Bijlage 2 - Projectplan Techniek en Organisatie

DUURZAMER TILBURG PROJECTPLAN: TECHNIEK EN ORGANISATIE Behorende bij: Collegenota Aanleg warmte-koude-net Tilburg-Zuid en oprichting Warmtebedrijf Tilburg

27 augustus 2024

Projectplan warmte-koude-net Tilburg-Zuid deelgebied 1 Inhoudsopgave 1. Deelgebied 1 2. Energieconcept 3. Duurzaamheid 4. Praktische inpassing 5. Planning 6. Organisatievorm 7. Inkoopstrategie

pagina 1 pagina 2 pagina 3 pagina 3 pagina 4 pagina 4 pagina 4

Leeswijzer In dit document is het technisch concept (wat) en de organisatie (hoe) voor het warmte-koude-net deelgebied 1 beschreven. De financiële gegevens zit in de bijlage, waar we geheimhouding opleggen. We willen onze onderhandelingspositie in de aanbesteding niet weggeven. Voor de tarieven houden we ons aan de wet- en regelgeving die hiervoor geldt waarbij de ACM borgt dat er geen onredelijke rendementen worden behaald. We willen niet dat de huidige aannames een eigen leven gaan leiden.

1 Deelgebied 1 In Tilburg-Zuid gaan we de komende jaren aan de slag met de aanleg van een warmte-koude-net. Het warmtekoude-net in Tilburg-Zuid wordt in fasen aangelegd, zoals beschreven in de routekaart. Het warmte-koude-net is modulair van opzet en daarmee flexibel en uitbreidbaar, wat goed aansluit bij de gebiedsontwikkeling in Tilburg-Zuid. De eerste fase (genaamd deelgebied 1) is vooral bedoeld voor de nieuwbouwontwikkelingen in het gebied rond de Stappegoorweg en voor de sloop-nieuwbouw en herontwikkelingsprojecten ten noorden van de RingbaanZuid. De projectontwikkelingen in dit gebied spelen de komende vijf jaar. In totaal gaat het om tien ontwikkelingen van ongeveer 1700 appartementen en voorzieningen (turnhal) die op de eerste fase van het warmte-koude-net aangesloten worden. Onderstaand zijn de tien ontwikkelingen weergegeven. 7. De Nietjes Sloop/nieuwbouw 360 appartementen 2027-2035

5. Oud Koningsvoorde Sloop/nieuwbouw 150 appartementen 2026-2028

6. Nieuw Koningsvoorde Bestaand 141 app, 2.000 m2 util. 2026-2028

10. Bestaand 40 appartementen 2026-2035

9. Bestaand/renovatie 144 appartementen 2027-2029

8. Sloop/nieuwbouw 118 appartementen 2027-2035

1. Curlinghof 294 appartementen 2026-2028

2. Appennijnenhof 275 appartementen 2026-2029

3. Tilly Towers 185 appartementen planning ntb

4. Turnhal 2026-2027

1

2

Energieconcept

Het warmte-koude-net is een netwerk van leidingen onder de grond, waar warm en koud water doorheen stroomt. Dat warme water is voor het verwarmen en het koude water voor de koeling van de huizen en gebouwen. Het net zorgt voor uitwisseling van warmte en koude tussen aangesloten gebouwen. Het warmte-koude-net voor Tilburg-Zuid bestaat uit verschillende onderdelen, zoals weergegeven in onderstaande figuur.

Het warmte-koude-net bestaat uit twee leidingen: één leiding waardoor koud water stroomt met een temperatuur van circa 10 à 15°C en één leiding waardoor warm water stroomt met een temperatuur van circa 15 à 25°C (eigenlijk lauw water, ook wel zeer lage temperatuur warmte genoemd). Het warmte-koude-net heeft in hoofdlijn drie functies, leveren, uitwisselen en balanceren: 1. Leveren Gebouwen kunnen warmte onttrekken uit het net. In de gebouwen wordt de warmte met een zeer lage temperatuur met warmtepompinstallatie op een hoger temperatuurniveau gebracht (40°C). Deze warmtepompinstallaties worden gecombineerd met warmtebuffers zodat de belasting van het elektriciteitsnet (netcongestie, power-to-heat) beperkt blijft. Gebouwen kunnen koude onttrekken uit het net en dit gebruiken voor koeling van de woningen. Dit is geschetst in het bovenste deel van het schema aan de rechterkant. 2. Uitwisselen Het net kan gebruik worden om energiestromen tussen gebouwen uit te wisselen. Een gebouw met overschot aan warmte kan deze warmte via het net aan omliggende gebouwen leveren die warmte nodig hebben. Dit is geschetst in het middelste deel van het schema. Lokale (rest)warmtebronnen kunnen warmte ‘lozen’ op het warmte-koude-net. Voor de eerste fase betreft dit bijvoorbeeld restwarmte uit de koel/vriesinstallaties van de IJsbaan en de IJshal.

