Printversie verslag

De inwoners van Wijkevoort en de Reeshof en andere belanghebbenden is het duidelijk hoe de vlag er bijhangt. Daarom steunt hij het amendement. Amendement A 9-1 van de PvdA, LT en 50PLUS over alsnog een referendum over Wijkevoort wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 19 tegen 25 stemmen verworpen, met de stemmen van het CDA, D66, GroenLinks en VVD tegen. De voorzitter stelt motie M 9-1 van ONS Tilburg, LT, 50PLUS en de PvdA over de evaluatie van het referendum toekomstbestendige werklocaties inclusief de Bezwaarschriftencommissie aan de orde. De heer Reffeltrath (VVD) ziet de motie passen in een bredere beweging in de samenleving. Van alle kanten wordt er de afgelopen tijd aan onafhankelijke instituten getornd en gemorreld. Rechtspraak en andere instituten staan openlijk ter discussie. De VVD maakt zich zorgen over deze ontwikkeling en vindt het ook ongepast om die naar de eigen raadzaal te importeren. De motie trekt de onafhankelijkheid van de Bezwaarschriftencommissie in twijfel en de VVD vraagt zich af of de indieners de motie hadden ingediend als de Bezwaarschriftencommissie in lijn met het hun standpunt had geoordeeld. Hij denkt van niet. De motie vindt hij daarom ongepast. De Bezwaarschriftencommissie staat onafhankelijk van de raad, waaraan de motie afbreuk doet, waarmee hij grote moeit heeft.

De heer Van der Krieken (D66) heeft ook grote moeite met de motie, omdat die de integriteit en daarmee het advies van de Bezwaarschriftencommissie in twijfel trekt. Dat heeft vooral te maken met de timing van de motie, bij de inhoudelijke behandeling van het advies van de Bezwaarschriftencommissie en de impliciete assumpties die in de motie besloten liggen. De motie stelt namelijk meermaals de onafhankelijkheid van de leden van de Bezwaarschriftencommissie ter discussie, zie de tweede bullet van het dictum. Zonder het overleggen van bewijsstukken vindt hij dat een gevaarlijk te bewandelen pad. Hij roept ONS Tilburg dan ook op om bewijzen aan te leveren als sprake zou zijn van niet onafhankelijke commissieleden. Als die bewijzen er niet zijn moet zij zeer voorzichtig zijn met het doen van dergelijke assumpties in moties. Burgemeester Weterings ontraadt de motie en ziet bij de constateringen zaken opgenomen waaruit men kan afleiden dat de indieners van mening zijn dat de Bezwaarschriftencommissie niet onafhankelijk tot een oordeel is gekomen. Daarbij wil hij zeker wegblijven. Bij aanname van de motie, inclusief de opdracht om bij evaluatie bezwaarmakers te horen en hun belevingen en ervaringen vast te leggen, kan die mogelijk gelijk lopen met de rechtsgang van bezwaarmakers over de omgang met de adviezen van de Bezwaarschriftencommissie.

Als bezwaarmakers het niet eens zijn met het raadsbesluit gebaseerd op het advies van de Bezwaarschriftencommissie kunnen zij ook nog naar de bestuursrechter gaan. Hij

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 17

vindt het absoluut ongewenst en onmogelijk om dat tegelijkertijd bij de evaluatie te betrekken. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) stelt voorop dat zij de onafhankelijkheid van de Bezwaarschriftencommissie niet ter discussie stelt en dat bezwaarmakers dat doen. Zij pleit voor allemaal onafhankelijke leden ten behoeve van het draagvlak. In 2019 is een rapport over de nieuwe manier van werken verschenen, waarin een van de externe leden van de Bezwaarschriftencommissie stelt dat het een slager blijft die zijn eigen vlees keurt, ook al is een extern is toegevoegd. In de meerderheid van zaken wordt de onafhankelijkheid ter discussie gesteld. Daarom heeft zij dit punt ter discussie willen stellen en wil zij de Bezwaarschriftencommissie laten meenemen bij de evaluatie. Tweede termijn motie M 9-1 De heer Reffeltrath (VVD) begrijpt dat mevrouw Oerlemans vanuit haar volksvertegenwoordigende rol het sentiment van de bezwaarmakers doorgeeft. Daarmee geeft zij ook direct aan dat zij de onafhankelijkheid van de Bezwaarschriftencommissie wel degelijk in twijfel trekt, wat ook in de constateringen staat. Daarmee heeft hij enorme moeite en dat vindt hij ongepast. De heer Van der Krieken (D66) slaat aan op het onderscheid tussen onafhankelijke en niet-onafhankelijke leden genoemd door mevrouw Oerlemans.

Volgens hem heeft de Bezwaarschriftencommissie interne en externe leden, maar is de commissie onafhankelijk. Hij vraagt of mevrouw Oerlemans het niet eens is met het systeem en de werkwijze. Als dat zo is zou men dat los moeten koppelen van de inhoudelijke behandeling van het bezwaarschrift en zou men naar meerdere zaken en naar de structuur moeten kijken. Hij vindt dat de indieners ook de onafhankelijkheid van de leden van de Bezwaarschriftencommissie in deze casus ter discussie stellen. Als dat zo is roept hij nogmaals op daarvoor bewijzen te leveren. Mevrouw Oostelbos (SP) heeft destijds als enige tegen het systeem gestemd. De onafhankelijkheid van de Bezwaarschriftencommissie, bestaande uit twee ambtenaren en een extern lid, trekt zij niet in twijfel. Wel heeft zij moeite met de beeldvorming en graag ziet zij de samenstelling van de Bezwaarschriftencommissie anders, ook in relatie tot andere steden. Tilburg is namelijk een van de weinige steden met een Bezwaarschriftencommissie met ambtenaren als leden. Volgens mevrouw Mieris (PvdA) is het niets nieuws dat bezwaarmakers zich niet altijd senang bij de Bezwaarschriftencommissie voelen, omdat ze tegenover een ambtenaar zitten die ook hun eigen zaak heeft behandeld.

De heer Reffeltrath (VVD) vindt dat een aparte suggestie van mevrouw Mieris en meent dat in de Bezwaarschriftencommissie niet de ambtenaren zitten die eerder een oordeel velden over de zaak van een inwoner. Door dergelijke suggesties is de indruk gewekt dat de Bezwaarschriftencommissie niet integer zou zijn. Die suggestie vindt hij niet kunnen. De heer Van der Krieken (D66) sluit zich bij de heer Reffeltrath aan. In de Bezwaarschriftencommissie zitten twee ambtenaren die niet bij de casus betrokken zijn en een extern lid die tevens voorzitter is. Ambtenaren hebben ook een eed afgelegd om zuiver en integer te handelen en hij heeft geen enkele indicatie dat daarmee iets mis zou zijn. Mevrouw Mieris (PvdA) meent dat een van de twee ambtenaren in de Bezwaarschriftencommissie wel betrokken is bij het dossier, wat zij regelmatig van bezwaarmakers hoort. Meerdere bewoners hebben haar daarover benaderd en voelen zich daarbij niet fijn. Als volksvertegenwoordigers dat signaal krijgen vindt zij het heel normaal dat een politieke partij dat aan de orde stelt om te kijken om het anders in te richten. Natuurlijk hebben ambtenaren op integere wijze hun werk gedaan, maar het gaat haar over de wijze van inrichten van de Bezwaarschriftencommissie. Als dat los van de evaluatie wordt gezien, vindt zij dat ook prima, maar wel wil zij daarnaar gekeken hebben.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 18

