Bijlage 4c Economische effectenanalyse Goudappel

Opdrachtgever

Gemeente Tilburg

Datum

17 oktober 2025

Auteur

Guido Scheerder

Kenmerk

022168.20251017.N01.1

Status

Concept

Effecten varianten Ringbaan-West op functioneren winkelcentra Aanleiding en doel effectanalyse Voor de Ringbaan-West zijn drie varianten in beeld. Het betreft de volgende varianten: Variant 1: 2x2 bus voorrang De huidige inrichting van Ringbaan-West blijft in deze variant behouden, ook de vrijliggende bus infrastructuur die er vandaag al ligt. Elders rijden de HOVbussen mee met het autoverkeer en krijgen ze voorrang in de verkeerslichtenregelingen. Het gaat om de richtingen Hart van Brabantlaan - Ringbaan-West Noord en Hart van Brabantlaan – Prof. Cobbenhagenlaan. De wettelijke maximumsnelheid blijft 50km/h. Omdat het HOV voorrang krijgt in de verkeerslichtenregeling en om de wachttijd van de kruisende (langzaam) verkeersrelaties te beperken, moet de huidige groene golf voor autoverkeer opgeheven worden tussen het kruispunt Hart van Brabantlaan en de Hasseltrotonde. Variant 2: 2x1 kort Tussen de Hart van Brabantlaan - Prof. Cobbenhagenlaan en de Hasseltrotonde wordt de capaciteit voor het autoverkeer beperkt. De buitenste rijstroken zijn voor autoverkeer, de bus heeft een eigen vrijliggende infrastructuur op de twee binnenste rijstroken. De wettelijke maximumsnelheid blijft 50km/h en de twee HOV-assen (zie variant 2x2 bus voorrang) krijgen voorrang in de verkeerslichtenregelingen.

Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland

Snipperlingsdijk 4

Postbus 161

+31(0) 570 666 222

BTW NL 0072 11 879 B01

7417 BJ Deventer

7400 AD Deventer

info@goudappel.nl

KVK

Nederland

Nederland

www.goudappel.nl

IBAN NL09 INGB 0001 2746 32

3801 7479

Omdat het HOV voorrang krijgt in de verkeerslichtenregeling en om de wachttijd van de kruisende (langzaam) verkeersrelaties te beperken, moet de huidige groene golf voor autoverkeer opgeheven worden tussen het kruispunt Hart van Brabantlaan en de Hasseltrotonde. Variant 3: 2x1 lang Tussen de Van Limburg Stirumlaan - Rooseveltplein en de Hasseltrotonde wordt de capaciteit voor het autoverkeer beperkt. De buitenste rijstroken zijn voor autoverkeer, de bus heeft een eigen vrijliggende infrastructuur op de twee binnenste rijstroken. De wettelijke maximumsnelheid blijft 50km/h en de twee HOV-assen (zie variant 2x2 bus voorrang) krijgen voorrang in de verkeerslichtenregelingen. Omdat het HOV voorrang krijgt in de verkeerslichtenregeling en om de wachttijd van de kruisende (langzaam) verkeersrelaties te beperken, moet de huidige groene golf voor autoverkeer opgeheven worden over de hele lengte van Ringbaan-West. De hiervoor beschreven drie varianten worden in een integraal afwegingskader op verschillende indicatoren beoordeeld. Indicatoren zoals de verkeersafwikkeling, luchtkwaliteit en verkeersveiligheid. In deze notitie beschrijven we de effecten van de drie varianten op de indicator ‘functioneren winkelcentra’, waarna we de varianten op deze indicator scoren. Effect varianten op functioneren winkelcentra Effect varianten op bereikbaarheid.

De varianten voor de Ringbaan-West hebben effect op de bereikbaarheid van de winkelcentra in Tilburg. Als het gaat om de auto, blijkt uit het Verkeersonderzoek RingbaanWest1 dat de wachttijden en reistijden in de 2 x 2 bus variant langer zijn dan in beide 2 x 1 varianten. Waar de reistijden in de 2 x 2 bus in de avondspits op het traject MiddenBrabantweg – Blaakweg oplopen naar 35 minuten, zijn de reistijden in de 2 x 1 varianten met circa vijftien minuten een stuk korter (zie bijlage 1). Het verkeeronderzoek laat niet allen zien dat de 2 x 1 varianten beter scoren dan de 2 x 2 bus variant, maar ook beter scoren dan het scenario ‘niets doen’. Voor de wachttijden met de fiets en voetganger geldt dat de varianten elkaar niet veel ontlopen (zie bijlage 2). Hoewel de wachttijden in alle varianten vergelijkbaar zijn, wordt de oversteekbaarheid voor de fiets en voetganger in de 2 x 2 variant minder goed geacht. Wachtrijen voor de auto bereiken op meerdere plekken een volgend kruispunt, waardoor ongeduldige chauffeurs en geblokkeerde kruispunten zo kunnen zorgen voor gevaarlijke 1

Verkeersonderzoek Ringbaan-West (Goudappel september 2025)

2

situaties voor overstekende fietsers en voetgangers. Wat betreft de HOV-bus geldt dat de reistijden in de 2 x 1 varianten, met het aanleggen van een vrij liggende busbaan, korter zijn en de betrouwbaarheid groter is dan in de 2 x 2 variant. Effect verschil in bereikbaarheid varianten op functioneren winkelcentra Bereikbaarheid is, naast onder meer de samenstellingen van het winkelaanbod en het verblijfsklimaat, één van de aspecten die van invloed is op de aantrekkingskracht van een winkelcentrum. Daarbij bestaat het aspect bereikbaarheid ook weer uit verschillende onderdelen.

