Brief Toekomstvisie Tilburgse Markten geanonimiseerd
Tekst van het document
GEMEENTE TILBURG
Datum:
12 september 2025
t.a.v. 5.1.2e
Ons Kenmerk:
RfStm250912-01
Stadhuisplein 130
Relatienummer:
STM-200
5038 TC Tilburg
Betreft
Verzonden
Project Toekomstvisie Tilburgse Markten
Per e-mail
Geachte 5.1.2e
,
Naar aanleiding van o.a. het gesprek van 9 september jl. dat u met onze bestuursondersteuner 5.1.2e
5.1.2e
heeft gehad, sturen wij u deze brief.
Op 2 september jl. ontving Stichting Tilburgse Markten vier documenten met betrekking tot de Toekomstvisie Tilburgse Markten: 1. Aanbestedingsdocument (17 juni 2025) 2. Bijlage 3 – Opdrachtomschrijving (17 juni 2025) 3. Raadsvoorstel Startnotitie (26 augustus 2025) 4. Startnotitie (2025). Donderdag 11 september jl. ontving Stichting Tilburgse Markten uw bericht dat maandag 22 september a.s. er een informatiebijeenkomst is waar ambtelijk toelichting zal worden gegeven op het raadsvoorstel. Daarna krijgen de woordvoerders van alle partijen de ruimte om inhoudelijk/technische vragen te stellen. De raadsvergadering staat gepland voor 20 oktober a.s.. Tussentijds kan de raad vragen om nog een aanvullende informatiebijeenkomst, debatbijeenkomst en/of inspraakbijeenkomst in te plannen. Doordat de beslismomenten elkaar in steeds sneller tempo opvolgen, kiest Stichting Tilburgse Markten er nu voor om deze brief ook maar direct door te sturen aan de raad. Zo is de raad ruim voor 22 september a.s. geïnformeerd zodat de raad ons standpunt tijdig kan meenemen tijdens de informatiebijeenkomst. Met deze brief willen wij graag nogmaals onze gedachten en zorgen met u delen. Het is absoluut niet onze bedoeling om op de stoel van de gemeente te gaan zitten of bestuurlijke verantwoordelijkheden naar ons toe te trekken.
Mocht de toon van deze brief stevig overkomen, dan is dat ingegeven door onze betrokkenheid en hart voor de Tilburgse Markten. Wat wij vooral willen uitdragen, is dat wij meer wederzijdse betrokkenheid en samenspraak wenselijk achten. Zowel voor de periode die nu nog voor ons
ligt en in het kader van de afspraken die zijn opgenomen in de bruikleenovereenkomst als voor de toekomst. Wij denken niet alleen dat dit past binnen de samenwerking die wij de afgelopen tien jaar rond de verzelfstandigde markten hebben opgebouwd, maar ook dat wij hier vanuit die relatie ook op mogen rekenen. Wij hopen dat deze brief ook in dat licht wordt gelezen: als een uitnodiging om samen in gesprek te blijven en verder te bouwen aan een constructieve en duurzame samenwerking. Wij waarderen de inzet om te komen tot een toekomstbestendige koers. Het is niet voor niets dat wij steeds weer melden dat het initiatief tot het komen van een Agenda Markten [zoals Stichting Tilburgse Markten het graag had genoemd] op 1 mei 2024 door Stichting Tilburgse Markten is voorgesteld aan de wethouder en de afdeling. Helaas constateren we nu ruim een jaar later dat de voorgestelde aanpak de rol van Stichting Tilburgse Markten tot nul reduceert, ter discussie stelt, daarmee essentiële uitvoeringskennis negeert en risico’s creëert voor continuïteit, draagvlak en juridische houdbare uitkomst. Deze brief benoemt onze kernproblemen en doet concrete borgingsvoorstellen om tot een uitvoerbare en gedragen uitkomst te komen.
