Bijlage 2. Prijsvraagontwerp NUDUS-Bedaux de Brouwer-Stramien
Tekst van het document
Synergy Collective Visie Verhalenmakerij Spoorzone Tilburg Koepelhal-Wagenmakerij - 04.06.2025
x
x
i.s.m. Dirk de Leeuw, Erwin Schellekens, Nicole van Hout, Ruud Koopman
Leeswijzer en inhoudsopgave Onze visie op de ‘Verhalenmakerij’ wordt gepresenteerd in vijf verhalen. Elk verhaal belicht een stedenbouwkundig en/of architectonisch aspect van ons ontwerp en samen vormen ze het fundament van onze visie. Criterium 1 t/m 5 uit uw uitvraag zijn integraal verweven door deze verhalen. In elk verhaal komen meerdere criteria aan bod, waarbij zij in samenhang worden behandeld en elkaar zo versterken. Deze leeswijzer biedt inzicht in welke criteria in welke verhalen aan de orde komen, zodat u gericht kunt navigeren naar de verschillende kerncriteria binnen onze visie.
Inhoudsopgave
Vooraf
2
3
Criterium 1 t/m 5 •
Pijlers van onze visie
4
•
1. Verhaal van de stad Een nieuwe plek voor Tilburg
5
•
2. Verhaal van de Spoorzone Het (aan)sluitstuk
6
•
3. Verhaal van het wonen Wonen op een festivalterrein
7
•
4. Verhaal van evenementen Unieke constellatie aan evenementenruimtes
8
5. Verhaal van de transformatie Voortbouwen en meebewegen
Criterium 1 De mate waarin het SO blijk geeft van een zorgvuldige restauratie en renovatie en een optimaal gebruik van de cultuurhistorische waarde van de Koepelhal-Wagenmakerij met behoud van het lokale DNA, met aandacht voor: •
een kwalitatieve restauratie cf. de ERM-richtlijn;
verhaal 5
•
een haalbare exploitatie;
verhaal 4
•
toegankelijkheid voor iedereen;
verhaal 1
•
een brede programmering met behoud van verhaal 4+5 het unieke karakter van het gebouw.
Criterium 2
Criterium 3
De mate waarin het SO blijk geeft van een uniek woonconcept, met aandacht voor:
De mate waarin het SO blijk geeft van een WOW-effect, als sluitstuk van de spoorzone, met aandacht voor:
•
synergie tussen het woon-programma en het overige programma in de KoepelhalWagenmakerij;
verhaal 2+3
•
een complementair en onderscheidend woonmilieu in Tilburg en de spoorzone;
verhaal 3
•
een collectief en stedelijk woonmilieu.
verhaal 3
•
een lokaal brandpunt met internationale aantrekkingskracht;
verhaal 1
•
het realiseren van een uitzonderlijke synergie van de unieke programmaonderdelen met behoud van de cultuurhistorische waarden en het uitdragen daarvan;
verhaal 2+3+4+5
•
een levendig publiek toegankelijk gebouw én evenementenvoorziening (bruikbaar, functioneel en exploitabel).
verhaal 1+4
Criterium 4
Criterium 5
9
De mate waarin het SO blijk geeft van de Koepelhal-Wagenmakerij als schakelstuk en verbinding in het stedelijk weefsel, met aandacht voor:
De mate waarin het SO aansluit op ‘onze aanpak naar een duurzamer Tilburg’, met aandacht voor:
Criterium 6 - technische en financiele haalbaarheid
10
•
Criterium 7 - plan van aanpak + CV’s
15
Inschrijfbiljet
23
Specificatie van de inschrijfsom
24
•
•
de ruimtelijke verbinding met de binnenstad verhaal 1+2 van Tilburg, de spoorzone en omliggende wijken; de synergie tussen gebouw en de omliggende openbare ruimte (ruimtelijk en functioneel).
verhaal 2
•
energiebesparing en het gebruik van groen verhaal 4+5 opgewekte energie;
•
circulariteit;
verhaal 4
•
biodiversiteit, met het vergroenen van gevels, terreinen en daken;
verhaal 2
•
klimaatadaptatie.
verhaal 2
2 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
Vooraf Een paar maanden geleden presenteerden we jullie voor het eerst onze visie: de Verhalenmakerij. We deelden toen een droom: het idee van een plek, waar je je eigen en andermans verhalen kunt beleven zonder te hoeven reizen. Een plek die verbeelding activeert, geworteld is in de stad en tegelijk openstaat voor nieuwe perspectieven. Een verhalenmakerij, voor en door Tilburg. Wat reizen bijzonder maakt, echt reizen, is juist dat je niet weet wat je de volgende dag te wachten staat. Die onvoorspelbaarheid brengt een speelsheid met zich mee die herinnert aan onze kindertijd — aan verwondering en vrijheid. In de gesprekken die we gaandeweg, met jullie en met elkaar hebben gevoerd, is dat gevoel steeds tastbaarder geworden. We zagen hoeveel mogelijkheden deze plek heeft, en hebben al eerste ‘sporen’ ingebracht om verhalen mogelijk te maken: de wagons kunnen evolueren tot interactieve video-installaties, programmeerbaar door de stad zelf. En in de Wagenmakerij kunnen objecten en installaties ontstaan als resultaat van collectieve, lokale maakprocessen. De kracht van deze plek zit hem in haar open ruimtelijkheid. Het succes ligt besloten in haar architectuur, zowel in de bestaande structuren als in de nieuwe, tijdloze toevoegingen. Het is een ruimte die functioneert als een plein en uitnodigt tot verblijven zonder verplichting tot consumeren. Open, maar niet vrijblijvend.
Een echte stedelijke vrijplaats. Toegankelijk, maar niet grenzeloos. De ruimte blijft veilig en verzorgd, juist dankzij haar gedeeld gebruik en populariteit ontstaat een cultuur van collectieve verantwoordelijkheid. In een tijd waarin alles lijkt te moeten renderen, waarin we voortdurend gehaast zijn, biedt de Verhalenmakerij een alternatief. Geen utopie, maar een noodzakelijke ruimte voor onthaasting, van verbeelding en gemeenschappelijkheid. Een ruimte waar je even niet hoeft te presteren, maar mag zijn. Waar Tilburgers en bezoekers eigen verhalen vertellen en nieuwe verhalen beginnen.