De heer Van der Krieken (D66) raadt aan die inrichting los te koppelen van de concrete casus. Van de zweem dat er iets niet in orde zou zijn met de Bezwaarschriftencommissie houdt hij zich ver. De heer Van den Hoven (LST) verbaast zich over de inbreng van de heren Van der Krieken en Reffeltrath, omdat het gaat over het advies van de Bezwaarschriftencommissie over Wijkevoort. Het belangrijkste argument uit de rapportage is dat indieners en bezwaarmakers geen belanghebbenden zijn, waardoor hij grote vraagtekens zet bij de uitkomst van het advies. Wanneer is men dan wel belanghebbende? Motie M 9-1 steunt hij. De heer Van der Krieken (D66) hoort een hoop onwaarheden van de heer Van den Hoven. Het gaat niet over Wijkevoort, maar om de nota over toekomstbestendige werklocaties en het inleidende referendumverzoek daarover. De heer Van den Hoven zegt dat bewoners weggezet zijn, maar van de 27 bezwaren zijn er drie niet ontvankelijk verklaard. 24 bezwaren zijn inhoudelijk gewogen en ongegrond verklaard op basis van wetgeving. De heer Reffeltrath (VVD) meent dat er om een goede reden juristen in de Bezwaarschriftencommissie zitten, namelijk omdat ze weten hoe de wet werkt. Zij weten hoe men het begrip belanghebbende moet zien. Volgens hem klopt het niet dat een groot gedeelte geen belanghebbende is, want dat is wel zo.

De heer Van Aarle (LT) wijst op de raadsbrief van de burgemeester waarin de vraag staat hoe de aanvragers van het referendum de dienstverlening van de gemeente hebben ervaren. Voor de heer Van den Hoven (LST) staat het als een paal boven water dat coalitiepartijen de macht misbruiken. Alle argumenten die inwoners naar voren hebben gebracht worden weggewuifd onder de noemer zaken wel even te zullen regelen. Hij weet voldoende , evenals de bewoners van de Reeshof en Wijkevoort en de sympathisanten, en dat het trekken is aan een dood paard. Dat zal de coalitiepartijen een keer gaan opbreken, omdat er niet geluisterd wordt naar de wens van de Tilburger. Daarvoor is hij raadslid en niet om een lakei van het college te zijn. De heer Reffeltrath (VVD) zegt met de grootste mogelijke ironie blij te zijn dat de heer Van den Hoven wel op zijn argumenten ingaat. De heer Van der Krieken (D66) werpt alle vage beschuldigingen en onwaarheden van de heer Van den Hoven ver van zich. Het debat over het referendum is op 26 oktober op het scherpst van de snede gevoerd en heeft een politiek oordeel over adviezen opgeleverd. Nu ligt het advies van de Bezwaarschriftencommissie voor en hij stelt het op prijs te kijken naar de rol daarvan, als check and balance, een belangrijke schakel in de rechtsstaat. Die moet men niet zomaar wegwuiven of laten ondersneeuwen.

Daarvan moet men serieus werk maken en naar kijken. Burgemeester Weterings noemt de kern van de discussie het door elkaar lopen van een evaluatie over het houden van een referendum, evenals de werking van de Referendumverordening en het al dan niet evalueren van de Bezwaarschriftencommissie. Een evaluatie over de werking van de Referendumverordening, hoe duidelijk die is voor de inwoners en wat de regels zijn, heeft hij in het debat toegezegd. De dienstverlening vanuit de gemeente als burgers een referendumverzoek doen wordt betrokken bij de evaluatie. Tegelijkertijd wil hij niet het werk van de Bezwaarschriftencommissie evalueren. Het komt zeer zelden voor dat een bezwaarschriftencommissie aan het werk moet gaan om de bezwaren tegen raadsbesluiten met elkaar af te wegen en de raad te adviseren over hoe om te gaan met die bezwaren. Het is voor een belangrijk deel werk waarbij juridisch bezien moet worden of het genomen raadsbesluit past binnen de wet en door de raad vastgestelde verordeningen. In de onafhankelijke Bezwaarschriftencommissie zitten twee ambtenaren en een onafhankelijke derde. De twee ambtenaren zijn niet betrokken geweest bij de discussie over het referendumvoorstel aan de raad. Die commissie hoeft niet vaak op te treden bij bezwaarschriften tegen raadsbesluiten.

Sinds 2019 geldt de huidige procedure en sindsdien waarderen de betrokkenen de dienstverlening met het cijfer

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 19

8. Voordat hij toezegt bereid te zijn de bezwaarschriftenprocedure te evalueren moet de raad dat ook meewegen. Hij beperkt zich tot zijn toezegging in het raadsdebat van 26 oktober en legt een evaluatie voor over aspecten die rondom de toepassing van de Referendumverordening gevraagd zijn door de raad, die hij ook heeft samengevat in zijn brief van 5 maart. De heer Van Aarle (LT) vraagt hoe hij het gestelde achter de vierde bullet moet uitleggen. Burgemeester Weterings legt uit dat in het debat van oktober aan de orde was dat een aantal raadsleden heeft geoordeeld dat het moeilijk was vast te stellen waar handtekeningen geregistreerd moesten worden en hoeveel het er moesten zijn. Dat is onderdeel van de evaluatie van het referendumproces. Daarbij hoort niet de evaluatie van een bezwaarschriftenprocedure. Daartoe is geen aanleiding op basis van één casus over de toepassing van de Referendumverordening. Mevrouw Oostelbos (SP) meent dat het wellicht goed is toch eens naar het zitting nemen van ambtenaren in de bezwaarschriftencommissie te kijken, omdat Tilburg een van de weinig steden is die dat doet. Burgemeester Weterings herinnert aan de discussie daarover bij het vaststellen van de Verordening op de bezwaarschriftencommissie in 2019. Er zijn goede argumenten om ambtenaren in de Bezwaarschriftencommissie op te nemen.

Het werk van de Bezwaarschriftencommissie wordt in het algemeen gewaardeerd en naar de bezetting kijken heeft daarom niet de hoogste prioriteit. Stemverklaringen over motie M 9-1 Mevrouw Heijndijk (GroenLinks) is het met de indieners eens dat het altijd waardevol kan zijn om te leren van de ervaringen van inwoners met procedures. Zij heeft er echter moeite mee dat de motie ook de onafhankelijkheid van de leden van de Bezwaarschriftencommissie ter discussie lijkt te stellen. Die commissie heeft haar werk gedaan conform de werkwijze die de raad nog maar enkele jaren geleden op basis van een uitgebreide evaluatie heeft vastgesteld. Daarom stemt zij tegen de motie. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) hoort dat haar collega’s moeite hebben met de wijze waarop leden van de Bezwaarschriftencommissie worden neergezet. Zij heeft moeite met de manier waarop bezwaarmakers worden neergezet: als mensen die de inhoud en het proces niet van elkaar kunnen scheiden en mensen die hun zin niet krijgen. Dat vindt zij heel erg jammer en storend. Als vertrouwen in het besluit kan bevorderen wil zij die kans niet laten liggen. Men spreekt die bezwaarmakers toch en daarom wil zij dit punt dan ook evalueren. Mevrouw Oostelbos (SP) stemt voor de motie, maar voegt uitdrukkelijk toe niet te twijfelen aan de onafhankelijkheid van de Bezwaarschriftencommissie.

