Collegebrief reactie ontwerp-PvE OV-concessie Oost-Brabant

Vertrouwelijkheidsniveau: Openbaar

Onderwerp Reactie ontwerp-PvE OV-concessie Oost-Brabant Ons kenmerk

Provincie Noord-Brabant G.P.C. Mennen Postbus 90151 5200 MC 's-Hertogenbosch ovaanbesteding@brabant.nl

E-mail college@tilburg.nl Postadres Postbus 90155 5000 LH Tilburg

Geachte heer Mennen, Op 24 mei heeft u ons een brief gestuurd met de uitnodiging op het ontwerp-Programma van Eisen (ontwerp-PvE) voor de concessie Oost-Brabant te reageren. In deze brief gaan wij in op uw uitnodiging. Wij hebben met belangstelling kennisgenomen van het ontwerp-PvE en zijn zeer verheugd te lezen dat u mede uitvoering geeft aan onze Agenda voor het toekomstig Stedelijk Openbaar Vervoer Tilburg (OVagenda, gemeente Tilburg, mei 2023). Tegelijkertijd zien wij ook een aantal aandachtspunten en die willen wij graag met u delen. Samengevat zijn onze voornaamste punten als volgt. Met betrekking tot het materieel op de HOV-Stadslijnen verzoeken wij u: 1. Om de omschrijving van het materieel in het ontwerp-PvE te verduidelijken naar het tramachtige concept zoals opgenomen in bijlage 1, met als belangrijkste functionele kenmerken een gelijkvloerse, ruime instap, brede deuren, geschikt voor rollators, kinderwagens, rolstoelen, scootmobiels, etc; 2. Te vragen naar hoe vervoerders/inschrijvers denken op de BRT/HOV-lijnen een snelle in- en uitstap op drukke haltes te realiseren, zodat de in- en uitstaptijd beperkt wordt en hier een eis aan te koppelen. Met betrekking tot Bus Rapid Transit in op de lijn Tilburg-Waalwijk-Den Bosch verzoeken wij u onder andere (zie verder bijlage 2): 3.

De uitgevoerde Quick Scan naar ontwikkeling van BRT op de corridor Tilburg – Waalwijk – Den Bosch te delen met inschrijvers; 4. In het ontwerp-PvE een streefwaarde voor reistijd tussen Tilburg en Waalwijk van maximaal 30 minuten op te nemen; 5. Halte Tilburg, Busstation Noord toe te voegen aan de verplichte haltes voor ontsluitende lijnen, om lijn 136 de verbinding te laten maken tussen Loon op Zand, via Tilburg-Noord naar Tilburg CS. Daarnaast verzoeken wij u: 6. Om de gebiedsontwikkeling ETZ Ziekenhuis/Kempenbaan op te nemen als majeure ontwikkeling in het PvE pagina 26; 7. Om het concept van een Shuttle, als aparte categorie te benoemen met vermelding van Stappegoor; 8. Om de vervoerder / inschrijver te stimuleren gebruik te maken van een rijhulpsysteem om de manoeuvre in haltekommen te vergemakkelijken waarmee het in- en uitstappen wordt verbeterd; 9. Om station Udenhout aals majeure ontwikkeling op te neme 10. Om een verplichte halte op te nemen in Biezenmortel;

Datum 2 juli 2024 Uw kenmerk Doorkiesnummer 14 013 Fax 013 542 93 96 Bezoekadres Stadhuisplein 130