3 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
Pijlers van onze visie Eerder deelden we met u onze ontwerphouding: een restauratievisie die verhalen zichtbaar maakt als sporen van voortdurende stadsontwikkeling. Het ging ook over het denken in verschillende schaalniveaus, in de ‘software’ van de stad, en een streven naar een duurzame en innovatieve architectuur die betekenisvol is in zijn context. Terugkijkend werd ons proces de afgelopen maanden vooral gekenmerkt door een intensieve en zorgvuldige dialoog – met u, met elkaar en met de plek zelf. Steeds opnieuw stelden we de vraag: wat voor plek moet dit worden, en wat betekent wonen op een festivalterrein? Hoe komen we tot een uitvoerbaar voorstel dat blijvend opvalt in Tilburg, zonder te vervallen in spektakel? We bezochten de locatie op verschillende momenten, observeerden, luisterden en lieten het gebouw tot ons spreken. Die manier van werken heeft ons veel inspiratie, energie en plezier gegeven. En we kijken ernaar uit om die koers voort te zetten: in co-creatie met jullie en met een sterke groep (technische) partners, ondernemers en creatieve dromers. Vanuit die houding hebben we vijf pijlers geformuleerd die onze visie voor een succesvolle Verhalenmakerij dragen. Wat we u hier presenteren is een structuurontwerp — geen eindbeeld, maar een solide fundament. Een basis waarin deze vijf pijlers al zichtbaar zijn, stevig verankerd en zorgvuldig verbeeld.
WOW! Koepelhal
WOW! Wagons
WOW! Wagenmakerij
WOW! De Rolwagenbaan
WOW! Tilburg Twins
De Koepelhal wordt een plek met maximale exploitatiemogelijkheden voor evenementen. Ze wordt met zorg gerestaureerd volgens onze restauratievisie, waarin we telkens afwegen: herstellen we wat er was, erkennen we de recente geschiedenis, of verrijken we het met iets nieuws?
De wagons keren terug als lichtbakens in de Spoorzone. Deze trefzekere ingreep herstelt de historische relatie tussen Koepelhal en Wagenmakerij in
De Wagenmakerij wordt volledig behouden en als Stadshal opengesteld voor publiek gebruik. Een open, lichte ruimte die als een stedelijke speel- en vrijplaats fungeert voor jong en oud. Hier kunnen uiteenlopende evenementen plaatsvinden binnen een flexibel en ondersteunend systeem.
De Rolwagenbaan wordt een volwaardige publieke straat in de Spoorzone, waar wonen, evenementen en dagelijks stedelijk leven elkaar
Twee sculpturale torens vormen het markante sluitstuk van de Spoorzone. Hun plaatsing is met grote zorg bepaald: bewust naar de zijkant geschoven binnen de bestaande wandstructuur, om de impact op het erfgoed zo klein mogelijk te houden. Ze vormen een eigentijdse toevoeging die de historische context tegelijk respecteert en verrijkt.
één gebaar. Tegelijkertijd vervullen ze de functionele eisen en brengen ze een onderscheidende, iconische kwaliteit in het gebied. Zo vormen ze zowel ruimtelijk als symbolisch het sluitstuk van het ensemble.
ontmoeten. Haar openbaarheid is cruciaal en sleutel voor het succes. We hebben duidelijke ruimtelijke uitgangspunten geformuleerd: het dak gaat er af, groen krijgt een prominente plek, het profiel blijft ruim en levendig.
4 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
1. Verhaal van de stad
een nieuwe plek voor Tilburg
Deel van Tilburg Ons plan sluit aan op de stad en op de bestaande ruimtelijke structuur van de Spoorzone. Op schaal van de stad positioneert het NS plein zich als nieuwe stadsplek tussen de Heuvel en het Willemsplein. Het plein verbindt het centrum met de spoorzone en nieuwe stadsring. Het markante ensemble van monument en nieuwbouw wordt de nieuwe façade van de Spoorzone. Verder bouwen op een heldere logica De spoorzone wordt bepaald door een heldere ingenieurslogica in de opzet van gebouwen, infrastructuur en installaties. De stedelijke ‘rails’ zijn de Locomotiefboulevard en de Burgemeester Brokxlaan. Ze structureren het gebied en verbinden de Spoorzone met de rest van de stad. De gebouwen functioneren als ‘bielzen’: dwarsgeplaatste elementen die in noordzuidrichting een fijnmazig netwerk van langzaam verkeer ondersteunen. Ons ontwerp versterkt dit principe door de Wagenmakerij als stadshal vrij publiek toegankelijk te maken. Een nieuwe stadshal De nieuwe overdekte stadshal is een publieke ruimte die Tilburg nog niet kende. Een plek die rauw en karaktervol is, met een ongepolijst randje - eigen aan de stad. We gaan voor het origineel als betekenisvolle aanvulling op het open, groene Spoorpark en het kennisgerichte programma van de LocHal.
Hier draait het om het vrije, speelse, wat ‘informele’ stadsleven: een ruimte om te dwalen, te vertragen en te beleven. Een overdekte binnenruimte, maar wel met de openheid en toegankelijkheid van een buitenruimte. Het ‘piece de résistance’ in de stadshal is een reeks dwars geplaatste ‘wagons’. Ze vormen schakels tussen de Wagenmakerij en de Koepelhal. Met deze ingreep komt de ruimtelijke logica van het gebied op eigentijdse wijze samen. De Wagenmakerij en Koepelhal worden . zo het sluitstuk van de Spoorzone én toegangspoort tot het stadscentrum. Een krachtige publieke ruimte waar verleden, gebruik en toekomst in elkaar vloeien. Een lokaal brandpunt met internationale aantrekkingskracht.
het stedelijk NS-plein, een nieuw gezicht voor Tilburg
Een nieuwe silhouet De Tilburg Twins vormen een nieuwe toevoeging aan het stadssilhouet. Hun sculpturale vorm, plaatsing en oriëntatie markeren het einde van de stedenbouwkundige figuur. Ze staan bewust in de tweede linie, zodat de beëindiging op ooghoogte wordt bepaald door de Rolwagenbaan, Wagenmakerij en de Koepelhal.
