Bijlage 4a Beoordeling gezondheid Ringbaan West Arcadis

Memo ONDERWERP

PROJECTNUMMER

afweging varianten Ringbaan West Tilburg - beoordeling gezondheid

30296503

DATUM

ONZE REFERENTIE

28 oktober 2025

v0.7

VAN

Arcadis AAN

Projectteam

Inleiding In het kader van de variantenafweging van Ringbaan West Tilburg is op basis van de door Goudappel verstrekte verkeersgegevens1 een beoordeling voor gezondheid opgesteld. Hierbij zijn de varianten beoordeeld 2x2 bus voorrang, 2x1 kort en 2x1 lang, zoals uitgewerkt in de verkeerscijfers. Voor de beoordeling gezondheid is gekeken naar de te verwachten effecten van de aspecten geluid en luchtkwaliteit. De methode van onderzoek en conclusies zijn navolgend opgenomen. Aansluitend wordt de verdiepende onderbouwing geschetst per thema. Methode van onderzoek De analyse voor geluid en lucht is gebaseerd op het verschil in verkeersintensiteit. Deze analyse is gekozen gezien de fase van onderzoek en de beschikbaarheid van gegevens. Het opzetten van een geluid- en luchtmodel is in deze verkennende fase niet goed mogelijk, de eerste analyse beoogd op basis van de beschikbare verkeersgegevens op thermopunten een eerste beeld te geven van de te verwachten effecten. Het betreft een kwalitatieve analyse. Het wijzigen van de verkeerslichten leidt naar verwachting niet tot onderlinge verschillen in de varianten. Dat mogelijk meer stagnatie ontstaat, valt weg ten opzichte van de afname van de verkeersintensiteit.

Voor geluid is maatgevend de hoeveelheid verkeer, of op sommige punten er meer/minder verkeer stil staat en dus ook meer/minder verkeer optrekt/afremt, dit effect valt in het niet bij het totaal aanwezige verkeer. De huidige analyses zijn gedaan op een wat grover detailniveau, zonder rekening te houden met routes en omliggende geluidgevoelige bebouwing. Indien routes (shapes) bekend zijn, dan kan een nadere verdiepingsslag inzicht kunnen geven in het aantal (ernstig) geluidgehinderden en slaapverstoorden in de verschillende varianten, dit biedt inzicht in wat het betekent dat het verkeer verschuift van de Ringbaan West naar andere wegen. De analyse is uitgevoerd op basis van een verschil van +1 of -1 dB tussen de varianten. Voor zowel +1 of –1 dB geldt dezelfde beleving, bijna niet merkbaar. In de regel geldt 3 dB als ondergrens van wat als verschil merkbaar is. De aanvliegroute voor +1/-1 dB is gekozen om zo een verschil aan te kunnen stippen. Grotere verschillen doen zich in deze analyse bijna niet voor. Ten aanzien van landschappelijke inpassing is het effect sterk afhankelijk van de daadwerkelijke invulling en inrichting van de gekozen variant. Aandachtspunten en aanbevelingen voor de daadwerkelijke landschappelijke inpassing worden in voorliggende rapportage nader toegelicht bij de toelichting op het thema.

Resume De onderzoeken zijn uitgevoerd op basis van de verschillen in de verkeersintensiteiten, de analyse is kwalitatief uitgevoerd op basis van expert judgement. De aspecten lucht en geluid zijn in overeenstemming met elkaar beoordeeld. Belangrijk is dat de uitkomsten van deze onderzoeken een indicatie van de oplossingsrichtingen bieden en geen absoluut beeld geven. De resultaten moeten dan ook in het licht van deze verkenning worden gelezen. Zo is er bijvoorbeeld op woningniveau geen zicht op geluidgevoeligheid, aangezien het detailniveau van onderhavig onderzoek niet mogelijk maakt. 1 019966.20250814.N1.01 Inputdocument varianten Ringbaan-West

