bijlage 4 verslag omgevingsdialoog

Verslag Omgevingsdialoog Uitbreiding 150kV station Tilburg Noord

PROJECTLEIDER AUTEURS

Pieter Willem Timmerman Peter Brokke (TenneT), Ronald Sutmuller (Enexis)

DATUM VERSIE VERSIEDATUM STATUS PAGINA

13 juni 2025 1.0 13 juni 2025 Definitief 2 van 27

Inhoudsopgave Inhoudsopgave

3

Inleiding

4

Aanleiding

4

Context van het proces

5

Participatievorm

10

Doorvertaling

15

Conclusies

15

Bijlagen

17

Inleiding Ingrijpen in de directe leefomgeving heeft impact op de bewoners en gebruikers van dat gebied. Gezien de ligging geldt dat zeker voor de uitbreiding van het 150kV hoogspanningsstation Tilburg Noord. Het station ligt namelijk direct tegen de woningen aan de Sibeliusstraat aan. De geplande uitbreiding komt tegenover 22 woningen, waarvan een aantal bewoners ook een volkstuintje voor de deur heeft. Die volkstuintjes moeten wijken voor de uitbreiding. Ook dat heeft impact. Daarnaast is het voor de uitbreiding en renovatie van het station nodig om een werkterrein aan te leggen. Dit werkterrein is gedurende de gehele periode van de bouw en renovatie in gebruik. Dat zal ongeveer zes jaar zijn. De omgeving zal een lange periode van mogelijke hinder ervaren. TenneT en Enexis begrijpen de impact en hebben (in samenwerking met de gemeente), een omgevingsdialoog opgezet om met de omgeving in gesprek te gaan over gewenste maatregelen om die impact te verzachten. In dit Verslag wordt hier inzicht in gegeven.

Aanleiding TenneT en Enexis werken samen aan het vernieuwen en uitbreiden van het bestaande 150 kVhoogspanningsstation aan de Kalverstraat in Tilburg Noord. Vernieuwing en uitbreiding is nodig om te voldoen aan de toenemende vraag en het toenemende aanbod aan elektriciteit. Nu en in de toekomst. Het station aan de Kalverstraat in Tilburg is oud. En omdat er in de regio Tilburg steeds meer elektriciteit wordt gebruikt en aangeboden, moet er op dit schakelstation veel gebeuren. Oude onderdelen worden vervangen, het station wordt opnieuw ingericht en in de richting van de Pater Dondersstraat uitgebreid. Ook wordt het station via ondergrondse kabels verbonden met het nieuwe 380 kV-hoogspanningsstation Tilburg en de hoogspanningsverbinding Tilburg Noord-Best. Als die laatstgenoemde verbinding ‘aan’ is, kunnen de hoogspanningsmasten op het tracé Tilburg Noord-Best worden verwijderd. Als eerste staat de uitbreiding van het station op de agenda. Dit Verslag Omgevingsdialoog gaat daarover. In dit Verslag geven we aan waarover we (TenneT/Enexis) met de omgeving hebben geparticipeerd, met wie we dit proces hebben doorlopen en wat de uitkomsten daarvan zijn geweest. Ook beargumenteren we wat we wél of niet gedaan hebben met de inbreng van de deelnemers van dit participatieproces. Het Verslag geeft hierdoor een transparant inzicht in de gevoerde dialogen met de omgeving.

Context van het proces Participatie in planprocessen is belangrijk voor TenneT en Enexis. We beseffen ons goed wat de impact van de energietransitie op de omgeving is. Een goede participatie en communicatie kan helpen om begrip en draagvlak voor de noodzakelijke ingreep in die leefomgeving te vergroten. We willen als netbeheerders de blijvende impact van die ingreep op de omgeving minimaliseren en waar mogelijk juist extra waarden toevoegen, zoals versterking van het landschap en het vergroten van de biodiversiteit. De mogelijkheden en wijze van participatie is altijd maatwerk. Factoren als locatie, impact, duur van de bouwwerkzaamheden, huidige functies en kwaliteiten van de locatie en directe omgeving, het ‘gebiedsgeheugen’ (wat zijn de ervaringen van omwonenden met TenneT en Enexis) zijn hierin sturend en bepalend. Richtlijn omgevingsdialoog Tilburg De gemeente Tilburg hecht veel waarde aan het betrekken van de omgeving (omwonenden, betrokkenen, publieksgroepen) bij het bouwen of ontwikkelen van projecten in de gemeente. Uitgangspunt is dat het plan door dialoog verbetert en kansen, zorgen, kennis en creativiteit op tijd op tafel komen, wat leidt tot betere plannen en minder klachten en bezwaren. De gemeente vindt dat de mate waarin publieksgroepen worden betrokken bij de planvorming, in verhouding moet staan tot de impact die het plan maakt op de omgeving.

In haar Richtlijn omgevingsdialoog Tilburg geeft de gemeente een handleiding hoe de impact te meten en vervolgens daarop te handelen. Zij doet dat aan de hand van de Impactscan. De impactscore die uit deze scan blijkt, bepaalt het gewicht van de dialoog als onderdeel van het Omgevingsplan. De impactscan van de gemeente Tilburg kent zes thema's en vijf trappen (1= geen impact – 5 = grote impact). Zie de afbeelding hiernaast. Het mag duidelijk zijn dat het plan van TenneT & Enexis in de hoogste schaal (categorie D) uitkomt. Dit betekent dat we de omgeving hebben laten adviseren over ons plan. Hun input is zwaar meegewogen in de uitwerking van ons plan. En we hebben teruggekoppeld wat we met de inbreng hebben gedaan. Omdat dit project in categorie D valt, verlangt de gemeente dat wij hen actief betrekken en samen optrekken in de omgevingsdialoog. Dat is dan ook gebeurd en de opbrengst van alle gesprekken is weergegeven in dit Verslag Omgevingsdialoog.

