Bijlage 2. Reactie van de Stichting Tilburgse Markten op het rapport Boter bij de Vis (2)
Tekst van het document
Voorlopige Reactie STM op Concept Rapport “Boter bij de Vis – Evaluatie Organisatie Tilburgse Markten” Inleiding: Het lezen van het Concept Rapport laat een ongemakkelijk en op onderdelen onevenwichtig beeld achter bij STM. Daarmee wordt niet gedoeld op mogelijke verbeteringen op het gebied van governance, transparantie en organisatieontwikkeling. Daarvoor heeft STM namelijk in 2025 en 2026 al concrete stappen gezet richting een vernieuwde governance-structuur, verbrede inspraak en een scherpere scheiding tussen bestuur en uitvoering. Dit Concept Rapport voelt op onderdelen aan als bijltjesdag, als een afrekening, voor een bestuur dat zich jarenlang onbezoldigd heeft ingezet voor de Tilburgse markten, vaak onder moeilijke omstandigheden, met beperkte middelen en in een steeds ingewikkelder bestuurlijk en maatschappelijk speelveld. STM heeft de afgelopen bijna 10 jaar geopereerd in een buitengewoon complex speelveld, waarin zij de belangen van marktondernemers, het algemeen belang van toekomstbestendige markten én de financiële continuïteit van de organisatie (Stichting) heeft bewaakt.
Dit alles binnen de kaders van een bruikleenovereenkomst, waarbij de gemeente Tilburg feitelijk regiehouder was en zeer bepalend was, maar waarbij in de praktijk er sprake was van beperkte structurele samenwerking, wisselende prioriteiten en een voortdurend verloop van contactpersonen, projectleiders en betrokken ambtenaren. Hierdoor ontbraken continuïteit, consistente dossiervorming en duurzame kennisopbouw, met als gevolg dat afspraken stelselmatig opnieuw moesten worden besproken of verschillend werden geïnterpreteerd. Tegelijkertijd heeft STM juist markten moeten organiseren én georganiseerd gehouden op locaties die gedurende jaren onderwerp waren van herontwikkeling, herinrichting en toenemende ruimtelijke druk. Dit bracht voortdurend onzekerheid, spanning en extra organisatorische belasting met zich mee. De gevolgen hiervan worden in het Concept Rapport onvoldoende meegewogen en niet naar waarde ingeschat. Dat daardoor “spanningen” zijn ontstaan, is in die context niet verrassend. STM is immers de partij geweest die dagelijks uitvoerend verantwoordelijkheid droeg en daarmee onvermijdelijk het middelpunt werd van onvrede vanuit verschillende richtingen. Daarbij komt dat STM niet alleen een dienstverlenende organisatie is, maar ook verantwoordelijk is voor toezicht, handhaving en het toepassen van regels en afspraken.
Die combinatie maakt het in de praktijk lastig om het in alle gevallen “goed” te doen in de ogen van marktondernemers. Daarbij moet worden onderkend dat een deel van de marktondernemers, juist vanwege hun zelfstandige ondernemerschap en directe belangen, niet altijd de eenvoudigste groep vormt. Dit komt niet terug in het Concept Rapport en dit geldt ook voor het kennelijk (als er uit moet worden gegaan van het Concept Rapport) voor de ondernemers, waarvan ook een actieve verantwoordelijkheid mag worden verwacht. Het is onvoldoende om uitsluitend te constateren dat informatie of duidelijkheid ontbreekt, wanneer in de praktijk blijkt dat verstrekte informatie, overeenkomsten, reglementen en procedures vaak beperkt worden geraadpleegd of
onvoldoende bekend zijn. Hierin is geen aandacht aan besteed in het Concept Rapport. Hier wreekt zich ook dat er niet of nauwelijk hoor en wederhoor heeft plaatsgevonden. STM distantieert met klem zich van suggestieve passages en kwalificaties die onvoldoende feitelijk zijn onderbouwd, met name zaken die de integriteit van bestuurders en medewerkers raakt. Kritische evaluatie is noodzakelijk en waardevol, maar vraagt ook om zorgvuldigheid, evenwicht en hoor en wederhoor. Juist dat evenwicht ontbreekt in het Concept Rapport. Daarbij wordt onvoldoende stilgestaan bij de persoonlijke impact die dergelijke suggestieve beschuldigingen hebben op individuele bestuurders, temeer omdat het Concept Rapport openbaar zal worden gemaakt. Het betreft bestuurders die zich jarenlang onbezoldigd hebben ingezet voor de Tilburgse markten en die naast hun bestuursfunctie ook ondernemer zijn. Openbare en onvoldoende onderbouwde kwalificaties kunnen daarmee niet alleen bestuurlijke, maar ook persoonlijke en zakelijke gevolgen hebben. STM zou het zeer onverstandig vinden indien het huidige Concept Rapport openbaar wordt gemaakt en zij verzet zich hier uitdrukkelijk tegen. Zoals gezegd, heeft de STM in 2025 en 2026 concrete stappen gezet richting een vernieuwde governance-structuur, verbrede inspraak en een scherpere scheiding tussen bestuur en uitvoering.