Stichting Tilburgse Markten is sinds 1 januari 2016 de formeel aangewezen uitvoeringsorganisatie voor de Tilburgse markten; deze verantwoordelijkheid berust op het instellingsbesluit en de bruikleenovereenkomst. De bruikleenovereenkomst is door de gemeente opgezegd per 23 december 2024 en loopt af op 31 december 2026. Stichting Tilburgse Markten is daarmee niet een reguliere stakeholder, maar de partij die juridisch én feitelijk verantwoordelijk is voor organisatie, coördinatie en exploitatie van de weekmarkten. Dat vraagt een andere governance-positie dan thans in de stukken wordt voorzien. De evaluatie maakt immers onderdeel uit van de bruikleenovereenkomst. Probleemstelling 1: Positionering Stichting Tilburgse Markten: van ‘stakeholder’ naar mede-opdrachtgever Wat staat er nu? In het raadsvoorstel en de startnotitie wordt Stichting Tilburgse Markten aangeduid als “belangrijke gesprekspartner” of “een van de belangrijkste stakeholders”, te betrekken via onderzoek, gesprekken en participatie. Daarmee staat Stichting Tilburgse Markten in het proces op één lijn met andere belanghebbenden (marktondernemers, centrummanagers), terwijl de gemeente opdrachtgever blijft en stuurt. In de startnotitie is Stichting Tilburgse Markten betrokken in de werkorganisatie als stakeholder; besluitvorming ligt bij college/raad.
Het proces kent stappen van aanbesteding, visie, advies organisatievorm en besluitvorming, waarna uitvoeringsagenda’s door het college worden vastgesteld. Waarom is dit problematisch? Deze positionering beperkt de formele uitvoeringsrol van Stichting Tilburgse Markten tot louter inputgever, terwijl Stichting Tilburgse Markten de enige partij is die de markten daadwerkelijk dagelijks realiseert en
beschikt over decennialange praktijkkennis (in-, op- en afbouw, bezetting/branchering, veiligheid, bereikbaarheid, klachtenafhandeling, relatie met omwonenden en ondernemers). Dit creëert een kennis- en governance-leemte in de planvorming. Stichting Tilburgse Markten heeft dit eerder gesignaleerd en gewezen op coproductie en stemrecht in project- en stuurgroep. Wat zou er moeten gebeuren (borging): 1. Mede-opdrachtgeverschap/coproductie: Leg vast dat Stichting Tilburgse Markten mede-ontwikkelaar is van visie én uitvoeringsagenda’s, met gedeelde opdrachtgeversrol in de project- en stuurgroep. Dit voorkomt papieren uitkomsten zonder uitvoerbaarheid. Besluitvorming blijft vanzelfsprekend de gemeentelijke bevoegdheid 2. Formele zetel met stemrecht: Stichting Tilburgse Markten krijgt een vaste stemgerechtigde zetel in project- en stuurgroep; niet slechts adviserend. Dit kan eenvoudig worden geborgd in de startbesluiten. 3. Default-optie: De huidige organisatie (verzelfstandigde uitvoering door Stichting Tilburgse Markten) geldt als default. Alternatieven komen pas in beeld bij aantoonbaar falen of onhaalbaarheid, onderbouwd met feiten en impactanalyse op continuïteit, financiën en draagvlak.
Probleemstelling 2: Evaluatie organisatievorm: scope, regie en timing zijn problematisch Wat staat er nu? De aanbesteding en de Startnotitie laten een evaluatie uitvoeren van de organisatievorm met meerdere scenario’s, in ieder geval: (1) continuering verzelfstandigde uitvoering en (2) de gemeente organiseert zelf. De evaluatie wordt door een extern bureau uitgevoerd; Stichting Tilburgse Markten wordt betrokken als stakeholder. Besluitvorming over visie en organisatievorm volgt later in het proces. Risico’s en bezwaren: • Eenzijdige regie bij evaluatie: in de aanbesteding wordt de inhoudelijke koers bij het bureau belegd; zelfs het kwaliteitscriterium vraagt al om een “eerste, beargumenteerde indruk van de best passende organisatievorm” in het plan van aanpak. Dat besteedt een bestuurlijke keuze uit aan een leverancier die primair wordt beoordeeld op aansluiten bij de voorkeur van de aanbestedende dienst, en niet op het waarborgen van continuïteit of praktische uitvoerbaarheid. • Vertraagde duidelijkheid: de startnotitie laat het traject doorlopen tot november 2026 (eindrapportage) terwijl de bruikleenovereenkomst op 31 december 2026 eindigt. Voor zorgvuldige transitie (als al nodig) heeft Stichting Tilburgse Markten minimaal één jaar voorbereidingstijd nodig (overdracht, systemen, contracten, bezettingsplanning, communicatie met ondernemers).