op stadsnviveau wordt een koppeling gemaakt
voorbouwen op de bielzen structuur van de Spoorzone
de Tilburg Twins vormen een krachtige ruimtelijke beëindiging van de Spoorzone
een alzijdig begin- en eindpunt voor de Spoorzone
de nieuwe stadshal van Tilburg, een ruimte om te dwalen, te vertragen en te beleven
5 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
2. Verhaal van de Spoorzone het (aan)sluitstuk
Rails en Rangeerterrein Tussen de Burgemeester Brokxlaan in het noorden en de Locomotiefboulevard in het zuiden, slingert het dwaalspoor: een informeel netwerk van paden, pleinen en tussenruimtes. Het nodigt uit tot traagheid, ontdekking en onverwachte wendingen. Dit dwaalspoor eindigt in de Wagenmakerij, maar niet als dood spoor. We zien de Wagenmakerij als een symbolisch rangeerterrein een ruimte waar trajecten/sporen zich vertakken en zelfs vermenigvuldigen. Eén spoor klimt via een monumentale trap naar een uitzichtpunt in de Koepelhal: een kraaiennest dat inkijk geeft in de krachtige ruimte van het gebouw. Een ander spoor eindigt in een van de wagons, ingericht als een publiek uitkijkpunt over de stad. Er zijn ook vele sporen die nog niet bestaan. Die willen we samen met de stad, haar bewoners en makers stap voor stap vormgeven, in een proces van ontdekking en verandering. De Groene Rolwagenbaan — een nieuwe straat voor Tilburg We realiseren in de Spoorzone een nieuwe dwarsstraat: de Rolwagenbaan. Een openbare straat die verbindt en verbeeldt. Waar vroeger materieel tussen de hallen werd verplaatst, ontstaat nu een plek van synergie. Langs beide zijden van de Rolwagenbaan blijft het silhouet van het oorspronkelijke sheddak herkenbaar. De ritmiek van de spanten bepaalt het
karakter van de straat en verwijst naar het industriële verleden van de plek. Aan de koppen zijn de structuren opengemaakt tot uitnodigende entrees, die een directe verbinding leggen tussen straat, laan en boulevard. Wat eerst als ‘groene biels’ op het dak bedacht was, hebben we letterlijk naar beneden gehaald en verbonden met de straat. Zo ontstaat de Groene Rolwagenbaan: een groene ruïne, bruut, levendig en informeel. De sfeer wordt bepaald door een mix van klimaatbestendige klimplanten, bomen en grassen die een impuls geven aan de biodiversiteit en het beeld verzachten. Op de kop van de Rolwagenbaan, op niveau 1, komt een horecapunt met terras. Hier ervaar je de stad vanuit een nieuw perspectief tussen het spoorverleden en het toekomstige stadsgroen.
de nieuwe Rolwagenbaan, een publieke straat waar het stedelijk leven van evenementen, wonen, horeca en activiteiten samenkomt
Watertuinen Langs het spoor ontwikkelt zich een groen-blauw lint dat bijdraagt aan de klimaatadaptieve ambities van Tilburg. In ons plan bouwen we hierop voort aansluitend bij stedelijke programma’s zoals Koel Tilburg en Blauwe Tuinen. We voegen een vloerfontein toe aan de zuidzijde bij de Locomotiefboulevard, die zowel verkoeling als verblijfskwaliteit biedt. In de binnenhoven introduceren we sponstuinen voor waterberging en -infiltratie van overtollige regenwater. Zo combineren we klimaatadaptatie met een aangename beleving. NS-plein De ruimte rondom de hallen is een open stadsruimte waarop de monumenten het decor vormen. Voor de koepelhal koesteren we de bestaande bomen. De verheven positie van de hal langs het plein en het reliëf wordt geaccentueerd door groene bermen met daartussen royale ‘luie’ trappen. Onder de spoorwegbrug opteren we voor een symmetrische verkeerspassage. Met de ruiming van het hek verdwijnt de laatste fysieke grens. Bij stedelijke evenementen, zoals de Tilburgse kermis, fungeert het plein zo als vanzelfsprekende entree tot de Koepelhal; een levendig foyer tussen stad en Spoorzone.
verbindend dwaalspoor krijgt meerdere beëindigingen in Wagenmakerij en Koepelhal
infusie van groen in Rolwagenbaan
waterplein aan de Locboulevard
groene infusie van bestaand
groen-blauwe binnenhoven
inrichtingsplan publieke ruimte 6 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
3. Verhaal van het wonen wonen op een festivalterrein
EVENT
Wonen in de Tilburg Twins De Tilburg Twins zijn twee eigentijdse torens die oprijzen uit de voormalige schrijnwerkerij en schilderwerkplaats. Hun entree ligt aan de Rolwagenbaan, waar je binnenkomt via de lobby: een levendige, open ruimte die fungeert als het sociale hart van het woonmilieu. Een plek met de sfeer van een dorpsplein, midden in de stad, waar bewoners, ondernemers en passanten elkaar spontaan ontmoeten. De directe synergie met het stedelijk leven maakt de Tilburg Twins aantrekkelijk. De evenementen langs de Rolwagenbaan , creëren een ontspannen, festivalachtige dynamiek. die zich vermengt met het dagelijkse ritme van het wonen. Zo ontstaat een unieke combinatie van collectiviteit en stedelijke intensiteit. Ter hoogte van het dak van de Wagenmakerij bevindt zich de caesuurlaag. Hier liggen de collectieve woonkamers, direct grenzend aan de daktuin die de twee torens met elkaar verbindt. Deze groene ruimte biedt plek voor rust, ontmoeting en een beperkte stadslandbouw. Naast sociale functie draagt de tuin ook bij aan duurzaamheid: het groen bevordert biodiversiteit, verkoelt het gebouw en vangt regenwater op voor hergebruik in de irrigatie. De combinatie van tuin en woonkamers maakt van deze laag een aangename gedeelde leefomgeving. Beide torens beschikken over een tweelaagse fietsenstalling met directe toegang tot de woonlagen.
Voor wie op weg naar huis liever de drukte
alternatief: binnendoor via fietsenstalling
vermijdt, biedt die toegang ook een rustige, Brabantse ‘achterom’. Via de inpandige fietsenstalling of het ’ zuidelijke binnenhof is een stille route naar de woning mogelijk. Tussen de twee binnenhoven voorzien we een maatschappelijke functie die aansluit bij het karakter van de binnenhoven en het wonen. Denk aan een kinderdagverblijf met een eigen beschutte tuin, als waardevolle extra voor de bewoners.