Arcadis Nederland B.V., Amsterdamseweg 13, 6814 CM Arnhem

T +31 (0)88 4261 261

www.arcadis.com

Arcadis Nederland B.V. - Registered office: Arnhem - Registered number: 09036504 - Internal

Geluid De varianten voor de Ringbaan West hebben betrekking op het aanpassen van de verkeerslichten en het beperken van de capaciteit voor het autoverkeer. Het wijzigen van de verkeerslichten is niet relevant voor het geluid, omdat bij de geluidberekening wordt uitgegaan van een constante snelheid op een weg. Het wijzigen van de verkeersintensiteiten is wel relevant voor de geluidemissie. Voor het criterium geluid is beoordeeld of sprake is van een relevant effect door de wijziging van de verkeersintensiteiten in een variant. Dit is kwalitatief gedaan op basis van de etmaalintensiteiten op een aantal wegvakken. In onderstaande tabellen zijn de geluideffecten langs de Ringbaan West en de Ongewenste route weergegeven met een geluideffect van 1 dB of meer. De Voorkeursroutes zijn niet opgenomen, omdat daar geen verschil van 1 dB optreedt. In figuur 1 zijn de nummers van de thermopunten uit het verkeersmodel aangegeven. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de thermopunten op de Ringbaan West, de Voorkeursroutes en de Ongewenste routes. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de wegen en daarbij behorende thermometerpunten die zijn bezien op effecten in dB. Wegen waar geen verschil van 1 dB of meer is waargenomen, zoals bijvoorbeeld de Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg of de Baroniebaan zijn niet nader benoemd in de toelichting.

Een verschil van 1 dB of meer wordt als relevant beschouwd. Een verschil van minder dan 1 dB is niet waarneembaar voor bewoners. Een verschil van 1 tot 2 dB is net of net niet hoorbaar. Nummer

Naam

Variant ‘2x2 bus’ verschil in dB

Variant ‘2x1 kort’ verschil in dB

Variant ‘2x1 lang’ verschil in dB

RBW Midden

Ringbaan West

0,1

-1,3

-1,6

RBW Noord

Ringbaan West

0,2

-1,5

-1,8

RBW Zuid

Ringbaan West

0,1

-0,4

-1,9

Tabel 1: effect van gewijzigde verkeersintensiteit op geluid vanwege de Ringbaan West Uit tabel 1 blijkt dat er geen relevant geluideffect is langs de Ringbaan West bij de variant 2x2 bus. Bij de varianten 2x1 kort en 2x1 lang is sprake van een geluidreductie van circa 1,5 dB als gevolg van de afgenomen verkeersintensiteit. Langs RBW Zuid is het effect op geluid beperkt bij variant 2x1 kort, omdat de intensiteitsafname hier lager is. Nummer

Naam

Variant ‘2x2 bus’ verschil in dB

Variant ‘2x1 kort’ verschil in dB

Variant ‘2x1 lang’ verschil in dB

A

Korvelseweg*

-0,1

0,3

1,3

B

Statenlaan**

0,0

1,4

1,2

C

Reitse Hoevenstraat*

0,0

1,0

0,9

E

Statenlaan**

0,0

1,0

1,2

F

Wandelboslaan*

-0,1

-1,0

-1,0

M

Beukenstraat*

0,2

-0,2

1,3

Tabel 2: effect van gewijzigde verkeersintensiteit op geluid langs omliggende thermopunten t.o.v. de referentiesituatie * de maximumsnelheid op wegen binnen de ring wordt verlaagd van 50 km/h in de huidige situatie naar 30 km/h in de autonome situatie. Hierdoor is het geluid in de referentiesituatie lager dan on de huidige situatie ** de Statenlaan wordt een 1-richtingsweg in de autonome situatie. Hierdoor is het geluid in de referentiesituatie lager dan on de huidige situatie.

