Bijlage 4 Beantwoording technische vragen PvdD - Economische stratie

Beantwoording technische vragen inzake Raadsvoorstel Economische Strategie (d.d. 01-072025) d.d. 11-09-2025 voor raadsvergadering 15-09-2025

Ingezonden door Partij voor de Dieren

1. In het stuk staat dat de economische strategie een van de 3 pijlers is van Brede Welvaart en daarom op een losse manier worden uitgewerkt. Op welke manier komen de andere 2 pijlers (ecologie en sociaal) tot stand? Wanneer kan de raad deze 2 raadsvoorstellen verwachten? In de startnotitie die de raad heeft vastgesteld is bepaald dat de scope van deze strategie zich beperkt tot een handelingsperspectief op de economische route naar brede welvaart. Raadsvoorstellen met betrekking tot de andere twee pijlers liggen buiten de scope van deze strategie.

2. Wat wordt bedoeld onder een toekomstbestendige economie met meer toegevoegde waarde? Zoals in de Economische Strategie pag. 12 staat beschreven geven we voorrang aan economische activiteiten die bijdragen aan hoge productiviteit, zich goed verhouden tot belangrijke transitie opgaven als digitalisering en verduurzaming én bijdragen aan economische weerbaarheid en wendbaarheid We streven een hoger gemiddeld inkomen na door de groei van het aandeel beter betaalde banen, betekenisvol werk en bestaanszekerheid voor zoveel mogelijk Tilburgers Ook bevorderen we dat meer bedrijven duurzaam, inclusief en digitaal ondernemen Met ons innovatiebeleid stimuleren we ondernemende, innovatieve bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen.

3. Er wordt ingezet op meer betekenisvol werk. Wat wordt daaronder verstaan? Hoe wordt omgegaan met banen die betekenisvol en essentieel zijn zoals in de zorg of onderwijs maar waarbij de gemeente geen zeggenschap heeft over het salaris? Betekenisvol werk kan vele vormen aannemen. Voor mensen gaat het om werk dat in brede zin bijdraagt aan bestaanszekerheid en ontplooiingsmogelijkheden. Voor de bredere economie gaat het in de context van deze strategie in het bijzonder over werk dat bijdraagt aan de economische route naar brede welvaart. Ook in de publieke sector, zoals zorg en onderwijs, erkent de gemeente het belang van deze beroepen en werkt samen met instellingen aan betere leer- en werktrajecten om zo werkdruk te verlichten en duurzame inzetbaarheid te verbeteren.

4. Een goed vestigings-en ondernemersklimaat is een aandachtspunt van het raadsvoorstel. Hoe wordt omgegaan met pijnpunten tussen dat klimaat en ambities van de gemeente op het gebied van duurzaamheid? Denk bijvoorbeeld aan duurzaamheidsregels

die teruggedraaid zijn bij evenementen om het evenementenorganisatoren makkelijker te maken. Wie controleert hierop? Brede welvaart als kompas vraagt om het zoeken naar een juiste balans tussen de economische en de ecologische en sociale pijler. Het toezien op keuzes die samenhangen met deze balans zijn is (voor zover het het mandaat van de gemeente Tilburg aangaat) bij college en raad. 5. De economische strategie staat tot 2050. De wereld verandert snel. In het stuk wordt hier op verschillende manieren aan gerefereerd, zo is “transities versnellen” een kernelement uit de strategie. Ook wordt aangegeven dat “na vaststelling van de strategie […] deze verder uit[gewerkt wordt] in één of meer uitvoeringsagenda’s.” Hoe blijven deze uitvoeringsagenda’s ‘flexibel’ tot 2050? En waar wordt de keuze voor het maken voor één of juist meerdere uitvoeringsagenda’s op gebaseerd? We bewegen in de loop der tijd vanzelfsprekend mee met nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen. De strategie reikt tot 2050, maar de (eerste) uitvoeringsagenda kent een kortere tijdhorizon van drie tot vier jaar. Dit biedt gelegenheid om te monitoren en te evalueren en waar nodig bij te sturen.

6. Het beoogd effect is het welvarender maken van de Tilburgers met behulp van Brede Welvaart en een stevige economie. Echter komen de woorden van het beoogde effect niet terug bij de 3 leidende principes van de strategie m.u.v. het vestigingsklimaat. Hoe verhouden het effect en de leidende principes zich tot elkaar? Op welke manier wordt gewaarborgd dat de beoogd effecten het uitgangspunt blijven? Het beoogde effect is een economie die koerst op de brede welvaart van de inwoners en ondernemers in Tilburg. Integrale inzet op de drie met elkaar samenhangende leidende principes (vestigingsklimaat, transitie, innovatie) is nodig om dat effect te bereiken. 7. Digitalisering is een belangrijk punt dat ingezet wordt m.b.t. de sociale component van Brede Welvaart. Het is nog niet helemaal zeker wat de ecologische impact is van bijvoorbeeld AI. Te denken valt aan CO2 uitstoot, ruimte inname door datacentra etc. Hoe wordt dit risico meegenomen in de Economische Strategie? De in de vraag genoemde ecologische impact speelt op een landelijk c.q. internationaal schaalniveau en valt buiten de scope van deze strategie. In onze strategie beogen we bedrijven te stimuleren tot het adopteren van digitale innovaties en toegepaste digitale technologie.