EVENT
EVENT
dagelijks: entree via Rolwagenbaan
alternatief bij groter evenement via patio
nachtuitgang Koepelhal
4.6m2 6.1m2
WTW
WTW
WTW
WTW
5.8m2 WTW
63m2
WTW
commercieel / lobby / horeca
WTW
WTW
5.8m2
5.8m2
74m2
WTW
46m2
59m2
63m2
74m2
Rolwagenbaan
59m2
7
49m2
collectieve daktuin bewoners
WTW
63m2
6
plattegrond noordtoren 546 m2 GO // 726 m2 BVO GO/BVO = 75%
49m2
collectieve woonkamers
63m2
commercieel / horeca
WTW
59m2
4.6m2
WTW
4 5
plattegrond zuidtoren 683 m2 GO // 900 m2 BVO GO/BVO = 76%
5 3
Akoestiek: de zigzaggevel voorziet in buitenruimtes die van het geluid afgekeerd zijn. Het gevelontwerp is voorbereid op mogelijke maatregelen om tot de toelaatbare grenswaarden te komen:
6 1
7
2
4
1 2
3
3 4
absorptiemateriaal toevoegen aan onderzijde loggia Harbor Fenster toepassen die ventileren aan geluidluwe gevel mogelijk maakt afsluitbaar maken loggia spuibox toevoegen in vlak van loggia-afsluiting
de collectieve tuin is exclusief voor de bewoners van beide woontorens, op maaiveld vindt de interactie plaats met het stedelijk leven 7 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
Corridor ontsluiting 8 woningen sociale huur (1 sk) a 54 en 61m2 4 woningen middel duur (2 sk) a 66 m2 totaal 710m2 GO totaal 900m2 BVO excl loggia's totaal 959m2 BVO incl loggia's
Portiekontsluiting met wokkeltrap 8 woningen per laag Woningrootte 61 - 73m2 totaal 546m2 GO totaal 726m2 BVO excl loggia's totaal 773m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 75%
TOREN ZUID - principe verdieping
TOREN NOORD - principe verdieping
1
6
WTW
3
WTW
2
maatschappelijke voorziening
WTW
5
2
WTW
1
sponstuin / binnenhof
WTW
4
1
51m2
63m2
WTW
5.8m2
WTW
Circulair en biobased materiaalgebruik Voor de uitvoering van de lobby en de collectieve woonkamers kiezen we voor duurzame materialen. Zo stellen we voor om de gevel van de lobby uit te voeren in houten kozijnen. Het dak zien we als een robuuste structuur van betonnen platen, gedragen door een houten balklaag. De toepassing van hout is duurzaam, maar voegt ook de warme uitstraling toe die past bij de sociale en herbergzame sfeer van deze ruimte. Deze keuzes zijn ook ingegeven door maakbaarheid binnen de bestaande structuur. De constructie is eenvoudig aan te passen, wat flexibiliteit in toekomstig gebruik mogelijk maakt – een essentieel aspect van duurzaam ontwerpen. Voor de verdere inrichting van woonkamers en lobby hanteren we een circulaire ontwerphouding. Omdat het gaat om overzichtelijke oppervlaktes, achten we het goed mogelijk om zowel wanden, plafonds als vloeren circulair in te kopen. Waar dat niet mogelijk is, kiezen we t voor biobased alternatieven. Zo creëren we een duurzaam woonmilieu, met oog voor materiaalherkomst, kwaliteit en comfort.
plattegrond begane grond
6.1m2
74m2
61m2
74m2 WTW
Woonkwaliteit We streven ernaar het wonen op deze plek comfortabel en aangenaam te maken, zowel door voorzieningen als door de kwaliteit van de woning zelf. Een gezond en prettig binnenklimaat staat daarbij centraal. De zaagtandgevel is de verticale interpretatie van de sheddaken van de Wagenmakerij. Deze gevouwen vorm zorgt ervoor dat telkens één zijde zich afkeert van het geluid. Hier zijn de afsluitbare logia’s gepositioneerd, uitgevoerd in geluidsdempende materialen. Zo wordt het wooncomfort van zowel de buitenruimtes als het interieur gewaarborgd. In de zuidtoren realiseren we compacte 2-kamerwoningen, waarbij zowel de slaapkamer als de woonkamer grenzen aan een geluidsluwe logia. Op de hoeken worden efficiënte 3-kamerwoningen toegevoegd. In de noordtoren – bedoeld voor de vrije sector – leggen we de nadruk op het maximaliseren van 3-kamerwoningen, met ruimte voor een logeerkamer, een eerste kinderkamer of een aangename werkkamer aan huis.
4. Verhaal van evenementen unieke constellatie aan ruimtes
De Wagenmakerij en Koepelhal functioneren als één ensemble Ooit vormden de Wagenmakerij en de Koepelhal één werkend industrieel systeem, waarin wagons van oost naar west bewogen. In ons voorstel worden ze opnieuw functioneel en ruimtelijk met elkaar verbonden. De schakel tussen de twee hallen is een reeks wagons die zowel de ruimtelijke als de functionele verbinding tot stand brengen. De wagons zijn opvallend aanwezig en maken het project herkenbaar en leesbaar vanop afstand, maar ze zijn ook meer dan een architectonisch statement. Ze huisvesten alle noodzakelijke voorzieningen voor de evenementenfunctie van de stadshal: sanitair, garderobes, klimaatinstallaties en audiovisuele techniek zijn volledig geïntegreerd. De installaties worden lokaal gemonitord, zodat het systeem efficiënt, duurzaam en eenvoudig aanpasbaar maakt. Tegelijk zijn de wagons ook programmadragers: de inhoud ervan ondersteunt de activiteiten in de hal, aan de buitenzijde fungeren ze als ‘billboard’ naar de stad. ’s Avonds zorgt lichtkunst voor animatie en fungeren ze als lichtbakens in de stad. De Koepelhal wordt, mits behoud van haar verhalende karakter, met zorg gerenoveerd en geschikt gemaakt voor stevig publiek gebruik. Tussen de nieuwe wagons voegen we balkons toe gepositioneerd tussen de spanten van de Koepelhal.