Uitbreiding hoogspanningsstation Tilburg in relatie tot de Richtlijn omgevingsdialoog Tilburg Aan de assets (de stations) van TenneT en Enexis worden hoge eisen gesteld, eisen die uiteindelijk zorgen voor een betrouwbare en veilige energievoorziening. Deze voorwaarden op het gebied van veiligheid en betrouwbaarheid, de vaak bestaande ligging van kabels en hoogspanningsverbindingen en de gewenste snelheid van bouwen om de netcongestie snel te kunnen verminderen, maken het dat er niet altijd op alle vlakken geparticipeerd kan worden. Dit is ook het geval bij de renovatie en uitbreiding van het 150kV hoogspanningsstation Tilburg Noord. De locatie en de wijze van uitbreiding waren geen onderdeel van het participatieproces. Figuur 2: Technisch eindbeeld van de beoogde uitbreiding en renovatie, zonder landschappelijke inpassing

Bij aanvang van het participatieproces hebben we dan ook de volgende uitgangspunten met de omgeving gedeeld: -

We onderkennen de mate van overlast tijdens de bouw/renovatie en na realisatie van het station;

-

We willen de omgeving van het hoogspanningsstation een kwaliteitsimpuls geven

-

Geen onderdeel van het participatieproces waren:

-

o

De locatie van de uitbreiding (zie eerdere toelichting)

o

Het aanbieden van alternatieven voor de gebruikers van de volkstuintjes

Wél onderdelen van het participatieproces waren: o

De inpassing van de uitbreiding tegenover de woningen aan de Sibeliusstraat 185 tm 247

o

De landschappelijke inpassing van de uitbreiding ten noorden/noordoosten van het station,

o

Het minimaliseren van overlast tijdens de bouwwerkzaamheden

inclusief het tijdelijke werkterrein

Hiermee is de gemeente akkoord gegaan.

Historie Het hoogspanningsstation is gebouwd in de jaren vijftig, toen nog vrij liggend in het agrarisch gebied. In de jaren zeventig is de wijk aan de zuidzijde gebouwd tot aan het hek van het hoogspanningsstation (woningen Sibeliusstraat).

Figuur 1, links het 'Transformatorstation' in 1956, rechts in 2025

Locatie & impact uitbreidingswerkzaamheden Het hoogspanningstation wordt omsloten door de Sibeliusstraat, de Pater Dondersstraat, Moerstraat en de Kalverstraat. Recht tegenover de uitbreiding liggen 22 woningen aan de Sibeliusstraat. Deze woningen kijken nu nog uit over het landelijk gebied. Na realisatie kijkt men tegen een hoogspanningsstation aan. Onder de beoogde uitbreiding liggen op dit moment een aantal volkstuintjes. Sommige gebruikers (veelal bewoners die recht tegenover die tuintjes wonen) gebruiken deze tuintjes al lange tijd (soms tot 50 jaar). Een aantal gebruikers heeft een gebruiksovereenkomst met de grondeigenaar (gemeente Tilburg), een aantal niet. Vanaf het moment waarop de bouwwerkzaamheden voor de uitbreiding van het hoogspanningsstation plaatsvinden, zijn deze tuintjes niet meer beschikbaar. De bouwwerkzaamheden proberen we zo kort mogelijk te houden. Eerst zal gestart worden met de uitbreiding van het station. Ná ingebruikname daarvan kan het bestaande (en sterk verouderde) deel gesloopt en herbouwd worden. Op deze wijze blijft het station tijdens de verbouwing en uitbreiding de regio van elektriciteit voorzien. De verwachting is dat de werkzaamheden 6 tot 8 jaar zullen duren. Tijdens deze periode kan de omgeving in meer of minder mate overlast ervaren.

Werkterrein Voor de uitbreiding en renovatie van het station is het noodzakelijk een werkterrein aan te leggen. Dit werkterrein, aan de noordzijde van het station, is gedurende de gehele periode van de renovatie en bouw in gebruik. Dat is daarmee een lange periode van mogelijke hinder voor de omgeving. De uitbreiding van het hoogspanningsstation zal ook zichtbaar zijn vanuit het landelijk gebied. Bovenstaande opsomming toont dat wij ons goed realiseren wat de impact van de voorgenomen uitbreiding op de omgeving is, voor zowel direct omwonenden als voor de gebruikers van het gebied ten noorden van het station. Dit betekent voor TenneT en Enexis dat we ons maximaal inspannen om die impact op de persoonlijke leefomgeving te minimaliseren en de kwaliteit van het gebied optimaliseren. Het spreekt voor

zich dat wij in dat kader de belangen, zorgen en oplossingen uit de omgeving zwaar meewegen in de planvorming. Waarover participeren we en waarover niet? Het technische ontwerp van het station is klaar en we werken toe naar de uitbreiding en renovatie van het hoogspanningsstation (en alle activiteiten die hiermee samenhangen) om het vergrootte en vernieuwde station over een aantal jaren in bedrijf te nemen. Bij aanvang van het participatieproces hebben we de volgende uitgangspunten met de omgeving gedeeld: -

We onderkennen de mate van overlast tijdens de bouw/renovatie en na realisatie van het station;

-

We willen de omgeving van het hoogspanningsstation een kwaliteitsimpuls geven

Tijdens de dialogen hebben we onderscheid gemaakt in de volgende groepen belanghebbenden: o