8. De 3 leidende principes staat ten dienste van Brede Welvaart. Hoe komt dit tot uiting? Hoe wordt omgegaan met economische activiteiten die niet ten dienste staan van de Brede Welvaart? We focussen onze capaciteit en interventies op duurzaam ondernemerschap met meer toegevoegde waarde. We zijn selectief in welke bedrijven we ondersteunen en ruimte geven in geval van ontwikkellocaties waar de gemeente Tilburg regie voert.

9. Om het vestigingsklimaat te verbeteren wordt onder andere ingezet op een (be)leefbare stad. Op welke manier wordt dit gekoppeld aan het woonbeleid? Het college van B&W ging 24 juni 2025 akkoord met de nota Woonbeleid 2025-2030. In deze nota wordt de koppeling gemaakt met (ruimtelijke) economie en het vestigingsklimaat. In de economische strategie wordt de koppeling tussen ruimte en de (be)leefbaarheid van wijken en dorpen nogmaals benoemd. Een van de directe verbindingen tussen wonen en werken is de inzet op het mengen van functies. Dit is binnen diverse gebiedsontwikkelingen, gebiedsperspectieven en -visies aan de orde, onder meer in relatie tot de binnenstad, de Linten, het Kenniskwartier, het Museumkwartier, de Kanaalzone, Stappegoor en Tilburg Noord.

10. Het Planbureau voor de Leefomgeving gaf in 2024 mbt Brede Welvaart het volgende aan: ““Beleid gericht op brede welvaart vraagt om een integrale afweging, omdat niet alles wat van belang wordt geacht goed met elkaar is te verenigen.” In de economische strategie staat dat Brede Welvaart stoelt op 3 pijlers; economische, sociaal en ecologisch. Hoe gaat de gemeente hier vorm aan geven? Hoe wordt ingezet op de combinatie van én economische groei en ecologie? Hoe wordt in het beleid gewaarborgd dat de ecologie (of sociaal) niet verslechterd, maar eigenlijk zelfs verbeterd terwijl de economie groeit? Op de economische route naar brede welvaart is het belangrijk om de economische pijler vitaal te houden en bij te dragen aan de andere twee pijlers. We kiezen daarom voor een integrale inzet op drie met elkaar samenhangende elementen: 1) zorgen dat er een aantrekkelijk vestigings- en ondernemingsklimaat in Tilburg is 2) aanjagen van de transitie van het bedrijfsleven naar een duurzame, digitale en inclusieve economie en 3) missiegedreven innovatie met sociale en ecologische impact. Brede welvaart bepaalt onze richting en koers. In het vervolg stellen wij voor om passende indicatoren te gebruiken die ons gaan helpen om werken aan de genoemde balans tussen de kapitalen meer inzichtelijk te maken.

Dit type indicatoren zijn nog volop in ontwikkeling, dit betreft daarmee per definitie een lerend proces dat ook gekenmerkt wordt door voortschrijdend inzicht, monitoring en aanscherping.

11. Wat betekent “mensgerichte digitale technologie in de kennis-as”? Met mensgerichte digitale technologie doelen we op bedrijven en instellingen die zich bezig houden met toegepaste digitale technologie gekoppeld aan maatschappelijke vraagstukken. Centraal staat de interactie tussen mens en technologie. De ambitie is om de Kennis-as door te ontwikkelen tot brede welvaart motor voor Tilburg, met bedrijvigheid die hoogwaardige werkgelegenheid oplevert en bijdraagt aan een gezonde, inclusieve en duurzame samenleving. (pag. 47 ES)

12. “Brede welvaart gaat namelijk over het zo effectief mogelijk verdelen van schaarse middelen, zowel binnen het economisch domein wanneer het bijvoorbeeld gaat om gelijke kansen op de arbeidsmarkt en bestaanszekerheid, maar ook in verhouding tot de andere