Dit is bekend bij uw gemeente maar ook bij Stad&Co. Het is daarom moeilijk te begrijpen dat deze ontwikkelingen niet zijn opgenomen in het Concept Rapport, terwijl zwaar aangezette kwalificaties en niet-objectief verifieerbare signalen wel nadrukkelijk een plaats hebben gekregen. Dat is zeer onzorgvuldig. Daarnaast heeft STM vragen bij de gevolgde werkwijze binnen de begeleidingscommissie. Het Concept Rapport is eind maart 2026 gedeeld met uitsluitend vertegenwoordigers van de gemeente Tilburg, die in een eerder stadium gelegenheid hebben gekregen feedback te geven, terwijl STM deze mogelijkheid niet heeft gekregen. STM heeft hierover navraag gedaan bij de projectleider en Stad&Co en daarbij vernomen dat de feedback van de gemeente niet in het Concept Rapport zou zijn verwerkt. Juist vanwege het belang van transparantie, inspraak en zorgvuldige besluitvorming acht STM het van belang dat inzichtelijk wordt gemaakt welke versie van het Concept Rapport eerder met vertegenwoordigers van de gemeente is gedeeld, welke feedback daarop is gegeven en op welke wijze deze is betrokken in het verdere proces. STM stelt daarom voor dit onderwerp gezamenlijk met Stad&Co en de voltallige begeleidingscommissie te bespreken. STM heeft daarnaast vragen over de gang van zaken rondom de inzage in het Concept Rapport en de reactietermijn.
Aan STM is door zowel de projectleider van de gemeente Tilburg als door Stad&Co toegezegd dat het Concept Rapport in de tweede helft van april 2026 beschikbaar zou worden gesteld en dat STM vervolgens gedurende tien dagen de gelegenheid zou krijgen om het rapport te bestuderen en feitelijke onjuistheden te beoordelen. Ook wordt vermeld dat het de bedoeling is het rapport en raadsvoorstel in de raadsvergadering van 6 juli 2026 te behandelen. Uiteindelijk heeft STM het Concept Rapport pas op maandag 4 mei 2026 om 18:49 uur ontvangen. Vervolgens is op vrijdag 8 mei 2026 medegedeeld dat de reactietermijn werd
teruggebracht van tien naar vijf dagen, inclusief de nationale feestdag op 5 mei, met als deadline 12 mei 2026 om 13:00 uur. Tevens werd aangekondigd dat het Concept Rapport en het raadsvoorstel reeds op 19 mei 2026 in het college van B&W zouden worden behandeld, waarna de stukken normaliter openbaar zouden worden gemaakt. STM vraagt zich af waarom het rapport pas op 4 mei 2026 aan het begin van de avond is verzonden en waarom de reactietermijn vervolgens is ingekort. Hierna volgt een eerste voorlopige reactie op het Concept Rapport. De paginanummering van het PDF-document aangehouden en niet de paginanummering uit de inhoudsopgave, zodat verwijzingen eenvoudig terug te vinden zijn. Dit is dus slechts een eerste reactie. STM behoudt zich alle rechten voor om later nieuwe standpunten ten aanzien van het Concept Rapport in te nemen dan wel haar voorlopige standpunten aan te vullen. Hieronder zult u enkele keren zien dat er wordt aangegeven dat er “kanttekeningen” worden geplaatst bij onderdelen van het Concept Rapport. STM heeft simpelweg te weinig tijd gekregen om goed te kunnen reageren op het Concept Rapport. Pagina 1: Titelblad Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 2: Aanleiding en doel van de evaluatie STM heeft in 2023 het voorstel gedaan aan de gemeente om gezamenlijk een Agenda Markten op te stellen, vergelijkbaar met eerdere trajecten voor De Linten en de Binnenstad.
Destijds speelden diverse vraagstukken, waaronder de invoering van de zero-emissiezone, de herontwikkeling/herinrichting van vier van de zes marktterreinen en de wens de samenwerking tussen gemeente Tilburg en STM te verbeteren. Deze onderwerpen zijn uitvoerig besproken met betrokken partijen en hebben uiteindelijk geleid tot de opdracht die aan Stad&Co is verstrekt: “Toekomstvisie Tilburgse Markten”, waarvan de evaluatie van de marktorganisatie onderdeel uitmaakt. De aanleiding voor dit traject is daarmee breder dan in het Concept Rapport wordt omschreven en gesuggereerd als uitsluitend een moeizame relatie tussen gemeente en STM en signalen vanuit marktondernemers. Wat oorspronkelijk bedoeld was als een traject gericht op samenwerking en gezamenlijke ontwikkeling, krijgt in het rapport een overwegend negatieve duiding. Dat sprake is van een moeizame relatie wordt erkend, maar dit was niet de oorspronkelijke aanleiding van het traject en daar werd juist in goed overleg met de betrokken ambtenaren aan gewerkt. Pagina 2: Kernbevinding: de uitvoering houdt stand, de governance schiet tekort Voorlopig geen opmerkingen.