Gebruikers van de volkstuintjes

o

Bewoners recht tegenover de uitbreiding (wonend aan de Sibeliusstraat), zonder volkstuintjes

o -

-

Bewoners/gebruikers van het gebied direct ten noorden van de uitbreiding

Geen onderdeel van het participatieproces waren: o

De locatie van de uitbreiding (zie eerdere toelichting)

o

Het aanbieden van alternatieven voor de gebruikers van de volkstuintjes

Wél onderdelen van het participatieproces waren: o

De inpassing van de uitbreiding tegenover de woningen aan de Sibeliusstraat 185 tm 247

o

De landschappelijke inpassing van de uitbreiding ten noorden/noordoosten van het station, inclusief het tijdelijke werkterrein

o

Het minimaliseren van overlast tijdens de bouwwerkzaamheden

Dit laatste punt is relevant, aangezien er tijdens de bouw overlast kan worden ervaren. Tijdens het participatieproces is dan ook aan de deelnemers aan het proces de vraag gesteld hoe de gevolgen van het bouwen beperkt of verzacht kunnen worden. Denk aan overlast door werkwegen, - terreinen-, -verkeer en geluid en zicht. Met betrekking tot inpassing van het hoogspanningsstation en de inrichting van de omgeving van het station was de vraag hoe wij de kwaliteit van de leefomgeving kunnen (helpen te) behouden of verbeteren door het hoogspanningsstation in te passen in het landschap. In het participatieproces werd gesproken over welke elementen in het landschap moesten terugkomen. Het hoogspanningsstation kan in dat kader gezien worden als startpunt van de gebiedsontwikkeling ten noorden van de wijk Tilburg Noord.

Betrokkenheid Om tot een concept te komen voor landschappelijke inpassing en voor de groenrand aan de Sibeliusstraat, startten TenneT en Enexis twee trajecten op. Om tot invulling van de groenrand te komen, nodigden TenneT en Enexis de aanwonenden van de uitbreiding uit. Dit betrof de bewoners van Sibeliusstraat huisnummer 185 tot en met 247. De gedachte achter deze sessies was dat deze bewoners direct de gevolgen ervaren van de uitbreiding van het hoogspanningsstation. Waar zij nu nog groen, een (volks)tuintje of vrij uitzicht voor hun woning hebben, komt in de aankomende jaren een hoogspanningsstation te staan. Door samen met deze bewoners de groenruimte tussen hun woning en het hekwerk van de uitbreiding vorm te geven, wordt een kwaliteitsimpuls aan het toekomstige uitzicht en de woonbeleving gegeven. Van alle uitgenodigde aanwonenden, namen de bewoners van 13 adressen deel (13 adressen van in totaal 22 huisadressen = 59%) De huisnummers van de deelnemende bewoners zijn bekend bij de organisatie, maar worden niet in dit document gedeeld.

Voor de sessies waarin de landschappelijke inpassing van de uitbreiding ten noorden van het station, inclusief het tijdelijke werkterrein werd vormgegeven, zijn omwonenden zoals particulieren, bewoners van de flat Moleneind, de wijkraad, NoordgroeiT, Stichting Peerke Donders en andere omliggende bedrijven en particulieren – woonachtig of bedrijfhoudend aan de Kalverstraat, Moerstraat en Pater Dondersstraat uitgenodigd. Deze groep belanghebbenden wordt geacht de gevolgen van de uitbreiding van het hoogspanningsstation het meest direct te ervaren. Ook tijdens de bouw van het hoogspanningsstation is het belangrijk dat deze groep belanghebbenden zo min mogelijk (over)last ervaart van de komst van het hoogspanningsstation. Door met hen te spreken over landschappelijke inpassing - ook tijdens de bouw - blijft voor hen de kwaliteit van wonen gewaarborgd. Nadat het hoogspanningsstation is ontwikkeld, zal deze groep belanghebbenden ook het meest direct de functie van het landschappelijk ingepaste gebied ervaren, zo is de aanname. Ze zullen er gebruik van maken en ervaren dat er toeloop naar het gebied plaatsvindt dat nog niet eerder plaats heeft gevonden. Door met deze belanghebbenden in gesprek te gaan, zijn de contouren voor een kwalitatief goed en bereikbaar gebied vormgegeven.

Opkomst Hoewel TenneT en Enexis zich hebben ingespannen om zoveel mogelijk belanghebbenden naar de brainstormsessies te laten komen, bleef de opkomst achter bij de verwachtingen. Naast vertegenwoordiging van de wijkraad, buurtondersteuning, het bestuur van NoordGroeit, gemeente en Stichting Peerke Donders, meldden zich slechts een handvol omwonenden van de Sibeliusstraat en de flat Moleneind. Het resultaat van deze sessie wordt, net als het resultaat van de sessie met aanwonenden, toegevoegd aan het omgevingsplan, maar zal in de aankomende maanden worden verfijnd. Er wordt in die periode nog nader gesproken over zaken als beheer, fasering van ontwikkeling van het landschap, etc..TenneT en Enexis blijven zich inspannen om meer belanghebbenden te betrekken bij dit gedeelte van het participatieproces.

Participatievorm De zorg bij de omwonenden is dat zij tijdens de bouw van de uitbreiding overlast ervaren door (bouw)geluid en verstoord zicht. Tegelijkertijd vrezen zij dat zij na oplevering blijven uitkijken op het hoogspanningsstation en dat hun leefomgeving aan kwaliteit verliest. Tegelijkertijd wenst de gemeente Tilburg dat TenneT en Enexis zorgdragen om de negatieve impact van de ingreep op de omgeving te minimaliseren, of te neutraliseren en waar mogelijk juist extra waarden te toevoegen, zoals versterking van het landschap en het vergroten van de biodiversiteit. Het gebied waar het hoogspanningsstation wordt uitgebreid, is onderdeel van het Gebiedsperspectief Tilburg Noord. Voor het gebied geldt dat dit een gezinsvriendelijke omgeving moet worden met mogelijkheden tot leren, recreëren en ontmoeten. Ook is er in dit perspectief plaats voor stadsnatuur, gecombineerd met sport, wandelen en aandacht voor duurzaamheid. Uitgangspunt is dat het gebied de voortuin van Tilburg Noord wordt. Voorafgaand aan het participatieproces hebben we een aantal contactmomenten met belanghebbenden gehad. Bij de volgorde van informeren hebben we als eerste de volkstuingebruikers geïnformeerd over het voornemen om het hoogspanningsstation uit te breiden, daarna de direct omwonenden en daarna de overige omwonenden en de media. Hiermee willen we bijdragen aan een zorgvuldig proces.