twee kapitalen zodat economische ontwikkeling niet ten koste gaat van ecologische of sociale ontwikkeling.” Wat wordt binnen deze zin bedoeld met effectief? Hoe wordt via het overheidssturen gewaarborgd dat de sociale en ecologische ontwikkelingen niet leiden onder economische ontwikkeling? In deze context bedoelen we met ‘effectief’ dat de inzet van schaarse middelen zo wordt georganiseerd dat ze bijdragen aan brede welvaart als totaalconcept. Dat betekent dat economische ontwikkeling altijd wordt beschouwd in samenhang met sociale en ecologische waarden, waarbij geen van de drie dimensies structureel ten koste mag gaan van de andere. De borging daarvan vindt niet plaats op het niveau van individuele projecten of beleidsmaatregelen, maar gemeentebreed, via gebiedsgerichte afweging en binnen bredere beleidskaders. Daarbij zijn wij voornemens om vanuit Tilburg 2050 een (in ontwikkeling zijnde) set van indicatoren om de ontwikkeling van brede welvaart op economisch, ecologisch en sociaal vlak periodiek te monitoren te benutten. Deze systematiek maakt het mogelijk om over de volle breedte van beleid en gebiedsontwikkeling een evenwichtige koers te houden, vergelijkbaar met de werkwijze binnen het woonbeleid. Deze indicatoren zijn nog volop in ontwikkeling en vragen een lerend proces, monitoring en periodiek actualiseren. 13.

In het stuk wordt aangegeven dat er veel factoren zijn waar de gemeente geen invloed op heeft. Bijvoorbeeld het laten stijgen van het gemiddelde inkomen (wat wel een beoogd effect is). Daarom wordt er ingezet op de groei van beter betaalde banen. Om wat voor soort banen gaat het dan? Hoe blijft de gemeente waarborgen dat er ook nog genoeg menskracht is voor minder goed betaalde banen die wel essentieel zijn zoals bijvoorbeeld ouderenzorg of vuilnisophaaldiensten? Met beter betaalde banen doelen we op functies en sectoren waar een hoger gemiddeld salaris voor betaald wordt en ook betaald kan worden. Dit is overigens een relatief begrip. Iedereen heeft zijn of haar eigen talent en kan dit in meer of mindere mate verder ontwikkelen en ook inzetten. Wij streven ernaar dat mensen het optimale uit zichzelf kunnen halen, wat dit ook moge zijn en daarvoor op een goede en passende manier betaald worden. Beroepen waar u aan refereert, zoals onder meer de ouderenzorg, blijven daarbij onverminderd van groot belang. Voldoende arbeidsbeschikbaarheid en -productiviteit is daarbij een terechte zorg, in het bijzonder vanwege demografische ontwikkelingen. Waarborgen van voldoende menskracht is daarom haast onmogelijk, wel kunnen wij ons maximaal inzetten voor innovatie, gezondheid en welzijn zodanig dat de beschikbare menskracht optimaal kan worden benut.

Dat alles laat onverlet dat Tilburg een gemiddeld laag inkomen kent. Dat komt deels door aanwezigheid van een grote hoeveelheid laagbetaalde banen. Door in te zetten op sectoren en banen waar het beschikbare talent beter betaald wordt, zoals de technologische maakeconomie en de digitale sector, kunnen we het gemiddelde inkomen op de lange termijn enigszins positief beïnvloeden.

14. Waar ligt het mandaat voor het vaststellen van de uitvoeringsagenda?

Het vaststellen van een uitvoeringsagenda is een collegebevoegdheid. Tijdens de informatiebijeenkomst Economische Strategie dd. 25 augustus 2025 heeft de wethouder de volgende toezegging gedaan: “De wethouder geeft aan dat het belangrijk te vinden om de raad in positie te brengen in het kader van de uitvoeringsagenda, die volgt uit de ES. De wethouder zegt toe om de raad via een wensen en bedenkingenprocedure te betrekken.’’

15. In de sessie vroeg de fractie welke maatschappelijke en ecologische organisaties als stakeholder zijn aangesloten bij het ontstaan van deze strategie. Welke ecologische organisaties heeft de gemeente als stakeholder gesproken? Welke zijn actief benaderd? Alle partijen die wij gesproken hebben zijn uitgenodigd om hun inbreng te leveren op de samenhang van de drie kapitalen van Brede Welvaart t.w. ecologie, sociaal en economie. Ten eerste tijdens de brede inzet voor Tilburg 2050 . In het proces Tilburg 2050 hebben bijvoorbeeld de volgende stakeholders, die ook vanuit ecologisch oogpunt adviseren, input geleverd. • • • • • • • •

Natuurmuseum Natuurmonumenten Brabants landschap Brabantwater Waterschap Brabantse delta Waterschap de Dommel Brabantse Milieufederatie Werkgroep Behoud Moerenburg

Vervolgens hebben we ook in verdiepende gesprekken met partnerorganisaties, bedrijven, kennisinstellingen en studenten advies ingewonnen over de economische route naar Brede Welvaart. Daarnaast zijn een groot aantal maatschappelijke partijen, zoals Brabants Landschap, Brabant Advies, Brabant Sport, waterschappen en onze kennisinstellingen onderdeel van de raad van advies Midpoint. Zij adviseren vanuit het bredere perspectief van Brede Welvaart. Overigens zijn ook een groot aantal maatschappelijke instellingen en sociale ondernemingen onderdeel van deze raad van advies. In bijlage 3 van uw raadstukken staat een meer uitgebreide verantwoording van het participatietraject.