Pagina 3: Regievoering op het contract is onvoldoende ontwikkeld. Wat hierin ontbreekt, is het grote verloop van contactpersonen en projectleiders binnen de gemeente Tilburg. Dit is mede een belangrijke oorzaak geweest van het ontbreken van structurele evaluaties en van beperkte dossiervorming, waardoor interpretatieverschillen over gemaakte afspraken zijn ontstaan. Pagina 3: Ook binnen de STM zijn serieuze governance kwetsbaarheden zichtbaar Door het gebruik van het woord “ook” ontstaat de indruk dat de problematiek in gelijke mate op zowel de gemeente Tilburg als de STM van toepassing is. Daarbij wordt ten aanzien van de gemeente gesproken over “onvoldoende ontwikkelde regievoering”, terwijl bij STM wordt gesproken over “serieuze governanceproblemen”. Deze formulering is niet evenwichtig en werkt beeldvormend. De behoefte aan meer transparantie, structurele inspraak, duidelijkere procedures en een beter systeem van benoeming, herbenoeming en verantwoording wordt door STM herkend. Ook STM heeft vastgesteld dat de rol van de Vergadering van Deelnemers bij kandidaatstelling onvoldoende functioneert.
Deze signalen zijn gedurende 2025 en begin 2026 reeds door STM uitgewerkt in onder meer: • herziening van de statuten; • herziening van het klachtenreglement; • openstelling van bestuursfuncties voor niet-marktondernemers; • instelling van een marktcommissie; • instelling van een bestuurscommissie die advies uitbrengt over samenstelling en screening van kandidaat-bestuurders; • invoering van een nieuwe governance met scheiding tussen uitvoering en beleid/strategie. Tijdens de Vergadering van Deelnemers van november 2025 zijn de marktondernemers conform de statuten geraadpleegd en hebben zij over de wijzigingsvoorstellen gestemd. Alle voorstellen zijn unaniem dan wel met ruime meerderheid aangenomen (92-100%). Deze uitkomsten zijn gedeeld met zowel de gemeente Tilburg als Stad&Co en worden ter informatie bijgevoegd. Waarom is er gekozen voor deze negatieve benadering en waar is deze nu op gebaseerd? Waarom is deze vernieuwde governance niet opgenomen in het Concept Rapport? STM distantieert zich daarnaast van de genoemde signalen over partijdigheid, schijn van belangenverstrengeling, voorkeursbehandeling en intimidatie. De formulering hiervan acht STM onzorgvuldig. Indien dergelijke signalen niet objectief verifieerbaar zijn, had uiterste terughoudendheid in formulering voor de hand gelegen. Indien de signalen dermate ernstig
worden geacht dat opname noodzakelijk is, had nader onderzoek passend geweest. STM vraagt zich af waar dit op is gebaseerd? Waar dit uit volgt en waar de bewijzen zijn? STM heeft sterk het idee dat het hier slechts aannames zijn. De huidige formulering heeft potentieel verstrekkende gevolgen voor personen die zich jarenlang onbezoldigd hebben ingezet voor STM, de Tilburgse Markten en de marktondernemers. Openbare publicatie van dergelijke passages kan bovendien directe gevolgen hebben voor bestuurders van STM die tevens ondernemer zijn. Hier wordt totaal geen rekening gehouden. Daarnaast heeft ook STM tijdens gesprekken met Stad&Co aangegeven dat juist de bestuurders van STM te maken hebben gehad met bedreigingen, waaronder doodsbedreigingen. In de huidige formulering ontstaat ten onrechte de indruk dat deze signalen uitsluitend vanuit marktondernemers afkomstig zouden zijn. Het geeft dus geen evenwichtig beeld. Pagina 3: De markten functioneren in een veel complexer speelveld dan in 2016 Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 3: Vier scenario’s onderzocht Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 4: Advies: kies voor doorontwikkeling van de verzelfstandiging STM zou graag zien dat ook scenario 2 nader onderzocht wordt. Hoewel het niet aan STM is om een formeel advies uit te brengen, is dit scenario eerder besproken tussen STM en gemeente Tilburg.
Een mogelijk voordeel daarvan is dat de gemeente meer eigenaarschap krijgt en daardoor ook meer betrokkenheid. Scenario 0 is ten aanzien van de STM-organisatie feitelijk achterhaald door de statutenwijzigingen en de nieuwe governance. Dit had in het Concept Rapport opgenomen moeten worden. Pagina 4: Randvoorwaarden voor een geloofwaardige volgende stap STM heeft reeds in 2025 voorbereidingen getroffen om aan deze randvoorwaarden te voldoen. Dit dient in het Concept Rapport te worden opgenomen. Vanuit STM is reeds uitvoering gegeven aan de gevraagde doorontwikkeling. Het ontbreken van deze informatie doet onvoldoende recht aan de inspanningen van bestuur en organisatie en geeft geen goed beeld en zorgt er dus voor dat het Concept Rapport niet volledig is. Pagina 5: Inhoudsopgave Voorlopig geen opmerkingen
Pagina 6: Fotopagina Algemene vraag met betrekking tot de fotografie: is het wenselijk om afbeeldingen op te nemen van ondernemingen van vier van de vijf bestuursleden? Pagina 7: Aanleiding Zie eerdere opmerkingen bij pagina 2: aanleiding en doel van de evaluatie Pagina 7: Doel Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 7: Tijdlijn traject Bij punt 2 ontbreekt STM. Pagina 8: Documentanalyse en contextverkenning Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 9: Bestuurlijke en ambtelijke reflectie Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 9: Verdiepende evaluatie met het bestuur van STM Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 9: Perspectief van marktondernemers en omgeving STM acht het zorgelijk dat personen aan de MarktTafel hebben kunnen deelnemen die geen deelnemer zijn van STM. STM heeft aangeboden een deelnemerslijst te verstrekken; van dit aanbod is geen gebruik gemaakt. Van ten minste één persoon is bekend dat deze heeft deelgenomen aan de MarktTafel zonder geregistreerd deelnemer van STM te zijn. Daarnaast heeft STM van meerdere marktondernemers vernomen dat deze persoon een prominente rol in de bijeenkomst heeft gehad. Navraag bij Stad&Co bevestigde dat deze persoon niet op de deelnemerslijst voorkwam, hetgeen erop wijst dat mogelijk onder een andere naam is deelgenomen.