Motie M 9-1 van ONS Tilburg, LT, 50PLUS en de PvdA over de evaluatie van het referendum toekomstbestendige werklocaties inclusief Bezwaarschriftencommissie wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 19 tegen 25 stemmen verworpen, met de stemmen van het CDA, D66, GroenLinks en de VVD tegen. Stemverklaringen over het raadsvoorstel De heer Van der Krieken (D66) dankt de Bezwaarschriftencommissie voor haar onafhankelijke, gedegen en integere advies en onderschrijft dat. Daarom stemt hij in met het raadsvoorstel. De heer Van Tilborg (50PLUS) blijft van mening dat Wijkevoort op deze manier niet zou moeten doorgaan, maar is ook van mening dat juridische stappen zijn gezet en dat de bezwaarmakers eventueel nog naar de rechter zouden kunnen gaan. Objectief gezien is dus de juiste procedure gevolgd, met dank aan de Bezwaarschriftencommissie, en moet 50PLUS met pijn in het hart instemmen met het raadsvoorstel. Mevrouw Couwenberg (CDA) is verheugd dat het juiste besluit is genomen, wat nogmaals bevestigd kan worden.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 20

Mevrouw Mieris (PvdA) zal tegen stemmen en had liever gezien dat de bezwaren gegrond waren verklaard en het eerder genomen raadsbesluit nietig zou worden verklaard, zodat het referendum over Wijkevoort alsnog zou worden toegestaan. Zij stemt tegen het voorstel. De heer Van den Hoven (LST) wil het geluid van de stad en de burgers in de raadzaal laten doorklinken. Hun stem en belangen zijn erg belangrijk en in die zin kan hij niet met het raadsvoorstel instemmen. Wijkevoort is niet de juiste weg en daarvoor is niet de juiste procedure gevolgd. De heer Van Aarle (LT) gaat het niet over Wijkevoort of al dan niet een referendum, maar over de Bezwaarschriftencommissie en of die haar werk naar eer en geweten heeft uitgevoerd, waarop zijn antwoordt bevestigend is. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 29 tegen 15 stemmen aangenomen, met de stemmen van de LST, met uitzondering van de heer Van Dijk, de SP, de PvdA, ONS Tilburg en de Groep Jansen tegen. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan burgemeester Weterings.) De heer Van Dijk (LST) deelt mee abusievelijk voor het raadsvoorstel te hebben gestemd, maar had eigenlijk tegen willen stemmen. 10.

Raadsvoorstel Uitgangspunten Transitievisie Warmte

Amendement A 10-1 ‘Warmtevisie moet ook lonen voor huurders’ De raad van de gemeente Tilburg in vergadering bijeen op maandag 8 maart 2021; constaterende dat: •

uit het onderzoek van PON naar betaalbaarheid van de energietransitie blijkt dat 13.500 huishoudens in Tilburg de energielasten tot aan, of zelfs tot over de lippen zijn gestegen;

•

uit hetzelfde onderzoek blijkt dat er buurten in Tilburg zijn waar één derde van de bewoners door het betalen van de energierekening onder de armoedegrens leven;

•

van deze inwoners 77,3% de woning huurt van een woningcorporatie;

•

de voordelen van de huidige maatregelen en subsidies nu nog te eenzijdig in de stad neer slaan en daarmee de ongelijkheid tussen woningbezitters en huurders vergroten;

•

investeren in de energietransitie vanwege o.a. de terugverdientijd loont, maar dat deze prikkel voor huurders nauwelijks merkbaar is;

•

de woonlasten van huurwoning na verbouwing, isolatie of renovatie vaak stijgen, terwijl de woonlasten juist verlaagd zouden moeten worden;

besluit: pagina 4: “Wij onderschrijven het belang om te kiezen voor een warmteoplossing met de laagste nationale kosten en zullen dit criterium meenemen bij het maken van keuzes. Echter, wij vinden het van cruciaal belang om de transitie betaalbaar te houden voor onze inwoners. Daarom streven we ook naar de laagste kosten voor iedere eindgebruiker, waarbij het kostenverdelingsvraagstuk tussen diverse partijen (waaronder overheid en eindgebruiker) nog dient te worden opgelost”. te wijzigen in: “Wij onderschrijven het belang om te kiezen voor een warmteoplossing met de laagste nationale kosten en zullen dit criterium meenemen bij het maken van keuzes. Echter, wij vinden het van cruciaal belang om de transitie betaalbaar te houden voor onze inwoners. Daarom streven we naar woonlastenverlaging voor huurders bij woningcorporaties en de laagste kosten voor iedere eindgebruiker, waarbij het kostenverdelingsvraagstuk tussen diverse partijen (waaronder overheid en eindgebruiker) nog dient te worden opgelost.”

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 21

Namens de PvdA-fractie: Yusuf Çelik Motie M 10-1 ‘Uitgangspunten Transitievisie Warmte’ De raad van de gemeente Tilburg in vergadering bijeen op 8 maart 2021 voor de bespreking van het raadsbesluit uitgangspunten transitie warmte (agendapunt 10); constaterende dat: ontbrekende of onvoldoende informatie aanwezig is voor het nemen van een besluit. Het blijkt dat er, volgens de LST-fractie, noodzakelijke informatie ontbreekt voor het nemen van een verantwoorde beslissing voor het accorderen van de uitgangspunten transitie warmte. Ook worden er door experts, deskundigen, SER, kennisinstituten zoals TU/e en TNO en anderen steeds meer aanmerkingen gemaakt op de gestelde aanpak en inhoud van de uitgangspunten. Overwegende dat: de biomassatoename als gevolg van het stopzetten van kolen en aardgas als brandstof in de 372 energiecentrales, waarvan 219 operationeel zal enorm toenemen. Was in 2012 14,5 MTon en wordt in 2030, 25 tot 35 MTon. Een belangrijk punt, omdat blijkt uit diverse bronnen, dat er geen absolute zekerheid is of de aangeboden biomassa voldoet aan de eisen die de afkomst waarborgen. Momenteel wordt de biomassa uit Duitsland, Zweden, Oost Europa, Canada, Brazilië geïmporteerd, waarbij in een aantal gevallen is geconstateerd dat oerbossen worden opgeofferd. Het huidige demissionaire kabinet heeft o.a.

naar aanleiding van het SER-rapport (2020) en van veel andere geluiden en beelden besloten om te stoppen met bijstook van biomassa in 2025. Dit kan en zal directe gevolgen hebben voor de continuïteit van warmtelevering. Er is momenteel geen enkel financieel zicht op de totale kosten van het landelijke project, zelfs benaderingen door diverse bureaus laten enorm grote verschillen zien. Dit kan gevolgen hebben voor de overige projecten die moeten worden gefinancierd zoals o.a. defensie, de Zorg, COVID- gevolgen voor de economie en de financiële steun die verleend is aan ondernemers in diverse bedrijfstakken. Prioriteitstelling kan ook negatieve gevolgen hebben voor het warmtetransitieproject. De kosten voor de eindgebruiker zijn zeer onzeker. Het laatste bericht ( indicatie) hierover was dat de aanpassing per woning ca 40.000 euro zal gaan kosten. De onzekerheid over hun financiële bijdrage zal bij de bewoners beslist niet bijdragen tot motivatie voor dit project. Dit terwijl zeer veel bewoners aangeven dat de transitie beslist noodzakelijk is voor het klimaat en de luchtkwaliteit en daaraan best willen bijdragen. Als laatste item willen we aandringen op duidelijkheid over meer samenwerking, aandacht en financiële ondersteuning voor innovatie en nieuwe ontwikkelingen die in een extreem snel tempo plaatsvinden en waarin ons land op een prominente plaats is gekomen.