De gebruikers van de tuintjes zijn geïnformeerd over de komst van het station waardoor ze helaas het tuintje niet meer kunnen gebruiken. Daarna zijn de direct aanwonenden persoonlijk geïnformeerd tijdens een aantal avonden in het wijkcentrum De Ypelaer. Nadat deze gesprekken zijn gevoerd zijn de overige omwonenden en betrokkenen geïnformeerd en is er ene informatieavond gehouden in de Ypelaer. Tijdens deze avond is de beoogde uitbreiding gepresenteerd en kon men met medewerkers van TenneT, Enexis en ook de gemeente in gesprek. Groenstrook Sibeliusstraat Met bovenstaande als context, organiseerden TenneT en Enexis diverse sessies met omwonenden en betrokkenen om het gebied rond het hoogspanningsstation landschappelijk vorm te geven. Centraal in de sessies stonden de landschappelijke inpassing van de uitbreiding ten noorden van het hoogspanningsstation én de inpassing van uitbreiding tegenover de woningen aan de Sibeliusstraat 185 tot en met 247. Voor inpassing van de uitbreiding tegenover de woningen aan de Sibeliusstraat 185 tot en met 247, organiseerden TenneT en Enexis in maart 2025 twee avonden tijdens welke de wensen en ideeën van de bewoners werden opgehaald en hun ervaringen met de buurt werden besproken. Ieder blok van vier woningen was in de gelegenheid om een eigen invulling aan de groenstrook te geven.

De twee brainstormavonden leidden tot een gedetailleerde intekening van de groenstrook voor de woningen.

Volgend op de eerste sessie bleek dat er een bredere groenstrook beschikbaar kwam dan eerder was voorzien. Tijdens de tweede brainstormavond kon hierdoor nog beter aan de wensen en ideeën van de bewoners tegemoet worden gekomen. Het resultaat van deze twee avonden is een gedragen en gedeeld beeld van de invulling van de groenstrook.

Landschappelijke inpassing Voor de landschappelijke inpassing van de uitbreiding ten noorden van het station, inclusief het tijdelijke werkterrein, organiseerden TenneT en Enexis tevens twee brainstormavonden met dezelfde opzet als bovengenoemde avonden. Dit keer was een grotere groep deelnemers welkom. Zie hiervoor hoofdstuk 3. Tijdens deze twee avonden werd stilgestaan bij de uitgangspunten waaraan het gebied zou moeten voldoen en het op grote kaarten intekenen van deze wensen, ideeën en behoeften.

Opbrengsten Zoals hierboven aangegeven zijn TenneT en Enexis met betrokkenen het participatieproces ingegaan op de volgende punten: -

De inpassing van de uitbreiding hoogspanningsstation tegenover de woningen aan de Sibeliusstraat 185 t/m 247

-

De landschappelijke inpassing van de uitbreiding ten noorden van het hoogspanningsstation, inclusief het tijdelijke werkterrein

-

Het minimaliseren van overlast tijdens de bouwwerkzaamheden

Middels individuele gesprekken, gezamenlijke brainstormavonden en informatiebijeenkomsten zijn op bovenstaande punten, samen met betrokkenen, contouren en randvoorwaarden gecreëerd waaraan invulling moet worden gegeven door TenneT en Enexis om de uitbreiding van het hoogspanningsstation door omwonenden geaccepteerd te krijgen. De sessies hebben geleid tot twee ontwerpen van landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation. Ontwerp Sibeliusstraat Samen met de bewoners van de Sibeliusstraat 185 tot en met 247 is een ontwerp gemaakt van de groenstrook tussen het voetpad voor hun woning en het hekwerk van de uitbreiding van het station. Woningen 185 tot en met 247 beslaan vier woonblokken. Per woonblok zijn de bewoners met elkaar en TenneT & Enexis in gesprek gegaan over hoe zij de groenstrook voor hun deur vormgegeven willen zien. Deze wensen zijn uitgewerkt, gedeeld met, beoordeeld en aangevuld door de bewoners. De uitkomst

(visualisatie) van dit traject staan op bladzijde 19. Zorgen en wensen Met betrekking tot dit onderdeel van het participatietraject deelden bewoners ook zorgen en wensen. Deze betreffen: -

Zorgen omtrent onderhoud van de groenstrook. Gemeente, TenneT & Enexis en bewoners zullen

-

De wens dat de groenstrook bij het huidige hoogspanningsstation ook wordt meegenomen in het

hierover afspraken moeten maken onderhoudsplan en zo een kwaliteitsimpuls krijgt -

De specifieke wens dat fruitbomen in de volkstuintjes herplant worden – liefst als onderdeel van de landschappelijke inpassing ten noorden van het station. Aan deze wens kan helaas niet tegemoet worden gekomen. Herplant van deze bomen is extreem duur en er kan geen garantie worden gegeven dat de boom herplant overleeft. Dit is besproken met de eigenaresse van de bomen en geacepteerd.

Ontwerp landschappelijke inpassing ten noorden van het hoogspanningsstation, inclusief werkterrein Samen met bewoners van de Sibeliusstraat, bewoners van de flat Moleneind, het bestuur van NoordgroeiT, vertegenwoordigers van Peerke Donders, buurtondersteuning en vertegenwoordiging van de wijkraden zijn er contouren en uitgangspunten opgesteld om invulling te geven aan de landschappelijke inpassing van het gebied tussen de Klaverstraat, Moerstraat en Pater Dondersstraat. In een tweetal bijeenkomsten waar ideeën en wensen konden worden uitgewisseld, is een gedragen landschapsplan ontwikkeld. De uitkomst (visualisatie) van deze sessies vindt u hieronder weergegeven.