Uitstel van besluitvorming maakt een nette landing feitelijk onmogelijk. Wat zou er moeten gebeuren (borging): 1. Gezamenlijke evaluatie: Maak evaluatie co-leidend met Stichting Tilburgse Markten: gezamenlijke onderzoeksopzet, gedeelde SWOT (zowel Stichting Tilburgse Markten als gemeentelijke organisatie onderwerp van reflectie) en gezamenlijke conclusievorming.
2. Tijdige besluitvorming: Leg vast dat er uiterlijk Q4 2025 een principebesluit over de organisatievorm wordt genomen. Als dat politiek niet haalbaar is, is het voorstel om samen te verkennen of verlenging van de bruikleenovereenkomst met twee jaar met een opzegtermijn van één jaar een passende oplossing kan zijn zodat implementatie zorgvuldig blijft. Dit lijkt de enige redelijke manier om discontinuïteit te voorkomen. Het Raadsvoorstel erkent de einddatum 31-12-2026 en het belang van tijdig starten; trek die lijn consequent door in besluitvorming. 3. Default en bewijslast: Houd continuering Stichting Tilburgse Markten aan als default. Continuering ligt voor de hand gezien de aanwezige kennis, kunde en ervaring. Alternatieven zullen zorgvuldig en transparant worden afgewogen op uitvoerbaarheid en draagvlak. Daarbij achten wij het belangrijk dat een alternatief alleen wordt overwogen wanneer dit overtuigend meer publieke waarde oplevert én de praktische uitvoerbaarheid zonder risico’s kan worden gegarandeerd Probleemstelling 3: Uitvoerbaarheid visie en uitvoeringsagenda’s: instemming en kennisborging ontbreken Wat staat er nu? Het proces voorziet in brede participatie en toetsing; Stichting Tilburgse Markten wordt betrokken via enquêtes, gesprekken en als “strategische gesprekspartner”. College stelt later uitvoeringsagenda’s per marktlocatie vast.
Waarom is dit onvoldoende? Zonder instemmingsrecht van Stichting Tilburgse Markten blijft het het risico op niet-uitvoerbare agenda’s bestaan: branchering en opstellingen die niet passen in de praktijk, onvoldoende rekening met veiligheid/ ontsluiting, frictie met ondernemers en omwonenden en verlies aan bezetting. Stichting Tilburgse Markten heeft eerder verzocht om instemming bij vaststelling van uitvoeringsagenda’s; dat is nodig om daadwerkelijke implementatie te garanderen. Wat zou er moeten gebeuren (borging): 1. Instemming Stichting Tilburgse Markten bij vaststelling van uitvoeringsagenda’s per locatie. Stichting Tilburgse Markten wordt nadrukkelijk betrokken bij de vaststelling van uitvoeringsagenda’s per locatie. Wanneer de stichting, op basis van haar operationele kennis en ervaring, inschat dat een uitvoeringsagenda in de praktijk niet haalbaar is, moet er ruimte zijn om dit goed onderbouwd kenbaar te maken en gezamenlijk tot een passende oplossing te komen. 2. Kennisnormen als minimumeis in de aanbesteding: vereiste aantoonbare ervaring met advies aan gemeentes en marktorganisaties, minimaal meerdere steden en aantoonbare ervaring met veiligheidsen logistieke aspecten van markten. De ambulante handel is dusdanig aparte tak binnen de detailhandel dat aanvullende kennis noodzakelijk is. 3.