Zelfs proeven die door bewoners worden aangedragen en uitgevoerd, moeten en kunnen belangrijke positieve bijdragen leveren aan nieuwe ontwikkelingen die misschien wel afwijken van de huidige, maar een nieuwe weg openen naar een minder belast milieu. Het recente verleden heeft aangetoond dat samenwerking op wereldniveau leidt tot een zeer grote ontwikkelingstijdbesparing en nieuwe inzichten. Draagt het college op: om dit voorstel aan te houden totdat er meer duidelijk is wat het de bewoners gaat kosten alsmede de manier waarop en de techniek waarmee de warmtetransitie plaats zal gaan vinden. Namens de LST-fractie: Cees van Dijk. Motie M 10-2 ‘Raad in positie rondom afspraken Amernet’ De raad van de gemeente Tilburg in vergadering bijeen op maandag 8 maart 2021; constaterende dat:

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 22

•

er een flink aantal Tilburgse huishoudens (zo’n 28.000) afhankelijk zijn van het Amernet dat grotendeels draait op houtige biomassa (uit Canada, Wit-Rusland en de Baltische staten, en in de toekomst uit Brazilië);

•

er in het verleden intenties zijn vastgelegd in samenwerkingsovereenkomsten en green deals tussen de gemeente, en partijen als de warmteleverancier van het Amernet, over de uitbreiding van dit Amernet;

•

onderdeel van deze afspraken o.a. is om te onderzoeken of in Tilburg minimaal 16.000 extra woningen voor 2030 aangesloten kunnen worden op het Amernet;

•

de omvang van deze intentie overeenkomt met het aantal woningen dat Tilburg in lijn met het landelijk Klimaatakkoord voor 2030 van het aardgas dient af te halen;

•

in de opgave van de transitievisie warmte in Tilburg het vergroten van het aantal aansluitingen op dit warmtenet wordt overwogen als alternatief voor verwarming door aardgas;

overwegende dat: •

de SER in opdracht van de rijksoverheid eind 2020 een advies uitgebracht heeft over de inzet van biomassa, met de aanbeveling de verbranding van biomassa (zijnde een laagwaardige toepassing) voor elektriciteit en warmte af te bouwen;

•

we ons als raad eerder kritisch hebben uitgesproken (Initiatiefvoorstel verduurzaming warmtenet Tilburg 2015/ motie biomassa 2019) tegenover het vergroten van de afhankelijkheid van het Amernet, zolang dit niet gepaard gaat met evenredige verduurzaming;

•

de gemeenteraad tot nu toe echter geen rol heeft gehad in de totstandkoming van afspraken en intentieovereenkomsten over de uitbreiding van het Amernet;

•

we als gemeenteraad desondanks wel geacht worden om, zoals aangegeven in de uitgangspuntennotitie, deze bestaande afspraken te respecteren;

•

het positief is dat het college ernaar streeft uitbreiding van het Amernet gepaard te laten gaan met een verminderde hoeveelheid verstookte houtige biomassa in de Amercentrale, en sterker in te zetten op decentrale duurzame warmtenetten;

•

de regiemogelijkheden die de gemeente heeft over het Amernet op dit moment nog beperkt zijn;

verzoekt het college: •

ons als raad te consulteren voordat overwogen wordt bestaande afspraken rondom het Amernet te wijzigen/verlengen, uit te breiden of op te zeggen, of nieuwe afspraken te maken;

•

de strategie en ambities om 1. meer zeggenschap te krijgen over het Amernet en 2. De onafhankelijkheid van de centrale bron te vergroten door hogere inzet op decentrale duurzame bronnen, te concretiseren;

•

hierover met de raad in gesprek te blijven gedurende de hele transitie, met het startmoment voorafgaande aan of tijdens de behandeling van de transitievisie warmte;

en gaat over tot de orde van de dag. Namens de GroenLinks-fractie: Evelien Kostermans. Namens de D66-fractie: Julian Zieleman. Namens de LT-fractie: Frans van Aarle. Namens de ONS Tilburg-fractie: Linda Oerlemans. Namens de 50PLUS-fractie: Frans Vriens.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 23

Namens de PvdA-fractie: Yusuf Çelik. De voorzitter stelt amendement A 10-1 van de PvdA over het ook laten lonen van de warmtevisie voor huurders aam de orde. Mevrouw Heutmekers-Linders (VVD) lijken in het amendement de termen ‘woonlasten’ en ‘energielasten’ door elkaar te lopen. Het gaat in dezen over energiekosten, waarover woningcorporaties in Tilburg duidelijke afspraken hebben gemaakt hoe ze daarmee om willen gaan en wie daar de voordelen van gaan ontvangen. Corporaties geven aan dat ze nooit 100% van de daling van de energiekosten door de verduurzaming als huurverhoging in rekening zullen brengen. Daarna ontstaat dus een daling in energielasten en daarmee ook impliciet de woonlasten. Woonlasten bestaan echter uit meer onderdelen dan alleen energielasten. Zij vraagt hoe de wethouder het amendement ziet. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) is van mening dat alle inwoners moeten kunnen profiteren van duurzame, energiezuinige huizen en dat ze daarop in financiële zin vooruit en zeker niet achteruit moeten gaan. Het raadsvoorstel vermeldt te streven naar de laagste kosten voor alle eindgebruikers, dus ook de huurders. De kosten komen dus ruimschoots aan bod. Zij vraagt waarom het amendement nog een extra de nadruk daarop legt.

Wethouder Dusschooten bevestigt dat de voorgestelde wijziging verwarring wekt, omdat het in de Transitievisie Warmte in eerste instantie over energiekosten gaat. De manier waarop die maatschappelijk worden verdeeld komt later aan de orde. Het college streeft naar een woonlastenverlaging voor alle Tilburgers en slaagt daar gezien de aangenomen begroting ook dit jaar weer in. Om woonlastenverlaging volgens het amendement op te nemen ontraadt hij sterk, omdat het gaat over energielasten. De heer Çelik (PvdA) heeft een amendement geschreven om 13.500 huishoudens in Tilburg te helpen. De energielasten stijgen bij hen tot aan de lippen en soms nog hoger. Woningcorporaties spelen een belangrijke rol. Driekwart van de 13.500 huishoudens huurt een woning. Het te bespreken stuk vermeldt ‘woonlastenneutraliteit’ waarop hij aanslaat, omdat eenieder moet kunnen meeprofiteren in het kader van verduurzaming en een groene ambitie. Huizenbezitters worden momenteel prima bediend, maar bezien is dat nog meer mensen van de groene ambitie deelgenoot worden. Dan helpt het te kijken naar het concept woonlastenneutraliteit en te streven naar woonlastenverlaging. Woonlasten worden gevormd door huur- en energielasten. Als de energielasten verlagen gaat het goed, maar als vervolgens de huur stijgt blijven de woonlasten neutraal en merkt de burger niets.