Daarnaast ontbreekt dat op advies van Stad&Co de marktondernemers die tevens bestuurder zijn, hebben afgezien van deelname aan deze MarktTafel, terwijl zij naast bestuurder ook marktondernemer zijn. Eveneens ontbreekt dat na beraad – nadat bestuurders hun functie wilden neerleggen – een afzonderlijke bijeenkomst met deze marktondernemers en Stad&Co is toegezegd. Pagina 10: Analyse en integraal advies
STM constateert een verschil tussen het Concept Rapport en de toelichting tijdens de bijeenkomst van 3 maart 2026. Tijdens deze bijeenkomst werd een aanzienlijk positiever beeld geschetst dan in het Concept Rapport naar voren komt. Wat is hier de reden van? Pagina 11: Het veranderende speelveld van weekmarkten Dit hoofdstuk heeft niet direct betrekking op de evaluatie zelf en schetst vooral een algemeen beeld. STM merkt daarbij op dat Tilburg en de Tilburgse Markten een eigen dynamiek kennen die niet zonder meer vergelijkbaar is met andere steden en gemeenten. Hier wordt onvoldoende aandacht aan besteed in het Concept Rapport. Pagina 11: Veranderende juridische kaders Voorlopig geen opmerkingen. STM zal hierover extern advies inwinnen. Pagina 12: Voordelen regelgeving schaarse vergunning STM onderschrijft deze voordelen en stelt voor om binnen de STM eveneens kenbare en objectieve criteria te hanteren. STM staat hier positief tegenover, mede omdat in de periode van gemeentelijk beheer de vergunningverlening niet in alle gevallen als transparant en consistent werd ervaren. Pagina 12: Van winkelgebied naar multifunctionele binnenstad Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 12: Duurzaamheid, bereikbaarheid en ruimtelijke ontwikkeling Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 13: Zero-emissiezone voor stadslogistiek Voorlopig geen opmerkingen, wel kanttekeningen.
Pagina 13: Druk op continuïteit van weekmarkten STM heeft tijdens gesprekken aangegeven dat er juist sprake is van belangstelling van nieuwe toetreders. Pagina 13/14: Nieuw consumentengedrag vraagt om differentiatie Dit beeld geldt voornamelijk voor consumenten die zich dit financieel kunnen permitteren. De ervaring in Tilburg is dat prijsstelling – met name op wijkmarkten – nog steeds een belangrijke reden is voor bezoekers om de markt te bezoeken. Pagina 14: Technologische ontwikkelingen Voorlopig geen opmerkingen, wel kanttekeningen.
Pagina 14: Trends vragen om een wendbare organisatie Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 14: Verzelfstandiging als organisatiemodel Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 15: Verzelfstandiging in de praktijk, voorbeelden uit het land Voorlopig geen opmerkingen, wel kanttekeningen. Pagina 15/16: Verzelfstandiging in de praktijk, voorbeelden uit het land Voorlopig geen opmerkingen, wel kanttekeningen. Pagina 16: Evaluatie 2017 verzelfstandiging in Tilburg Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 16: Conclusie benchmark verzelfstandiging Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 17: Foto Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 18: Oorspronkelijke, uitgangspunten en verwachting Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 18: Oorspronkelijke aanleiding: ruimte voor ondernemerschap en kostenreductie Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 18/19: Draagvlak en verwachtingen bij marktondernemers Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 19/20: Realisatie en afwijking van de oorspronkelijke doelen STM heeft bezwaren tegen de redenering in alinea 2. Wanneer signalen moeilijk te verifiëren zijn, dan had er navraag of verder onderzoek gedaan moeten worden. Dit is een onvoldoende onderbouwing van zeer serieuze beschuldigingen en zijn suggestief en tendentieus. Alinea 3 is feitelijk onjuist. Sinds 2016 hebben meerdere bestuurswisselingen plaatsgevonden.
Hiervoor bestaat documentatie omtrent aftreden, kandidaatstelling, benoeming en herbenoeming. STM heeft dit punt reeds meerdere malen aangekaart. Het huidige beeld in het Concept Rapport is daardoor onjuist en dient te worden gecorrigeerd. STM heeft dit diverse malen aangegeven aan Stad&Co, maar hier is niets mee gedaan.