Ze verenigen de Koepelhal, de wagons en de Wagenmakerij en bieden ruimte om te verblijven, te kijken en evenementen te ondersteunen. Een bijzonder onderdeel is het kraaiennest: een balkon dat
lobby
nachtuitgang
fietsparkeren
traforuimte
expeditie
reservering podium
reservering podium
techniek
backstage 1750 jassen
400 kluisjes
backstage
backstage
balkon
lobby + commercieel
nachtuitgang
C
C
balkon
nachtuitgang
nachtuitgang
maatschappelijk
urinoirs
nachtuitgang
balkon
A
techniek
A
lobby
De hal wordt casco opgeleverd, maar in de gebruiksfase voorzien we een reeks verplaatsbare objecten: multifunctionele speeltafels die kunnen transformeren van schaaktafel tot biertafel, hangmatten voor rust en informele kletstafel. De vorm en inrichting willen we in co-creatie met lokale ontwerpers en maakateliers ontwikkelen, met materialen die al in de stad aanwezig zijn. Circulair, creatief en betrokken.
backstage
B
kantoor
400 kluisjes
kantoor 1750 jassen
400 kluisjes
opslag
nachtuitgang
plattegrond 1e verdieping
principe-doorsnede A over wagon en sluizen
S
transparantie tussen Koepelhal en Wagenmakerij wordt hersteld; het nieuwe ‘kraaiennest’ geeft een inkijkje in de imposante hal
doorsnede B over tribunetrap en kraaiennest
L
doorsnede C over sluis en balkon
M
Indoor
plattegrond begane grond - evenementen
Middoor
Exploitie en beheer – een flexibel en uitnodigend evenementenensemble Exploitatie en beheer vormen een rode draad in ons ontwerp. De optimale programmatie van de Wagenmakerij in samenhang met de Koepelhal was vanaf het begin een speerpunt. We hebben ingezet op een strategie waarin de hallen flexibel opdeelbaar zijn zonder het publieke karakter te verliezen. De ruimte is niet statisch, maar beweeglijk, in schaal, sfeer en gebruik. We benaderen de Rolwagenbaan als het centrale entree voor evenementen, afsluitbaar als het moet, open indien gewenst. Om dit te realiseren, hebben we een flexibele scheiding in noord-zuid richting aangebracht. Het zijn stoere rolpoorten met geïntegreerde ramen afkomstig uit sprintertreinen. Ze tonen de dynamiek in de hal, vormen een verwijzing naar het spoorverleden en benadrukken de circulaire bouwambities van Tilburg. In oost-westrichting scheiden we de ruimte optioneel met een zwaar gordijn van inox-ringen. Deze afscheiding is niet gesloten: geluid, licht en beweging blijven waarneembaar, waardoor de hal haar open karakter behoudt, zelfs bij verdeling. Voor kleine evenementen zijn in de wagons op niveau 1 multifunctionele ruimtes opgenomen. Deze break-outruimtes kunnen ingezet worden als vergaderruimte, artiestenfoyer, backstagevoorziening, VIP-zone of gekoppeld tot een lezingopstelling. Ze zijn naar behoefte inzetbaar.
Ook technisch is gekozen voor een robuuste, duurzame aanpak. Het sheddak blijft grotendeels ongewijzigd en wordt niet geïsoleerd. Verwarming vindt plaats vanaf de vloer, dicht bij de gebruikers, via sleuven op de plek van de oorspronkelijke sporen. Hierin zijn ook elektra- en databekabeling geïntegreerd, wat resulteert in een efficiënte en goed toegankelijke infrastructuur. Deze low-tech aanpak levert een aanzienlijke energiebesparing op. Het resultaat is een comfortabel ‘mid-door’ klimaat: niet volledig buiten zoals de Rolwagenbaan, maar ook niet volledig binnen zoals de Koepelhal.
kraaiennest
Outdoor
dieper in de hal reikt. Het vormt het sluitstuk van het dwaalspoor. Vanaf hier beleef je de Koepelhal in haar volledige ruimtelijkheid — een plek voor rust, overzicht en reflectie, maar ook de anima van de stadshal. Zelfs tijdens de opbouw van een evenement is het een boeiende plek om te vertoeven.
B
techniek
entree horeca
fietsparkeren
traforuimte
opslag
bar opslag
scheiding Wagenmakerij van inox-ringen: fysiek gescheiden, visueel open
XL
scheiding Rolwagenbaan open / dicht scheiding Wagenmakerij open / dicht
slimme scheidingen maken veelzijdig gebruik evenementen mogelijk
Wagenmakerij als middoor: flexibel, lowtech en energiezuinig
scheiding Rolwagenbaan: hergebruikte Sprinterramen in overheaddeuren 8 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
5. Verhaal van transformatie voortbouwen en meebewegen
De Wagenmakerij en Koepelhal kennen een lange en unieke geschiedenis. In de herontwikkeling van de Spoorzone worden deze hallen opnieuw gewaardeerd als waardevol stedelijk erfgoed. Als ontwerpteam laten we ons inspireren door voorbeelden uit binnen- en buitenland waarin nieuwe stedelijke functies een plek krijgen in bestaande gebouwen. Dit is duurzaam én getuigt van respect voor het collectieve geheugen en de gelaagdheid van de stad. Met de Koepelhal en Wagenmakerij willen we deze ambitie resoluut omarmen. We streven naar een programmering met een breed maatschappelijk bereik, die het draagvlak voor deze bijzondere gebouwen vergroot en verbindt met de stad als geheel. Onze inzet is een publieke invulling, waarin beide hallen functioneren als open, doorwaadbare stadshallen. Plekken die uitnodigen tot ontmoeting, uitwisseling en initiatief, en die symbool staan voor een veerkrachtig, inclusief en gastvrij Tilburg. Restauratiestrategie – met aandacht voor het verhaal van het gebouw Onze aanpak voor de Wagenmakerij en Koepelhal is gebaseerd op een zorgvuldige lezing van het gebouw: luisteren, kijken en begrijpen wat er nu is en wat er ooit stond. We benaderen het erfgoed niet met een standaardoplossing, maar hanteren een afwegingskader waarin we per onderdeel: accepteren, terugbrengen of toevoegen.
Deze benadering sluit nauw aan bij de uitgangspunten van de ERM. “ERM staat voor de kwaliteit van onderhoud en restaureren. Uit liefde voor erfgoed en met professionele aandacht voor het vakmanschap.” Dat principe vormt voor ons de basis: zorgvuldig werken, meebewegen met wat het gebouw vraagt, heroverwegen wanneer nodig en handelen met aandacht voor detail. Een hands-on benadering, gedreven door vakmanschap en inhoudelijke betrokkenheid. Ons doel is een gebouw dat opnieuw betekenisvol is, en tegelijk gelezen kan worden als een gelaagd verhaal: over de ontwikkeling van het gebied, het spoorwegverleden, en de manier waarop bestaande structuren zich opnieuw kunnen verhouden tot de stad van nu. Toevoegen – nieuwe torens in relatie tot het bestaande ensemble De twee torens worden zorgvuldig gepositioneerd binnen de contouren van de voormalige schrijnwerkerij en schilderwerkplaats. Door deze inpassing beperken we de visuele en ruimtelijke impact op de structuur van de Wagenmakerij tot een minimum. Voor de torens kiezen we bewust een materiaal dat niet concurreert met de bestaande baksteenarchitectuur van de Spoorzone. In plaats daarvan zoeken we een grotere schaal in materiaal en module, passend bij de hoogte en maat van de torens. Zo ontstaat een ensemble van steenachtige materialen: baksteenarchitectuur aan de voet, met daarboven een grotere bouwsteen op hoogte.