Streven naar woonlastenverlaging bij huurders zorgt voor draagvlak voor verduurzaming. Het amendement roept op om woonlastenverlaging te realiseren. Tweede termijn amendement A 10-1 De heer Zieleman (D66) onderschrijft het doel en de strekking van het amendement, maar de wijze waarop die in het stuk staan vindt hij beter: te kijken naar de laagste eindgebruikerskosten voor iedereen, ook voor koopappartementen. Hij weet dat er een sociaal huurakkoord is met goede afspraken tussen de Huurbond en Aedes. Zij gaan nieuwe afspraken maken na de onderhandelingen in Den Haag. Daarin heeft hij alle vertrouwen. Mevrouw Heutmekers-Linders (VVD) vindt de betaalbaarheid van de energietransitie voorop staan en benadrukt dat er al afspraken zijn binnen woningcorporaties dat zij niet het gehele voordeel van verduurzaming in een huurverhoging doorvoeren. De daling die de PvdA zoekt is er dus al, maar dan in verlaging van de energiekosten. Voor mevrouw Kostermans (GroenLinks) staat CO2-reductie voorop en ook inwoners met een smalle beurs moeten kunnen profiteren van duurzame energie. Dat komt nadrukkelijk genoeg in het stuk naar voren, met de opmerking dat de laagste kosten voor alle eindgebruikers worden nagestreefd.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 24

De heer Van Dijk (LST) maakt onderscheid tussen verduurzamingskosten en energiekosten en wil woningcorporaties erop laten wijzen verduurzaming niet ten volle op huurders te laten terugvallen. Wethouder Dusschooten wijst erop dat kostenverhaal bij de uiteindelijke transitievisie te agenderen of te amenderen is. Er is een aantal criteria, waaronder reductie van CO 2-uitstoot, nationale kosten en gebruikerskosten. Hij probeert op het niveau van het huishoudboekje inzicht te geven om vervolgens een discussie te voeren over kostenverdeling. De criteria probeert hij in de uitgangspuntennotie zo breed mogelijk te pakken. De heer Çelik (PvdA) ziet de duurzaamheidsregelingen eenzijdig in de stad neerslaan, met name bij woningbezitters. Zij investeren in hun woningen. De terugverdientijd van die investeringen is redelijk kort. Het concept van terugverdientijd speelt in mindere mate bij huurders. Het amendement beoogt niet het nastreven van de laagste kosten voor iedere eindgebruiker, maar één type gebruiker eruit lichten en daarvoor een woonlastenverlaging na te streven, in casu de huurder. Stemverklaringen over amendement A 10-1 Mevrouw Oostelbos (SP) meent dat aan de criteria nog verlaging van de woonlasten voor mensen met een smalle beurs toegevoegd kan worden. Daarom ondersteunt zij het amendement van harte.

Amendement A 10-1 van de PvdA over het ook laten lonen van de warmtevisie voor huurders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 15 tegen 29 stemmen verworpen, met de stemmen van de LST, de PvdA, de SP en de Groep Jansen voor. De voorzitter stelt motie M 10-1 van de LST over de uitgangspunten transitie warmte aan de orde. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) deelt de zorg van de LST over het gebruik van houtige biomassa voor het verwarmen van woningen, ten eerste omdat de winst voor het klimaat discutabel is en ten tweede om te voorkomen dat de stad te veel afhankelijk wordt van één warmteleverancier. Subsidies zijn tijdelijk van de baan totdat er een concreet afbouwpad komt, maar daarmee is biomassa nog niet definitief van de baan. De motie gaat wat haar betreft wat te ver , omdat die tot niets doen lijkt op te roepen. Zij vraagt of dat inderdaad de bedoeling is. Veel dingen richting een klimaatneutraal Tilburg zijn al wel mogelijk, zoals warmtepompen, aquathermie, hybride oplossingen en isoleren. Voor mevrouw Oostelbos (SP) geldt eigenlijk hetzelfde. Uitgangspunten zijn aangepast. Het is niet meer volledig voor gasloos gaan, maar leidend is CO 2-afname. Daarom kan zij de motie niet echt volgen, die oproept tot stilstand. Juist door verder te gaan en telkens aanpassingen te doen komt men tot nieuwe inzichten.

Enkele ervan zijn volgens de SP isoleren, warmtepompen waar het kan en hybride oplossingen. Mevrouw Zouridis-Veldhoven (CDA) herkent dat het dossier in beweging is en er onzekerheden in zitten. De voorliggende uitgangspunten houden daarmee echter voldoende rekening. Een uitgangspunt is bijvoorbeeld toegaan naar een onafhankelijke kennisdatabase. Als het nu niet het moment is bij zoveel urgentie vraagt zij wanneer de LST wil beginnen. De heer Zieleman (D66) sluit zich aan bij de gemaakte opmerkingen en vraagt de LST hoe de motie zich verhoudt tot de doelstellingen ten aanzien van de warmtetransitie, waarachter de LST staat. Hij wil weten of de LST nog steeds van mening is dat doelstellingen ten aanzien van de warmtetransitie te behalen zijn en hoe die haalbaar zijn bij aanname van de motie, die feitelijk tot stilstand leidt. Mevrouw Heutmekers-Linders (VVD) wil ook weten waarom de LST de motie over een volledige stilstand heeft ingediend. Van alles volledig stilleggen is de VVD zeker geen voorstander. Wethouder Dusschooten deelt deels de in de raad ontstane verwarring en dat komt misschien omdat het nu niet gaat over de uitgangspunten van de Transitievisie

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 25

Warmte, maar om de visie zelf. Een heleboel is nog niet bekend, maar wel is aan de hand van welke uitgangspunten bepaald dat op enig moment die visie wordt vastgelegd. Hij geeft de LST gelijk dat een heleboel nog niet bekend is, maar hij raadt aan de motie aan te houden totdat de raad praat over de feitelijke transitievisie. Als er dan nog onduidelijkheden zijn heeft de LST een punt. Nu niet doorgaan om op basis van de uitgangspunten naar de visie toe te werken betekent niet verder te komen. Kosten inzichtelijk maken is een serieus punt in de komende maanden. Volgens hem komt de motie nu te vroeg en daarom ontraadt hij die. De heer Van Dijk (LST) merkt op dat in de motie vier punten staan die voor hem heel belangrijk zijn. Biomassastook heeft de LST al heel lang aan de orde willen stellen. Er wordt momenteel heel veel verstookt en bij niets doen zal dat in 2030 het dubbele zijn van in 2012. Daarvoor wil hij aandacht hebben, maar nooit is een definitief besluit genomen over de Amercentrale en biomassastook. Daarin heeft Tilburg maar beperkte inspraak, maar keuzen zijn nodig. De TU Eindhoven, TNO en meer organisaties zeggen dat biomassa een vergif is waar men vanaf moet. In de basis wil hij de raad laten zeggen te stoppen met biomassa en daarvoor iets anders te gaan doen.