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

2 van 10

Uit tabel 2 blijkt dat er geen relevant geluideffect is op de thermopunten bij de variant 2x2 bus. Bij variant 2x1 kort is sprake van een toename van 1 dB of meer bij 3 thermopunten. Bij variant 2x1 lang is sprake van een toename van 1 dB of meer bij 4 thermopunten. De maximumsnelheid op wegen binnen de ring wordt binnenkort verlaagd 50 km/h naar 30 km/h. Dat besluit is reeds genomen en is daarmee een autonome ontwikkeling. Als gevolg van dat besluit zal het geluid langs deze wegen in de referentiesituatie en de varianten lager zijn dan in de huidige situatie, onder het voorbehoud dat het wegdektype niet wijzigt in een elementenverharding. De intensiteiten op de Statenlaan zijn in de huidige situatie beduidend hoger dan in de referentiesituatie, door het aanpassen van de weg met 2 rijrichtingen naar een weg met 1 rijrichting. Als gevolg van dat besluit zal het geluid langs de Statenlaan in de referentiesituatie en bij de varianten lager zijn dan in de huidige situatie. Bovenstaande betekent dat gezondheid in de referentiesituatie en bij de varianten niet verslechtert ten opzichte van de huidige situatie.

Figuur 1: ligging nummers uit wegverkeersmodel Variant ‘2x2 bus’ Uit de tabel blijkt dat bij variant ‘2x2 bus’ geen relevant geluideffect optreedt langs de Ringbaan West en thermopunten in de omgeving. De verschillen in geluid zijn kleiner dan 1 dB. Dat is niet hoorbaar voor omwonenden. Deze variant kan daarom als neutraal worden beoordeeld. Variant ‘2x1 kort’ Als gevolg van het beperken van de verkeerscapaciteit op de Ringbaan West neemt het geluid af bij de woningen met de Ringbaan West met 1 tot 2 dB. Dit is als licht positief beoordeeld. Het verkeer verplaatst zich naar omliggende wegen, waar het geluid toeneemt met circa 1 dB. Dit is als licht negatief beoordeeld.

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

3 van 10

De routes waarlangs het verkeer toe- of afneemt zijn in deze fase niet bekend. Dat betekent dat niet op woningniveau beoordeeld kan worden hoeveel woningen een toe- of afname van het geluid ondervinden. De toe- en afnames zijn maximaal 1,4 dB. Dit effect is net of net niet hoorbaar. Variant ‘2x1 lang’ Als gevolg van het beperken van de verkeerscapaciteit op de Ringbaan West neemt het geluid af bij de woningen langs de Ringbaan West met 1 tot 2 dB. Dit is als licht positief beoordeeld. Het verkeer verplaatst zich naar omliggende wegen, waar het geluid toeneemt met circa 1 dB. Dit is als licht negatief beoordeeld. De routes waarlangs het verkeer toe- of afneemt zijn in deze fase niet bekend. Dat betekent dat niet beoordeeld kan worden hoeveel woningen een toe- of afname van het geluid ondervinden. De toe- en afnames zijn maximaal 1,3 dB. Dit effect is net of net niet hoorbaar. Grootste absolute toename De thermopunten met de grootste absolute toename in de verkeersintensiteit ten opzichte van de referentiesituatie zijn opgenomen in onderstaande tabel. Hieruit volgt dat er geen waarneembaar geluideffect is voor bewoners. Op de Baroniebaan ligt reeds een stil wegdektype. Nummer