In alinea 4 dient de Heyhoef te worden toegevoegd aan de stabiele markten. Deze markt is sinds 2017 volledig bezet en uitbreiding is reeds in 2018 aangevraagd. Deze aanvraag is nog altijd in behandeling. Pagina 20: Van marktonderneming naar contactuele afspraken Tekstvoorstel: “individuele contracten tussen STM en marktondernemingen” in plaats van marktondernemers. Het is correct dat het marktreglement niet gewijzigd is. De huidige versie dateert van december 2015 en is in samenspraak met de gemeente opgesteld. Nimmer is aangegeven door de gemeente dat dit aangepast zou moeten worden. Pagina 20/21: Bruikleenovereenkomst: rol & taakverdeling Een belangrijk onderdeel dat ontbreekt, is dat in de bruikleenovereenkomst afspraken zijn gemaakt over het verplaatsen van de zaterdagmarkt. Daarin is expliciet vastgelegd dat verplaatsing uitsluitend plaatsvindt ten behoeve van de Tilburgse Kermis. De gemeente heeft zonder voorafgaand overleg vijf extra evenementdagen toegevoegd en daarmee in strijd gehandeld met de gemaakte afspraken. Dit brengt STM in een lastige positie ten aanzien van de overeenkomsten met marktondernemers. Hoewel STM in beginsel bereid is mee te denken over oplossingen en begrijpt dat het Stadsforum ook voor andere stedelijke functies wordt ingezet, ontbreekt een geschikte alternatieve locatie.
Hierdoor ontstaat spanning tussen verplichtingen richting marktondernemers enerzijds en medewerking aan gemeentelijke verzoeken anderzijds. Deze spanning en problemen worden vergroot doordat er door de gemeente niet dan wel niet tijdig hierover wordt gecommuniceerd. Pagina 21: De bruikleenovereenkomst: spanning tussen zeggenschap en verantwoordelijkheid. Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 21:/22 De bruikleenovereenkomst: formele afspraken De conclusie dat het bestuur niet non-discriminatoir zou handelen betreft een ernstige kwalificatie waarvan STM zich nadrukkelijk distantieert. Het is een onjuiste aanname. Indien hiervan daadwerkelijk sprake zou zijn, ligt het voor de hand dat dit eerder expliciet met STM zou zijn besproken. Zonder feitelijke onderbouwing dient deze passage te worden verwijderd. De constatering dat registratie en schriftelijke vastlegging van klachten zouden ontbreken, roept de vraag op op basis van welke informatie deze conclusie is getrokken.
Pagina 22: Aanvullende afspraken Hier ontbreken de voorwaarden die de wethouder tijdens dit overleg heeft gesteld voor verlenging van de bruikleenovereenkomst na 31 december 2026, waaronder een bestuur op afstand en een klachtenregeling. Pagina 22/23: Marktreglement en statuten STM beschikt niet over de onderliggende data en kan de inhoud daarom beperkt beoordelen. Wel merkt STM op dat de presentatie van percentages ruimte laat voor verschillende interpretaties. Ook deze nuance ontbreekt. Alinea 5, pagina 23. Vergunningen vervangen door standplaatsen. Het ligt voor de hand dat hierover onvrede kan ontstaan, aangezien marktondernemers bij deze onderwerpen een direct belang hebben. Daarbij merkt STM op dat de uitvoeringspraktijk niet wezenlijk afwijkt van die op andere markten. STM zal dit onderwerp meenemen in het overleg met de Marktcommissie, zodat hierover nadere duidelijkheid kan worden gegeven. Alinea 6, pagina 23: deze aanname is feitelijk onjuist. Zie tevens opmerkingen bij pagina 19/20 Realisatie en afwijking oorspronkelijke doelen. Daarnaast zijn hiervoor reeds wijzigingsvoorstellen aangenomen door de Vergadering van Deelnemers in november 2025. Pagina 24: Operationele organisatiekracht STM onderkent dat hier verbetering noodzakelijk kunnen zijn en zal inzetten op een betere organisatie van de communicatie en terugkoppeling tussen marktmeesters, kantoor en bestuur.
Hier wordt opnieuw verwezen naar signalen die niet objectief verifieerbaar zijn. Door herhaling ontstaat het risico dat deze door de lezer als feitelijk worden geïnterpreteerd. STM verzoekt daarom deze passages opnieuw te beoordelen of te schrappen. Pagina 25: Afhankelijkheid van de openbare ruimte Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 25: Geringe vernieuwing, promotie en strategische doorontwikkeling Het is een terechte constatering dat de STM zich de afgelopen jaren voornamelijk heeft gericht op beheer en uitvoering. Dat alleen al is een enorme opgave voor een kleine organisatie. Daarbij is het wel van belang onderscheid te maken tussen drie verschillende periodes. Met name na de verzelfstandiging heeft de STM veel oud zeer moeten oplossen, een streng debiteurbeheer moeten voeren en werkkaders moeten creëren op de markten. Men deed
voorheen waar men zin had wat tot spanningen heeft geleid. Met de uitbreiding en versterking van het marktteam is hierin geleidelijk meer stabiliteit ontstaan. Daarnaast heeft de coronaperiode in 2020 en 2021 een grote impact gehad op de organisatie, financieel, organisatorisch en persoonlijk. De organisatie heeft tropenjaren gedraaid om te kunnen blijven voldoen aan de verwachtingen vanuit zowel de gemeente als de marktondernemers. Maar ook het optreden richting bezoekers in het kader van handhaving vormde een zware opgave. Sinds 2022 is de weg naar boven ingezet en heeft het marktteam meer tijd en ruimte gekregen om aan promotie en vernieuwing te doen. Pagina 25: Verschillen tussen markten Verzoek om ook de bezettingsgraad van de Heyhoef op te nemen. Hoewel kleiner van omvang, betreft dit een vitale en volledig bezette markt. Uitbreiding is binnen de huidige meters niet meer mogelijk. Pagina 26: Behoefte aan onafhankelijke tegenkracht Deze hele pagina sluit niet meer aan bij de actueel situatie. [Zie opmerkingen pagina 3: Ook binnen de STM zijn serieuze governance kwetsbaarheden zichtbaar]. Zowel de gemeente als de marktondernemers zijn hierover geraadpleegd en zouden dus op de hoogte moeten zijn van de nieuwe governance. Hier wordt opnieuw nadruk gelegd op een ervaren angstcultuur. STM herkent dit niet.