Alle mensen wil hij de gelegenheid geven te genieten van de nieuwe warmtetransitie, maar de financiën zijn nog niet bekend. Er moet dus een richtprijs bekend worden. Voorts wil hij weten wat de laagste kosten voor de eindgebruiker zijn. De klant moet op een bepaald maximum kunnen rekenen. Momenteel vinden heel grote ontwikkelingen plaats. Hij heeft zoveel vertrouwen in de technische knowhow dat binnen een of twee jaar heel nieuwe technieken zullen ontstaan. Over drie tot vijf jaar zal volgens hem het huidige stelsel verouderd zijn. De landelijke en globale aanpak van de warmtetransitie zal naar zijn mening over een jaar een goed product opleveren waarmee de gemeente naar de mensen toe kan. Hij wil geen zaken stilzetten, maar staat wel een aantal basisgedachten voor, zoals een uitspraak over biomassa doen, de maximale kosten voor de eindverbruiker bepalen en meer aandacht geven aan en stimuleren van nieuwe technieken. Tweede termijn motie M 10-1 Mevrouw Heutmekers-Linders (VVD) concludeert ondanks het lange betoog van de heer Van Dijk dat de LST pleit voor een stilstand, waarvan zij geen voorstandster is. De motie steunt zij dus niet. Motie M 10-1 van de LST over de uitgangspunten transitie warmte wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 9 tegen 35 stemmen verworpen, met de stemmen van de LST voor.

De voorzitter stelt motie M 10-2 van GroenLinks, LT, D66, ONS Tilburg, 50PLUS en de PvdA over de raad in positie rondom afspraken over Amernet aan de orde. Mevrouw Oostelbos (SP) vindt de motie een aanvulling op de in het verleden aangenomen SP-motie over biomassa en zou die graag mede indienen. Wethouder Dusschooten vindt de motie precies uitdrukken wat het college voorstaat, namelijk een intensief traject samen met de stad en de raad. Transitie is een maatschappelijk proces, waarin de inbreng van de raad essentieel is. De drie verzoeken in de motie omarmt het college volledig. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) is het ermee eens dat de klimaatwinst van houtige biomassa discutabel is en opgelet moet worden met een te grote afhankelijkheid van één warmteleverancier. Er zijn mogelijkheden voor meer regie en verduurzaming en voor grotere onafhankelijkheid. Die mogelijkheden zou het college moeten aangrijpen. Zij heeft meer behoefte aan meer grip op te maken afspraken over de uitbreiding en verduurzaming van het Amernet, waarbij de gemeente nog aan de zijlijn staat. Zij is blij met het door de wethouder omarmen van de motie. De heer Van Dijk (LST) dient de motie graag mede in. Stemverklaringen over motie M 10-2 Mevrouw Heutmekers-Linders (VVD) erkent de afhankelijkheid van Tilburg van de Amercentrale en vindt het daarom goed de raad meer te betrekken in deze fase van

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 26

de energietransitie om indien nodig afspraken over de Amercentrale in de toekomst te maken. Zij stemt voor de motie. Zonder stemming wordt motie M 10-2 van GroenLinks, LT, D66, ONS Tilburg, 50PLUS, de PvdA, de SP en de LST over de raad in positie rondom afspraken over Amernet unaniem aangenomen. Stemverklaringen over het raadsvoorstel De heer Zieleman (D66) heeft over de conceptuitgangspunten aangegeven het belangrijk te vinden dat de raad meer in positie komt op het belangrijke dossier, zodat ook aan kaderstelling is te doen. Vervolgens heeft het college de uitgangspunten aan de raad voorgelegd, waarvoor hij het college dankbaar is. Hij stemt voor het raadsvoorstel. Mevrouw Zouridis-Veldhoven (CDA) vindt de warmtetransitie misschien wel het meest spannende onderdeel van de verduurzamingsagenda. Het wordt waarschijnlijk de grootste naoorlogse verbouwing van Tilburg. Te maken keuzen komen in de woonkamer en de portemonnee van de Tilburger terug. Er is nog veel in ontwikkeling en onzekerheid, maar de uitgangspunten kloppen. Het wordt dus tijd om stappen te zetten. Zij stemt dus voor en waakt voor het centraal staan in de uitwerking dat zaken haalbaar en betaalbaar blijven voor iedere Tilburger. De heer Vriens (50PLUS) stemt voor, wil over biomassa een vinger aan de pols houden en kunnen sturen als het de verkeerde kant opgaat.

Mevrouw Kostermans (GroenLinks) stemt ook voor de uitgangspuntennotitie met de juiste denkrichtingen en waarin staat dat CO 2-reductie leidend is richting een klimaatneutraal Tilburg. Mevrouw Heutmekers-Linders (VVD) neemt vanavond een groot besluit en in de uitgangspunten staat al hoe Tilburgers hun huizen zonder gas zullen verwarmen. Het gaat om een marathon waarin telkens stappen vooruit gezet moeten worden. De te nemen stap is heel belangrijk, waarbij voor de VVD betaalbaarheid en behapbaarheid van de energietransitie een speerpunt zal blijven. De heer Çelik (PvdA) ziet een grote opgave om te vergroenen waaraan iedereen zou moeten meedoen en niet alleen de gebruikelijke klimaatdrammers. Draagvlak voor de plannen is essentieel, ook van 13.500 huishoudens in energiearmoede. Zij moeten ook betrokken worden. Met de woningcorporaties moet de eerste snelle klap gegeven worden door te isoleren. Hij stemt in met de voorliggende plannen. Mevrouw Oostelbos (SP) stemt in met het voorstel en is bij met van het stokpaardje van gasloos af stappen. CO2-afname en isoleren zijn leidend. Aandacht vraagt zij voor innovaties en de betaalbaarheid voor de mensen met een smalle beurs. De heer Van Dijk (LST) stemt tegen de uitgangspunten, omdat de kosten van de eindgebruiker geen enkele grens kent. Bewoners willen een richtgetal weten.

Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 35 tegen 9 stemmen aangenomen, met de stemmen van de LST tegen. 11. Raadsvoorstel Bijstellen Grondexploitatie Wijkevoort De heer Van den Hoven (LST) is het duidelijk dat de coalitiepartijen een aanpassing hebben gepleegd om nog enigszins het vege lijf te redden met betrekking tot het zeer beperkte groen in een mooi natuurgebied, waarbij uiteindelijk 80 ha wordt verkwanseld voor grote blokkendozen waar weinig werkgelegenheid wordt gecreëerd voor de echte Tilburgers. De aanleg van stroken groen wordt naar voren gehaald met een investering van € 500.000,- uit de verwachte winstopbrengst, die nog niet eens duidelijk is en zelfs nog geheim is gehouden. De LST-fractie laat zich evenals de bewoners van Wijkevoort en de Reeshof en andere sympathisanten niet voor de gek houden met deze gecreëerde schaamlap. Wethouder De Vries trekt er op 1 mei tussenuit met een spoor van vernieling achter zich latend in Wijkevoort. Er is lef voor nodig om het voorstel als A-stuk te agenderen

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 27

als men burgerparticipatie hoog in het vaandel heeft. De LST is fors tegen het voorstel. Mevrouw Oostelbos (SP) is blij met de aanpassing van het raadsvoorstel conform het amendement. Desalniettemin stemt zij tegen het voorstel, omdat zij volledig tegen het nu voorliggende plan Wijkevoort is. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) wil liever geen logistiek in Tilburg erbij, maar als die er dan toch komt wil zij die onder de meest gunstige voorwaarden. Ook vindt zij dat er meer transparantie in de besluitvorming moet komen. Ondanks de lastige keuze stemt zij voor het voorstel. De heer Vriens (50PLUS) vindt het meer dan terecht dat drie partijen het raadsvoorstel van de agenda hebben gehaald, gezien de discussie vorige week. Dat heeft zelfs geleid tot een aanpassing in beslispunt 2. 50PLUS had bedenkingen bij de uitbreiding van 30 ha naar 44,3 ha. Zeker is hij voor een groene zone en de aanpassing van het Beekdal. Omdat die zijn gekoppeld aan Wijkevoort, wat hij absoluut niet wil, zal hij tegen het voorstel stemmen. De heer Van der Krieken (D66) ziet het voorstel tegemoetkomen aan verschillende moties en amendementen, die de raad op 6 juli en 21 september heeft aangenomen. De wethouder zou juist een probleem hebben als die niet met het voorstel naar de raad zou zijn gekomen. Vandaar de volle steun van de D66-fractie voor het raadsvoorstel.