Naam

Variant ‘2x2 bus’ verschil in dB

Variant ‘2x1 kort’ verschil in dB

Variant ‘2x1 lang’ verschil in dB

2

Baroniebaan

0,0

0,2

0,4

8

Burgemeester Bechtweg

0,0

0,1

0,2

K

Jan Heijnstraat-Sint Cecilastraat

0,0

0,7

0,6

Tabel 3: thermopunten met de grootste absolute toename van verkeer

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

4 van 10

Luchtkwaliteit De varianten voor de Ringbaan West hebben betrekking op het aanpassen van de verkeerslichten (groene golf) en het beperken van de capaciteit voor het autoverkeer. Het wijzigen van de verkeerslichten kan relevant zijn voor het aspect luchtkwaliteit, aangezien het (deels) inperken van en groene golf stagnatie (filevorming) kan veroorzaken ter hoogte van de kruispunten. Dat kan een negatief effect hebben op de emissies van het wegverkeer. Daarnaast kan op die plaatsen waar het wegverkeer toeneemt door de maatregelen die genomen worden, ook een negatief effect op de emissies optreden. Voor het criterium luchtkwaliteit is beoordeeld of sprake is van een relevant effect door de wijziging in de verkeersintensiteiten in een variant. Dit is kwalitatief gedaan op basis van de etmaalintensiteiten op een aantal wegvakken. Daarbij is aangesloten op de analyse van geluid. Waar een wijziging in geluid te verwachten is door het verschil in verkeersintensiteit, is naar redelijkheid aan te nemen dat ook een wijziging in luchtkwaliteit te verwachten is. Voor het onderdeel luchtkwaliteit is dan ook uitgegaan van het overzicht met de wegen en daarbij behorende thermometerpunten die zijn bezien op effecten in dB zoals opgenomen in Bijlage 1. Wegen waar geen verschil van 1 dB of meer is waargenomen, zijn niet nader benoemd in de toelichting.

Variant ‘2x2 bus’ Uit de intensiteiten blijkt dat bij variant ‘2x2 bus’ geen relevant effect op de luchtkwaliteit langs de Ringbaan West en de omgeving te verwachten is. Dit is als neutraal beoordeeld. De verschillen in intensiteit zijn beperkt voor de Voorkeursroutes tot een maximale afname van 200 mvt voor de Burgemeester van Voorst tot Voorstweg (referentie 20.500 mvt) en 800 motorvoertuigen toename op de Middenbrabantweg (referentie 40.400 mvt). Hier is geen effect op luchtkwaliteit te verwachten Ook voor de Voorkeursroutes is deze variant daarom als neutraal beoordeeld. De verschillen in intensiteit zijn beperkt voor de Ongewenste routes tot een maximale afname van 500 mvt voor de Kwaadeindstraat (referentie 11.600 mvt) en 300 motorvoertuigen toename op de Prof. Cobbenhagenlaan (referentie 9.700 mvt). Ook voor de Ongewenste routes is deze variant daarom als neutraal beoordeeld. Variant ‘2x1 kort’ Als gevolg van het beperken van de verkeerscapaciteit op de Ringbaan West kan de luchtkwaliteit iets verbeteren ter hoogte van de Ringbaan West. De intensiteit neemt af met circa 12.000 mvt op de Ringbaan West (referentie circa 3843.000 mvt). Dit is als licht positief beoordeeld. Een plus punt is de afname in intensiteit op de Ringbaan West. Een minpunt is het deels intrekken van de groene golf in deze variant.

Dit kan tot een toename in stagnatie leiden wat een nadelig effect op de luchtkwaliteit kan hebben. Op de Voorkeursroutes zien we geen relevante verschillen, naast toenames op de Baroniebaan en Burgemeester Bechtweg zien we afnames op de Middenbrabantweg en Blaakweg. Om die reden zijn de Voorkeursroutes neutraal beoordeeld. Het argument hiervoor is dat er een totale variant beoordeeld wordt, waarbinnen verschillende wegvakken beoordeeld worden. De toename op een plek heft de afname op een andere plek op, waarmee de totaalbeoordeling neutraal is. De exacte toe/afnames zijn opgenomen in de bijlage. Op de Wandelboslaan is een afname van 3.100 mvt te zien (referentie 15.000 mtv). Wegen waar het verkeer merkbaar toeneemt zijn de Hasselstraat, Statenlaan en de Jan Heijnstraat/Sint Cecilistraat. Dit kan leiden tot een licht negatief effect op de luchtkwaliteit. Om die reden zijn de Ongewenste routes licht negatief beoordeeld. Variant ‘2x1 lang’ Als gevolg van het beperken van de verkeerscapaciteit op de Ringbaan West kan de luchtkwaliteit iets verbeteren ter hoogte van de Ringbaan West. De intensiteit neemt af met circa 13.000 mvt op de Ringbaan West (referentie circa 3843.000 mvt). Dit is als licht positief beoordeeld. Een plus punt is de afname in intensiteit op de Ringbaan West.

