Bijlage 6 Informatie tbv rdv beleid commerciële buitrenreclame 2025-2035 VAN Kansspelen brancheorganisatie
Tekst van het document
Geachte griffie, Maandag jl. vond de informatiebijeenkomst over het Raadsvoorstel Beleid Commerciële buitenreclame 2025-2035 plaats. Dit heb ik met belangstelling gevolgd, in vervolg op de expertmeeting een week eerder, waar ik inspreker was namens de VAN (de brancheorganisatie van vergunninghouders voor het legaal aanbieden van offline landgebonden klein kansspel op gereguleerde speelautomaten). Tijdens de informatiebijeenkomst werd gevraagd naar het aantal gokverslaafden en alcoholverslaafden in Tilburg. Ter plekke kon de betrokken ambtenaar daar – enerzijds begrijpelijk, anderzijds juist wel relevant, althans ervan uitgaande dat dit ingrijpende voorstel op feiten en cijfers gestoeld is en een meetbare doelstelling kent - geen antwoord op geven en gaf aan dat een en ander hieromtrent op een rij zal worden gezet. Als VAN dragen we graag bij aan het scherp hebben van de relevante feiten. Over exacte lokale cijfers beschikken wij niet, maar we kunnen wel het volgende aangeven. Bron daarvoor is de VAN niet zelf, maar het rapport “LADIS, Kerncijfers 2015 – 2024”. LADIS staat voor Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) en is een nationale gegevensverzameling voor de ambulante en klinische verslavingszorg en de verslavingszorgreclassering. LADIS wordt beheerd door de Stichting Informatievoorziening Zorg (IVZ) te Houten.
Ook de landelijke overheid, waar het kansspelbeleid is belegd, gebruikt deze bron. Landelijk waren in 2024 in behandeling: Voor gokverslaving: Voor alcoholverslaving: Voor drugsverslaving:
2.708 30.286 29.527
Er zijn geen objectieve redenen om aan te nemen dat Tilburg verhoudingsgewijs afwijkt van het landelijk gemiddelde. Aldus zou geëxtrapoleerd voor Tilburg gelden: Gokverslaving: Alcoholverslaving: Drugsverslaving:
(230.000 : 18.000.000) x 2.708 = 35 personen (230.000 : 18.000.000) x 30.286 = 387 personen (230.000 : 18.000.000) x 29.527 = 377 personen
Bij gokverslaving dient nog te worden opgemerkt dat de verslavingsinstellingen niet in beeld hebben waar de verslaving vandaan komt. Pas vanaf 2021, toen online gokken werd gelegaliseerd, is sprake van een lichte stijging. Voor die tijd, toen alleen offline/landgebonden legaal werd aangeboden, was sprake van een stabiel lage tot zelfs licht dalende trend in deze cijfers. Aannemelijk is dus dat deze stijging afkomstig is van online gokken en niet van offline gokken. Reclame voor online gokken in de buitenruimte is overigens inmiddels wettelijk verboden. De wetgever heeft uitdrukkelijk en weloverwogen niet gekozen voor een verbod op reclame voor offline gokken. Voorts is in de informatiebijeenkomst gevraagd naar eventuele positieve effecten van reclame. De betreffende ambtenaar (mw Floor Schalken) en wethouder Van der Pol hadden daar – eveneens begrijpelijk – niet direct een antwoord op. Wat betreft gokken, en dan specifiek speelautomatenhallen, kan onder andere worden verwezen naar: -
“Nota speelautomaten”, inwerking getreden 1 januari 2002 en geldend tot heden:
“Op 1 december 1986 trad de herziening van de Wet op de kansspelen in werking. Door de invoering van Titel Va Speelautomaten werd de geld uitkerende kansspelautomaat gelegaliseerd. Hiervoor werden de volgende uitgangspunten gehanteerd: o de kennelijk aanwezige behoefte van het publiek om het kansspel door middel van speelautomaten die uitzicht op winst geven, te beoefenen; o het automatenspel mag niet tot zodanige verliezen leiden dat zwakkere groepen in onze samenleving worden benadeeld; o een redelijke exploitatie van speelautomaten moet mogelijk worden gemaakt teneinde een vlucht in de illegaliteit te voorkomen; o er moet een redelijke mate van zekerheid bestaan dat de regeling wordt nageleefd en dat de handhaving van die regeling in opsporings- en vervolgingstechnisch opzicht geen bijzondere problemen oplevert.” - Toelichting op de wet Kansspelen op afstand (33996 nr 3): o “Vergunninghouders moet met het oog op de kanalisatie wel voldoende ruimte worden geboden om de consument te wijzen op het verantwoorde, betrouwbare en controleerbare aanbod, en de voordelen daarvan. Deze reclameactiviteiten mogen echter niet de deelname aan kansspelen stimuleren, of in het bijzonder, aanzetten tot onmatige deelneming.