Dit is geschetst in het bovenste deel van het schema aan de linkerkant.

Projectplan warmte-koude-net Tilburg-Zuid deelgebied 1

2

3.

Balanceren Als er teveel warmtevraag is, dan wordt er warmte uit de warme bronnen van de WKO (warmtekoudeopslag in de bodem) onttrokken. Als er teveel warmte of koude aanbod is, dan slaan we deze overschotten op in de WKO. Dit is geschetst in het onderste deel van het schema.

3 Duurzaamheid Met dit warmte-koude-net kunnen we nieuwbouw en bestaande bouw duurzaam verwarmen én koelen. 1. Duurzaam verwarmen met gebruik van lokale restwarmtebronnen en zonder aardgas. 2. Duurzaam koelen door de inzet van koude uit de bodem (WKO). 3. Uitwisselen van energiestromen tussen gebouwen en processen in het gebied. 4. Verlaging CO2-uitstoot. 5. Verminderen belasting van het elektriciteitsnetwerk c.q. verminderen netcongestie door slimme sturing van de warmtepompen en opslag in warmtebuffers.

4 Praktische inpassing Onderstaande figuur geeft de ruimtelijke inpassing van de onderdelen van het warmte-koude-net. De volgende onderdelen zijn te zien: - De kern is het leidingnet met een warme/lauwe (rood) en een koude (blauw) leiding. - De rode en blauwe vierkanten geven de aangewezen ruimtes weer voor het realiseren van de warme (W) en de koude bronnen (K). - De bronnen worden verbonden met warmtewisselaars (de vierkantjes met ‘TSA’). - In de gebouwen komen de warmtepompinstallaties (de groene vierkantjes met ‘WP’). - De koel/vriesinstallaties van de IJsbaan en de IJshal zijn weergegeven met de groene vierkantjes met ‘REG’ (omdat deze ook wel regeneratievoorziening genoemd worden). 7. De Nietjes Sloop/nieuwbouw 360 appartementen Bodemwp: 515 kW Brondebiet: 62 m3/h

5. Oud Koningsvoorde Sloop/nieuwbouw 150 appartementen Bodemwp: 234 kW Brondebiet: 28 m3/h

6. Nieuw Koningsvoorde Bestaand 141 app, 2.000 m2 util. Bodemwp: 409 kW Brondebiet: 49 m3/h

K1-3

W4-6

10. Bestaand 40 appartementen 2026-2035 Bodemwp: 70 kW Brondebiet: 8 m3/h

9. Bestaand/renovatie 144 appartementen 2027-2029 Bodemwp: 416 kW Brondebiet: 50 m3/h 8. Sloop/nieuwbouw 40 appartementen 2027-2035 Bodemwp: 191 kW Brondebiet: 22 m3/h

K1-3

W4-6 TSA

WP

WP 1. Curlinghof 294 appartementen 2026-2028 Bodemwp: 421 kW Brondebiet: 50 m3/h

WP

WP

WP

W1-3

TSA

K7-9 REG

K1-3

REG

3. Tilly Towers 185 appartementen ?? Bodemwp: 265 kW W7-9 Brondebiet: 32 m3/h

WP

2. Appennijnenhof 275 appartementen 2026-2029 Bodemwp: 394 kW Brondebiet: 47 m3/h

WP WP

backbone-ijsbaa Ijsbaan-ijshal

W4-6

Oversteken-rech Naar de nietjes

WP TSA

4. Turnhal 10.000 m2 2026-2027 Bodemwp: 240 kW Brondebiet: 43 m3/h

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

WP

K4-6

We hebben het ontwerp van het warmte-koude-net deelgebied 1 qua ruimtelijke inpasbaarheid in een sessie met specialisten getoetst. Uit deze sessie bleek dat er geen directe knelpunten zijn. In de vervolgfase zal het ontwerp nader worden uitgewerkt in afstemming met de inrichting van de openbare ruimte rondom de stedelijke ontwikkelingen. Projectplan warmte-koude-net Tilburg-Zuid deelgebied 1

