hem gaat het daarbij om zichtbaarheid, verantwoordelijkheid en herkenning. Neutraliteit is naar zijn opvatting een politieke keuze. De heer Van Stappershoef (VVD) stelt dat een uniform staat voor gelijke, vaak voorgeschreven kleding, die gelijkvormig en eenvormig is. Daarmee zijn neutraliteit en objectiviteit te waarborgen. De VVD heeft in december 2021 vragen over religieuze uitingen van boa’s gesteld en recent nog informatieve vragen bij de begrotingsbehandeling. Over het onderwerp is niets in het bestuursakkoord opgenomen. Hij is blij met de steun van het CDA. De heer Kokke (SP) vraagt of de VVD bij niet aannemen van de motie wil uitdragen dat het niet normaal is om mensen anders te benaderen als ze een hoofddoek of keppel dragen. De heer Van Stappershoef (VVD) staat daarvoor altijd, maar heeft in dit geval een ander standpunt over het dragen van religieuze uitingen door boa’s. Als dat voor mensen aanleiding is om agressief of intimiderend op te treden, staat hij aan de zijde van de SP om die neer te slaan.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 18 december 2023

pagina 21

De heer Smolders (LST) meent dat boa’s worden ondermijnd door hen toe te staan religieuze uitingen te dragen. De LST dient de motie graag mede in. De heer Van Stappershoef (VVD) herkent dat signaal. Mevrouw Zouridis (CDA) heeft de symboliek van het uniform uitgelegd en stelt dat wat de raad doet neutraal en onafhankelijk moet zijn. Daarom dient het CDA de motie ook mede in. Stemverklaringen Mevrouw Wijnans (PvdD) vertelt dat de Partij voor de Dieren graag overal een afspiegeling van de samenleving ziet, bijvoorbeeld in het onderwijs, het gemeentebestuur en publieke dienstverlening, maar ook bij boa’s. Het moet aan iemand zelf zijn om te beslissen of het wenselijk of prettig is om een religieuze uiting te dragen. Het al dan niet dragen daarvan maakt niet uit of iemand diens werk beter of slechter kan doen. Hoe de buitenwereld of de burger die te maken krijgt met een dergelijke boa daartegenaan kijkt of daarop reageert, is daarbij een tweede en volgens haar ligt daar het probleem. Zij stemt tegen de motie. Mevrouw Aboulkacem-Jardaoui (PvdA) stelt dat het omarmen van elkaars cultuur, gendervoorkeur en het hele zijn van het individu nodig zijn bij antidiscriminatie. Men moet ver weg blijven van aannames dat het uiterlijk van een persoon iets zegt over zijn, haar of hun denken in hun professionaliteit en werk. Daarom stemt de PvdA tegen de motie.

Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) is van mening dat in een inclusieve stad iedereen zichzelf mag zijn en elk kind mag worden wat zij of hij wil. Geen enkel kind zou moeten kiezen tussen geloof en het uitoefenen van een beroep. Uiteindelijk gaat het erom hoe jij handelt als professional en niet hoe je eruit ziet. De schijn van het ontbreken van neutraliteit bij het dragen van een symbool ligt niet aan de drager van het symbool, maar aan die ander. Zij is blij dat het in Tilburg niet enkel blijft bij woorden over een inclusieve stad, maar dat het ook wordt omgezet in daden. De heer Kooke (FvD) vindt vrijheid uiterst belangrijk en hecht grote waarde aan onder andere de vrijheid van religie. Deze vrijheid zorgt er immers voor dat mensen religie of geloofsovertuiging kunnen uitoefenen hoe zij dat willen. De overheid is daarentegen geen religie en dient neutraal te staan in alle gevallen, kwesties en situaties en dient boven alle partijen te staan. Dit om te waarborgen dat iedereen die te maken heeft of krijgt met de overheid in alle gevallen gelijk behandeld wordt. Het uitgangspunt van neutraliteit doet hem ertoe bewegen om voor de motie te stemmen en die zelfs mee in te willen dienen. De heer Zegers (LT) stemt ook voor de motie en heeft een echt debat hierover gemist. De meningsvorming aan de hand van het Europese arrest is volgens hem uit alle bochten gevlogen.

Men zou bijna geloven dat het Europese Hof van Justitie zegt dat juist vanwege inclusiviteit men geen onderscheid mag maken. Dat zou hij graag in een debat nader uitgekristalliseerd hebben willen zien. De heer Agoviç (GroenLinks) vindt het belangrijk dat iedereen mee kan doen en dat de gemeente herkenbaar is in wijken. Neutraliteit en onpartijdigheid van boa’s zou men op basis van hun gedrag en handelingen moeten beoordelen en niet op basis van het dragen van een religieus symbool of religieuze kleding. De aanname dat mensen die zichtbaar religieus zijn hun functie niet onpartijdig kunnen uitoefenen is stigmatiserend en bovendien niet effectief. Hij heeft er alle vertrouwen in dat dit besluit van het college bijdraagt aan meer inclusie in de stad. GroenLinks stemt tegen de motie. De heer Molenaar (D66) brengt naar voren dat het voor D66 een principieel punt is dat iedereen in deze samenleving, ongeacht zijn geloofsovertuiging, onderdeel kan worden van iedere rol die deze overheid te bieden heeft en dat de overheid in het toepassen van zijn geweldsmonopolie zichzelf herkenbaar opstelt voor iedereen op wie deze dat monopolie toepast. Het feit een onderscheid te maken in verschillende soorten boa's, naar gelang de functie die ze uitoefenen, is naar zijn mening raar. Dat ondergraaft het argument van de VVD dat alleen een bepaald type boa neutraal zou

Raadsvergadering gemeente Tilburg 18 december 2023

pagina 22

moeten zijn en andere boa’s, die handhaving of corrigerende repressie toepassen, een andere vorm van neutraliteit in een uniform zouden moeten hebben. D66 stemt tegen de motie. De heer Smolders (LST) gaat het om boa’s die neutraliteit moeten uitstralen. De LST staat voor boa’s en ambtenaren van de stad, van welke afkomst, kleur of geloof ook. Hij vindt het jammer dat bij het onderwerp antidiscriminatie en een inclusieve stad worden gesleept. Dat vindt hij kwalijk. De LST stemt voor de motie. De motie wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 19 tegen 24 stemmen verworpen, met de stemmen van 50PLUS, het CDA, FvD, de LST, LT en de VVD voor. 33.

Sluiting

De voorzitter sluit de vergadering om 15.32 uur.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 18 december 2023

pagina 23