Tijdens de sessies is bij de deelnemers geïnventariseerd waaraan het gebied moest voldoen. Hieruit kwam naar voren: -

Borging veiligheid – zowel sociale veiligheid (overlast) fysieke veiligheid (verkeersmodaliteiten mogen elkaar niet hinderen

-

Ruimte voor ontspanning, gericht op Tilburg Noord

-

Start voetpad vanuit de wijk

-

Geen fietspad door het gebied

-

Mogelijkheid tot ontmoeting

-

Leren en spelen gecombineerd

-

Verbinding met de Stadsboerderij

-

Het gebied kent een natuurlijke uitstraling en zicht op het hoogspanningsstation moet tot een minimum worden beperkt

Zorgen en wensen Ook tijdens de bijeenkomsten over de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation aan de noordkant deelden de participanten aanvullende wensen en zorgen. Het betreft ook hier het aspect van onderhoud van het gebied. Wie daarvoor verantwoordelijk is en hoe dat geborgd wordt dat het gebied een

aangename plek blijft om te recreëren. Een andere zorg is het aantal deelnemers aan deze serie van brainstorm- en inspraaksessies. Het aantal deelnemers was beperkt en wellicht zijn er hierdoor bepaalde invalshoeken niet meegenomen. Het is daarom goed om in contact te blijven met de omwonenden van het hoogspanningsstation om zoveel mogelijk wensen, maar ook zorgen, op te nemen in de uiteindelijke uitwerking van het plan.

Doorvertaling De aanpak die is gekozen om tot een groenplan en een landschappelijke inpassing te komen, bestond uit een gezamenlijke brainstorm. Voor het groenplan aan de Sibeliusstraat zijn bewoners per woonblok met elkaar in gesprek gegaan. De beperking van het groenplan bestond uit beschikbaar oppervlakte, aanwezigheid van bekabeling in de grond, veiligheidseisen rond het hoogspanningsstation en de onderlinge bewoners afstemming van wensen. Binnen deze context zijn er concrete voorstellen ontwikkeld waar de bewoners zich goed in kunnen vinden. Deze voorstellen zijn ook opgenomen in het omgevingsplan. Voor wat betreft de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation, is de invulling van de ruimte rond het station wat abstracter gebleven. Toch menen TenneT en Enexis dat vrijwel alle wensen en inzichten meegenomen zijn in het uiteindelijke voorstel. Slechts aan de wens om het stationsterrein mooi uit te lichten en de daken met sedum te bedekken kan om veiligheidsredenen geen gehoor worden gegeven. Wel is er de mogelijkheid om het huidige, oorspronkelijke stationsgebouw sfeervol uit te lichten. Hier wordt in de toekomst uitvoering aan gegeven.

Conclusies We begonnen dit verslag met het uitgangspunt dat ingrijpen in de directe leefomgeving veel impact heeft op de bewoners en gebruikers van dat gebied en dat dat zeker geldt voor de omwonenden van het 150kV hoogspanningsstation Tilburg Noord. We zijn de bewoners van de Sibeliusstraat 185 tot en met 247 dankbaar voor hun bereidwilligheid om mee te denken, hun creativiteit om tot een mooie groenstrook te komen en we bewonderen hen erom dat zij in korte tijd van telleurstelling naar medewerking zijn kunnen omschakelen. Zonder deze flexibiliteit en bereidwilligheid was het niet gelukt om in korte tijd tot een gedragen groenplan te komen en te komen tot acceptatie dat uitbreiding van het hoogspanningsstation nodig is. Het was mooi om het enthousiasme te zien en horen toen de door de bewoners zelf ontwikkelde groenplannen aan hen werden gepresenteerd. Het is nu aan Enexis, TenneT en gemeente om dit plan ook daadwerkelijk vorm te geven en uit te voeren. Wij pakken deze handschoen graag op. Dezelfde bewondering en dankbaarheid geldt ook voor de bredere groep betrokkenen die met ons hebben

meegedacht over dat wat we in dit verslag de voortuin van Tilburg Noord noemen. Ook deze betrokkenen zijn in zeer korte termijn in de meedenk en – werkstand geschoten en hebben zo bijgedragen aan een waardevolle opzet van een inrichting van het gebied rond het hoogspanningsstation. Straks wordt deze voortuin een gebied waar geleerd, gerecreëerd, ontmoet en tot rust gekomen kan worden: een belangrijk tegenwicht van de drukke en stadse omgeving die Tilburg Noord is.

Bijlagen Verslagen bijeenkomsten

Verslag brainstormavond groenzone hoogspanningsstation Tilburg Noord Datum brainstormavond: 10-03-2025 Locatie: De Ypelaer Onderwerp: Invulling geven aan de groenzone langs het hoogspanningsstation Tilburg Noord aan de kant van de Sibeliusstraat, waar uitbreiding plaatsvindt. Aanwezig namens TenneT en Enexis  Peter Brokke, omgevingsmanager TenneT  Ronald Sutmuller, omgevingsmanager Enexis  Gert Spriensma, lead engineer namens TenneT  Timo Cents, landschapsarchitect Samenvatting van de avond Aan de hand van onderstaande agenda werden de deelnemers geïntroduceerd op het onderwerp

Na uitleg over de (technische) ruimte en beperkingen waarbinnen de groenstrook vormgegeven kan worden, werden de deelnemers gevraagd om met elkaar de ideale invulling aan de groenstrook vorm te geven. De keuze werd door de deelnemers gemaakt om per blok woningen (buren) met elkaar te brainstormen over de invulling. Hun wensen en toekomstbeelden deelden zij aan het eind van de avond plenair met elkaar. Deze werden gevangen door Time Cents die op 24 maart deze wensen gevisualiseerd zal hebben. Deze visualisatie wordt dan gepresenteerd aan de deelnemers inclusief argumentatie waarom bepaalde keuzes gemaakt zijn. De eerste schetsmatige uitkomst van de avond