11. Om de drie daarna voorgestelde wijzigingen aan te brengen in het overzicht van verplichte haltes; 12. De biedende partijen expliciet uit te nodigen om verbeteringen door te voeren aangaande de busbereikbaarheid van Tilburgse bedrijventerreinen; 13. In het PvE op pagina 89 de eis toe te voegen dat het product voor sociale minima redelijk, betaalbaar en passend dient te zijn. Verstedelijking en mobiliteitstransitie; groeimodel Hoogwaardige (HOV)-Stadslijnen Tilburg groeit binnen de contouren van de bestaande stad met 30.000 nieuwe woningen en met 30.000 nieuwe banen. Dit is geen eenvoudige opgave, hiervoor is ruimte nodig en hiervoor zijn ingrepen in bestaande systemen noodzakelijk. In uw schrijven geeft u aan dat u meegaat in onze visie en op de rol van openbaar vervoer binnen deze opgave: de groei naar hoogwaardig openbaar vervoer, ook binnen de gemeentegrenzen. Dit stemt ons tevreden. Bij start van de nieuwe concessie maken we een begin met het realiseren van de eerste HOVStadslijnen. Dit netwerk ontwikkelen we als een groeimodel, omdat de groei van de stad ook met stappen gaat. De twee lijnen die we ontwikkelen van Stadslijn naar HOV-Stadslijn zijn de verbindingen tussen Tilburg CS en de Reeshof en tussen Tilburg CS en Tilburg-Noord. Dit komt overeen met onze OVagenda. Goed om te lezen dat de nieuwe OV-concessie de groei van onze stad 'volgt'.

Wij zijn blij dat u de impact van onze stedelijke ontwikkeling, met daarna gekoppeld de trapsgewijze implementatie van HOV-assen, overneemt. Infrastructuur Een niet te onderschatten onderdeel van de ontwikkeling naar HOV-Stadslijnen is de realisatie van vrije OV-infrastructuur. Met de inzet van deze vrijliggende busbanen wordt de de reistijd korter en wordt de dienstregeling betrouwbaarder. Zoals u reeds schrijft, maken we hier de komende maanden nadere afspraken over. Het gaat dan ook om de wegwerkzaamheden die de komende jaren plaatsvinden en hier al dan niet mee samenhangen. Materieel HOV-Stadslijnen Qua materieel onderscheiden de HOV-Stadslijnen zich van de overige Stadslijnen door, conform het ontwerp-PvE, hoogwaardigheid en een eigen look-and-feel. Wij hechten veel waarde aan deze aspecten en zijn verheugd dat u hieraan aandacht besteedt in het ontwerp-PvE en ook geleed materieel uitvraagt. Tegelijkertijd blijft het in het ontwerp-PvE nog onduidelijk hoe dit gerealiseerd gaat worden. De frequentie en bijbehorende vrije OV-infrastructuur passen uitstekend bij een tramachtige look-and-feel zoals we in de OV-agenda beogen. Na realisatie van de infrastructuur zorgen we samen met een hoge frequentie, kortere reistijd en hoge betrouwbaarheid voor een hoge kwaliteit die vraagt om onderscheidend, herkenbaar, hoogwaardig (geleed) materieel.

Wij hebben een bijlage samengesteld en bij deze brief gevoegd, ter inspiratie. Wij verzoeken u om de omschrijving van het materieel in het ontwerp-PvE te verduidelijken naar het tramachtige concept zoals opgenomen in bijlage 1. Hierbij adviseren wij u te vragen naar hoe vervoerders/inschrijvers denken een snelle in- en uitstap op drukke haltes te realiseren, zodat de in- en uitstaptijd beperkt wordt en hier een eis aan te koppelen. Wij stellen voor om in een nader overleg met u de gefaseerde introductie van het nieuwe topmaterieel op de HOV-lijnen te bespreken, waarbij 2029 een goed startpunt is. Dit is direct na de realisatie van het vernieuwde spoorviaduct in de Ringbaan-West, inclusief voorziene businfrastructuur op deze as, vanwege afronding van infrastructurele maatregelen op de HOV-verbinding Tilburg CS - Tilburg-Noord. Daarnaast verzoeken wij u om betrokken te worden bij de ontwikkeling van deze eigen look-and-feel. Hier hoort onder andere de naamgeving van de HOV-Stadslijn bij. Wij spreken bijvoorbeeld graag van Metrobus. Ook kleurstelling of halteaankleding behoort tot de look-and-feel. Wij willen hierin samen met u en/of de vervoerder in optrekken.

