Bijlage 4 - Collegebesluit Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk 131124

Voorblad Collegevoorstel Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

12 november 2024 Wethouder Grashoff Ruimte M. Gresnigt

Samenvatting In 2018 is er een verordening vastgesteld door de raad waarmee we extra kwaliteitseisen kunnen stellen aan de taxibranche. Deze eisen vormen de basis van een aantal cursussen die de chauffeurs, die in Tilburg hun taxidiensten aan willen bieden, moeten behalen. Dit alles is op verzoek van de taxibranche en in samenspraak met de taxibranche tot stad gekomen. In 2019 zijn de eerste Tilburgse Taxikeurmerken (TTK) uitgereikt. Deze keurmerken verlopen in mei 2025. Om een onderbouwde keuze te maken of we door willen gaan met het Tilburgs Taxikeurmerk is er een evaluatie uitgevoerd. Deze evaluatie laat een duidelijk beeld zien; stoppen met het keurmerk is niet gewenst. Wel zijn er een aantal verbeteringen nodig. Met dit besluit stellen we voor om door te gaan met het Tilburgs Taxikeurmerk, verbeteringen door te voren en de raad hierover te informeren. Voor een verbeterde handhaving is een aanpassing in de huidige verordening nodig. Daarom stellen we voor om de raad de aangepaste verordening voor te leggen ter vaststelling.

Collegebesluit Het college: 1. zet het Tilburgs Taxikeurmerk (TTK) voort; 2. voert de volgende verbeterpunten door: verbeterde handhaving, vooral tijdens evenementen; betere communicatie naar klanten over het TTK op de taxistandplaatsen; meer betrokkenheid van de gemeente; verbeterde voorzieningen en verkeersveiligheid op de standplaatsen; 3. informeert de raad met bijgevoegde raadsbrief over dit besluit 4. stelt de raad voor: a. de aangepaste verordening kwaliteitskeurmerk straattaxi’s gemeente Tilburg vast te stellen b. de huidige verordening Kwaliteitskeurmerk Straattaxi's Tilburg 2019 en nadere regels in te trekken.

241112-03-RUI-01 Collegebesluit Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk 131124

1

Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk Collegebesluit van 12 november 2024 - 3

Aanleiding De taximarkt kan opgedeeld worden in twee groepen. De eerste groep is de opstapmarkt. Dit zijn taxi’s die op een taxistandplaats wachten op klanten die zonder vooraf een taxi besteld te hebben een taxidienst afnemen. De tweede groep is de bestelmarkt. Hieronder valt contractvervoer en de taxidiensten die besteld worden bijvoorbeeld via een app of per telefoon. Bij contractvervoer stelt de opdrachtgever vooraf kwaliteitseisen. Bij een per telefoon of app bestelde taxidienst kiest de klant voor een specifiek taxibedrijf en/of chauffeur. De gemeente heeft geen wettelijke bevoegdheid om kwaliteitseisen te stellen aan de bestelmarkt. Ook heeft de Gemeente Tilburg geen zeggenschap over het wel of niet aan mogen bieden van diensten als Uber. Sinds 2013 hebben gemeenten op grond van artikel 82a van de Wet Personenvervoer 2000 (hierna: Wp2000) de bevoegdheid om aanvullend op de wettelijke bepalingen, kwaliteitseisen te stellen aan taxichauffeurs die werkzaam zijn in de opstapmarkt. Bij de opstapmarkt weten klanten vooraf niets over de waardering van de taxichauffeur. Naast de kwaliteitseisen voor de taxichauffeurs is de gemeente bevoegd om eisen te stellen aan de herkenbaarheid van taxi's. De eisen die een gemeente op basis van artikel 82a Wp2000 kan stellen gaan enkel over de kwaliteit en herkenbaarheid van taxivervoer in de opstapmarkt.