We stellen een gevel voor in grote GRC-tegels (GRC = Glassfibre Reinforced Concrete) van ca. 600 × 400 mm: een lichtgewicht, grondstofzuinig materiaal van circa 15–30 mm dik. GRC laat zich goed kleuren met natuurlijke toeslagstoffen en biedt ruimte voor verfijnde detaillering in naden, belijning en reliëf. Dit maakt maatwerk en precisie in het gevelbeeld bouw efficiënt mogelijk. De oudste delen van het bestaande complex zijn uitgevoerd in diep donkerrood en bruin; latere toevoegingen tonen een zichtbaar lichtere toon. De nieuwe laag die wij voorstellen vormt een logisch vervolg in dit kleurverloop. Voor het materiaal van de torens stellen wij een lichtrode tint voor, die zich voegt in de bestaande gelaagdheid. Het resultaat is een ingetogen, eigentijds en harmonieus ensemble.
3. Torens groeien uit bestaande gebouw. Ze zijn qua vorm en materiaal geïnspireerd op het monument
2. Oorspronkelijke poorten terugbrengen t.b.v. expeditie en maken van een verwelkomend gebaar richting de stad
2. Kantoren verwijderen en gevel restaureren om ‘‘kathedraal effect’’ terug te brengen
3. De Wagons gaan mee in het ritme van de gebouwstructuur maar voegen ook een uniek nieuw herkenningspunt in de stad toe
1. Gemaakte deuropeningen handhaven t.b.v. doorwaadbaarheid Wagenmakerij
1. ACCEPTEREN
2/3. Borstwering verwijderen voor vergroter doorwaadbaarheid en openbaar karakter Rolwagenbaan
1. Kantineraam accepteren als welkome transparantie in gesloten gevel
2. Houten schuiframen, hoewel niet monumentaal gewaardeerd, accepteren als samenhangend element met Hall of Fame
3. Benodigde deuren voor ‘‘achterom’’ en fietsenstalling bewoners
accepteren terugbrengen toevoegen
2. TERUGBRENGEN
Het afleesbaar en ervaarbaar laten van de vele tijdslagen en verhalen van het complex is een belangrijk uitgangspunt van onze visie.
Reeds gerealiseerde aanpassingen worden ingepast en functioneel ingezet voor de nieuwe situatie.
Het wegnemen van het kantoorblok geeft ons de mogelijkheid beide oorspronkelijke kopgevels te herstellen als ‘kerkramen van de industrie’.
We reconstrueren de openingen in de zijgevels van de rolwagenuitbouwen. Dit vergroot het publieke en uitnodigende karakter van de Rolwagenbaan.
Toevoegingen, zoals de wagons en open Rolwagenbaan, zijn zorgvuldig gepositioneerd tov de bestaande sheds. Het middoor klimaatconcept laat toe dat we het dak niet hoeven te isoleren, waarmee de huidige uitstraling behouden blijft. De kenmerkende ‘lange lijnen’ van de balken zijn voor 80% behouden en de sheds zelf voor circa 55%. Het dakvlak van Koepelhal en Wagenmakerij wordt, samen met de daken van de torens, voorzien van zonnepanelen ten behoeve van de duurzame energieopbrengst voor het complex.
Voortbouwen. Voor de architectuur van de toe te voegen woontorens aan het bestaande complex, zoeken we naar harmonie: 1. voorbouwen op vorm: de kenmerkende shedvorm zet zich als gevelvorm door op de torens 2. voortbouwen op materiaal en schaal: we bouwen voort met steenachtige materialen, die vergroot zijn in schaal in de torens 3. voortbouwen op kleur: binnen het bestaande kleurpallet bouwen we voort in een lichtere toon
De wagons vormen de verbijzondering van het complex die er, letterlijk, uit mag steken. Ze zijn ontworpen als lichtgevende lantaarns, zowel aan de binnen- als buitenzijde. We zochten naar een circulair en transparant materiaal en hebben een eerste verkenningen gedaan naar gerecycled transparant plastic. We zijn enthousiast om dit materiaal in een volgende fase verder te onderzoeken. Zo kunnen we toewerken naar een passende uitdrukking van de wagons die recht doet aan de circulaire ambitie van Tilburg.
3. TOEVOEGEN
S1
S2
Deze kaart uit 1906 laat de oorspronkelijke - en nog reeds herkenbare - posities van schrijnwerkerij (S1) en schilderwerkplaats (S2) zien. Deze posities hebben de landing van de woontorens in het bestaande ensemble bepaald. Zo kan de lichte ruimtelijkheid van de Wagenmakerij volledig worden gehandhaafd. De torens lijken voort te komen uit het bestaande complex. Zo raakt de nieuwe tijdslaag vergroeid met het bestaande complex.
9 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
Onderbouwing van de haalbaarheid
Technische en Economische haalbaarheid Technische en economische haalbaarheid zijn onlosmakelijk verbonden met onze duurzaamheidsambitie: efficiënt grondstofgebruik, CO₂-reductie en sociale duurzaamheid. Dit vertaalt zich in een strategie gebaseerd op drie pijlers: 1. 2.
3.
Meer doen met minder – een ‘low-tech’ benadering van het erfgoed met minimale inzet van materialen en installaties. Optimaal benutten van dat wat er is – het maximaal exploiteren van de hallen en realiseren van het maximale aantal woningen in de torens, om de potentie optimaal te benutten. De kracht van de herhaling – repetitie in uitvoering, materiaalgebruik, ontwerpoplossingen en detaillering , zowel in de wagons als de Tilburg Twins. Dit verlaagt de complexiteit, verhoogt efficiëntie en biedt schaalvoordeel.
Model S Enkel de Koepelhal is toegankelijk voor een evenement.
