Bijlage 20 - TTK MKBA - Ontwikkelbanen-Basisbanen

Toelichting bij de bijgevoegde Excelsheet ‘MKBA Berenschot – Tilburg Ontwikkelbanen-Basisbanen’ DISCLAIMER De bedragen in de MKBA zijn gebaseerd op gemiddelde landelijke eenheden afkomstig uit de MKBAmethodiek van Berenschot. De doorwerking op de BUIG is mede gebaseerd op hoe dit mechanisme nationaal functioneert, specifiek voor grotere steden zoals Tilburg. Hoewel de bedragen en de uiteindelijke uitkomst van de MKBA een realistisch beeld schetsen van de kosten en baten voor Tilburg, is het niet mogelijk om door middel van een eenvoudige optelsom tot een exacte, op de komma nauwkeurige vergelijking te komen met het raadsvoorstel. De geanalyseerde baten en lasten zijn representatief voor een grote stad zoals Tilburg, waarbij ook de inschattingen van de doorwerking op de BUIG (waaronder de prestaties van andere steden op hun participatiebeleid) een bruikbaar kader bieden om te bepalen of een instrument financieel aantrekkelijk is. Dit geldt zowel voor de gemeente als voor de afdeling werk en inkomen, het ontwikkelbedrijf en de betrokken inwoner. Het is van belang te benadrukken dat in deze MKBA de werkpremie niet is meegenomen. Dit betreft een specifiek Tilburgs instrument en kan daardoor niet worden verwerkt in een MKBA die gebaseerd is op landelijke gemiddelden en eenheden, zoals die van Berenschot.

Een Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA) is een instrument om de brede effecten van beleidsvoorstellen, zoals ontwikkelbanen-basisbanen te onderbouwen. In dit geval hebben we gebruik gemaakt van de MKBA-methodiek ontwikkeld door Berenschot, die wordt gehanteerd door Cedris, Divosa, VNG en het Ministerie van SZW. Deze analyse biedt inzicht in zowel directe als indirecte kosten en baten. De MKBA brengt voor een gemeentelijke uitvoeringsdienst, zoals Werk en Inkomen (W&I), de effecten op diverse publieke middelen in kaart. Dit omvat onder andere: •

Directe kosten en baten: zoals bijstandsuitkeringen, uitvoeringskosten, ontwikkelingskosten en begeleidingskosten. • Effecten op het BUIG-budget: en de doorwerking daarvan in gemeentelijke financiën. • Indirecte baten: Deze omvatten zaken die niet direct zichtbaar zijn in het gemeentelijke participatiebudget of de middelen van W&I, zoals: o Verminderde zorgkosten. o Minder aanspraak op maatschappelijke ondersteuning. o Afname van financiële ondersteuning. o Verhoogde veiligheid. o Verbeterde algemene kwaliteit van leven. Daarnaast laat de MKBA zien wat de bredere impact is op de rijksoverheid. Hieruit wordt duidelijk: • •

De toename van inkomsten door loonheffingen en inkomstenbelasting. De afname van uitgaven aan toeslagen, zoals huur- en zorgtoeslagen.

Verder geeft de analyse inzicht in de effecten voor werkgevers en de private baten en lasten die ten goede komen aan de economie. De MKBA maakt zichtbaar wat de impact is wanneer iemand vanuit een volledige bijstandsituatie uitstroomt naar gedeeltelijke of volledige arbeidsparticipatie. Het toont hoe investeringen in ontwikkelbanen en basisbanen niet alleen bijdragen aan gemeentelijke doelen, zoals een inclusieve arbeidsmarkt, maar ook bredere maatschappelijke voordelen opleveren. Het geeft vooral aan dat veel van de baten niet direct ten

goede komen aan de dienst of organisatie die de lasten draagt. Dit is hoe de participatiewet en de financiële structuur van de rijksoverheid en gemeenten momenteel eenmaal zijn ingericht. In de bijgevoegde bijlage ‘MKBA Berenschot – Tilburg Ontwikkelbanen-Basisbanen' zijn meerdere scenario’s terug te zien. Het gaat hier om een parttime arbeidsovereenkomst voor 12 of 18 uur bij de Diamant-groep, op basis van CAO aan de slag, waarbij er altijd sprake is van een component loonkostensubsidie. Voor de ontwikkelbanen-basisbanen zijn we uitgegaan van de gemiddelde waarde zoals het model voorschrijft. Voor de basisvariabelen zoals ‘Uitstroomkans na re-integratie’ en ‘Risico op terugval’ hebben we deze voorzichtiger ingevuld, zodat we onszelf niet per ongeluk rijk rekenen. Dit betekent dat, hoewel iemand vanuit de bijstand aan het werk gaat in een ontwikkelbaan en dit feitelijk kan worden weergegeven als een 100% kans op uitstroom, we er toch voor kiezen om rekening te houden met een percentage uitval en risico op terugval. Ook al hoeft dit technisch niet zo verwerkt te worden, omdat iemand direct bij het aangaan van een ontwikkelbaan een gedeeltelijke of volledige uitstroom heeft vanwege de arbeidsovereenkomst, houden we toch rekening met de mogelijkheid dat iemand de proefperiode niet doorkomt of om moverende redenen afziet van de ontwikkelbaan-basisbaan.

De MKBA geeft naar verwachting dus een minder gunstig scenario weer dan wat we in de praktijk verwachten. Liever iets te voorzichtig dan overmoedig is hierin ons uitgangspunt geweest.