De Gemeente Tilburg heeft geen wettelijke grond om het aantal taxichauffeurs met een keurmerk te reguleren. Vanuit de Tilburgse taxibranche is in 2017 aangegeven dat er behoefte bestaat aan nadere regelgeving ten aanzien van de kwaliteit. Het college heeft op 16 januari 2018 besloten om een Verordening Kwaliteitskeurmerk Straattaxivervoer Tilburg samen met de branche uit te werken. Deze verordening is op 23 oktober 2019 vastgesteld. De basis van deze samenwerking met de branche is de klankbordgroep die op initiatief van de gemeente is opgericht. De klankbordgroep bestaat uit taxichauffeurs, ambtenaren en een politiefunctionaris. Uit deze samenwerking is het Tilburgs Taxikeurmerk (TTK) ontstaan. In Q1 2019 zijn de eerste keurmerken feestelijk uitgereikt door de wethouder. Om inzicht te krijgen in de kwaliteit en beleving voor de eindgebruiker hebben we voor en na invoering Mystery Guest taxiritten uit laten voeren. Tijdens deze ritten beoordeelt de gebruiker de taxirit op de kwaliteitsaspecten vrije taxikeuze, bejegening, taxirit, betaling en de fysieke kenmerken van de taxi en de chauffeur. We zien slechts een kleine verbetering in kwaliteit sinds de invoering van het keurmerk. Als we kijken naar de klachten die we ontvangen op het mailadres taxikeurmerk@tilburg.nl zien we geen opvallende verandering in het type klacht en de hoeveelheid klachten.

De eerste keurmerken verlopen begin 2025. Daarom staan we nu op het punt om te beslissen of en hoe we door willen met het keurmerk. Alles wat we doen binnen het keurmerk doen we in samenspraak met de branche. Bij de opzet van het keurmerk is dit in nauw overleg met de klankbordgroep gegaan. Voor de evaluatie van het keurmerk hebben we een onafhankelijk adviesbureau gevraagd om het keurmerk te onderzoeken. Hier zijn 92 chauffeurs bij betrokken middels een enquête. Aan deze chauffeurs is gevraagd of zij geïnterviewd wilden worden; degene die interesse toonden zijn benaderd. Meerdere chauffeurs zijn geïnterviewd, evenals de politie en het taxiteam van de gemeente (combinatie van medewerkers Ruimte, Veiligheid & Wijken en Stadstoezicht). Dit voorstel is dan ook gebaseerd op deze evaluatie en het oordeel van de leden van de klankbordgroep. In het evaluatieonderzoek staat een duidelijke conclusie: stoppen met het keurmerk is niet wenselijk. Wel komen er meerdere verbeterpunten naar voren. De conclusie en de verbeterpunten worden herkend en erkend door de leden van de klankbordgroep.

241112-03-RUI-01 Collegebesluit Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk 131124

2

Beoogd effect Door het Tilburgs Taxikeurmerk voort te zetten beschermen wij de consument van de opstapmarkt tegen chauffeurs die niet voldoen aan de door het keurmerk gestelde kwaliteitseisen. De taxistandplaatsen mogen zowel op reguliere dagen als tijdens evenementen alleen gebruikt worden door chauffeurs met het Taxikeurmerk. Van deze chauffeurs mogen passagiers verwachten dat zij gastvrij en vriendelijk zijn. Dat sluit aan bij de gastvrije stad die Tilburg wil zijn. Ook mogen passagiers verwachten dat zij zich houden aan de afgesproken kwaliteitsregels. Deze regels worden opgefrist tijdens de opfriscursus die gevolgd wordt voordat de nieuwe vergunning aangevraagd kan worden. Dit heeft een positief effect op de kwaliteit van het taxivervoer voor de klant. De chauffeurs die zich op de opstapmarkt begeven zijn bij ons bekend en kunnen hierdoor makkelijker aangesproken worden. Het keurmerk komt de openbare orde en veiligheid ten goede, omdat we meer zicht hebben op de branche en kunnen handhaven op chauffeurs die de kwaliteitsregels niet naleven.

Besluit Het college: 1. zet het Tilburgs Taxikeurmerk (TTK) voort; 2. voert de volgende verbeterpunten door: verbeterde handhaving, vooral tijdens evenementen; betere communicatie naar klanten over het TTK op de taxistandplaatsen; meer betrokkenheid van de gemeente; verbeterde voorzieningen en verkeersveiligheid op de standplaatsen; 3. informeert de raad met bijgevoegde raadsbrief over dit besluit 4. stelt de raad voor: c. de aangepaste verordening kwaliteitskeurmerk straattaxi’s gemeente Tilburg vast te stellen d. de huidige verordening Kwaliteitskeurmerk Straattaxi's Tilburg 2019 en nadere regels in te trekken.

