Motie 46 NIEUW LST LT PvdA FvD D66 GL 50Plus VVD SP OT PvdD Dak- en thuislozen in beeld

LIJST SMOLDERS TILBURG

Motie “Dak- en thuislozen in beeld”

Motie 46 Nieuw AANVAARD De gemeenteraad van Tilburg in vergadering bijeen op 7 en 10 november 2022.

Constaterende dat: • • • • • • • • •

Het aantal dak- en thuislozen in onze gemeente toeneemt, Het aantal dak- en thuislozen een aanname en/of schatting is, De samenstelling van de populatie de afgelopen decennia is gewijzigd, De huidige crisis voor een extra toename van het aantal dak- en thuislozen zorgt, Er geen “centraal” geregeld specifiek doelgroepbeleid is voor het terugdringen van het aantal dak- en thuislozen, Vele organisaties en instellingen op hun eigen wijze omgaan het probleem, Er binnen onze gemeente geen speciale functionaris, coördinator of beleidsadviseur is op dit terrein, Prof. Dr. Koen Hermans van de KU Leuven een succesvolle telmethode (ETHOSlight) heeft ontwikkeld, deze adequate beleidsinformatie oplevert waarmee vervolgens doeltreffend beleid kan worden geformuleerd, Het Kansfonds en de Hogeschool Utrecht deze telmethode naar Nederland hebben gehaald, in twee gemeenten als pilot uit gaan voeren (2023) en nog op zoek zijn naar twee extra gemeenten,

Overwegende dat:

• • •

Dak- en thuisloosheid een schandvlek en mensonwaardig zijn, Het niet voortvarend aanpakken van dit probleem de schade voor de betrokkenen en voor de maatschappij alleen maar groter maakt, We een geldig en betrouwbaar zicht moeten krijgen op het aantal dak- en thuislozen, hun kenmerken en hun trajecten om het probleem grondig aan te kunnen pakken,

Draagt het college op: om contact op te nemen met het Kansfonds en zich aan te melden voor een pilot waarin het aantal dak- en thuislozen zal worden geteld volgens de ETHOS-light methode, de resultaten te evalueren en te delen met de raad, en na het uitkomen van het onderzoek te eventuele wenselijkheid van een speciale coördinator/beleidsadviseur “Dak- en thuislozen” te bespreken met de raad. en gaat over tot de orde van de dag. Perry Janssen, Lijst Smolders Tilburg Frans van Aarle, Lokaal Tilburg

Toelichting en referenties

Dossier “Wat werkt bij” van MOVISIE: -

Het “systeem” is niet altijd ondersteunend aan wat werkt. Professionals kunnen vaak niet voldoende bieden wat nodig is vanwege tekorten, wachtlijsten en woningnood. De kostendelersnorm zorgt voor een enorme toename van het aantal dak- en thuislozen. De beschikbare wetenschappelijke kennis wordt onvoldoende vertaald naar beleid en praktijk. https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2019-11/Wat-werkt-bij-de-aanpak-van-daken-thuisloosheid-onder-jongeren.pdf

ETHOS (-light) telling dak- en thuislozen (Kansfonds en Hogeschool Utrecht): -

De afgelopen decennia is de samenstelling van de groep dak- en thuislozen veranderd. Jongeren, vrouwen, arbeidsmigranten, economisch daklozen worden in de huidige monitoring niet of onvoldoende meegeteld. De huidige getallen geven slechts een deel van de werkelijke situatie weer. Een beleid dat is gericht op het voorkomen en uitbannen van dakloosheid vraagt om een brede definitie en bijbehorende meting. In Vlaanderen is bij de KU Leuven door Prof. Dr. Koen Hermans op basis van de ETHOS-light methode een succesvolle wetenschappelijk onderbouwde en gevalideerde

