Motie 10 LST Pilot Test de Wet binnen Werk en Inkomen

LIJST SMOLDERS TILBURG Motie 10 NIET IN STEMMING GEBRACHT Motie Pilot “Test de Wet” binnen Werk en Inkomen De gemeenteraad van Tilburg in vergadering bijeen op 1 juli 2021, Constaterende dat: • • • • • • • • •

Het inmiddels beëindigde “Vertrouwensexperiment” bevestigt dat vertrouwen de voorkeur geniet boven wantrouwen, De gemeenteraad “Tilburg investeert in Perspectief” (waarbinnen maatwerk een prioriteit is) heeft goedgekeurd, maatwerk positieve resultaten oplevert, Reïntegratietrajecten niet altijd aansluiten bij de vraag of capaciteiten van de cliënt, Het college heeft beloofd dat niemand “door het ijs” zal zakken, De caseload van de klantregisseurs binnen Werk en Inkomen erg hoog is, De behandeling en afhandeling van uitkeringen niet vlekkeloos verloopt, Het aantal bezwaarschriften en “rechtszaken” nog steeds hoog is, Communicatie met de burger aandacht zal blijven vragen, Scholing van de werkvloer noodzakelijk is,

. Overwegende dat: •

• • • • • • • • •

Er behoefte is aan een beleids- en cultuuromslag en het zinvol is om te onderzoeken of op dit vlak de werkwijze binnen Werk en Inkomen nog verder kan worden verbeterd en te bezien of alle mogelijkheden binnen de Participatiewet worden benut, Er behoefte is aan het inzichtelijk houden en waar mogelijk reduceren van het aantal loketten betreffende bestaanszekerheid, De Bijzondere Bijstand wellicht beter en/of meer benut kan worden, Er behoefte is om de efficiëntie en effectiviteit van beleid van gemeente en de betrokken organisaties / initiatieven te monitoren, Een goede scholing en kennis van levensbelang is, Positieve resultaten en ervaringen moeten worden gekoesterd en geborgd, Het zinvol is om de “eigen regie” of de “eigen initiatieven” van de werkzoekende te stimuleren en mogelijk te maken, Meer vrijheid (en verantwoordelijkheid) voor de klantregisseur meer arbeidsvreugde (en dus motivatie) oplevert, Een lagere caseload bijdraagt tot meer tijd en aandacht voor de klant, Het goed is om meer zicht te krijgen op de samenwerking / wisselwerking tussen front- en back- office, alsmede rechtmatigheid en doelmatigheid, als ook de rol en positie van de klantregisseur in dit samenspel,

Roept het college op : om voor 31 december 2021 te onderzoeken of de pilot “Test de Wet” (zoals is bijgevoegd als bijlage) uitgevoerd zou kunnen worden en wellicht de daaruit voortvloeiende en aansluitende “leerpool” te her-introduceren, en gaat over tot de orde van de dag. Perry Janssen Lijst Smolders Tilburg

BIJLAGE: PILOT: TEST DE WET binnen Werk en Inkomen

Binnen onze stad is een start gemaakt maakt met een wat gewijzigde aanpak om werkelozen beter te begeleiden en te activeren op weg naar een betaalde of onbetaalde plek op de arbeidsmarkt (nota “Tilburg investeert in Perspectief”). Het “Vertrouwensexperiment” heeft grotendeels bevestigd wat “we” eigenlijk al lang wisten of hadden moeten weten. Ook loopt er een onderzoek (binnen 250 gezinnen) naar de problemen waar zij mee te kampen hebben en waar een oplossing gevonden kan worden. De vraag is of de kennis van nu (en uit het verleden) zal leiden tot “garanties” voor de toekomst en of er nog ruimte is voor aanvullend beleid om zaken (voor de doelgroep / burger) te verbeteren. Het behoeft geen toelichting om te stellen dat de werkwijze van en binnen Werk en Inkomen beter (en vaak ook eenvoudiger) kan. Daarvoor zijn voldoende onderzoeksresultaten voorhanden. Regelmatig worden we nog geconfronteerd met onrechtmatige afwijzingen van uitkeringsaanvragen of het onrechtmatig stopzetten van een uitkering. De gevolgen zijn voor de burger ingrijpend. Navolgende suggesties kunnen een verdere bijdrage leveren aan een nog betere dienstverlening (en werkwijze) en we kunnen “testen” wat de speelruimte is binnen de Participatiewet.