Vergunninghouders mogen daarom alleen op verantwoorde wijze reclame maken voor kansspelen.” o “Gematigde werving en reclame is mogelijk om de speler te weerhouden van onmatige deelname en van deelname aan ongereguleerd en onveilig aanbod”. Op verzoek raadsleden: links naar tijdens inspraak aangehaalde relevante rapporten van Kansspelautoriteit en Nationaal Rapporteur Verslavingen Tijdens mijn inspreken heb ik gerefereerd aan een aantal zeer recente en voor uw gedachtevorming relevante publicaties van de Kansspelautoriteit, de toezichthouder en het instituut bij uitstek rond dit soort vraagstukken. En tevens een rapport van de Nationaal Rapporteur Verslavingen waarin is vastgesteld dat offline kansspel minder risicovol is. Verschillende raadsleden vroegen mij de links naar deze rapporten via u te delen met de raad. Vanzelfsprekend doe ik dat bij dezen graag: • De Kansspelautoriteit, rapport effecten KSB-verhoging, augustus 2025, p.11: “(..)de uitgaven aan reclame zijn gedaald na invoering van de belastingverhoging.
In het eerste kwartaal van 2025 zijn de reclameuitgaven 39 procent lager dan in het laatste kwartaal van 2024 en in het tweede kwartaal daalden de uitgaven aan reclame nog verder” In het verlengde hiervan: Onderzoeksbureau Atlas Research heeft in onderzoek in opdracht van het ministerie van J&V geconcludeerd dat juist de landgebonden offline branche substantieel het hardst wordt getroffen door de KSB-verhoging. Het ligt dan ook voor de hand dat vanuit deze branche de afname van reclame zelfs nog sterker is om deze reden. • De Kansspelautoriteit in hetzelfde voornoemde rapport, p.16: “Een mogelijk negatief gevolg van de belastingverhoging is dat sommige spelers uitwijken naar illegale aanbieders omdat legale aanbieders sluiten, minder reclame maken en een lager uitkeringspercentage hebben dan illegale aanbieders.” Overigens kan de speelautomatenbranche uitkeringspercentages niet of nauwelijks verlagen ivm wettelijke beperkingen van max. 20 cent per spel en max. 40,- gemiddeld uurverlies (online kent die beperkingen niet). • Bovenstaande waarschuwing en zorgen van de Kansspelautoriteit dat o.a.
minder reclame (met de strenge preventieve beperkingen die daar al landelijk voor gelden) leidt tot meer illegaal (online) gokken is reëel en steeds urgenter; elders op haar website: “De kanalisatie in termen van BSR (hoeveel van het totaal vergokte geld gaat naar legale aanbieders) kent een licht dalende lijn die ook in het eerste half jaar van 2025 is doorgezet: van 51% eind 2024 naar 49% begin 2025. (..) De Ksa vindt dit een zorgelijke ontwikkeling, omdat spelers op de illegale markt veel minder goed worden beschermd.”
•
De Nationaal Rapporteur Verslavingen, rapport Gokken met Gezondheid, advies over online kansspelen, september 2023, p.10: “Het online gokken brengt in vergelijking met de offline kansspelen extra risico’s met zich mee onder andere vanwege de mogelijkheid om continu, anoniem te gokken, de lage drempel (de smartphone is altijd beschikbaar), het gemak om digitaal geld uit te geven, de relatief hoge snelheid van de aangeboden spelen, en de mogelijkheid om meerdere gokspelen op meerdere schermen tegelijk te spelen.” • De Kansspelautoriteit, Marktscan 2025: “landgebonden kansspelmarkt in zwaarder weer”, november 2025. Het offline aanbod neemt substantieel af door sterke lastenstijgingen, die vooral de landgebonden sector treffen door hogere kostenstructuur (huur, energie, personeel etc). In deze marktscan is de krimp van de offline branche dit jaar nog niet eens meegenomen. Voor volgend jaar voorziet het kabinet een verdere sanering van de offline landgebonde sector omdat de belastingdruk in 2026 wederom sterk stijgt. Het spreekt voor zich dat reclame navenant zal afnemen. Ik verzoek u vriendelijk deze e-mail door te geleiden naar de raad, wethouder Van der Pol en betrokken personen in de ambtelijke organisatie, zodat deze feiten, cijfers en signalen van de aangewezen instituties kunnen worden betrokken in de beraadslaging.
Alvast hartelijk dank en graag zie ik uw bevestiging tegemoet. Natuurlijk sta ik open voor eventuele nadere informatieverzoeken. Hopende u hiermee van dienst te zijn geweest, Met vriendelijke groet, Daan Keij VAN Kansspelen brancheorganisatie