In bovenstaande tekening zijn de wensen van de bewoners per blok schetsmatig gevisualiseerd. Deze schets wordt nader uitgewerkt in 3D en op ooghoogte, zodat beleving van het resultaat zo optimaal mogelijk is voor de aanwonenden. Beeldimpressie van de avond

Aandachtspunten nav van de avond:

1. Duidelijkheid geven aan de gebruikers van de tuintjes over voorwaarden van de oplevering (de staat waarin de tuintjes opgeleverd moeten worden). 2. Duidelijkheid geven aan de gebruikers van de tuintjes over de voorwaarden van oplevering: waarom opleveren eind maart moet geschieden, terwijl werkzaamheden mbt het hoogspanningsstation vooralsnog eind 2025 starten. ---

Verslag terugkoppelingsavond groenzone hoogspanningsstation Tilburg Noord Datum: 24-03-2025 Locatie: De Ypelaer Onderwerp: Presentatie uitwerking groenzone langs het hoogspanningsstation Tilburg Noord aan de kant van de Sibeliusstraat, waar uitbreiding plaatsvindt. Deze avond is het vervolg op de brainstormavond van 10-3-2025. Aanwezig namens TenneT en Enexis  Peter Brokke, omgevingsmanager TenneT  Ronald Sutmuller, omgevingsmanager Enexis  Gert Spriensma, lead engineer namens TenneT  Timo Cents, landschapsarchitect Aanwezig namens gemeente Tilburg Ron Flapper, projectleider Samenvatting van de avond De avond bestond uit twee delen: - een plenair gedeelte en - een gedeelte van reflectie - waarin in per woningblok de laatste aanvullingen op de uitwerking werden toegevoegd. Plenaire gedeelte In het plenaire gedeelte werd stilgestaan bij de volgende zaken: - Terugblik op proces tot nu toe. o Van situatieschets van het station tot de uitwerking van de ideeën die zijn opgedaan tijdens de brainstormsessie van 10 maart. - Presentatie van de uitwerking - Het proces: o Met betrekking tot leeghalen van de huidige (volks)tuintjes o Met betrekking tot het indienen van deze plannen bij de gemeente als onderdeel van het omgevingsplan voor hoogspanningsstation Tilburg Noord.

Presentatie van de uitwerking Van

Naar

Ter illustratie op ooghoogte

Vragen en opmerkingen tijdens het plenaire gedeelte - Aangaande het leeghalen van de tuintjes werd door een van de bewoners gevraagd of het schuurtje dat nu op die grond staat zo snel mogelijk verwijderd kan worden om overlast te voorkomen. o TenneT bespreekt dit met de bewoner - Vraag over de hoogte van de nieuwe struik-aanplant. Tussen de 3 en 3,5 meter. - Met betrekking tot de groenstrook bij het huidige hekwerk (bestaande station) werd de vraag gesteld of voor die strook ook een verbetering kon worden doorgevoerd. o Mooier groen en beter onderhoud  Gemeente, TenneT en Enexis gaan hierover in overleg. Reflectie op de gepresenteerde uitwerking Tijdens dit gedeelte van de avond gingen de bewoners per woonblok met elkaar in gesprek over de gepresenteerde uitwerking met als doel de uitwerking te beoordelen en waar gewenst verfijning aan te brengen op de uitwerking. Deze aanvullende ideeën en wensen worden meegenomen in het ontwerp dat onderdeel wordt van het omgevingsplan. Vragen en opmerkingen tijdens dit gedeelte van de avond Er is: - Bij de bewoners behoefte aan afspraken over beheer en onderhoud van de groenstrook. Bewoners willen betrokken worden bij de opstelling van een beheerplan om de kwaliteit van de groenstrook te borgen en verwildering te voorkomen. o Voorstel van de gemeente is om de Aanpak Adoptiegroen hiervoor in te zetten.

o TenneT, Enexis en gemeente bespreken de mogelijkheden. - Bij de bewoners zorg dat de groenstrook gebruikt gaat worden als uitlaatstrook van honden.

o

-

Verzoek aan TenneT en Enexis is om mee te denken hoe dit is te voorkomen of te beperken. Enkele suggesties voor aanpassingen aan de uitwerking zullen door Timo Cents worden verwerkt in het definitieve voorstel.

Beeldimpressie van de avond Dit was een constructieve avond. De uitwerking van de wensen en ideeën werd enthousiast ontvangen door de aanwezige bewoners.

Resultaat van de avond

Verslag brainstormavond landschappelijke inpassing hoogspanningsstation Tilburg Noord

Datum brainstormavond: 11-03-2025 Locatie: De Ypelaer Onderwerp: Invulling geven aan de landschappelijke inpassing van hoogspanningsstation Tilburg Noord: het gebied tussen de Kalverstaat, Moerstraat en Pater Donderstraat, gemeentelijke gronden. Deelname door bewoners van de Sibeliusstraat:  Huisnummer: 209, 185  Vertegenwoordiger van het Peerke Donders Paviljoen  Voorzitter wijkraden Tilburg Noord  Initiatiefnemers NoordGroeit In totaal 6 personen. Aanwezig namens TenneT en Enexis  Peter Brokke, omgevingsmanager TenneT  Ronald Sutmuller, omgevingsmanager Enexis  Timo Cents, landschapsarchitect Samenvatting van de avond Het accent van de avond van 11 maart lag op het gezamenlijk ontwikkelen van een invulling van de landschappelijke inpassing het gebied tussen de Kalverstaat, Moerstraat en Pater Donderstraat, gemeentelijke gronden. De aanwezigen werd uitleg gegeven over de uitbreiding van het station en de aanleiding daartoe. Vervolgens werd door Timo Cents de landschappelijke ontwikkelingsuitdaging toegelicht voor het hierboven genoemde gebied. Tot slot wordt overgegaan tot een brainstormsessie. De keuze van de avond viel op het benoemen van uitgangscriteria/waarden voor invulling van het gebied. Aan de hand van de benoemde criteria zal Timo Cents wel een schets maken waarin de vanavond genoemde uitgangspunten zijn verbeeld.