Bus Rapid Transit in de regio: Tilburg-Waalwijk-Den Bosch De regio’s Langstraat en Hart van Brabant hebben binnen de SRBT verstedelijkingsstrategie een grote opgaven op gebied van woningbouw en het beheersen van mobiliteit. Bus-Rapid-Transit (BRT) wordt door de regio als een oplossing gezien die kan bijdragen aan het bieden van een brede mobiliteitskeuze in de vorm van een attractief vervoersysteem. Voor de wijze waarop dit vorm kan krijgen en welke elementen daaruit vervolgens in de nieuwe concessie een plek krijgen, is in het voorjaar van 2024 is een eerste Quick Scan uitgevoerd naar een mogelijk BRT-concept. Hierbij zijn gemeenten, de Efteling en provincie betrokken. In bijlage 2 hebben wij de onze reactie hierover, opgesteld in gezamenlijkheid met de andere gemeenten, opgenomen. Hier staan puntsgewijs onze verzoeken voor het ontwerp-PvE opgesomd. Verdere ontwikkeling naar HOV-Stadslijnen: gebiedsontwikkeling Ziekenhuis ETZ/Kempenbaan In het gebied waar het Ziekenhuis ETZ ligt, nabij de Kempenbaan, vindt een forse gebiedsontwikkeling plaats. Momenteel loopt er een studie naar de wijze waarop de busreizigers en de diverse functies in dit gebied het beste bediend kunnen worden. Deze gebiedsontwikkeling is gestaag ingezet met de realisatie van woonlandschap Leyhoeve en hotel Van der Valk.

Ook de komende jaren blijven functies toegevoegd worden, zoals de opening van een Acuut Centrum en de realisatie van tijdelijke woningen. Ook onderzoeken wij momenteel de mogelijkheid om, vooruitlopend op de bouw van een parkeergarage door het ETZ, een pendeldienst aan te bieden tussen een parkeerterrein aan de Dr. Bloemenlaan en de binnenstad, waarmee we een start maken met de realisatie van een transferium. De periode 2030-2035 bevat twee mijlpalen voor de oriëntatie van het gebied rondom de Kempenbaan. In deze periode gaat autoverkeer gebruik maken van de nieuwe parkeergarage van het ETZ aan de Dr. Bloemenlaan. Op weekenddagen is er overcapaciteit in de garage, waardoor deze capaciteit kan worden ingezet als P+R-functie. Bezoekers van de binnenstad kunnen op afstand parkeren. In de periode 20302035 staat ook de opening van de nieuwe hoofdingang van het ETZ op de planning: met een entree van het ziekenhuiscomplex aan de zijde van de Dr. Bloemenlaan. In de OV-agenda hebben wij een aparte HOV-lijn getekend tussen Tilburg CS en de Dr. Bloemenlaan, zodat reizigers vlakbij de nieuwe hoofdingang kunnen in- en uitstappen. Deze Stads-HOV-lijn kan zowel vanuit de Reeshof of vanuit Tilburg-Noord worden doorgekoppeld.

In de periode 2030-2035 zal de Spoorlaan, gelegen tussen de Heuvelring en de Ringbaan-Oost, gedeeltelijk voorzien zijn van vrije busbanen en realiseren we een nieuwe centrumhalte nabij de Heuvelring. Dit komt de snelheid en betrouwbaarheid van de rit naar onder andere het ETZ ten goede. Wij hebben vernomen dat u de gebiedsontwikkeling Kempenbaan meeneemt als majeure ontwikkeling in het programma van eisen voor de nieuwe concessie in Oost-Brabant. Wij kunnen ons hierin vinden en verzoeken u deze ontwikkeling op te nemen als majeure ontwikkeling op pagina 26. Stappegoor Het economisch kerngebied Stappegoor ondergaat een transformatie. Hier landt een deel van de verstedelijkingsopgave, genoemd Groot Stappegoor. De huidige Shuttle tussen Stappegoor en Tilburg CS biedt een passende verbinding voor de grote groepen studenten die tussen het station en de onderwijslocatie reizen. Hoewel deze Shuttle niet expliciet als concept/categorie staat benoemd, gaan wij ervan uit dat het vervoer in deze vorm blijft bestaan. Onze vraag aan u is of u in het PvE het concept van de Shuttle opneemt, als aparte categorie, met vermelding van Stappegoor, zodat zekerheid ontstaat over het behouden van de Stappegoor Shuttle. Qua karakter leent deze verbinding zich ook voor inzet van geleed materieel met een eigen look-and-feel zoals ook op de andere HOV-stadslijnen het geval zal zijn.