STM merkt op dat dit onderwerp terughoudend en zorgvuldig geformuleerd dient te worden en indien niet verifieerbaar, zal dit moeten verwijderd worden. In alinea 6 wordt onvoldoende recht gedaan aan de ernst van de situatie waarmee bestuurders zijn geconfronteerd. Bestuurders hebben hun functie neergelegd of zich teruggetrokken vanwege de druk waarmee zij te maken kregen, waaronder bedreigingen en ongewenste benadering in de privésfeer. Juist daarom is gekozen voor verdere scheiding tussen bestuur en uitvoering. Pagina 27: Behoefte aan vaste bestuurstermijn Sinds de verzelfstandiging hebben wel degelijk bestuurswisselingen plaatsgevonden. Het huidige Concept Rapport schetst op dit punt een onjuist beeld. Dit moet gecorrigeerd worden. Deze informatie is beschikbaar en besproken. Dit suggereert dat de STM niet conform de statuten zou handelen en dat is onacceptabel.
Alinea 3: Toevoegen dat de motie tijdens de behandeling in de gemeenteraad is ingediend en niet binnen de STM is ontstaan. Alinea 5: Dit is feitelijk onjuist. Er is nooit sprake geweest van bestuursverkiezingen. Open vacatures worden bekendgemaakt, waarna de Vergadering van Deelnemers een voordracht kan doen. Het bestuur beslist uiteindelijk over benoeming. In al die jaren heeft het bestuur slechts één kandidaat afgewezen. Deze kandidaat was niet geschikt. Dat is ter vrije beoordeling van het bestuur. Daarbij speelde mee dat deze kandidaat niet financieel onafhankelijk was en slecht van betalen, hetgeen je als bestuurder kwetsbaar kan maken. Omdat de Vergadering van Deelnemers tot op heden geen enkele voordracht heeft gedaan, bestaat voor kandidaten de mogelijkheid zichzelf aan te melden en uitgenodigd te worden voor een gesprek. Kanttekening: het is lastig – en niet alleen voor STM – om bestuurders te vinden. Dat moet in deze analyse meegenomen worden. Praten vanaf de kantlijn is altijd makkelijk. De Vergadering van Deelnemers heeft in november 2025 ingestemd met wijzigingsvoorstellen die voorzien in vrijwel alle genoemde aandachtspunten. Het is daarom onduidelijk waarom deze voorstellen nergens in het Concept Rapport zijn verwerkt en nog leven bij een aantal marktondernemers.
Pagina 28: Behoeft aan structurele inspraak Vanaf het moment van verzelfstandiging heeft het verenigingsgevoel geleefd bij de marktondernemers. Waarschijnlijk is dit al ontstaan in het voortraject van de verzelfstandiging. Uiteindelijk is voor een stichtingsmodel gekozen, met een beperkte statutaire rol voor de deelnemers aan de stichting. Bestuurders dragen bestuursverantwoordelijkheid, marktondernemers niet. Besluitvorming is dan altijd een twistpunt, zeker als het gaat om het algemeen belang van de STM ten opzichte van het mogelijke persoonlijke belang van de deelnemer. Het is dus de vraag of invloed op besluitvorming wenselijk is. Het instellen van een marktcommissie is reeds besproken en vastgesteld tijdens de Vergadering van Deelnemers van november 2025 en deze commissie is ingesteld. Pagina 29: Beperkt contactmanagement en versnipperdheid STM herkent de geschetste situatie. Daarbij merkt STM op dat het aantal contactpersonen door de jaren heen vele malen hoger ligt dan in het Concept Rapport genoemd. Pagina 29: Beperkt eigenaarschap
STM herkent zich in de geschetste situatie, maar merkt op dat de formulering richting gemeente aanzienlijk terughoudender is dan richting STM. “Uit de evaluatie komt naar voren dat het inhoudelijke eigenaarschap van het dossier markten binnen de gemeente beperkt is ontwikkeld”. Pagina 30: Verschillende werelden en verwachtingen De analyse dat de gemeente en de STM een andere taal spreken, is in de basis juist. STM deelt echter niet de conclusie dat zij geen constructieve samenwerkingspartner zou zijn. Dit is een makkelijke niet goed onderbouwde aanname. Dat discussies soms emotioneel verlopen, kent volgens STM een duidelijke achtergrond. STM ervaart regelmatig beperkte invloed op processen en besluitvorming binnen de gemeentelijke organisatie, wat in de praktijk tot aanzienlijke frustraties leidt. Tegelijkertijd blijft STM bereid het gesprek steeds weer aan te gaan en constructief samen te werken wanneer nieuwe overlegstructuren en nieuwe teams worden ingericht. STM herkent zich evenmin in de stelling dat het lastig zou zijn geweest afspraken te maken over zero-emissie, alternatieve marktlocaties of inrichting van pleinen. STM is juist de afgelopen jaren de grote initiator om hierover in gesprek te gaan.