Technische haalbaarheid bestaande bouw
De entree verloopt via de Wagenmakerij, waar men vrij
Onze strategie voor de bestaande bouw is een low-tech benadering die vertrekt vanuit het principe van behoud. We laten zoveel mogelijk van de bestaande situatie ongemoeid en accepteren ook de sporen van veroudering en gebruik — de ‘happy accidents’ die over tijd zijn ontstaan — als onderdeel van de waarde van het erfgoed. Enkel waar het nieuwe gebruik er om vraagt, doen we een zorgvuldig aanpassing. We isoleren het dak bewust niet. Verwarming wordt tot een minimum beperkt. In de vloer worden circa 15 cm diepe sleuven aangebracht waarin ronde radiatoren worden gelegd. Deze voorzien in voldoende vermogen om op een koude winterdag
van de Koepelhal.
de temperatuur in de Wagenmakerij tot 10 à 12°C te brengen. Met de aanwezigheid van mensen stijgt dit tot circa 15°C. Doordat de warmte via de vloer wordt afgegeven, ontstaat een aangenaam binnenklimaat: een ‘warm welkom’ voor evenementen in de Koepelhal. Het bestaande verwarmings- en koelprincipe van de Koepelhal blijft gehandhaafd. Dit leidt tot een driedeling: een outdoor rolwagenbaan, een ‘middoor’ Wagenmakerij en een indoor Koepelhal, elk met functiegericht klimaat. We ontwerpen één slimme ‘wagon’ die vervolgens wordt herhaald in het plan. De technische ingrepen worden geconcentreerd op één locatie, wat de bouwbaarheid en uitvoerbaarheid vergroot.
toegang heeft. Ticketcontrole vindt plaats bij de ingang
Model M Een deel van de Wagenmakerij wordt betrokken bij het evenement. Ticketcontrole vindt plaats op de rolwagenbaan. Een ander deel blijft vrij toegankelijk, Van overdag een publiek plein...
waardoor bezoekers de sfeer van het evenement kunnen ervaren zonder direct deel te nemen.
Economische haalbaarheid bestaande bouw Met Erwin, Dirk en Ruud is intensief gesproken over het gebruik van de bestaande hallen. De centrale vraag hierbij was hoe de ruimte flexibel programmeerbaar gemaakt kan worden voor uiteenlopende evenementen. Tegelijkertijd moet het horecamodel aantrekkelijk zijn voor exploitanten én betaalbaar blijven voor een diversiteit aan organisatoren.
Model L De gehele Wagenmakerij wordt functioneel toegevoegd aan de Koepelhal. Ook het evenementenplein aan de zuidzijde wordt hierbij betrokken.
Een belangrijk uitgangspunt is de koppeling van de horeca aan de voorzieningen in de ‘lobby’. Deze functies mogen niet met elkaar concurreren en vallen in onze visie daarom onder dezelfde exploitant. In de Koepelhal zijn bars voorzien die modulair en uitbreidbaar zijn, zowel binnen de hal als op het evenementenplein aan de zuidzijde. Een essentieel uitgangspunt is het behoud van de Wagenmakerij als toegankelijke, levendige stadshal. De ruimte moet niet enkel voor betaalde weekendactiviteiten dienen. Daarom is gekozen voor een flexibel indeelbare hal, die meerdere gebruiksscenario’s toelaat (zie afbeeldingen). Model XL De Koepelhal opent zich volledig naar de stad, bijvoorbeeld tijdens grootschalige evenementen zoals de Tilburgse kermis. Samen met het NS-plein vormt de ...naar ‘s nachts een festivalterrein!
hal dan één groot, overdekt stadsplein.
11 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
Technische haalbaarheid torens
drsn. B
drsn. B
De torens zijn gepositioneerd binnen de contouren van de voormalige schilderwerkplaats en schrijnwerkerij. Deze situering ondersteunt onze ambitie om de Wagenmakerij als publieke ruimte maximaal open te houden. Tegelijkertijd draagt deze keuze bij aan de bouwtechnische haalbaarheid en uitvoeringslogistiek van het project.
4,9m2
4.5m2 4.5m2
b 4,4m2
wk 23,2m2
57m2 36m2
4.5m2
bke 3,8m2
sk1 12,2m2
wk 20,6m2
wc
sk1 8,5m2
bk 4,0m2
4.5m2
wc
8900
1300 1500
02-04 floor
zuidtoren - verdieping 5
Corridor ontsluiting 9 woningen middel duur a 36-79m2 totaal 514m2 GO totaal 710m2 BVO excl loggia's totaal 763m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 72%
22000
TOREN ZUID - setback 2
bk 6,2m2 4,8m2 bk wc 3,8m2
sk1 15,2m2 wk 21,9m2
4.5m2
wk 26,6m2
wk 21,2m2
63m2
wc
sk1 7,9m2
b 4,5m2
sk1 12,4m2 bk 4,0m2
wc b 4,4m2
wk 29,3m2
46m2
sk1 14,9m2
59m2
wk 23,9m2 sk2 12,2m2
79m2
4.5m2 4.5m2 4.5m2
61m2
b 3,5m2
b 3,5m2
sk1 11,5m2
bk 3,3m2
sk1 12,1m2
bk 6,8m2
b 4,5m2
66m2
sk 13,3m2
52m2
wk 28,3m2
sk 11,2m2
4.5m2
bk 3,2m2
4.5m2
wk 20,8m2
6900 6600 6600 40900 6600 3300 6600 3600 09-20 floor
Corridor ontsluiting 8 woningen sociale huur (1 sk) a 46 en 59m2 4 woningen middel duur (2 sk) a 63 en 66 m2 totaal 683m2 GO totaal 900m2 BVO excl loggia's totaal 959m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 76%
wk 21,9m2
63m2
b 3,7m2
4.5m2
59m2
wk 23,9m2 sk1 10,2m2
49m
bk 23,8m2 wc
wc
sk1 10,0m2