Vóór collegevaststelling: (a) aantoonbare draagvlaktoets bij marktondernemers; (b) operationele haalbaarheidstoets door Stichting Tilburgse Markten; (c) impactanalyse op bezetting/omzet.
Concreet: beslispunten en tekstvoorstellen Wij leggen het college en raad de volgende beslispunten en tekstaanpassingen ter overweging voor: 1. Coproductie & governance a. Maak Stichting Tilburgse Markten mede-opdrachtgever en coproducent van visie en uitvoeringsagenda’s. b. Stichting Tilburgse Markten krijgt een vaste zetel met stemrecht in project- én stuurgroep. 2. Evaluatie organisatievorm a. De evaluatie wordt een gezamenlijk traject (gemeente + Stichting Tilburgse Markten), met gedeelde SWOT en conclusies. b. Principebesluit organisatievorm uiterlijk Q4 2025; als dat niet haalbaar is: verleng de bruikleenovereenkomst met 24 maanden met opzegtermijn van 12 maanden. 3. Default-optie Continuering Stichting Tilburgse Markten is default; alternatieven alleen bij aantoonbaar betere uitkomst zónder continuïteitsrisico’s. 4. Uitvoerbaarheid en instemming a. Instemmingsrecht Stichting Tilburgse Markten bij vaststelling van uitvoeringsagenda’s per locatie b. Geen vaststelling zonder (i) draagvlaktoets ondernemers, (ii) operationele haalbaarheid Stichting Tilburgse Markten. 5. Aanbesteding a. Meer aandacht voor uitvoerbaarheid en praktijkkennis van markten; benut daarbij de expertise van Stichting Tilburgse Markten b. Verhoog de weging van aantoonbare operationele markt-ervaring, specifieke kennis van de ambulante handel en succesvol afgeronde projecten c.
Maak uitvoerbaarheidstoets samen met Stichting Tilburgse Markten onderdeel van kwaliteitsbeoordeling d. Neem in de aanbesteding op dat visie- en agendaontwikkeling in coproductie met Stichting Tilburgse Markten geschiedt. 6. Budget & scope a. Synchroniseer het raadsbudget (€ 206.000) met het opdrachtplafond en maak zicht- en toetsbaar welke prestaties binnen het plafond gegarandeerd zijn. b. Maak inzichtelijk of er ook budget is vrijgemaakt voor Stichting Tilburgse Markten. [zie ook jaarplan 2025] c. Borg dat lopende verplichtingen nagekomen worden en faciliteiten op peil blijven of worden gebracht zodat continuïteit en veiligheid gewaarborgd blijft. Tot slot Onze inzet is duidelijk: professionaliseren, vernieuwen en vasthouden wat in de praktijk goed functioneert. Dat kan alleen wanneer de positie, kennis en ervaring van Stichting Tilburgse Markten stevig worden verankerd. De nu voorgestelde route – met eenzijdige regie bij een extern bureau, een late en onzekere besluitvorming en zonder voldoende waarborgen voor uitvoerbaarheid – brengt naar ons oordeel onnodige
risico’s met zich mee. Dit kan leiden tot discontinuïteit, verlies van draagvlak en zelfs het verdwijnen van zowel de stichting als de markten in hun huidige vorm. Dat is onwenselijk, onnodig en vermijdbaar. Wij vragen daarom nadrukkelijk om de voorgestelde aanpassingen vast te leggen. Stichting Tilburgse Markten staat klaar om vandaag al in coproductie te werken aan een toekomstvisie die niet alleen inspirerend is op papier, maar vooral werkzaam en duurzaam in de praktijk. Met vriendelijke groet, Bestuur Stichting Tilburgse Markten
Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet
Artikel
Omschrijving
Pagina's
Wet open overheid
Art. 5.1 lid 2 sub e
De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
1