Overwegingen bij uitzonderingen Referendumverordening geanonimiseerd

Inhoud Artikel 3 Referendumverordening gemeente Tilburg .................................................... 2 Artikel 3 sub f: eerder referendabel besluit ................................................................. 2 Er was al een besluit genomen ............................................................................... 2 Artikel 3 sub g: besluit provincie ................................................................................ 3 De OV-concessie? ................................................................................................ 3 Artikel 3 sub h: verantwoordelijkheid kwetsbaren........................................................ 3 Meerdere kwetsbare groepen................................................................................. 3 Artikel 3 sub i: dringende redenen .............................................................................. 4 Complexiteit en aard ............................................................................................. 5 Samenhang met andere besluiten/plannen en vertraging ......................................... 5 Participatie en democratisch proces ...................................................................... 5 Verkeerde verwachtingen over referendum ............................................................. 6

1

Artikel 3 Referendumverordening gemeente Tilburg Artikel 3. Uitzonderingen Er kan geen referendum gehouden worden over een besluit: a. over individuele kwesties, zoals benoemingen, ontslagen, schorsingen, kwijtscheldingen, schenkingen en rechtspositionele regelingen aangaande de griffier of griffiemedewerkers. b. over de vaststelling van de gemeentelijke belastingen, de gemeentelijke begroting en de gemeenterekening; c. het voor kennisgeving aannemen van notities en rapporten; d. in het kader van deze verordening; e. om toe te treden tot, tot wijziging van, of om uit te treden uit een gemeenschappelijke regeling in de zin van de Wet gemeenschappelijke regelingen; f. dat naar het oordeel van de raad zijn grondslag vindt in een eerder genomen beslissing waarover een referendum is gehouden of kon worden gehouden; g. ter uitvoering van een besluit van het rijk of de provincie waarbij de raad geen beleidsvrijheid heeft; h. waarbij het belang van het referendum naar het oordeel van de raad niet opweegt tegen de verantwoordelijkheid van de raad voor kwetsbare groepen en hun plaats in de samenleving i. indien de raad van mening is dat andere dringende redenen aanleiding zijn om geen referendum te houden. Dit besluit tot afwijzing van een verzoek tot het houden van een referendum moet altijd goed gemotiveerd worden.

Artikel 3 sub f: eerder referendabel besluit f. dat naar het oordeel van de raad zijn grondslag vindt in een eerder genomen beslissing waarover een referendum is gehouden of kon worden gehouden

Er was al een besluit genomen 1. Het lag op de weg van de verzoeker(s) om binnen drie weken na het besluit van de raad op 30 juni 2025 met een inleidend verzoek tot een referendum te komen, juist omdat een nader besluit zou volgen in het najaar van 2025. Had het (raadgevend) referendum een effectief middel willen zijn, had een referendum direct na het besluit van 30 juni jl. aangevraagd moeten worden. Temeer omdat in de toelichting en gewogen alternatieven bij het besluit van 30 juni jl. is opgenomen dat niets doen geen optie is en dat het behouden van 2x2 rijstroken met vrijliggende busbanen niet realiseerbaar is. Bovendien is toen al een besluit genomen met een duidelijke richting. De feitelijke verzoeker tot het referendum heeft zich steeds op het standpunt gesteld 2x2 rijstroken te willen handhaven. Dit blijkt onder meer uit de media, socials en de uitgezette, maar niet ingediende, petitie. Na het besluit van 30 juni jl. was al duidelijk dat de door verzoeker gewenste optie onmogelijk zou zijn en toen was de oplossingsrichting al 2

vastgesteld, waarbij een versmalling reeds op tafel lag. Verder kan vastgesteld worden dat het besluit van 30 juni jl. door de raad correct is genomen en op de juiste wijze is bekendgemaakt. Dit leidt volgens ons, zowel formeel als materieel, tot de conclusie dat het besluit van 30 juni sowieso al referendabel was.

Artikel 3 sub g: besluit provincie g. ter uitvoering van een besluit van het rijk of de provincie waarbij de raad geen beleidsvrijheid heeft.

