Bijlage 2 SRT-advies 'Beleidsnota Hulp bij het huishouden 2025' 20250925

Sociale Raad Tilburg Spoorlaan 444 5038 CH Tilburg Gemeente Tilburg College van burgemeester en wethouders Tav. wethouder dhr. P. Kok Postbus 90155 5000 LH Tilburg Tilburg, 29 september 2025 Betreft: Advies “Beleidsnota Hulp bij het huishouden 2025” Kenmerk: 25/024

Geachte wethouder Kok, Hierbij ontvangt u van de Sociale Raad Tilburg (SRT) het door u gevraagde advies over de “Beleidsnota Hulp bij huishouden 2025”. Algemeen Deze beleidsnota is het sluitstuk van een langlopend proces en vele gesprekken over hulp bij het huishouden. In april 2024 heeft de SRT hier een ongevraagd advies 1 over uitgebracht. Wij zijn goed op de hoogte gehouden van deze procedure en tijdig geïnformeerd waardoor het mogelijk is om binnen een zeer korte termijn advies uit te brengen. Hulp bij het huishouden Het bieden van zorg waaronder huishoudelijke zorg is een complex vraagstuk en dat zal de komende jaren niet anders zijn. De (financiële) middelen en menskracht worden schaarser. Het is dan ook van groot belang om dit hoog op de agenda te zetten en te zoeken naar een haalbaar, houdbaar en betaalbaar systeem. Als SRT willen wij graag dat de schaarse middelen terecht komen bij de burgers die dit ook echt nodig hebben. Deze intentie vinden wij ook terug in deze beleidsnota. Wij horen en lezen in deze beleidsnota en in de gegeven toelichting dat de gemeente Tilburg zoekt naar mogelijkheden om huishoudelijke hulp haalbaar en betaalbaar te houden en zo toekomstbestendig te maken.

Veronderstelling 2: Mensen vragen altijd om de juiste ondersteuning De SRT stelt hier een vraag bij, namelijk: wiens veronderstelling is dit? Inwoners ervaren een probleem en willen daar een oplossing bij. Binnen de mogelijkheden die zij kennen wat betreft zorg of hulp, zoeken zij een oplossing. Het is de taak van de medewerker van bijvoorbeeld de Toegang Tilburg om als een burger aanklopt met een vraag te onderzoeken wat de precieze vraag is en welke hulp daarbij nodig is. De SRT adviseert om dit anders te formuleren of aan te geven wiens veronderstelling dit is. Signaleringsfunctie Er wordt door de gemeente grote waarde gehecht aan de signaleringsfunctie en dit onderschrijft de SRT van harte. De diversiteit wat betreft signalen en signaleren is groot. Dit kan gaan over een acuut aandachtspunt (bijvoorbeeld als het gaat over gezondheid) maar het kan ook een vraag zijn die thuishoort bij de Toegang Tilburg; het kan een klein iets zijn dat even aandacht vraagt maar het kan ook complex zijn. Dit maakt het lastig om te komen tot één definitie. Wij vragen ons dan ook af of dat het doel moet zijn. Misschien is het passender om te werken met een omschrijving waarin die diversiteit omschreven wordt. Dan kunnen kleine signalen snel opgepakt en afgewerkt worden en kunnen grotere en complexere doorgezet worden naar de juiste persoon of organisatie.

1 SRT-advies “Hulp aan huis”, april 2024

https://socialeraadtilburg.nl/srt-advies-hulp-aan-huis,

De SRT vindt het van belang dat de signaleringsfunctie benoemd en erkend wordt. Wij vinden het ook van belang dat deze klein gehouden wordt waar dat mogelijk is en stevig ingezet wordt waar dat nodig is. Mensen met een chronische beperking In dit advies vragen wij ook weer aandacht voor de groep jongere mensen met een chronische lichamelijke of psychische beperking. De situatie van mensen met bepaalde levenslange beperkingen zal niet veranderen in de zin van beter worden. Zij zullen altijd hulp waaronder huishoudelijke hulp nodig hebben om een zo zelfstandig mogelijk leven te kunnen leiden en deel te kunnen nemen aan de samenleving. Huishoudelijke hulp is dan een voorwaarde voor maatschappelijke participatie. Het is onnodig stressvol en het is een intensief proces om steeds weer opnieuw (huishoudelijke) hulp aan te vragen. De SRT adviseert om bij personen met een chronische beperking waarvan duidelijk is dat er geen verbetering op zal treden, te zorgen voor procedures die hen snel en makkelijk helpt. Zorg daarbij ook voor langdurige indicaties. Gespecialiseerde huishoudelijke hulpen In de beleidsnota wordt voorgesteld om met gespecialiseerde huishoudelijke hulpen te gaan werken. De inzet om ander gedrag aan te leren en te trainen kan inderdaad zorgen voor meer zelfstandigheid, meer eigen regie en meer welzijn. De focus ligt daarbij op wat iemand wel kan.