3

Op basis van het schetsontwerp zoals hiervoor omschreven, is een kostenraming gemaakt. In de bijlage projectplan Financiën is de kostenraming, de businesscase, een gevoeligheidsanalyse en de risicomatrix opgenomen. Op de kostenraming, de businesscase, gevoeligheidsanalyse en de risicomatrix (bijlage) in het projectplan Financiën is geheimhouding opgelegd op grond van artikel 87 van de Gemeentewet in samenhang met artikel 5 lid 2, aanhef en onder b van de Wet open overheid (de economische of financiële belangen).

5 Planning Het warmte-koude-net in Tilburg-Zuid wordt in fasen aangelegd, zoals beschreven in de routekaart met de gebiedsvolgorde zoals weergegeven in de onderstaande figuur.

Naar verwachting wordt voor deelgebied 1 de werkvoorbereiding gestart in 2025 en wordt het net in 2026 gerealiseerd. De aan te sluiten gebouwen worden opgeleverd tussen 2026 en 2035. Naar verwachting zullen de eerste gebouwen in 2027 zijn aangesloten. De resterende gebouwen volgen daarna, afhankelijk van de planning van de woningcorporatie en projectontwikkelaars. In totaal gaat het om ongeveer 1700 appartementen en een turnhal. Deelgebied 1 vormt de start van het warmte-koude-net. Voor verdere details over de aanleg van het warmtekoude-netwerk in andere deelgebieden, inclusief de routekaart en fasering, verwijzen we naar de raadsinformatiebrief en de raadsinformatiesessie van 27 juni, evenals naar de bijbehorende gebiedsanalyse.

6 Organisatievorm De gemeente Tilburg zal starten met de ontwikkeling van het warmte-koude-net van deelgebied 1, zodat we op tijd warmte en koude kunnen leveren aan de eerste gebouwen. Parallel daaraan wordt het warmtebedrijf opgericht dat verantwoordelijk wordt voor de exploitatie van het netwerk. Na oprichting neemt het warmtebedrijf de door de gemeente gedane investeringen over. Om het warmte-koude-net te kunnen financieren wordt vanuit het beschikbare krediet door de gemeente aandelenkapitaal en aanvullende agiostortingen in het warmtebedrijf ingebracht. De omvang en de tijdstippen van de agiostortingen zijn afhankelijk van de voortgang van de aanleg van het warmtenet en de daaruit voorvloeiende liquiditeitsbehoefte van het warmtebedrijf. Het warmtebedrijf sluit contracten voor het aansluiten van gebouwen en leveren aan eindgebruikers.

7 Inkoopstrategie Voor de inkoop van de warmtenet infrastructuur is een uitgebreide inkoopstrategie opgesteld. Op deze plek wordt kort aangeduid dat er voor de realisatie en exploitatie van het warmte-koude-net grofweg 4 activiteiten zijn te onderscheiden (zie ook afbeelding hieronder): Ontwerp en realisatie van energiebronnen: onder bronnen verstaan we twee dingen: a. De bronnen voor warmte en koude, zoals WKO’s, restwarmte en geothermie. Deze worden zo dicht mogelijk bij de afnemers gesitueerd om warmteverlies te voorkomen. b. De energiecentrale die warmte of koude toevoegt en als schakel gesitueerd is tussen de bron en de afnemer. 2. Ontwerp en realisatie van energietransport. Voor transport onderscheiden we een tweetal situaties: Projectplan warmte-koude-net Tilburg-Zuid deelgebied 1

4

3. 4.