De OV-concessie? 1. De OV-concessie heeft een rechtstreeks verband met het besluit van 15 december 2025, vanwege de eisen voor de vrijliggende busbanen voor het HOV. Een concessie is een exclusief exploitatierecht dat de provincie voor een vaste periode verleent aan een vervoerder. Of dit causaal verband een uitzondering op een referendum over dit raadsbesluit oplevert op grond van letter g, daar zijn wij niet deskundig over, maar we wilden deze gedachtegang wel opwerpen. We verwijzen hierbij naar de inspreker vanuit Arriva en de ingezonden brief van de provincie Noord-Brabant bij de stukken van het besluit van 15 december jl. Hoe dan ook, we zien hierin een dringende reden (letter i) om van het referendum af te zien.

Artikel 3 sub h: verantwoordelijkheid kwetsbaren h. waarbij het belang van het referendum naar het oordeel van de raad niet opweegt tegen de verantwoordelijkheid van de raad voor kwetsbare groepen en hun plaats in de samenleving.

Meerdere kwetsbare groepen Het besluit met al haar gevolgen heeft serieuze impact op kwetsbare groepen en hun plaats in de samenleving. Het besluit brengt belangrijke verbeteringen met zich mee. Een referendum weegt daarom onzes inziens niet op tegen de verantwoordelijkheid van de raad voor deze kwetsbaren. Hierbij wordt gerefereerd aan de inspraak van bewoners en organisaties waarin deze kwetsbare groepen worden betrokken. Opsommingsgewijs:

3

1. De substantiële groep ouderen, kinderen en verstandelijk beperkten die wonen aan de Ringbaan-West 1 en de omliggende straten en de gevolgen voor hun leefbaarheid (geluid, luchtkwaliteit, veiligheid); 2. Dit besluit heeft vooral grote voordelen voor kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals fietsers en voetgangers. Dat geldt niet alleen voor de Ring 5.1.2e West zelf, maar ook voor de omliggende straten en andere wegen. Met de bijbehorende (zogenoemde flankerende) maatregelen verbetert de verkeersveiligheid merkbaar. Een belangrijk voorbeeld zijn de nieuwe fietstunnels op routes die dagelijks door veel kinderen en jongeren worden gebruikt om van en naar school te gaan. Dat maakt deze routes veiliger en overzichtelijker. Daarnaast is er unaniem een motie aangenomen die gericht is op het tegengaan van sluipverkeer in woonstraten en op het verder verbeteren van de verkeersveiligheid voor kwetsbare weggebruikers. We vermelden hierbij dat voornoemde jeugdigen geen kiesrecht hebben en zij middels dit referendum niet gehoord zullen worden. De verwachte groei van het verkeer zet de bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid onder druk. Zonder de maatregelen die integraal onderdeel uitmaken van het plan, ontstaan er nieuwe knelpunten en worden bestaande problemen groter. 2 Het is daarom noodzakelijk om nu verantwoordelijkheid te nemen en deze problemen aan te pakken.

Een referendum weegt in dit geval niet op tegen de verantwoordelijkheid die de gemeenteraad heeft voor de veiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers. Met dit besluit heeft de raad die verantwoordelijkheid al genomen. 3. De belangen van kwetsbare inwoners die afhankelijk zijn van (een garantie van goede) openbaar vervoersvoorzieningen, omdat men niet beschikt over een eigen vervoersmiddel. Het besluit waarborgt de belangen van deze groep, vanwege de aanleg van vrijliggende busbanen zodat kwalitatief ov en bereikbaarheid van de stad en omliggende dorpen gegarandeerd kan worden.

Artikel 3 sub i: dringende redenen i. indien de raad van mening is dat andere dringende redenen aanleiding zijn om geen referendum te houden.

Aan de Ringbaan-West kan in elk geval al genoemd worden: huize Corazon van Amarant, Villa Maria, een grote locatie van Amarant tegenover de apotheek en daarnaast Huize Groot-Waardijn op de hoek Ringbaan-West/Berkdijksestraat. Verder kunnen wij vertellen dat er vele ouderen en kinderen woonachtig zijn aan de Ringbaan-West. 2 Zie toelichting op besluit d.d. 30 juni 2025 onder het kopje ‘Kanttekeningen en gewogen alternatieven’. 1

4

Vanzelfsprekend is het niet aan ons om te bepalen wat naar uw mening dringende redenen zijn en in hoeverre onze overwegingen aansluiten bij deze grondslag, maar graag willen wij vanuit onze serieuze zorgen onze overwegingen aan u aanbieden.