Bijkomend nadelig effect is het geheel intrekken van de groene golf op de Ringbaan West in deze variant. Dit kan tot een toename in stagnatie leiden wat een nadelig effect op de luchtkwaliteit kan hebben.

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

5 van 10

Op de Voorkeursroutes zien we geen relevante verschillen, naast toenames op de Baroniebaan en Burgemeester Bechtweg zien we afnames op de Middenbrabantweg en Blaakweg. Om die reden zijn de Voorkeursroutes neutraal beoordeeld. Het argument hiervoor is dat er een totale variant beoordeeld wordt, waarbinnen verschillende wegvakken beoordeeld worden. De toename op een plek heft de afname op een andere plek op, waarmee de totaalbeoordeling neutraal is. De exacte toe/afnames zijn opgenomen in de bijlage. Op de Wandelboslaan is een afname van 3.100 mvt te zien (referentie 15.000 mvt). Wegen waar het verkeer merkbaar toeneemt zijn de Korvelseweg, Statenlaan, Conservatoriumlaan en de Jan Heijnstraat/Sint Ceciliastraat. Dit kan leiden tot een licht negatief effect op de luchtkwaliteit. Om die reden zijn de Ongewenste routes licht negatief beoordeeld.

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

6 van 10

Landschappelijke inpassing In de variant 2x2 bus wordt geen landschappelijke inpassing veranderd ten aanzien van de huidige situatie. Door het terugbrengen naar 2x1 rijstroken ontstaat extra ruimte langs het tracé, wat kansen biedt voor een verbeterde landschappelijke en ecologische inpassing. In de 2x1 lang, waarbij over een groter deel van het traject wordt versmald, ontstaat meer aaneengesloten ruimte voor bijvoorbeeld groene bufferzones, beter passeer baar zijn van flora en fauna, met name vogels en doorlopende beplantingsstroken. Dit biedt mogelijkheden voor de aanplant van inheemse struiken en bomen, wat bijdraagt aan de visuele integratie van de weg in het omliggende landschap. Waar mogelijk kan gericht worden op het verbinden van de groene zones doordat groene verbindingen zowel functioneel als visueel kunnen bijdragen aan de samenhang. In de variant 2x1 kort wordt het profiel slechts op een beperkt traject versmald. Dit betekent dat de ruimte die dit oplevert kan worden benut voor de mogelijkheden voor landschappelijke inpassing en ecologische verbindingen. Denk hierbij aan groene bufferzones en toevoegen van inheems groen. Hoewel de voordelen minder uitgesproken zijn dan bij de lange variant, biedt ook deze variant kansen voor lokale verbetering van de landschappelijke kwaliteit en doorlaatbaarheid voor flora en fauna.

De visuele impact van de weg als barrière blijft echter op de delen met 2x2 rijstroken grotendeels aanwezig. De varianten waarbij gegaan wordt naar 2x1 bieden beide mogelijkheden voor een betere landschappelijke inpassing en natuurwaarden, vooral door de mogelijkheid om meer groen toe te voegen en ecologische verbindingen te versterken. De lange variant biedt hierbij meer aaneengesloten ruimte, wat vooral voordelen heeft op het gebied van samenhang en ecologische robuustheid, terwijl de korte variant lokaal een bijdrage levert. De uiteindelijke keuze hangt af van de mate waarin de gemeente wil inzetten op ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit en de doorlopende groenstructuur in de nadere uitwerking van de plannen. Omdat een en ander sterk samen hangt met de uitwerking van het ontwerp en het meer een maatregelen keuze betreft, zijn de aspecten niet afzonderlijk beoordeeld.