Pagina 30: Vertrouwensbreuk en escalatie Dit is voor STM een harde les geweest en onderstreept de noodzaak om afspraken beter vast te leggen, zodat achteraf geen interpretatieverschillen kunnen ontstaan. Het is dat de STM sinds 2017 een streng financieel beleid heeft gevoerd, anders had deze kwestie onherroepelijk tot financiële problemen geleid. Alinea 2: escalatie richting gemeenteraad is vanuit STM nooit als eerste stap ingezet, maar als uiterste middel wanneer regulier overleg geen oplossing bood. De suggestie dat bewust sprake zou zijn geweest van verspreiding van geruchten of lekken wordt door STM als onnodig beschadigend ervaren. Daarnaast is dit onjuist en ontbreekt ieder bewijs. Verder is STM hier ook nooit concreet mee geconfronteerd! Juridische procedures hadden mogelijk voorkomen kunnen worden wanneer er vanuit de gemeente bereidheid was geweest om het gesprek met de STM aan te gaan. In de praktijk is het dossier uiteindelijk overgelaten aan de juridische afdeling zonder verdere bemoeienis. Talloze malen is gevraagd om te praten over een oplossing, ook aan de betrokken jurist tijdens de rechtszaken, maar hiertoe was geen bereidheid van de gemeente. Pagina 31: Communicatie
Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 31: Persoonsafhankelijkheid van de samenwerking Dit onderschrijven we van harte. Er is binnen de gemeentelijk organisatie zeker betrokkenheid op persoonlijk niveau, maar er zijn ook situatie waarin er slechts een mededeling wordt gedaan om vervolgens te vertrekken naar een volgende afspraak. Pagina 31: Overlegmomenten Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 32: Betrokkenheid van marktondernemers Voorlopig geen opmerkingen. Voornamelijk herhaling van wat eerder is geschreven. Pagina 32: Relatie met omliggende ondernemers en omgeving STM herkent dat deze relatie per locatie verschilt. Soms is de aantrekkingskracht groot en soms zijn ze de markt liever kwijt dat rijk. Daarnaast herkent STM de knelpunten rondom afstemming bij evenementen, bereikbaarheid, verkeersmaatregelen en communicatie over tijdelijke wijzigingen, maar heeft hierin niet zelfstandig beslissingsbevoegdheid. Pagina 32: Transparantie en financiële verantwoording Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 33: Reserves, fondsen, subsidies en tariefbeleid De subsidieregeling Wijk- en dorpscentra ziet op meer dan alleen promotie en evenementen. Dit is uitgebreid verwoord in het gedeelde Jaarplan 2026. Iedere deelnemer ontvangt voorafgaand aan de Vergadering van Deelnemers een Stichtingsverslag. Het is STM niet duidelijk hoe het geschetste beeld is ontstaan.
Het verslag bevat juist uitgebreide toelichtingen, grafieken en tabellen in begrijpelijke taal. Het Stichtingsverslag bestaat uit: • een bestuursverslag waarin wordt toegelicht wat zich gedurende het jaar heeft voorgedaan; • een toelichting op de organisatie van de stichting, onder meer over de bestuurssamenstelling, benoeming, beloning, de rol van het dagelijks bestuur, de deelnemers, marktmeester, reglementen, statuten, adres- en contactgegevens en overige relevante onderwerpen; • een financieel verslag bestaande uit een balans, een staat van baten en lasten, de exploitatiebegroting voor het volgende jaar en een uitgebreide financiële toelichting met grafieken, tabellen en verantwoording van tarieven voor bestuursondersteuning en leveranciers;
• en een verslag van bevindingen van de accountant bij het samenstellen van de jaarrekening. Dit biedt de deelnemers voldoende mogelijkheid om zich een goed beeld te vormen van de organisatie en de financiële situatie. Ook is niet correct dat deze informatie uitsluitend op afspraak ingezien kan worden. Wel wordt deelnemers altijd aangeboden om bij aanvullende vragen een afspraak op kantoor te maken. Het prijsbeleid is afgestemd op de opdracht de exploitatie budgetneutraal uit te voeren. Alinea 6: Spanning rond financiële controle en rol van de kascommissie. Dit onderwerp dateert uit 2017 en kent een familiaire achtergrond. De toenmalige boekhouder van STM is in 2017 op non-actief gesteld wegens het leveren van een wanprestatie. Een familielid van de eigenaar van dit boekhoudkantoor maakte destijds deel uit van de kascommissie. STM heeft vervolgens de volledige boekhouding opnieuw laten inrichten, omdat er toen onvoldoende vertrouwen bestond in de kwaliteit van de administratie bij zowel de accountant als andere adviseurs. Nadat de jaarcijfers door het nieuwe kantoor waren opgesteld, heeft de kascommissie de gelegenheid gekregen de administratie te beoordelen en goed gekeurd.