Toegankelijkheid Als gemeente maken we ons sterk voor het vergroten van de toegankelijkheid van het OV. De instroom van nieuw ZE-materieel, de 44 VDL Citea-bussen die nog deze concessieperiode gaan rijden, met een lage vloer draagt hier aan bij. Ook als gemeente hebben wij op het vlak van toegankelijkheid onze

verantwoordelijkheid, want nog niet alle haltes zijn volledig motorisch en visueel toegankelijk. Wij werken momenteel aan een plan hiervoor om de toegankelijkheid van bushaltes verder te verbeteren. Het gaat dan bijvoorbeeld om verhoging van halteperrons, het aanbieden van zitgelegenheid met leuningen en de aanwezigheid van geleidelijnen. Ook zien wij uitbreiding van DRIS-panelen op haltes voor ons, waarmee we voorzien in de behoefte van de reiziger. Voor de vervoerder is hier ook een rol weggelegd, namelijk het maken van een goede aan-/afrijdmanoeuvre door de buschauffeur. Een rijhulpsysteem voor de bus zouden wij toejuichen. OV-bereikbaarheid dorpen De OV-bereikbaarheid van de dorpen in de Oostflank van onze gemeente is zeer beperkt. De aanwezigheid van het spoor is tegelijkertijd een grote kans om de OV-bereikbaarheid sterk te verbeteren. Een extra stop op de lijn Tilburg-Den Bosch in de vorm van een nieuw treinstation is opgenomen in het Toekomstbeeld OV 2040 van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Als er zekerheid is over de komst van een station, heeft dit impact op de ontsluiting van de bus. Wij verzoeken station Udenhout als majeure toekomstige ontwikkeling op te nemen. De realisatie van een station gaat echter gepaard met een langdurig proces. Om de OV-bereikbaarheid in de tussentijd te vergroten, wensen wij lijn 9 door te trekken naar Biezenmortel.

In dit dorp met een landelijk maar levendig karakter zal het inwoneraantal naar verwachting verdubbelen van 1.500 naar 3.000 inwoners in 2040. Ook in Udenhout en Berkel-Enschot zullen nog vele honderden woningen worden toegevoegd, waarmee de vervoerswaarde op deze lijn toeneemt. Wij hebben momenteel een onderzoek lopen naar de vervoersmogelijkheden in Biezenmortel. Biezenmortel wordt nu ontsloten per buurtbus. Wij waarderen de buurtbus als publieke dienst ten zeerste en hebben een goede relatie met de buurtbusvereniging. Tegelijkertijd zien we de beperkingen ervan, aangezien er geen OV-verbinding is in de avonden en weekenden. Wij verzoeken u dan ook een verplichte halte op te nemen in Biezenmortel. Daarnaast zien wij een aantal witte vlekken in de omgeving van lijn 9, zoals in Berkel-Enschot. Een voorbeeld hiervan is het nieuwe dorpshart Koningsoord. Meer informatie hierover nemen wij op in onze reactie met aanvullende informatie begin september. Verplichte haltes en routes In de bijlage van het ontwerp-PvE is een overzicht opgenomen met verplichte haltes en mogelijke routes. Wij verzoeken u om de volgende wijzigingen aan te brengen als het gaat om verplichte haltes: Halte Kasteeldreef opnemen als verplichte halte; Halte Generaal Eisenhowerweg wijzigen in halte Eikenboschweg; Halte Korvelseweg wijzigen in halte Winkelmanstraat.