Om de werkwijze nog verder te verbeteren is het zinvol om een pilot uit te voeren waarbinnen medewerkers van Werk en Inkomen de kans krijgen om kennis te maken met een andere manier van denken en doen inzake de praktische en “creatieve” uitvoering van de Participatiewet. Het doel is om tot meer en betere resultaten te komen voor de bijstandsgerechtigden. De pilot wordt uitgevoerd door medewerkers van Werk en Inkomen van de gemeente Tilburg en heeft een looptijd van 12 maanden.

Inhoudelijke opzet: 1) In deze pilot worden 250 mensen met een bijstandsuitkering (of die een aanvraag tot bijstand doen), at random verdeeld onder 5 geselecteerde en toegewezen klantregisseurs. 2) De klantregisseur start met een huisbezoek, ook bij nieuwe uitkeringsaanvragen. 3) Eén klantregisseur voert de 'regie' (dus niet “begeleiden”) over ongeveer 50 uitkeringen/uitkeringsgerechtigden op het gebied van de leef- en woonsituatie, belastingtoeslagen, schulden, werk, om- en bijscholing (met hulp van externe arbeidsdeskundigheid zoals bv. uitgevoerd door "Tilburg Actief” en ondernemers uit het MKB), activering en zorg. 4) De klantregisseurs worden geselecteerd op een pro actieve werkhouding en met de intentie om de kwaliteit op bovengenoemde gebieden voor mensen te verbeteren. Alle professionele instellingen zijn bekend en al op een duidelijke en eenvoudige wijze vindbaar voor de klantregisseurs.

5) De regierol van de klantregisseur wordt 'direct' ondersteund door professionals, zoals collega’s die werkzaam zijn op de afdelingen WMO, Bijzondere Bijstand, Schuldhulpverlening, de Financiële Ambulance, het Ondersteuningsfonds, het Woonlastenfonds en Stichting Leergeld. De klantregisseur wordt 'indirect' ondersteund door de aangesloten partners van De Toegang. 6) De vaste lasten van de uitkeringsgerechtigden die aan deze pilot deelnemen worden automatisch doorbetaald. Ook vindt er gedurende deze periode geen automatische opschorting of beëindiging van de uitkering plaats. Pas bij bevestiging van bijvoorbeeld werk, verhuizing of door andere vanuit de klant aangegeven redenen, of overtuigend bewijs dat er geen noodzaak tot een vangnet meer is, wordt er overgegaan tot beëindiging van de uitkering. 7) Standaard geplande doelmatigheidsonderzoeken, verplichte trajecten en arrangementen worden grotendeels vervangen door acties die worden ingezet naar aanleiding van de behoeften en vragen van de bijstandsgerechtigden (op maat). 8) Binnen deze pilot wordt gewerkt met een klantvriendelijke, heldere en een gelijkwaardige communicatiewijze. Deze is momenteel nogal eenzijdig, de bijstandsgerechtigde moet nu nog ieder klein detail schriftelijk aanvragen of doorgeven, terwijl klantregisseurs de officiële berichtgeving op ieder moment kunnen doorbellen, sms-en en mailen.

De klantregisseur zal naast bellen, sms-en en mailen ook schriftelijk (briefpost) moeten gaan communiceren. Voor de bijstandsgerechtigde worden zaken meer inzichtelijker en de mogelijkheid tot het aantekenen van beroep wordt laagdrempeliger. Tegenstrijdige berichtgeving komt nu nog altijd voor, in de hand gewerkt door het feit dat meerdere personen op 1 uitkeringsgerechtigde de wet aan het uitvoeren zijn (daarbij zijn de coaches van de trajecten nog niet meegerekend !). Deze onbalans in gelijkwaardigheid werkt voortgang en vooruitgang juist tegen. 9) De bijstandsgerechtigden worden ontheven van de sollicitatieplicht of de plicht tot het volgen van een re-integratietraject (m.u.v. inburgeringplicht en het goed ontvangen traject “Tilburg Actief”). In plaats hiervan zijn mensen vrij te kiezen hoe vaak zij solliciteren, waar ze hulp bij willen hebben en op welke plaats zij bijvoorbeeld een maatschappelijke tegenprestatie willen leveren. Er wordt rekening gehouden met de krapte en verschuivingen binnen de arbeidsmarkt. 10) Er is een “front office” (regie / uitvoering van de wet) en een “back office” (administratieve afwerking) aanwezig. Deze werken intensief met elkaar samen.