De heer Reffeltrath (VVD) constateert dat nu uitvoering wordt gegeven aan eerdere raadsbesluiten, zodat hij voor het voorstel stemt. Mevrouw Mieris (PvdA) deelt mee dat vanwege de stikstofuitspraak van de Raad van State en de noodkreet van het College van Rijksadviseurs over blokkendozen in landschappen de PvdA niet voor de aanleg van een nieuw bedrijventerrein in een groen landschap in Tilburg is. Dat levert ook nog eens geen duurzame banen op, zeker in de eerste jaren. Zij stemt daarom helaas tegen de bijstelling van de grondexploitatie. Mevrouw Zouridis-Veldhoven (CDA) stemt daar wel voor, omdat het voorstel een goede vertaling is van haar oprechte poging om het plan beter te maken en het gebied daaromheen leefbaarder en beleefbaarder. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) doet dat ook. Er worden middelen gereserveerd voor de Stadsbos 013-ambities in het omliggende gebied. Het voorstel maakt het ook mogelijk om groene zones versneld aan te leggen, waarmee zij blij is. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 27 tegen 17 stemmen aangenomen, met de stemmen van 50PLUS, de LST, de Groep Jansen, de SP en de PvdA tegen. 12. Motie vreemd aan de orde van de dag: Mensenrechten en eerlijke handel centraal in relaties met China De raad van de gemeente Tilburg in vergadering bijeen op maandag 8 maart; stelt vast dat: -

Tilburg intensieve banden onderhoudt met Chinese bedrijven en regio’s en waarbij meermaals wederzijdse handelsmissies plaats hebben gevonden;

-

China de mensenrechten van eigen bevolkingsgroepen schendt, weinig op heeft met privacy en zich manifesteert met spionage in het buitenland;

-

Tilburg als Shelter City een bijdrage levert aan het beschermen en opvangen van activisten die zich inzetten voor de mensenrechten wereldwijd;

-

de Vereniging van Nederlandse gemeenten een onderzoek is gestart naar de betrekkingen van decentrale overheden met China1;

es van mening dat: -

Tilburg zich inzet voor democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van mensenrechten, ook op andere plekken in de wereld;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 28

-

door met het buitenland economische betrekkingen te onderhouden we ons niet kunnen onttrekken aan de schending van mensenrechten, misstanden, arbeidsen milieuomstandigheden die elders plaatsvinden;

-

door globalisering de economische afhankelijkheid van China steeds groter wordt en dat steeds meer duidelijk wordt dat dit niet op basis van gelijkwaardigheid gebeurt;

verzoekt het college om: -

een actieve bijdrage te leveren aan het VNG onderzoek en hierin Tilburgse ervaringen en vraagstukken naar voren te brengen;

-

een lijn te ontwikkelen in samenspraak met de andere Brabantstad partners en de provincie in relatie tot China en hier aandacht te hebben voor de eerbiediging van mensenrechten, eerlijke handel en duurzame ontwikkelingsdoelen;

-

het belang van mensenrechten, eerlijke handel en mondiale bewustwording in relatie tot betrekkingen die we hebben met de wereld te (blijven) communiceren richting Tilburgers;

-

hierover een terugkoppeling te geven aan de gemeenteraad;

en gaat over tot de orde van de dag. Namens de GroenLinks-fractie: Dwayne Heuvelmans. Namens de LT-fractie: Frans van Aarle. Namens de ONS Tilburg-fractie: Linda Oerlemans. Namens de 50PLUS-fractie: Henk van Tilborg. 1

VNG International start China-onderzoek|VNG

De heer Heuvelmans (GroenLinks) licht de motie toe en vraagt aandacht voor de veelvuldige betrekkingen van Tilburg met China. Door de coronacrisis is er een versnelling in het handelsverkeer met China gekomen. Daarnaast zijn er meermalige handelsmissies en heeft de gemeente Tilburg besloten om een samenwerking met Huawei aan te gaan om de stad te verslimmen. Die samenwerking ging niet door, omdat Huawei het niet altijd even nauw neemt met de privacy. De invloed van China op Europa en Tilburg neemt toe en hij vindt dat men zich niet kan onttrekken aan misstanden die elders in de wereld plaatsvinden, zoals bij de Oeigoeren, eerlijke handel, het uitputten van de aarde en arbeidsomstandigheden. De eerbiediging van mensenrechten en eerlijke handel zouden centraal moeten staan in de betrekkingen met China. Daartoe heeft hij een motie ingediend. Burgemeester Weterings vindt de motie passen in de beleidsnotitie ‘NederlandChina, een nieuwe balans’ van het ministerie van Buitenlandse Zaken uit 2019. De VNG verricht onderzoek naar omgang met stedenbanden en relaties met China. Daar een actieve rol bij nemen past bij Tilburg. Er is ook regelmatig overleg met partners, de provincie en steden in de provincie, die relaties met China hebben. Regelmatig wordt over die relaties overlegd en wat de motie vraagt is van belang. Het college staat positief tegenover de motie.

De heer Mandemaker (SP) dient de motie graag mede in. De heer H. Smolders (LST) vindt de motie getuigen van symboolpolitiek en stelt dat die erover gaat om over de rug van andermans problemen aandacht vragen, terwijl dat geen effect heeft. De aandacht moet er vanuit de VNG en Buitenlandse Zaken zijn. De heer Van Asten (VVD) vindt met name het veiligheidsaspect belangrijk, waarvoor de VVD al in 2019 aandacht heeft gevraagd. Hij is benieuwd of de indieners bekend zijn met de antwoorden op vragen die de VVD in 2019 stelde en wat de motie daaraan toevoegt. Ook wil hij weten wat wordt bedoeld met de in samenspraak met BrabantStad-partners te ontwikkelen lijn. Mogelijk gaat het om de door het college toegezegde China-strategie. Tot slot vraagt hoe de indieners lokaal aan bewustwording willen werken.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 29

Mevrouw Mieris (PvdA) vindt het onderwerp van groot belang, maar de motie voorzichtig opgesteld. Zij vraagt wanneer het bestuur in actie moet komen om misstanden in China aan de kaak te stellen bij de handelspartners. Onlangs heeft de meerderheid van de Tweede Kamer ingestemd met het gelijk stellen van de behandeling van Oeigoeren aan genocide. De directeur van GVT deed onlangs in een tv-programma van Ruben Terlou uitspraken dat Tilburg niets te maken heeft met interne aangelegenheden in China als er maar handel gedreven kan worden, terwijl de programmamanager van Circulair Midden-Brabant en Midpoint andere ideeën heeft, namelijk dat er sprake is van misstanden in het gebied van de Oeigoeren en kinderarbeid. Zij wil weten hoe het college hiertegenover staat. De situatie in China is al langere tijd ernstig. D66 en GroenLinks hebben in de Tweede Kamer gepleit voor een importstop vanuit China en voor maatregelen tegen bedrijven en zij vraagt hoe die partijen op lokaal daartegenover staan. De heer Verberk (D66) bevestigt dat D66 landelijk al heeft aangekaart dat onderdrukking, gevangenzetting en mishandeling van Oeigoeren veel harder veroordeeld moeten worden. GroenLinks is hij dankbaar voor de motie, omdat het goed is dat er aandacht is voor het gesprek over mensenrechten met de internationale gemeenschap. Hij deelt ook de kritiek op de mensenrechtensituatie in China.