Argumenten 1.1. Hiermee sluiten we aan bij de wens van de chauffeurs in Tilburg om door te gaan met het TTK. Het is de wens van de chauffeurs om door te gaan met een verbeterde versie van het TTK. Het keurmerk is ingevoerd op verzoek van de chauffeurs, die al langer aandrongen op maatregelen om de kwaliteit van de opstapmarkt te verbeteren. Uit de evaluatie blijkt dat de meeste chauffeurs verder willen met het TTK, mits er belangrijke verbeteringen worden doorgevoerd. De leden van de klankbordgroep, die de chauffeurs vertegenwoordigt, willen ook graag doorgaan met een verbeterd keurmerk. Zij zien het TTK als een effectief middel om de kwaliteit van het taxivervoer te waarborgen, mits er verbeteringen door de gemeente worden doorgevoerd. 1.2. We zorgen ervoor dat alleen chauffeurs die aan de kwaliteitseisen van het TTK voldoen, hun diensten in Tilburg kunnen aanbieden. Zonder het keurmerk hebben we geen zicht op wie diensten aanbiedt, wat het risico op lage kwaliteit taxivervoer en onveilige situaties vergroot. Met het TTK kunnen we chauffeurs zonder keurmerk werkzaam in de opstapmarkt identificeren en wegsturen. Hierdoor bieden alleen chauffeurs met een Tilburgs Taxikeurmerk hun taxidiensten aan op de opstapmarkt in Tilburg. Dit is vooral waardevol tijdens evenementen, dan komen er namelijk veel chauffeurs naar Tilburg om hun diensten aan te bieden.

Deze chauffeurs voldoen niet aan de kwaliteitseisen van het TTK. Door het TTK te handhaven kunnen we chauffeurs die voldoen aan de kwaliteitseisen faciliteren in het aanbieden van hun taxidiensten op de opstapmarkt. Dit doen we tijdens reguliere dagen en tijdens evenementen. 1.3. We dragen bij aan de openbare orde en veiligheid en de verkeersveiligheid. Het keurmerk haalt taxichauffeurs uit de anonimiteit, zodat er een beter beeld is van de chauffeurs die in Tilburg rijden. Malafide chauffeurs zijn gemakkelijker te identificeren en kunnen sneller verwijderd worden door het intrekken van hun TTK. Zo verbeteren we de kwaliteit van de opstapmarkt in Tilburg. Verder bevorderen reguliere controles de kennismaking tussen chauffeurs en handhaving. Ook de klankbordgroep zorgt voor directer contact met chauffeurs, waardoor we beter inzicht krijgen in hun ergernissen en

241112-03-RUI-01 Collegebesluit Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk 131124

3

problemen. Dit stelt de gemeente in staat om sneller in te grijpen en oplossingen te bieden waar mogelijk. Dit bevordert zowel de openbare orde en veiligheid als de verkeersveiligheid. 1.4. We kunnen chauffeurs die slecht levensgedrag vertonen weren van de opstapmarkt. Dankzij het TTK, kunnen we taxichauffeurs weren van de opstapmarkt wanneer zij slecht levensgedrag vertonen zoals het rijden onder invloed of het handelen in verboden middelen. Wanneer een chauffeur betrapt wordt op slecht levensgedrag wordt het TTK ingetrokken. Zonder TTK kan de chauffeur geen diensten meer aanbieden op de opstapmarkt. 2.1. Door verbeteringen door te voeren komen wij (deels) tegemoet aan de overige wensen van de TTKchauffeurs. In de evaluatie geven de chauffeurs aan dat er veel verbeteringen nodig zijn. De verbeterpunten die de gemeente kan en gaat aanpakken zijn: helder handhavingsbeleid, vooral tijdens evenementen; betere communicatie naar klanten over het TTK op de taxistandplaatsen; meer betrokkenheid van de gemeente en politie; verbeterde voorzieningen en verkeersveiligheid op de standplaatsen. Dit laatste punt valt buiten het keurmerk, maar wordt door de chauffeurs duidelijk aangekaart als knelpunt in de Tilburgse taximarkt. De nieuwe verordening zal zorgen voor een helder handhavingsbeleid, met directe en duidelijke handhaving.