Complexiteit en aard 1. De complexiteit van het besluit. Een (raadgevend) referendum vraagt om een onderwerp dat terug te voeren is tot een heldere vraagstelling, zodat inwoners de kans krijgen om een weloverwogen uitspraak te doen. Het onderliggende dossier met alle onderzoeken, afwegingen, belanghebbenden en documenten, geeft daar geen aanleiding toe. Concreter: een voor automobilisten zeer verleidelijke vraag of zij “meer asfalt” willen, heeft beperkte betekenis en zal een vertekend beeld geven. Zij laat de relevante belangenafweging buiten beschouwing en doet geen recht aan de complexiteit van de situatie. In theorie bestaat de mogelijkheid om een referendum met meerdere opties voor te leggen, echter zal daar nooit de door verzoeker “gewenste” optie bij kunnen zitten, omdat niets doen geen optie is. Een genuanceerd referendum met meerdere opties biedt voor dit besluit ons inziens dus geen soelaas, omdat het per saldo zal neerkomen op meer of minder asfalt. 2. In aansluiting op het vorige punt achten wij een mobiliteitsonderwerp als onderhavig niet geschikt voor een referendum. Het valt niet uit te leggen aan de direct aanwonenden en belanghebbenden die worden getroffen door dit besluit, dat “de rest van de stad” zich over die straten of wegen (waar zij aanwonend zijn), mag uitspreken.

Dit staat op gespannen voet met de reeds doorlopen participatie en de beginselen van het omgevingsrecht.

Samenhang met andere besluiten/plannen en vertraging 1. Het starten en uitvoeren van deelprojecten en de combinatie met het tijdpad van het uitnemen van de oprit. Dit kan geen enkel uitstel lijden. Het opnieuw kijken naar het besluit zou een vertraging van betekenis opleveren en daarmee een dringende reden om geen referendum te starten.

Participatie en democratisch proces 1. De participatie van inwoners in de aanloop naar het voorstel is (meer dan) voldoende geweest en deugdelijk verantwoord door het college. Als het gaat om participatie in het besluitvormingsproces in de raad(szaal) is dit transparant geweest en goed te verantwoorden (raadsinformatiesysteem). De zorgvuldigheid op participatie die in acht is genomen levert een dringende reden op om af te zien van een referendum. 5

2. Het aangenomen amendement op het besluit van de raad d.d. 15 december 2025. Daarin wordt nadrukkelijk gevraagd om een monitorings- en evaluatieplan en zelfs de mogelijkheid om, indien nodig, opnieuw naar de maatregelen te kijken wanneer deze onvoldoende blijken te werken. Een (raadgevend) referendum zou hierom niet van toegevoegde waarde zijn. 3. In het gehele besluitvormingsproces is op de inhoud geen realistisch alternatief voorgesteld of geamendeerd die in de oplossingsrichting zijn van de verzoeker tot het referendum. Moties of amendementen die hierop zagen zijn geen van allen aangenomen of positief geadviseerd. Het ontbreken van een realistisch alternatief blijkt uit de onderliggende onderzoeken en de onderbouwing van het besluit. Dit roept de vraag op of een referendum een meerwaarde zou geven en wat de betekenis is van de uitslag.

Verkeerde verwachtingen over referendum 1. Het referendum dreigt valse verwachtingen te wekken. Artikel 2 van de Referendumverordering bepaalt dat het referendum over het gehele besluit gaat. Het is in de media naar inwoners veelal voorgedaan dat het referendum alleen om het “amputeren van de Ringbaan-West” zou gaan. Er wordt daarmee voorbijgegaan aan de complexiteit en samenhang van het gehele besluit, waarin bijvoorbeeld belangrijke flankerende maatregelen zijn opgenomen op andere hoofdroutes en nuanceringen zijn aangebracht door oa. het aangenomen amendement dat ziet op een evaluatie. Ook in oproepen om een ondersteuningsverklaring te tekenen, wordt enkel en alleen gesproken over de Ringbaan West en dat daar “absoluut géén rijstroken weggehaald moeten worden”. Het was allang duidelijk dat dat geen optie is en bovendien lag een versmalling van de Ringbaan-West reeds vóór 30 juni op tafel. De onderliggende ergernis waarop de aanvraag van het referendum lijkt te berusten, gaat over “autootje pesten”. Dit terwijl het tegendeel uit onderzoek waarop het besluit gebaseerd is, blijkt. Deze valse verwachtingen zijn een dringende reden om het referendum niet door te zetten.

6

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet

Artikel

Omschrijving

Pagina's

Wet open overheid

Art. 5.1 lid 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

4