Daarnaast zien wij enkele wijzigingen voor ons in de kaart met mogelijke routevarianten. In onze reactie met aanvullende informatie, begin september, komen we hierop terug. Bedrijventerreinen Wij zetten ons als gemeente in voor een betere OV-bereikbaarheid op bedrijventerreinen. De aantallen reizigers op haltes zoals bij Vossenberg, Kraaiven en Het Laar tonen aan dat er reizigerspotentieel zit. Dit potentieel is ook aanwezig op bijvoorbeeld Loven en Katsbogten. Om de OV-bereikbaarheid van arbeidsplaatsen op grotere bedrijventerreinen structureel te verbeteren zetten wij in op meerdere aspecten, zoals intensivering en flankerend beleid, zie onze OV-agenda. Ons verzoek aan u is om de biedende partijen expliciet uit te nodigen om verbeteringen door te voeren aangaande de Tilburgse bedrijventerreinen.

Product voor sociale minima De gemeente Tilburg zet in op een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Daarom heeft de gemeente Tilburg de Meedoenregeling, waarmee we minima ondersteunen in het ondernemen van activiteiten. Vele bedrijven en organisaties bieden een product onder de Meedoenregeling aan. De huidige vervoerder biedt dit ook aan onder de naam Meedoenpas. Wanneer inwoners kiezen voor dit busabonnement, kunnen zij een jaar lang onbeperkt reizen op met alle bussen binnen de gemeente Tilburg. Dit kan op op maandag t/m vrijdag na 9:00 uur en op zaterdagen en zondagen de hele dag. In de nieuwe concessie wensen wij continuering van het betaalbaar busabonnement voor de Tilburgse minima, al dan niet als onderdeel van onze huidige Meedoenregeling. Wij verzoeken u in het PvE op pagina 89 over dit onderwerp de eis toe te voegen dat het product voor sociale minima redelijk, betaalbaar en passend dient te zijn. Hoogachtend, het college,

mr. A. van Berckel, MBA Gemeentesecretaris

drs. Th.L.N. Weterings Burgemeester

Bijlage 1: Onderscheidend, herkenbaar, hoogwaardig materieel

Bron: www.transbus.org

Bron: www.ebrt2030.eu

De onderste vier foto's zijn tevens opgenomen in de OV-agenda op pagina 21

Bijlage 2. BRT in de regio Hart van Brabant; Tilburg-Waalwijk-Den Bosch De regio’s Langstraat en Hart van Brabant hebben grote opgaven op gebied van woningbouw en mobiliteit. BRT wordt als een oplossing gezien die kan bijdragen aan een betere mobiliteit in de vorm van een attractief vervoersysteem. De vraag is hoe dit vorm zou kunnen krijgen en welke elementen daaruit in de nieuwe concessie een plek zouden kunnen krijgen. In het voorjaar is een eerste Quick Scan uitgevoerd naar een mogelijk BRT concept. Hierbij zijn gemeenten, de Efteling en provincie betrokken. In deze eerste Quick Scan zijn ambities en enkele conceptuele modellen in de vorm van een snelwegbus en metrobus gepresenteerd en vervolgens in een bestuurlijk overleg in april besproken. Hier zijn aandachtspunten voor de verdere uitwerking meegegeven. In de aanvullende Quick Scan zijn een aantal aspecten voor de opzet van een BRT-systeem tussen Den Bosch, Waalwijk, Efteling/Kaatsheuvel en Tilburg nader uitgewerkt. Het gaat hierbij om: 1. Netwerkconcept, lijnvoering, haltes, streefwaarden voor reistijden en frequenties, vertaling daarvan naar een netwerk, berekening van exploitatiekosten en van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen dat bereikt kan worden; 2.