Op de taxistandplaatsen worden de borden met informatie over het TTK gecontroleerd en aangepast waar nodig. De klankbordgroep is opnieuw opgestart en vergadert weer regelmatig. Dit creëert een directe lijn tussen chauffeurs, de gemeente en de politie. In deze bijeenkomsten bespreken we knelpunten en problemen en stemmen we met chauffeurs de aanpak van grote evenementen, zoals carnaval en de kermis, af. We verbeteren de voorzieningen op de taxistandplaatsen waar mogelijk. Zo is er een greenpee (een circulair urinoir) geplaatst bij het station, waar chauffeurs gebruik van kunnen maken. Ook worden chauffeurs betrokken bij de herinrichting van de Spoorlaan, omdat er meerdere verbeterpunten zijn betreffende de taxistandplaats aan de spoorlaan. De werktijden van de BOA’s zijn aangepast waardoor we (incidenteel) ook tijdens de stapnachten aanwezig zijn op de opstapplaatsen. Ook gaan we per standplaats kijken hoe we de klant beter kunnen informeren over het keurmerk. Een interessant voorstel vanuit de chauffeurs is om met regelmaat een inloopmoment te organiseren. Dit gaan we zeker doorvoeren. De chauffeurs worden 1 a 2 keer per jaar uitgenodigd op het stadhuis en ontvangen door de wethouder of burgemeester met als doel het verbeteren van de relatie onderling en tussen chauffeurs en gemeente. Het verzoek om de Mystery Guest onderzoeken opnieuw in te zetten wordt overgenomen.

Er zijn meer verbeterpunten gewenst, maar dat zijn punten buiten de macht en bevoegdheid van de gemeente. Zo vragen de chauffeurs om te stoppen met het uitgeven van meer TTK-keurmerken. De gemeente mag dit niet, omdat het in strijd is de wet Personenvervoer (2000). Gemeenten kunnen geen maximumaantal vergunningen vaststellen, en kunnen alleen regels stellen voor de kwaliteit van het taxivervoer. Iedereen die aan de landelijke gestelde eisen voor taxivervoer voldoet (chauffeurskaart), mag een TTK-keurmerk aanvragen. Verder willen de chauffeurs dat de bestelmarkt (zoals Uber en Bolt) dezelfde kwaliteitseisen krijgen als de TTKchauffeurs. Dit kan niet, omdat de gemeente geen kwaliteitseisen kan opleggen aan de bestelmarkt. De chauffeurs willen ook een verbeterde onderlinge sfeer, hier kan de gemeente niet direct in voorzien. Daarnaast zijn veel chauffeurs op de opstapmarkt zelfstandig. Zij zijn dan ook zelf verantwoordelijk voor zaken waar je in loondienst voor naar je werkgever kijkt zoals een veilige werkomgeving en toiletvoorzieningen. Nu wordt daarvoor ook naar de gemeente gekeken. Ondanks dat de gemeente hier niet verantwoordelijk voor is pakken we punten op waar dit mogelijk is. Zo komt er een openbare toiletvoorziening op het busstation waar de chauffeurs ook gebruik van kunnen maken.