a. Het transport van een bron naar de energiecentrale. Deze leidingen lopen doorgaans door openbaar gebied en over langere afstand. b. Het transport van de energiecentrale naar de afnemer. Deze leidingen kunnen inpandig gesitueerd zijn (indien de energiecentrale ook inpandig of naastgelegen is, bijvoorbeeld bij hoogbouw) of uitpandig indien de energiecentrale meerdere panden aanstuurt en fungeert als ‘wijk-energiecentrale’. De energieontvangst door de afnemers, welke plaats vindt via afleversets (ook wel genoemd: gebouwaansluitingen of klantaansluitingen). Deze klantaansluitingen communiceren door middel van smart hardware met de energiecentrale. Deze afleversets moeten ontworpen en gerealiseerd worden. De energielevering wordt uitgevoerd door een warmtebedrijf, dat daartoe energie (warmte, koude en elektriciteit) inkoopt (voor zover daarin niet zelf wordt voorzien, zie hiervoor onder 1), de leveringscontracten sluit met de afnemers, de facturatie van de kosten verzorgd en het beheer en onderhoud van het warmtenet voor haar rekening neemt.

Inkoop voor deelgebied 1 Binnen deelgebied 1 vinden er grootschalige renovatieopgaven en nieuwbouwontwikkelingen plaats. In de schetsontwerpen die voor dit deelgebied tot dusver zijn gemaakt, wordt uitgegaan van WKO bronnen die in de nabijheid van de nieuwbouw zijn gelegen. De energiecentrale(s) zijn daarbij inpandig voorzien. Dat betekent dat de transportleiding vanaf de energiecentrale naar de klant alsook de afleversets gerealiseerd zullen worden door (althans onder verantwoordelijkheid van) de partij die de energiecentrale installeert. Vanzelfsprekend lopen er ook transportleidingen tussen de WKO naar de energiecentrale toe. Deze taak kan meegenomen worden bij de aanleg van de WKO’s. Het voorgaande leidt tot de volgende verdeling van de opdrachtscope m.b.t. de realisatie: Aanleg WKO’s en transportleidingen tot energiecentrale (hierna ook “opdrachtdeel Infra”); Installatie energiecentrale, aanleg transportleidingen vanaf de energiecentrale naar de afleversets en installatie van de afleversets (hierna ook “opdrachtdeel Gebouw”).

Projectplan warmte-koude-net Tilburg-Zuid deelgebied 1

5

De aanleg van WKO's, transportleidingen, energiecentrales en afleversets die nodig zijn voor de warmtenetinfrastructuur, hebben voor de realisatie allen een andere markt. Echter, om problemen t.a.v. coördinatie, demarcatie en verantwoordelijkheid te voorkomen, is het zinvol om de realisatieopgave zoveel mogelijk bij één partij te leggen. De hiervoor onder 1 en 2 genoemde opdrachten zullen dan ook als afzonderlijke (percelen binnen een) opdracht(en) in de markt worden gezet. Daarbij geldt wel dat het sluiten van een onderlinge coördinatieovereenkomst, waarin de verantwoordelijkheid daarvoor bij de opdrachtnemers wordt belegd, noodzakelijk is. Voor de opdrachtscope m.b.t. het ontwerp geldt: Maak één integraal ontwerp waarin het energiesysteem voor het gehele gebied wordt uitgewerkt. Daarbij moet voor de opdrachtedelen “Infra” en “Gebouw” een verdiepingsslag op het bestaande Schetsontwerp worden gemaakt. Gelet op de opdrachtscope van het ontwerp en de integraliteit binnen het ontwerp, is het van belang dat de ontwerpopgave bij één partij wordt belegd. De markt is daar ook toe in staat. Voor de aanbesteding van het warmte-koude-net geldt dat dit een speciale-sectoropdracht is volgens Deel 3 van de Aanbestedingswet. Dit betekent hogere drempelwaarden en meer flexibiliteit in aanbestedingsprocedures.

Bij de betreffende aanbestedingen zal de gemeente zich vanzelfsprekend houden aan de relevante wet- en regelgeving zoals de Gids Proportionaliteit en haar eigen aanbestedingsbeleid.

Projectplan warmte-koude-net Tilburg-Zuid deelgebied 1

6