Achteraf bezien was dit niet onterecht, aangezien het betreffende kantoor onlangs uitgebreid in het nieuws is geweest in verband met grootschalige VvE-fraude waarbij voor vele honderdduizenden euro’s zou zijn gefraudeerd. Sindsdien wordt de externe controle verzorgd door de accountant van STM. Intern is sprake van functiescheiding en vindt maandelijks rapportage plaats. Alinea 7: Openbaarmaking van notulen roept vragen op omtrent privacy en AVG Dit betreft naar het oordeel van STM een voorbarige conclusie. Het ligt meer voor de hand dat geënquêteerden hier overwegend neutraal tegenover staan. De formulering “beperkt inzicht” komt vooringenomen over en doet onvoldoende recht aan de marktondernemers. Pagina 34: Externe beleidsontwikkeling Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 34: Toekomst van de organisatievorm STM zou graag deelnemen aan de discussie omtrent de organisatie als verbonden partij te onderzoeken. Als dat al is afgerond, dan zouden we graag de conclusies lezen. Pagina 35: Externe druk en opgaven voor de markten Voorlopig geen opmerkingen.
Pagina 36: SWOT: verzelfstandigde organisatievorm Tilburg Voorlopig geen opmerkingen, wel kanttekeningen. Pagina 37: Toekomstscenario’s en afwegingen Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 38: Scenario 0 Voorzetten huidige situatie • De in het Concept Rapport beschreven governance sluit niet meer aan bij de huidige situatie. • Dit scenario heeft niet de voorkeur van STM Pagina 40: Scenario 1 Terugkeer naar gemeentelijk beheer • De Vergadering van Deelnemers heeft zich hierover uitgesproken; 92,5% is tegen terugkeer naar gemeentelijk beheer. • Ook de historische rol van marktmeesters vóór de verzelfstandiging dient hierin betrokken te worden. • Problemen lossen zich niet op, alleen de rol van de STM verdwijnt • Dit scenario heeft niet de voorkeur van STM Pagina 43: Scenario 2 Nieuwe organisatievorm: verbonden partij • STM kan zich richten op haar uitvoerende kerntaken. • Gemeente en STM delen eigenaarschap en verantwoordelijkheid. • De gemeente wordt mede financieel risicodrager. • De regeling rond schaarse vergunningen is niet van toepassing. • STM ziet aanleiding dit scenario verder te verkennen.
Pagina 45: Scenario 3 Doorontwikkeling van de verzelfstandiging • Versterkt positie van de gemeente en krijgt meer regie • Scenario is uitgewerkt zonder de nieuwe governance in de overweging mee te nemen • Governance is niet actueel en doet geen recht aan de positie van het bestuur • Bestuur mag vertrekken en wordt “bedankt” • Nogmaals: veel van wat hier wordt genoemd, is reeds onderdeel van de gewijzigde statuten en de nieuwe governance en daarmee achterhaald. Waarom is dit niet in het Concept Rapport meegenomen? • Onduidelijk hoe de vruchten van 10 jaar verzelfstandiging kunnen worden geplukt als er geen organisatie meer overblijft? • STM pleit voor een zorgvuldige transitie met behoud van kennis en kunde, die weloverwogen en stapsgewijs wordt doorgevoerd onder regie van de STM. Ook om te voorkomen dat er onderweg personen worden beschadigd die dit niet verdienen. Pagina 48: Verzelfstandiging van de Tilburgse Markten werkt
Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 48: Afweging van scenario’s Hiervoor al uitgebreid toegelicht. Pagina 49: Advies: kies voor de doorontwikkeling van verzelfstandiging STM zou ook scenario 2 willen onderzoeken De veronderstelling dat uitsluitend een nieuw bestuur en aangepaste governance voldoende zouden zijn, acht STM te simplistisch. Pagina 50: Gemeente: regie en publieke kaders Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 50: Professionalisering van contractmanagement Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 51: Stichting: uitvoering en governance Er is inmiddels reeds sprake van een aangepaste governance. Eerder in het rapport wordt gesproken over een nieuw bestuur per 1 januari 2027. Onduidelijk is wat wordt bedoeld met de passage dat “dezelfde personen betrokken blijven”. Pagina 51: Doorontwikkeling van governance binnen de stichting De nieuwe governance voorziet al in een marktcommissie. Pagina 51: Structurele ondernemersinspraak Voorlopig geen opmerkingen wel kanttekeningen. Pagina 52: Transparantie en verantwoording Voorlopig geen opmerkingen, wel kanttekeningen. Pagina 52: Klachtenregeling als kwaliteitsinstrument De Klachtenregeling is reeds geactualiseerd en sluit aan bij de genoemde aanbevelingen. Pagina 52: Structurele overlegarchitectuur Deze overlegstructuur is niet anders dan in de afgelopen jaren.
Dit past binnen de organisatiestructuur van de gemeente, waardoor een andere inrichting lastig zal zijn. Wel is het
van belang dat er voldoende borging wordt aangebracht om de structuur in de praktijk goed te laten functioneren. Pagina 52: gefaseerde implementatie Dit onderwerp dient op een later moment nader besproken te worden. Pagina 53: Nawoord Voorlopig geen opmerkingen. Pagina 54 en verder: Bijlage Voorlopig geen opmerkingen