De chauffeurs willen dat er een minimumaantal jaren rijervaring wordt vereist voor het behalen van het TTK en dat er extra achtergrondchecks plaatsvinden. Het stellen van een minimaal aantal jaren rijervaring doet de gemeente niet, wanneer iemand een chauffeurskaart heeft mag hij/zij een TTK aanvragen. De bevoegdheid van de gemeente heeft, op grond van artikel 82, eerste lid, van de Wet personenvervoer 2000, enkel

241112-03-RUI-01 Collegebesluit Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk 131124

4

betrekking op de kwaliteit van het aangeboden taxivervoer. De gemeente heeft niet de bevoegdheid om eisen te stellen aan het aantal jaren rijervaring. Een ander voorstel van de chauffeurs kunnen we ook niet doorvoeren. Dat is het inzetten van camera’s om kentekens te scannen en te controleren op het bezit van een TTK. Ten eerste is een TTK persoonsgebonden en niet aan een voertuig gebonden. Daarnaast kunnen camera’s, in beginsel, niet ingezet worden voor het houden van toezicht op de taxistandplaatsen. Daarvoor moet er een concrete aanwijzing zijn van een verstoring van de openbare orde. Artikel 151c, eerste lid, van de Gemeentewet. De juridische mogelijkheden voor handhaving op kenteken van andere bepalingen is beperkt tot enkele bepalingen van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens; handhaving van de Wet personenvervoer is niet toegestaan met camera’s. 3.1. De aangepaste verordening definieert duidelijk wie er wel of niet in aanmerking komt voor een TTK. De aangepaste verordening maakt duidelijk dat deze alleen van toepassing is op taxi’s die zonder reservering passagiers oppikken. Dit voorkomt juridische verwarring. Hierdoor worden misverstanden en interpretatieproblemen uit de huidige verordening vermeden. 3.2. De aangepaste verordening maakt directe handhaving mogelijk. De aangepaste verordening maakt het eenvoudiger om overtreders aan te pakken.

In de huidige verordening is dit proces complex, wat de handhaving minder effectief maakte. Bij slecht levensgedrag kan er direct worden ingegrepen door het TTK in te trekken. Dit was eerder niet mogelijk. Door nieuwe informatie vanuit het Landelijk Bureau Bibob kan een Bibob onderzoek nu ook plaats vinden bij individuele chauffeurs waar dit voorheen alleen mogelijk was voor bedrijven. Dit geeft ons een goed instrument in handen om een TTK in te trekken bij incidenten. Dit komt ook uit de evaluatie als een van de gewenste verbeterpunten van de chauffeurs. 4.1. De huidige verordening moet ingetrokken worden om de aangepaste verordening in te laten gaan. Om de aangepaste verordening in te laten gaan moet de oude verordening ingetrokken worden. De bovenstaande argumenten onderbouwen waarom een aangepaste verordening nodig is.

Kanttekeningen en gewogen alternatieven Een mogelijke alternatief voor de gemeente is om te stoppen met het Tilburgs Taxikeurmerk (TTK). Er zijn een aantal overwegingen en argumenten waarom dit niet de voorkeur heeft. Zoals hierboven vermeld laat de evaluatie zien dat voortzetting van het keurmerk gewenst is. De chauffeurs die deel hebben genomen aan de evaluatie en bijna alle leden van de klankbordgroep spreken deze voorkeur uit. Het geeft de gemeente meer handvatten om in de kunnen grijpen bij ongewenste situaties. Daarnaast voorkomen we dat Tilburg dé plek wordt voor malafide taxichauffeurs om hun diensten aan te bieden. Gezien de bovengenoemde overwegingen en argumenten is het stoppen met het TTK niet alleen onwenselijk, maar zou het ook een verslechtering van de kwaliteit van het taxivervoer in Tilburg kunnen veroorzaken.

Niet beïnvloedbare risico’s Er zijn geen directe risico’s, maar wel een belangrijke kanttekening. Doorgaan met een vernieuwd TTK kan zorgen voor bijkomende verwachtingen van chauffeurs richting de gemeente. De geluiden die de gemeente krijgt vanuit de chauffeurs lijken de verwachting te weerspiegelen dat wij vrijwel alle problemen op de opstapmarkt en bestelmarkt via app diensten zoals Uber en Bolt kunnen oplossen. In werkelijkheid heeft de gemeente slechts beperkte bevoegdheden en zijn de handhavingsbevoegdheden verspreid over verschillende organisaties. Voor de taxidiensten die besteld worden via apps heeft de gemeente geen bevoegdheid. Het managen van verwachtingen blijft belangrijk.