Opmerking: we kiezen in deze pilot bewust niet voor de mogelijkheid tot bijverdiensten zonder aftrek, vanwege het gelijkheidsbeginsel en ook omdat bij meer vrije keuze de belanghebbende (de bijstandsgerechtigde) beter in staat gesteld wordt om het broodnodige tekort aan inkomen ook in natura te compenseren (bijvoorbeeld d.m.v. de Kringloop en Goederenbank, de Voedselbank, de Stadstuinen etc.). Daarnaast is het vrij te laten bedrag aan “bijverdiensten” vrijwel gelijk aan de vergoeding die een bijstandsgerechtigde wettelijk al mag ontvangen, in de vorm van een (vrijwilligers)vergoeding, hetzij als gift ,ten bedrage van € 1.800,- per jaar.

Beoordeling resultaten: Als na een jaar blijkt dat de groep van 250 deelnemers niet minder snel uitstroomt of is geactiveerd, dan wel op andere wijze van grote maatschappelijke en sociale waarde voor de samenleving blijkt te zijn, kunnen we concluderen dat het “zware” maatregelenpakket en de verplichte en voor de gemeente dure (re-integratie-)aanbestedingen niet effectiever en efficiënter zijn, het welzijn van mensen kan aantasten en (te) veel geld kosten. Een snellere uitstroom zou dit met nadruk bevestigen. Een 'positief resultaat' kan de noodzaak tot passende beleidswijzigingen en een gewenste cultuuromslag aantonen. Tevens kan worden bezien of naast de uitkering alle uitgevonden middelen m.b.t. de inkomensvoorziening en als basis voor de bestaanszekerheid, zoals o.a. het Ondersteuningsfonds, Stichting Leergeld, Woonlastenfonds, etc., mogelijk in aantal en/of omvang gereduceerd kunnen worden en/of ondergebracht kunnen worden onder de “Bijzondere Bijstand”, ter vereenvoudiging van het systeem en (als gevolg hiervan) ten bate van de bestaanszekerheid van de bijstandsgerechtigden. Borging opgedane positieve ervaringen: De pilot kan tal van goede ervaringen en kennis opleveren die we moeten koesteren, behouden en vooral doorgeven. In het verleden bestond binnen Werk en Inkomen een 3 maanden durende “leerpool”, waaraan net in dienst getreden klantregisseurs deelnemen.

Ervaren (ex-)krachten van de afdeling dragen doortastend en op een levendige en doeltreffende wijze de kennis en ervaring aan de nieuwe garde over, waarbij de nadruk ligt op een proactieve houding en gedrag ter bevordering van de zo zeer gewenste cultuuromslag bij de afdeling. De leerpool is in 5 fases verdeeld: 1e fase: kennismaking met de functie en met elkaar (10% van de looptijd) 2e fase: kennismaking met de Participatiewet (30% van de looptijd) 3e fase: rollenspel (15% van de looptijd) 4e fase: casusbehandeling uit de praktijk (30% van de looptijd) 5e fase: “proeftijd” op de dagelijkse werkvloer,indien van toepassing, onder begeleiding (15% van de looptijd) Jaarlijks vindt er een “herhaalcoaching” plaats waarin de inhoud aansluit op de ingezette beweging. Deze coaching kan worden gegeven door een externe organisatie, bv. het IPW. De begeleiding, coaching en kwaliteitscontrole op de werkvloer moet aansluiten op de ingezette weg van de Leerpool, een proactieve houding en gedrag is primair en een genoten opleiding is secundair. Dat laatste blijkt in de praktijk helaas vaak een uitdaging bij het creëren van een gewenste cultuuromslag.