Die schets zal als bijlage bij de RO procedure worden gevoegd. Naarmate het proces in de komende maande vordert, nader gedetailleerd zal worden.

Criteria zoals benoemd tijdens de brainstormsessie

In bovenstaande visual is aangegeven het gebied waarbinnen we samen met bewoners zoeken naar landschappelijke invulling (de stippellijn) en waar we landschappelijke inpassing mogelijk kunnen maken (het paarsgekleurde vlak binnen de stippellijn). Uitgangspunten/waarden zoals verzameld tijdens de brainstorm De volgende criteria zijn benoemd als belangrijk voor de invulling van het hierboven getoonde gebied: o Veiligheid: Begrensde gebied is autoluw - Verkeersmodaliteiten moeten elkaar niet hinderen / mogen elkaar niet in de weg zitten (fiets vs voetgangers, autoverkeer vs fietsverkeer) - Fietsen rond het terrein niet op het terrein o Persoonlijke veiligheid; Duidelijke zichtlijnen, openheid en zichten -

Recreatie: o Ontspannen voor de wijk, uitloop voor Tilburg Noord, geen verlengde van Loonse en Drunense Duinen o Nieuwe parkeerplaats tot Peerke Donders o Kleine ommetjes met de hond, wandelen door het terrein o Start voetpad vanuit de wijk goed scheiden van de parkeerplaats o Zoek verbinding met de wandelpaden met de stadsboerderij o Geen fietspad door het gebied, maar rond het gebied (zie ook kopje veiligheid) o Stadsboerderij als centraal punt o Mogelijkheid tot ontmoeting (BBQ Plaats) o Spelen en leren voor kinderen in de buurt bv nadat het werkterrein weg is

-

Landschap o Natuurlijke uitstraling (geen sportvelden) kleinschalige uitstraling landschap o Natuur kwaliteit omhoog met mogelijkheid tot eigen beheer o Door groenzone zicht op de hekken onttrekken o Let op Grondwaterstadn is erg hoog de afgelopen jaren let op het terrein

Beeldimpressie van de avond

Verslag terugkoppelingsavond landschappelijke inpassing hoogspanningsstation Tilburg Noord Datum: 25-03-2025 Locatie: De Ypelaer Onderwerp: Presentatie landschappelijke inpassing van hoogspanningsstation Tilburg Noord: het gebied tussen de Kalverstaat, Moerstraat en Pater Donderstraat, gemeentelijke gronden. Deelname door bewoners van de Sibeliusstraat:  Huisnummer: 209, 185  Vertegenwoordiger van het Peerke Donders Paviljoen  Bestuursleden wijkraden Tilburg Noord  Initiatiefnemers NoordGroeit  Bewoners van flatgebouw Moleneind  Buurtondersteuner In totaal 12 personen. Aanwezig namens TenneT en Enexis  Peter Brokke, omgevingsmanager TenneT  Ronald Sutmuller, omgevingsmanager Enexis  Timo Cents, landschapsarchitect Aanwezig namens gemeente Sjef van de Sterre, landschapsarchitect

Samenvatting van de avond Op 25 maart zijn de uitgangspunten met betrekking tot de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation in het gebied tussen de Kalverstaat, Moerstraat en Pater Donderstraat, gemeentelijke gronden, aan de aanwezigen gepresenteerd. Daarna volgde in groepjes aanvullende detaillering van de uitgangspunten. Deze detaillering werd aan het eind van de avond aan elkaar gepresenteerd. Deze aanvullingen worden verwerkt in het voorlopig definitieve plan voor landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation. Op deze avond, 25 maart, waren er meer bewoners en vertegenwoordigers van de aanwonenden aanwezig dan op de brainstormavond van 11 maart. Hierdoor zijn er aanvullende ideeën en wensen naar boven gekomen. Deze worden tevens meegenomen in het voorlopig definitieve plan. Na een korte introductie en uitleg over het beoogde verloop van de avond, werd voor de aanwezigen de uitdaging en de aanleiding ervan gememoreerd. Hierna presenteerde Timo Cents de resultaten van de eerste brainstormavond. Tijdens dit deel van de presentatie werden de volgende reacties gevangen: - Behoefte aan integraliteit als het aankomt op ontwikkeling van het gebied en verkeersveiligheid voor de bovengenoemde wegen. o Oproep aan de gemeente om hier gelijktijdig met de landschappelijke ontwikkeling de verkeersveiligheid te verbeteren.

 Dit valt buiten de scope van het plan voor landschappelijke ontwikkeling, waar TenneT en Enexis voor staan. o Gemeente geeft aan dat er word gelet op meekoppelkansen. Verkeersveiligheid in het gebied heeft de aandacht. Onderwerp is meeromvattend en bestrijkt een grotere regio dan de hierboven genoemde wegen. Ook hier is het van belang om integraal te kijken, aldus gemeente. - Opmerking over speel- en leermogelijkheden voor kinderen in het gebied. Verzoek is om het gebied als leerplein voor kinderen te zien, niet slechts op enkele plaatsen speel- en leermogelijkheden. - Er zijn zorgen in relatie tot veiligheid, beheer en onderhoud van het gebied. Oproep vanuit de bewoners tot realisme. Om het gebied een fijne plek te maken, is het belangrijk dat er goede afspraken komen tot beheer (voldoende vuilnisbakken en hondenpoepbakken), tot onderhoud: hoe blijft gebied een kwaliteitsimpuls voor de wijk, en tot veiligheid. Ingeschat wordt dat het aantal BOA’s te beperkt is om toezicht te kunnen houden. Aanvulling / detaillering van het voorstel Na het plenaire gedeelte werd in groepjes gewerkt aan verfijning van het voorstel. Uit dit gedeelte van de avond kwamen de volgende aanvullingen die – waar mogelijk – verwerkt gaan worden: - Hogere haag aan paterdonderstraat - Meer investeren in de gebouwen op het terrein, bv groen-dak, schildering op muur, verlichting op