-

-

-

-

onderzoeksmethode ontwikkeld. https://www.belspo.be/belspo/brainbe/projects/FinalReports/MEHOBEL_summ_nl.pdf Deze methode wordt nu in Nederland geïntroduceerd door het Kansfonds en de Hogeschool Utrecht. De telling wordt begeleid door de Hogeschool Utrecht (Lia van Doorn en Jan de Vries). ETHOS-light methode: een ééndaagse telling binnen de gemeente (“point in time meting”). Alle organisaties of mensen die in aanraking komen met dak- en thuislozen vullen op de dag van de telling vragenlijsten in over mensen die vallen in de ETHOS categorieën. Daarnaast vindt ook een fysieke telling plaats (men gaat de straat op). Het Kansfonds en de Hogeschool Utrecht zullen in de zomer van 2023 in twee gemeenten een telling uitvoeren. Daarnaast zijn ze op zoek naar twee extra gemeenten die een dergelijk onderzoek willen uitvoeren. De kosten voor de gemeente bedragen het aanstellen van een lokale coördinator voor een periode van 10 maanden (0,5 FTE). Alle overige kosten worden gedragen door het Kansfonds en de Hogeschool Utrecht (€ 63.000). Men is op zoek naar een gemeente met een ambitie om dakloosheid flink te verminderen en die voorloper willen zijn op het gebied van monitoring. De telling heeft als direct resultaat adequate beleidsinformatie voor het terugdringen van dak- en thuisloosheid. Op basis van de telling kan doeltreffend beleid worden geformuleerd.

Om dakloosheid grondig aan te pakken, moeten we een geldig en betrouwbaar zicht krijgen op het aantal dak- en thuislozen, hun kenmerken en hun trajecten. https://www.kansfonds.nl/artikelen/telling-dak-en-thuisloosheid-ervaringen-in-belgie/ https://sociaal.net/achtergrond/leuven-telt-daklozen/ https://www.kuleuven.be/lucas/nl/Publicaties/publi_upload/2020-rapport-daklozentellingleuven.pdf

Conclusies na de tellingen (zoals die in België zijn uitgevoerd): -

Het aantal getelde personen is opvallend hoger dan verwacht. Het stereotype beeld van de dakloze bestaat niet (meer). Mensen op straat of in de opvang maken (ruw geschat) een derde uit van de totale populatie. Mensen die tijdelijk bij familie of vrienden verblijven, vormen de grootste groep binnen de populatie. De aanwezigheid van psychiatrische instellingen, een gevangenis en de aanwezigheid van arbeidsmigranten hebben veel invloed op de aantallen. De problemen zijn veel groter dan gedacht. Er blijft altijd een groep buiten beeld (om uiteenlopende redenen). Na het onderzoek gaan betrokken partijen beter met elkaar samenwerken.

TIPS: -

Belangrijkste succesfactor is de medewerking van alle diensten (politiek verantwoordelijken, maatschappelijke opvang, noodopvang, de partners van De Toegang, werk en inkomen, uitzendbureaus, woningcorporaties, wijkcentra, GGD, GGZ, ziekenhuizen, zorgverzekeraars, verslavingszorg, politie, jeugdhulp, gevangenis, vervoersmaatschappijen (bus en trein) en alle andere organisaties en instellingen die in contact zijn met dak- en thuislozen. Betrek ook zoveel mogelijk unusual suspects (o.a. burgerinitiatieven die zich bezighouden met daklozen of zich daarvoor inzetten). Ga ook kijken op verzamelplaatsen (bv. stations, parkeergarages,

-

-

portieken, parken, pleinen, bruggen, viaducten, horeca, coffeeshops, markten, parkeerterreinen, garageboxen, containerruimtes, leegstaande panden, campings, detailhandel, winkelcentra, bouwplaatsen, omgeving dag-/nachtopvang, etc, etc.). Tel op papier, maar zeker ook fysiek. Ga op de dag van de telling de stad in! Denk aan ca. 200 personen die fysiek op pad gaan om te tellen (tot middernacht). Anonimiteit is cruciaal. De eerste belangrijke voorwaarde om een telling te kunnen organiseren is het feit dat deze onder geen beding schade mag berokkenen aan de dak- en thuisloze personen die geteld worden. In dit opzicht is het belangrijk dat een onafhankelijke en betrouwbare partner zoals een universiteit, die strikt ethische processen moet hanteren, de gegevens verzamelt en bewerkt. De overheden hebben op geen enkel moment toegang tot deze gegevens en kunnen dus onmogelijk personen identificeren. Dit is des te belangrijker omdat er met geanonimiseerde codes gewerkt wordt om dubbeltellingen te vermijden. Maak gebruik van de expertise van Prof. Dr. Koen Hermans en de begeleiding van de Hogeschool Utrecht.

Perry Janssen (LST) Frans van Aarle (LT) Bea Mieris (PvdA) Pim Kooke (FvD) Sylvia Spinnewijn (D66) Aboulkacem-Jardaoui (GL) Henk van Tilborg (50Plus) Frank Kriellaars (VVD) Helma Oostelbos (SP) Linda Oerlemans (OT) Pam Wijnans (PvdD)