Figuur 1: Invloedsfactoren aantrekkingskracht winkelcentra De varianten voor de Ringbaan-West hebben vooral effect op de bereikbaarheidscomponenten reistijd en reiscomfort. Het verkeersonderzoek laat zien dat met name voor de auto en de HOV-bus het verschil tussen de 2 x 2 variant en de 2 x 1 varianten in reistijden groot is. Voor de voetganger en fietser is vooral verschil in het reiscomfort. Voor het nabij de Ringbaan-West gelegen winkelcentrum Westermarkt geldt dat bijna de helft van de bezoekers met de auto komt en de andere helft met de fiets of te voet. Het aandeel van de bus is met 4% klein2. Dit betekent dat het verschil in autoreistijd effect heeft op circa de helft van de bezoekers. Voor de andere helft van de bezoekers (fietsers en voetgangers) geldt dat vooral sprake is van een effect op het reiscomfort (oversteekbaarheid).

2

Tilburg Westermarkt Het wijkcentrum van de toekomst (BRO oktober 2024)

3

Het verschil in reistijd met de auto zal met name van invloed zijn op het functioneren van de winkels in de dagelijkse boodschappensector. Boodschappen doen moet vaak snel en efficiënt en dan speelt de bereikbaarheid een belangrijke rol. Daarbij zijn voor boodschappen doen de uitwijkmogelijkheden naar andere winkelcentra in de omgeving groot. Voor het recreatieve winkelen (mode, shoppen) speelt dit minder. Voor dit winkelmotief zijn vooral het winkelaanbod (keuzemogelijkheden) en het verblijfsklimaat belangrijk en zijn de uitwijkmogelijkheden kleiner.

Figuur 2: Belang bereikbaarheid en verblijfsklimaat per winkelmotief Voor het functioneren van winkelcentrum Westermarkt is er een substantieel verschil in effect tussen de 2 x 2 variant en de 2 x 1 varianten. Dit verschil wordt vooral veroorzaakt door het verschil in autoreistijd in combinatie met het aandeel van de auto in het bezoek aan dit centrum en aandeel dagelijkse winkels. Het verschil in effecten op het functioneren van de winkels tussen de 2 x 2 variant en de 2 x 1 varianten geldt niet alleen voor Westermarkt, maar in mindere mate ook voor andere winkelgebieden in Tilburg waar de bezoekers over de Ringbaan-West komen, zoals het centrum van Tilburg. Bij het geschetste verschil van de varianten op het functioneren van de winkels, geldt een belangrijke nuance. De onderliggende verschillen in reistijden zijn gebaseerd op het verkeersmodel in de ochtend- en avondspits, terwijl een groot deel van de winkelbezoekers buiten de spits komt. Dit betekent dat de verschillen in bereikbaarheid buiten de spits kleiner zullen zijn en hiermee ook het effect op het functioneren van de winkels. Desalniettemin zal ook buiten de spits een verschil in bereikbaarheid zijn en komt of gaat een deel van de bezoekers tijdens de spits.

4

Die hiervoor opgestelde analyse van de effecten van de varianten op het functioneren van de winkelcentra zijn in onderstaande tabel beoordeeld en kort toegelicht. De beoordeling van de onderliggende bereikbaarheidsaspecten uit het verkeersonderzoek zijn weergegeven in bijlage 3.

Effect op functioneren winkels

2 x 2 bus voorrang

2 x 1 kort

2 x 1 lang

Deze variant scoort duidelijk slechter op reistijden auto en oversteekbaarheid voetganger en fiets en scoort hiermee slechter op het aspect bereikbaarheid van winkelcentra. Dit is een aspect dat vooral voor de dagelijkse boodschappenwinkels van belang is en effect heeft op de aantrekkingskracht van deze winkels. Met name voor deze winkels in het nabij de Ringbaan-West gelegen winkelcentrum Westermarkt.

De varianten 2 x 1 kort en 2 x 1 lang scoren duidelijk beter dan de 2 x 2 variant op het aspect bereikbaarheid van winkelcentra. Dit aspect is vooral van invloed op de aantrekkingskracht van de dagelijkse boodschappenwinkels in met name Westermarkt. Er is geen significant verschil in beide 2 x 1 varianten.2x1 kort en 2x1 lang scoren duidelijk positiever dan de 2x2 bus

voorrang variant op verkeersafwikkeling.

Tabel 1: Beoordeling varianten op indicator functioneren winkels

5

Bijlage 1: Reistijden auto3

3

Verkeersonderzoek Ringbaan-West (Goudappel september 2025)

6

Bijlage 2: Wachttijden fiets en voetganger4

Wachttijden fiets

Wachttijden voetganger

4

Verkeersonderzoek Ringbaan-West (Goudappel september 2025)

7

Bijlage 3: Effecten varianten op reistijden5

5

Verkeersonderzoek Ringbaan-West (Goudappel september 2025)

8