De SRT ziet hier dan ook kansen liggen en ondersteunt het belang om met mensen samen te bekijken wat eventueel nog wel mogelijk is. Dit biedt ook kansen voor medewerksters huishoudelijk hulp die zich graag binnen hun werk verder willen ontwikkelen en zo naar een betere positie op de arbeidsmarkt doorgroeien met meer (financiële) zekerheid. Om dit goed vorm te kunnen geven en te komen tot een stevige constructie, zijn er wel een aantal voorwaarden voor de SRT. • Het vraagt om een goede en gedegen opleiding. • Her- en bijscholing zijn van belang. • Een vast aanspreekpunt zodat bij twijfel of vragen overlegd kan worden met fysio/ergotherapeut en deze zo nodig mee kan kijken. • Met name bij ouderen kan hun situatie snel veranderen. Alertheid hierop van de huishoudelijke hulp is van belang zodat verwachtingen van wat iemand zelf kan doen en de daarbij passende hulp snel aangepast kunnen worden. Gebiedsgericht werken Het gebiedsgericht werken, waaronder het ontwikkelen van stevige lokale teams, biedt kansen om meer continuïteit in (huishoudelijke) zorg te waarborgen en de signaleringsfunctie gedeeltelijk daarin op te pakken. Het ingebed zijn van organisaties die huishoudelijke hulp en zorg bieden binnen een wijkteam leidt tot kennis van de directe woon- en leefomgeving van mensen en tot korte lijntjes naar formele en informele organisaties.

De SRT adviseert dit mee te nemen bij het gebiedsgericht werken en bij het ontwikkelen van stevige lokale teams. Hoe kunnen organisaties die huishoudelijke hulp bieden aanhaken en meer ingebed worden in de wijken en in het wijkgericht werken? Wij adviseren tevens om dit ook bij de aanbesteding huishoudelijke hulp uitdrukkelijk als aandachtspunt mee te nemen. Continuïteit van huishoudelijke hulp en zorg Op dit moment is er één organisatie in de regio (Actief Zorg) die een contract heeft zowel met de gemeente Tilburg als met het Zorgkantoor. Daardoor kan er continuïteit in zorg geboden worden als inwoners van Wmo naar Wlz overgaan. De ervaring leert dat oudere mensen vaak lang wachten met aanvragen van hulp en daardoor soms heel snel Wlz-zorg nodig hebben. Een zorgorganisatie die ook gecontracteerd is door het zorgkantoor kan dan snel handelen en voorkomt zo dat inwoners op wachtlijsten komen en tijdelijk zonder hulp zitten. Alleen de financiering moet omgezet worden maar de

2

hulp kan geboden blijven worden door dezelfde persoon. Continuïteit dus in huishoudelijke hulp en zorg wat zowel voor de inwoner als voor de medewerkster prettig en waardevol is. Wij missen aandacht voor deze vorm van continuïteit in de beleidsnota. Tilburg: zorgen voor en met elkaar De inzet die uit deze beleidsnota spreekt, namelijk dat mensen naar elkaar omkijken en samen voor elkaar zorgen, willen we graag als een brede beweging binnen Tilburg zien. Dus niet beperkt tot het helpen van oudere mensen maar een vanzelfsprekende houding van op elkaar letten en zorgzaam zijn. Dit sluit natuurlijk aan bij andere levensterreinen van mensen en ook bij andere afdelingen binnen de gemeente. Het gebiedsgericht werken biedt hiervoor mooie kansen, evenals de stevige lokale teams en het programma Tilburg 2050. Voor de SRT is daarbij uiteraard van belang dat inwoners zelf hier een grote rol in hebben en mee denken en meebeslissen over wat nodig is en hoe het vormgegeven wordt. Diamant De voorgestelde verkenning van inbesteden bij de Diamantgroep beoordelen wij als zinvol. Het is nuttig om te onderzoeken welke mogelijkheden dit biedt.

Daarbij vragen wij expliciet aandacht voor wat dit betekent voor: • burgers: het belang van continuïteit van zorg en van een vaste huishoudelijke hulp • werkneemsters: het belang van continuïteit van werk voor hen • werkneemsters en hun arbeidsmarktpositie • zorggeld dat zoveel mogelijk besteed wordt aan zorg Er wordt nog niets gezegd over de concrete invulling ervan. Het is nog vroeg om daar invulling aan te geven maar daar horen we te zijner tijd graag meer over. Concretisering plannen De pilot “versterken veerkracht”, het invullen van de signaleringsfunctie en het inbesteden bij de Diamantgroep moeten nog concreet ingevuld worden. Daar zijn wij uiteraard zeer benieuwd naar en we worden daar dan ook graag tijdig over geïnformeerd. Berichtgeving over Actief Zorg Recente berichten melden dat de gemeente Tilburg Actief Zorg uitsluit van de nieuwe aanbesteding. De SRT wil de onrust onder inwoners en onder medewerksters huishoudelijke hulp onder uw aandacht brengen. Binnen zeer korte tijd is er voor beide groepen weer heel veel onduidelijkheid en onzekerheid. De SRT maakt zich ook zorgen over de gevolgen van deze uitsluiting.

Hoe gaat de gemeente Tilburg ervoor zorgen dat de grote groep inwoners die nu huishoudelijke hulp van Actief Zorg krijgt, ook na het stoppen van deze organisatie de toegekende hulp ontvangt? Hoe zorgt de gemeente ervoor dat deze personen niet op de wachtlijsten terecht komen? Actief Zorg is de enige organisatie die zowel Wmo-zorg als Wlz-zorg biedt. Het besluit om hen uit te sluiten vindt de SRT niet logisch gezien de intenties die de gemeente in de “Beleidsnota Hulp bij het huishouden 2025” formuleert. Het sluit ook niet aan bij de doelstelling om integraal en vanuit de vraag van burgers te werken. De SRT adviseert om deze doelstellingen zwaar te laten wegen in de besluitvorming. Tot slot Mocht u nog vragen hebben of hierover verder met ons in gesprek willen gaan, dan horen wij dat uiteraard graag. Met vriendelijke groet,

Marjo Frenk Voorzitter Sociale Raad Tilburg

3