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

7 van 10

Beoordeling Geluid Het effect van de varianten op het aspect geluid, wordt beoordeeld op basis van of en in hoeverre er sprake is van een toe- of afname in geluidsbelasting ten opzichte van de referentiesituatie. Per variant wordt de verandering beoordeeld volgens de methodiek in Tabel 4. Score

Omschrijving ++

Afname van de geluidbelasting op groot deel van wegvakken > 3 dB. De omgeving wordt merkbaar stiller

Verbetering van de gezondheid ten opzichte van de referentiesituatie

+

Afname van de geluidbelasting 1 - 3 dB op groot deel van wegvakken. Het verschil is net of net niet hoorbaar

Lichte verbetering van de gezondheid ten opzichte van de referentiesituatie

0

Geen verschil (tot 1 dB) of gering effect. Het verschil is niet hoorbaar.

Neutraal

-

Toename van de geluidbelasting 1 - 3 dB op groot deel Lichte verslechtering van de van wegvakken. Het verschil is net of net niet hoorbaar. gezondheid ten opzichte van de referentiesituatie

--

Toename van de geluidbelasting > 3 dB op groot deel van wegvakken. Er is merkbaar meer geluid in de omgeving

Verslechtering van de gezondheid ten opzichte van de referentiesituatie

Tabel 4: scoringsmethodiek gezondheid, aspect geluid Luchtkwaliteit (en stikstofdepositie) De luchtkwaliteit is voor de varianten als geheel beschouwd en gescoord, zonder onderscheid te maken tussen de luchtverontreinigende stoffen. De scoringsmethodiek is samengevat in onderstaande tabel 5. Score

Omschrijving ++

Verbetering van de luchtkwaliteit door sterke afname van verkeer op groot deel van de wegvakken

Te verwachten verbetering van de gezondheid ten opzichte van de referentiesituatie

+

Verbetering van de luchtkwaliteit door lichte afname van verkeer op groot deel van de wegvakken

Te verwachten lichte verbetering van de gezondheid ten opzichte van de referentiesituatie

0

Geen verschil of gering effect

Neutraal

-

Verslechtering van de luchtkwaliteit door lichte Te verwachten lichte verslechtering van toename van verkeer op groot deel van de wegvakken de gezondheid ten opzichte van de referentiesituatie

--

Verslechtering van de luchtkwaliteit; sterkte toename van verkeer op groot deel van de wegvakken

Te verwachten verslechtering van de gezondheid ten opzichte van de referentiesituatie

Tabel 5: Scoringsmethodiek gezondheid, aspect luchtkwaliteit

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

8 van 10

In onderstaande tabellen zijn de gezondheidseffecten van criteria van de aspecten geluid en luchtkwaliteit beoordeeld. Voor wat betreft de effecten van verkeer op geluid en luchtkwaliteit vindt er alleen een verschuiving plaats van de ene locatie naar de andere locatie. Dat zie je dan ook terug in de totaal beoordeling. Geluid Effecten op

Variant ‘2x2 bus’

Variant ‘2x1 kort’

Variant ‘2x1 lang’

Ringbaan West

0

+

+

Voorkeursroutes

0

0

0

Ongewenste routes

0

-

-

Variant ‘2x2 bus’

Variant ‘2x1 kort’

Variant ‘2x1 lang’

Ringbaan West

0

+

+

Voorkeursroutes

0

0

0

Ongewenste routes

0

-

-

Tabel 6: Effectbeoordeling geluid per subcategorie Luchtkwaliteit Effecten op

Tabel 7: Effectbeoordeling luchtkwaliteit per subcategorie

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

9 van 10

Bijlage 1 Tabel met dB effecten, inclusief waarden onder de 1dB

Onze referentie: v0.7 - Datum: 28 oktober 2025 - Internal

10 van 10