241112-03-RUI-01 Collegebesluit Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk 131124

5

Kosten en dekking De gemeentelijke kosten voor het Tilburgs Taxikeurmerk worden gedekt uit het jaarlijkse taxibudget van 31.778,89. Dit budget wordt in 2024 geheel gebruikt. De kosten voor het ontwikkelen van de opleiding voor de chauffeurs wordt vergoed door de gemeente Tilburg. Wanneer een chauffeur een TTK wil behalen moeten zij een opleiding volgen bij TA Nederland BV. Hier dragen de chauffeurs zelf de kosten voor. Voor de vergunning betalen de chauffeurs legeskosten aan de gemeente.

Uitvoering Bij het voortzetten van het Tilburg Taxikeurmerk zijn de taken als volgt verdeeld. TA Nederland BV beheert het taxiloket voor de gemeente en is verantwoordelijk voor het uitreiken van de keurmerken. Verder zijn zij het eerste aanspreekpunt voor chauffeurs. TA Nederland BV verzorgt ook de cursussen die onderdeel zijn van het TTK. De vergunningverlening voor het TTK wordt uitgevoerd door de afdeling Dienstverlening (DVL) van de gemeente. Het Taxiteam bestaat uit medewerkers van de afdelingen Ruimte en Veiligheid en Wijken van de gemeente. Ook de politie maakt onderdeel uit van het Taxiteam. Het team Toezicht en handhaving van de afdeling Veiligheid en Wijken is specifiek verantwoordelijk voor de gemeentelijke handhaving op het TTK.

Participatie In de eerste plaats zijn de chauffeurs, gemeente, politie en TA Nederland, betrokken door deel te nemen aan de evaluatie. In de evaluatie konden zij via enquête en interview hun mening geven over het TTK. Daarnaast is de klankbordgroep nieuw leven ingeblazen. We hebben meerdere oproepen gedaan aan de oude leden om weer deel te nemen en ook andere chauffeurs uit te nodigen. We hebben nooit beslissingen genomen zonder de instemming van de klankbordgroep. Deze samenwerking is altijd de kracht geweest van het keurmerk. Dit raadsvoorstel is dan ook gebaseerd op de meningen uit de klankbordgroep en de resultaten van de evaluatie. Vanuit de klankbordgroep is men voor voortzetting van het keurmerk op één chauffeur na. Deze chauffeur geeft aan weinig vertrouwen te hebben in de gemeente. Ook geeft hij aan dat de markt erg verandert door de komst van de bestelde taxidiensten als Uber en Bolt en dat de verwachting is dat dit alleen maar een groter aandeel wordt van de totale taximarkt. Na het collegebesluit blijven we met de klankbordgroep samenwerken en organiseren we 1 a 2 keer per jaar een inloopmoment voor de chauffeurs. We verstrekken informatie aan alle chauffeurs met een TTK over de voortzetting en de eisen voor het vervangen van het keurmerk als de geldigheidsduur verstreken is.

Communicatie Om dit besluit goed te laten landen bij de chauffeurs, worden er verschillende communicatiemiddelen ingezet. Er zal regelmatig een nieuwsbrief naar alle TTK-chauffeurs worden verstuurd om hen op de hoogte te houden van de voortgang en eventuele wijzigingen rondom het TTK. Daarnaast ontvangen de chauffeurs een brief met een duidelijke uitleg over de uitkomsten van de evaluatie, wat dit voor hen betekent, en welke stappen ze moeten nemen. In deze brief nodigen we hen uit zich aan te melden voor de klankbordgroep. De verordening wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad en op officielebekendmakingen.nl.

241112-03-RUI-01 Collegebesluit Toekomst Tilburgs Taxikeurmerk 131124

Evaluatie Ook ditmaal evalueren we het vernieuwde keurmerk. Dit doen we na 4 jaar. Het keurmerk zal ook dan door een onafhankelijk onderzoeksbureau geëvalueerd worden. Ook ditmaal evalueren we op basis van de ervaringen van de chauffeurs, de opleider en het Taxiteam. Ook onderzoeken we de ervaring van de klanten middels de Mystery Guest onderzoeken.

Bijlagen 1. 2. 3.

Rapport evaluatie Aangepaste verordening Raadsbrief

6