-

het station Meer groen is beter anders krijg je zo’n triest winterbeeld Watercompensatie ook stapstenen er doorheen, rotsen, stepping stones Hondenlosloopveldje is gewenst (poepveld met omheining) EHBO post, Openbaar toilet? Aan de kalverstraat wandelpad goed scheiden van weg (bv met paaltjes ertussen) Graag meer meanderende paden (niet zo strak) Avonturenpad ipv speeltuin zoals bv docus de das pad, speelbos gilze wel geschikt voor alle leeftijden, icm stadsboerderij? Klimbomen, speelbos houd het simpel Bbq plek leuk, maar voorkom hangplek Op welke manier kan de stadsboerderij mensen trekken? Welke rol nemen ze? Stadsboerderij kan beheergroepen leveren Inheems natuurlijk groen meer lagen en openheid voor sociale veiligheid

Beeldimpressie van de avond

Opmerking met betrekking tot aanwezigheid bewoners Voor de brainstorm- en terugkoppelavond van 11 en 25 maart zijn bijna 400 adressen aangeschreven met de uitnodiging om deel te nemen. De opkomst voor deze avonden was in dat licht bezien, zeer laag. Bewoners die aanwezig waren, gaven aan dat zijn geen uitnodigingsbrief hadden ontvangen. Volgens hen geldt dat ook voor hun mede-flatbewoners. TenneT en Enexis gaan evalueren wat hieraan ten grondslag ligt.

Feitenrelaas Particpatie Renovatie/nieuwbouw hoogspanningsstation Tilburg-Noord Excl. afstemming met gemeente Tilburg en div. mail- en belcontacten met belanghebbenden

Bijlage bij Verslag Omgevingsdialoog Datum

Stakeholder(s)

Wijze van communicatie

Doel

december Wijkraad

Overleg in Ypelaer

Informeren wijkraad over voorgenomen plannen en advies vragen betrekken omwonenden

2023 juli Omwonenden oktober Omwonenden oktober Bewoners flat november Bewoners Sibeliusstraat november Alle belanghebbenden

(Nieuws)brief Uitnodiging voor informatieavonden Poster in meerdere talen opgehangen in flatgebouw Informatieavond inloop in Ypelaer Informatieavond inloop in Ypelaer

Informeren omwonenden overtoekomstige ontwikkelingen op station Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken. Informeren over informatieavond Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken. Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken.

Gesprek Brief Brief Gesprekken met rentmeester TenneT Brief

Kennismaking Informeren over project, opzeggen gebruik tuintjes namens gemeente Nadere toelichting brief van 12 dec. 2024 Opzeggen gebruik volkstuintje ivm project Uitnodiging voor persoonlijk gesprek over het project

Brief Persoonlijk gesprek Persoonlijk gesprek Persoonlijk gesprek Persoonlijk gesprek Persoonlijk gesprek Persoonlijk gesprek Persoonlijk gesprek Brief Poster in meerdere talen opgehangen in flatgebouw Nieuwsbrief gebiedsperspectief Tilburg Noord Facebook Team Tilburg Noord Gesprek met de wijkraden Gesprek online met geintresseerde pers ism gemeente Tilburg Informatieavond inloop in Ypelaer Gesprek met NoordgroeiT Wijkkrant Tilburg Noord Schetssessie 1/2 Schetssessie 1/2 Schetssessie 2/2 Schetssessie 2/2 Divers contact

Herinnering uitnodiging voor persoonlijk gesprek over het project Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Uitnodiging voor informatieavond 4/2/25 Uitnodiging voor informatieavond 4/2/25 Uitnodiging voor informatieavond 4/2/25 Uitnodiging voor informatieavond 4/2/25 Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project, ophalen zorgen en afspraken hieromtrent maken Informeren over project Gedragen landschappelijke inpassing zuidzijde uitbreiding HS Gedragen landschappelijke inpassing noordzijde uitbreiding HS Gedragen landschappelijke inpassing zuidzijde uitbreiding HS Gedragen landschappelijke inpassing noordzijde uitbreiding HS Op verzoek bewoner: verwijderen opstallen volkstuintje

Opmerking

2022

2024 30-jan-24 Stichting NoordgroeiT 12-dec Gebruikers volkstuintjes 18-dec Gebruikers volkstuintjes dec 24/jan 25 Gebruikers volkstuintjes 12-dec Bewoners Sibeliusstraat 2025 6-jan Bewoners Sibeliusstraat 13-jan Bewoner Sibeliusstraat 13-jan Bewoner Sibeliusstraat 14-jan Bewoners Sibeliusstraat 14-jan Bewoner Sibeliusstraat 14-jan Bewoner Sibeliusstraat 16-jan Bewoner Sibeliusstraat 16-jan Bewoner Sibeliusstraat jan. 25 Alle belanghebbenden jan. 25 Bewoners flat Kalverstraat jan. 25 Alle belanghebbenden jan. 25 Alle belanghebbenden 4-feb Wijkraden 4-feb Pers 4-feb Alle belanghebbenden 17-feb Stichting NoordgroeiT Feb. 25 Alle belanghebbenden 10-mrt Belanghebbenden Sibeliusstraat 11-mrt Belanghebbenden noordzijde HS 24-mrt Belanghebbenden Sibeliusstraat 25-mrt Belanghebbenden noordzijde HS apr-25 Bewoner Sibeliusstraat

In NL, ENG en Arabisch In NL, ENG en Arabisch Betrof eerdere versie van uitbreiding station