Infrastructuur maatregelen die nodig zijn om stapsgewijs BRT-kwaliteit te bereiken: doorstromingsmaatregelen, opwaarderen haltes, P+R en OV knooppunten en ook is een kostenindicatie van de benodigde investeringen gemaakt Gekozen is voor een pragmatische invulling van het netwerkconcept dat realisatie binnen de concessie zo goed mogelijk binnen bereik brengt. Het eindrapport is op 14 juni in een bestuurlijk overleg met de gemeenten en provincie besproken. Bestuurlijk is er draagvlak voor realisatie van dit netwerk en is de intentie uitgesproken om met de uitwerking van dit netwerk aan de slag te gaan en hiervoor financiering te zoeken. OV concessie Oost Brabant - PvE Binnen het Programma van Eisen (PvE) zijn inschrijvers grotendeels vrij om hun eigen invulling te geven aan het netwerk, de geboden frequenties en het in te zetten materieel. Dat zorgt ervoor dat vervoerders worden uitgedaagd een goed netwerk te ontwikkelen en leidt in de praktijk eigenlijk altijd tot een beter aanbod dan het minimum dat wordt uitgevraagd. Ook hier is dat de verwachting van de provincie. De contouren van een BRT-netwerk zoals opgenomen in de Quick Scan helpt inschrijvers te komen met een goed aanbod. Daarbij helpt het als gemeenten aangeven te willen werken aan opwaardering van haltes, doorstromingsmaatregelen en ontwikkeling van knooppunten / hubs zoals opgenomen in de Quick Scan.

Zo kan inschrijvers meer zekerheid worden geboden over toekomstige kwaliteit, reistijden en reizigersgroei. Ook al is er nog geen zicht op de benodigde financiering kan het uitspreken van de intentie om te werken aan betere ov-infrastructuur helpen om een beter bod te krijgen van vervoerders. Verplicht te bedienen haltes In het PvE vraagt de provincie verplicht te bedienen haltes uit voor de BravoDirect lijnen. De provincie schrijft in het PvE: Daarnaast hebben de provincie en betrokken gemeenten de ambitie om een deel van de bestaande (Bravo-)Directlijnen in de regio Meijerij en regio Hart van Brabant op te waarderen tot ‘Bus Rapid Transit' (BRT). BRT-lijnen zijn buslijnen met een hoge snelheid en capaciteit, in kwaliteit vergelijkbaar met de trein.

Hiermee legt de provincie in grote lijnen vast wat voor ov-netwerk er geboden kan worden. Voor deze regio zijn de verplicht te bedienen haltes zodanig dat de MetroBus (grofweg volgens de route van huidige lijn 301) de meest logische verbinding is. De Inschrijver is verplicht tenminste één Bravo Direct lijn te bieden tussen Tilburg, Waalwijk Noorderallee en ‘s-Hertogenbosch. De Snelbus zoals opgenomen in de Quick Scan komt hiermee niet direct naar voren als wenselijke verbinding. Voor de ontsluitende verbinding (de huidige lijn 136) zijn in Kaatsheuvel, Loon op Zand en Drunen verplichte haltes opgenomen die feitelijk neerkomen op de huidige buslijn 136. OM parallelliteit met Bravodirect tussen Loon op Zand en Tilburg te voorkomen en Tilburg Noord beter aan te haken is het advies Tilburg Wagnerplein toe te voegen als verplichte halte bij de ontsluitende lijnen. Minimale frequenties Qua frequenties zijn de eisen in het ontwerp-PvE duidelijk lager dan de in de Quick Scan opgenomen frequenties, met name in de daluren.

Juist vanwege het grote aantal reizigers en de vervoerpotentie is het hier niet direct noodzakelijk de eis hiervoor veel hoger te leggen. De Provincie zal hierin ook terughoudend willen zijn omdat een hoge eis grote financiële consequenties kan hebben, juist ook omdat in andere delen van de provincie dan dezelfde eisen voor Bravo Direct lijnen zullen moeten gelden. Ook hier geldt dat lagere minimale frequenties, bijvoorbeeld op ontsluitende lijnen, ertoe kunnen leiden dat er meer wordt ingezet op de lijnen die hoogwaardiger en sneller zijn. Zo kan het gewenste BRT netwerk eerder gerealiseerd worden. Reactie op ontwerp-PvE:

1. 2.

3. 4.

5.

6.

7.

8.

9.