Anderen wijzen op hun verantwoordelijkheden op dit gebied betekent ook bereid zijn kritisch naar zichzelf te kijken. Het verdrag over de rechten van de mens is geen menukaart waaruit te shoppen is en hij wijst op artikel 14, over het recht op asiel, en artikel over het recht op een nationaliteit. Nederland verzaakt zijn plicht om kinderen die in vluchtelingenkampen op Lesbos in de modder slapen een veilig asiel te bieden en accepteert het als land dat er mensen rondlopen met een onbekende nationaliteit, die statenloos zijn. In Nederland is sprake van internationaal racisme en zijn er nog te veel voorbeelden van seksisme te vinden. Hij vraagt welke acties de gemeente zelf al onderneemt om mensenrechten te agenderen bij internationale samenwerkingsverbanden en bij bedrijven in de gemeente die internationale partners hebben. De heer Gimbrère (CDA) maakt zich ook zorgen over de situatie in China en hoe de gemeente zich verhoudt tot China. Wel vraagt hij zich af wat de motie concreet voor de stad gaat betekenen. Hij is benieuwd wat de indieners bedoelen met het leveren van een actieve bijdrage aan het VNG-onderzoek en hierbij Tilburgse ervaringen en vraagstukken naar voren te brengen. De gemeente Tilburg investeert met andere partijen via een privaat-publieke samenwerking in de nieuwe containerterminal in de haven van bedrijventerrein Loven.

De spoorverbinding op deze terminal sluit aan op de nieuwe Zijderoute naar China. Hij vraagt wat de indieners hiervan vinden en of de stad zich hieruit moet terugtrekken of tijdelijk moet terugtrekken. Tot slot wil hij weten met welke uitwerking of effect van de motie de indieners tevreden zijn. Wat willen de indieners hiermee in Tilburg bereiken anders dan idealen delen over de nijpende situatie in China? Daarmee worden de mensenrechten er in China niet beter op. De heer Heuvelmans (GroenLinks) vindt de motie niet getuigen van symboolpolitiek. Als de gemeente betrekkingen aangaat die iets kunnen betekenen voor Tilburgse bedrijven of inwoners is dat ook geen symboolpolitiek. Mensenrechten, privacy, eerlijke handel en duurzaamheid zijn in principe geen symboolpolitiek als die in China te verbeteren zijn en als daarvoor in de eigen stad meer aandacht kan zijn. De VVD heeft in haar schriftelijke vragen vooral het veiligheidsaspect naar voren gebracht. De motie beoogt juist een breder aspect van wat er belangrijk is mee te nemen in de ontwikkelen lijn, zoals duurzaamheid, eerlijke arbeidsomstandigheden en de eerbiediging van mensenrechten. Hij hoopt dat het college na gaat denken binnen het VNG-onderzoek en met BrabantStad-partners wat het betekent voor handelsmissies of een samenwerking met een Chinees bedrijf, evenals voor in te bouwen waarborgen aan de voorkant.

Hij is het niet eens met de opvatting van de PvdA dat de motie voorzichtig is opgesteld. De tekst is zorgvuldig opgesteld en doet volgens hem recht aan de situatie

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 30

die nu speelt. Er ligt een duidelijke opdracht voor het college in het dictum om daarmee aan de slag te gaan. Hij hoopt dat de motie oplevert dat er een actieve bijdrage wordt geleverd aan het VNG-onderzoek en dat eigen ervaringen worden ingebracht, zoals over de deal met Huawei. Tilburg hoeft zich niet terug te trekken uit de Zijderoute, maar moet zich wel bewust zijn dat die route er is en dat die ook iets betekent voor het verkeer tussen Tilburg en China. Hij is het ermee eens dat Nederland ook mensenrechten moet eerbiedigen. De heer Van Asten (VVD) vraagt wat Tilburgers gaan merken van bewustwording. De heer Heuvelmans (GroenLinks) ziet die bewustwording richting onderwijs en wellicht richting kunst en cultuur. Tilburg is een internationale stad, die als zodanig doet en denkt. Tilburg handelt met het buitenland, maar dat brengt kwesties en discussies in de stad en de raad naar voren. Men zou beter moeten uitleggen waarom Tilburg iets doet en wat daarin belangrijk is. De voorzitter heeft het tv-programma over China ook gezien. Elke ondernemer staat het vrij om eigen opvattingen te hebben. Bij de voorbereidingen op contacten met China met ondernemers neemt hij ook de problematiek van wederzijdse betrekkingen en de mensenrechten daarbij mee. De gemeentelijke overheid handelt in lijn met het landelijke beleid. De motie roept op daarover meer met andere partijen stil te staan.

Dat is relevant om te doen omdat het een meer dan actueel thema is. Stemverklaringen over de motie Mevrouw Mieris (PvdA) stemt voor de motie, maar vindt die wel wat voorzichtig geformuleerd. Het college roept zij op bij de eerstvolgende handelsmissie de mensenrechten aan de orde te stellen en daarover een terugkoppeling aan de raad te geven. De heer Van Asten (VVD) is positief gestemd door de beantwoording van de indieners en het college. De motie ziet hij vooral als een aanvulling op het antwoord en de toezegging op zijn eerdere vragen. Hij stemt voor de motie. De heer Verberk (D66) merkt op dat ethiek over keuzen maken en handelen gaat. Symbolen kunnen ook een functie hebben, namelijk laten zien hoe je ergens tegenover staat. Hij ondersteunt de motie van harte en vindt het belangrijk als Tilburg te laten horen waar zij staat in het debat. De heer Gimbrère (CDA) zal voor de motie stemmen. De heer H. Smolders (LST) blijft bij zijn standpunt dat de motie getuigt van heel goedkope symboolpolitiek. Heel veel problemen in de wereld behoeven aanpak en dan is het hoogmoedswaanzin om te denken dat men op het niveau van Tilburg daaraan iets kan veranderen. Men zou eerst Tilburgse problemen moeten oplossen en hij stemt tegen de motie. De heer Van Tilborg (50PLUS) stemt voor de motie.

De motie wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 34 tegen 9 stemmen aangenomen, met de stemmen van de LST tegen en waarbij het lid Van Stappershoef van de VVD zich van stemming heeft onthouden. 13. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 18.45 uur.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 maart 2021

pagina 31