De gemeenten stellen voor om de uitgevoerde Quick Scan naar ontwikkeling van BRT op de corridor te delen met inschrijvers ter inspiratie. De verplichte haltes zoals opgenomen bovenstaand kaartbeeld uit het PvE suggereren dat alleen buslijn 301 wordt uitgevraagd. Bij de regio leeft de wens naar een snellere verbinding tussen Waalwijk en Den Bosch, van de Efteling met Den Bosch en vanaf Waalwijk naar Tilburg. De streefwaarden voor de reistijd zijn respectievelijk maximaal 25 minuten, maximaal 35 minuten en maximaal 30 minuten. De gemeenten stellen voor om deze streefwaarden mee te geven in het PvE. Het voorstel is Tilburg, Busstation Noord toe te voegen aan de verplichte haltes voor ontsluitende lijnen. Op blz. 139 in tabel 2 staat Indien vervangende halte Noorder Parallelweg wordt aangelegd dan neemt deze plaats in van Waalwijk, Busstation Vredesplein. Indien vervangende halte Taxandriaweg wordt aangelegd dan is sprake van een Majeure ontwikkeling. Wij stellen voor dit te wijzigen in: De gemeente Waalwijk is voornemens een nieuw OV-knooppunt te realiseren nabij de huidige halte Noorderallee. Dit neemt na realisatie de plaats in van busstation Vredesplein. Indien een halte Waalwijk Centrum langs de A59 wordt gerealiseerd is sprake van een Majeure ontwikkeling. (Deze is niet voor 2035 te verwachten).

Om te komen tot BRT-kwaliteit zijn er in de Quick Scan streefwaarden voor de frequenties opgenomen. Om een stap naar de gewenste kwaliteit te zetten vragen wij u deze streefwaarden te delen met inschrijvers en in het gunningsmodel hogere frequenties dan de minimum frequenties voor Bravodirect te waarderen zodat inschrijver gestimuleerd worden stappen te zetten. De gemeenten stellen voor de in tabel 3.2.1 opgenomen tekst te wijzigen: Concessiehouder biedt op onderstaande Verbindingen ten minste één Bravodirectlijn aan: a. Tilburg CS – Kaatsheuvel/Efteling - Waalwijk Noorderallee – Waalwijk Vredesplein - 'sHertogenbosch CS; Er wordt in het PvE geen aandacht besteed aan ontsluiting van de Efteling, anders dan een verplichte halte Kaatsheuvel, Efteling: in navolging van de Quick Scan stellen we voor een streefwaarde voor de reistijd tussen Efteling en Tilburg (20 min) en tussen Efteling en den Bosch (35 min) te benoemen en aan te geven dat Concessieverlener een voorstel ziet om het vervoer van en naar de Efteling zoveel mogelijk op te nemen in de reguliere lijnen van de concessie. Er zijn geen eisen opgenomen aan de snelheid van in- en uitstappen, het aantal kaartlezers of andere maatregelen die snel in- en uitstappen kunnen bevorderen. Zeker op drukke lijnen en haltes is het gewenst dat het in- en uitstappen niet tot vertraging leidt.

We adviseren u te vragen hoe vervoerders / inschrijvers denken een snelle in-en uitstap op drukke haltes te realiseren zodat de inen uitstaptijd nooit langer duurt dan 120 seconden (of 60 seconden?) of hierover en eis te formuleren. Bij de Efteling komen regelmatig in- en uitstaptijden van 3 – 4 minuten voor die niet passend zijn voor een snelle Bravodirectlijn. Het verschil tussen Bravodirect en directlijnen vinden wij niet zo duidelijk: de naamgeving lijkt nogal op elkaar. Wellicht dat beter gesproken kan worden over Bravodirect en Bravoregio. Ons advies is ook na te denken over een Bravodirect formule die naar boven toe nog een extra kwaliteitsniveau heeft en beter past bij een groei naar BRT-kwaliteit: elke 10 minuten in de spits, tenminste elke 15 20-minuten in de daluren en weekenden overdag, elk half uur s avonds. Daarbij zou bijvoorbeeld de naam BravoPlus of Metrobus gehanteerd kunnen worden of kan inschrijvers om een suggestie gevraagd worden.