bk 6,2m2 b 2,8m2
b 2,8m2 wc
4,9m2
4,9m2 4.5m2 4.5m2
59m2
4.5m2
sk1 12,1m2
66m2
wk 20,8m2 sk1 13,3m2
52m2
sk1 14,9m2
b 4,4m2 bk 4,5m2
wc
b 4,4m2
wk 23,9m2
wc
wc
wk 28,3m2
b 4,5m2 bk 3,3m2 b 3,5m2
b 3,5m2 b 4,4m2
bk 6,2m2
sk1 14,9m2
sk2 7m2
bk 6,8m2
sk2 7m2
bk 3,3m2
sk1 12,1m2
bk 6,8m2
b 4,5m2
66m2
wk 20,8m2 sk 13,3m2
52m2
wk 28,3m2
sk 11,2m2
bk 3,2m2
4,9m2 4.5m2 4.5m2
wc
wk 29,3m2
46m2
sk1 14,9m2 wk 23,9m2
59m2
3,8m2
sk1 10,2m2
49m2 bk
wk 21,9m2
wc
bk 5,2m2
1300
8900
sk2 10,1m2
wk 21,9m2
1500
1600
b 3,7m2
4.5m2
TOREN ZUID - principe verdieping
22000
8900
4.5m2
1300
6900
1500
2800
6600
1500 8900
sk2 10,1m2
4,9m2
sk1 12,1m2
sk2 7m2
bk 6,8m2
sk2 7m2
bk 6,8m2
sk1 12,1m2
bk 5,2m2
6900
66m2
wk 20,8m2
b 4,5m2
b 4,5m2
sk1 10,0m2
verd.5
4.5m2
sk 13,3m2
bk 3,3m2
bk 3,3m2
63m2
6600
52m2
wk 28,3m2
b 3,5m2
wc
b 3,5m2
wc
66m2
wk 20,8m2
wk 21,9m2
6600
4.5m2
sk 11,2m2
bk 3,2m2
b 4,4m2
4.5m2
40900
wk 29,3m2
46m2
wc
bk 4,5m2
sk1 13,3m2
4.5m2
verd.14
4.5m2
sk1 14,9m2
wc
52m2
wk 28,3m2
4,9m2
4,9m2
bk 6,8m2
sk1 12,1m2
1600
drsn. C
6600
6600
59m2
wk 23,9m2
b 4,4m2
40900
3300
4.5m2
sk1 10,2m2
49m2
bk 6,2m2
b 4,4m2
6600
6600
wk 21,9m2
b 2,8m2
bk 3,8m2
bk 6,2m2
sk1 14,9m2
3300
3600
4.5m2
sk1 10,0m2
63m2
wc
b 2,8m2
59m2
wk 23,9m2
6600
noordtoren - doorsnede B draaglijn trekdiagonaal wandschijf
wk 21,9m2
wc
b 3,7m2
wc
sk1 14,9m2
6900
66m2
wk 20,8m2
sk2 7m2
sk2 7m2
bk 6,8m2
sk1 12,1m2
3600
19000 1600
7200 bk 5,2m2
wc
59m2
wk 23,9m2
4.5m2
4.5m2
sk 13,3m2
b 4,5m2
b 4,5m2
66m2
wk 20,8m2
8900
1500
sk2 10,1m2
bk 5,2m2
bk 3,8m2
6600
52m2
wk 28,3m2
bk 3,3m2
bk 3,3m2
sk1 13,3m2
door achterliggend vloerveld
sk1 10,2m2
4.5m2
4.5m2
bk 3,2m2
sk 11,2m2
b 3,5m2
wc
wc
b 3,5m2
52m2
wk 28,3m2
constructieve hoofdopzet- uitkraging opgevangen
drsn. D
49m2
6600
wc
bk 4,5m2
b 4,4m2
sk1 14,9m2
zuidtoren - verdieping 14
sk2 10,1m2
wk 21,9m2
4.5m2
40900
4.5m2
wk 29,3m2
46m2
wc
59m2
wk 23,9m2
sk1 14,9m2
b 4,4m2
b 4,4m2
sk1 14,9m2
1300 1500
b 3,7m2
sk1 10,0m2
6600
59m2
wk 23,9m2
bk 6,2m2
bk 6,2m2
59m2
wk 23,9m2
4,9m2
1300
22000
63m2
4.5m2
3300
4.5m2
3,8m2
sk1 10,2m2
49m2 bk
b 2,8m2
b 2,8m2
bk 3,8m2
sk1 10,2m2
49m2
4.5m2
8900
wk 21,9m2
4.5m2
6600
wc
wc
wk 21,9m2
wk 21,9m2
4.5m2
1600
noordtoren - doorsnede A
dwarswanden tbv uitkragingen
4.5m2
b 3,7m2
sk1 10,0m2
63m2
wc
wc
b 3,7m2
sk1 10,0m2
63m2
4.5m2
8900
3600
wk 21,9m2
bk 5,2m2
sk2 10,1m2
bk 5,2m2
sk2 10,1m2
wk 21,9m2
4.5m2
1300 1500
noordtoren - verdieping 5
1700 1500
drsn. D
09-20 floor
constructieve hoofdopzet
TOREN ZUID - principe verdieping
noordtoren - verdieping 14
4.5m2
Uitvoeringsstrategie We zijn ons bewust van de uitvoeringsuitdagingen bij de uitkragingen en onderzochten diverse methodes. De meeste potentie zien we in een tijdelijk stalen vakwerk, uitkragend geplaatst op de vloer. Dit biedt directe ondersteuning zonder hoge hulpconstructies en is herbruikbaar op andere locaties in het project, dit is zowel duurzaam als kostenefficiënt. Deze methode wordt succesvol toegepast bij toren Eemplein Block 5 te Amersfoort. Ook prefab balken en onderstempeling zijn onderzocht. We weten dat aannemers hierin eigen voorkeuren hebben, daarom stellen we voor de uitvoeringsmethode gezamenlijk in het vervolgtraject te bepalen.
Corridor ontsluiting 8 woningen sociale huur (1 sk) a 46 en 59m2 4 woningen middel duur (2 sk) a 63 en 66 m2 totaal 683m2 GO totaal 900m2 BVO excl loggia's totaal 959m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 76%
09-20 floor
hoofdrichting wordt de belasting opgenomen via dwarswanden in combinatie met stalen diagonalen op de hoeken. Deze elementen zorgen voor horizontale stabiliteit en dragen de krachten efficiënt af naar de fundering. Voor de zuidtoren is de uitkraging reeds geoptimaliseerd door deze op te vangen door het achterliggend vloerveld, stalen trekdiagonalen zijn daar niet nodig.
TOREN ZUID - principe verdieping
De geometrie van de torens bevat enkele uitkragingen, die zorgvuldig zijn geïntegreerd in het constructieve ontwerp. Uitkragingen in het verlengde van de hoofdrichting zijn relatief eenvoudig op te nemen, doordat de doorgaande wanden hier functioneren als een grote verticale schijf. De mate van uitkraging is nog onderwerp van nadere studie; voorlopig is deze op basis van de gevelopzet gedefinieerd op 2,7 meter. In het vervolgtraject willen we dit samen met jullie optimaliseren. We verwachten dat een uitkraging tussen 1,5 en 3,0 meter gewenst is om de juiste balans te vinden tussen visuele kracht, technische haalbaarheid, daglicht en economische randvoorwaarden. Voor uitkragingen haaks op de
verd.5
drsn. A
Corridor ontsluiting 8 woningen sociale huur (1 sk) a 46 en 59m2 4 woningen middel duur (2 sk) a 63 en 66 m2 totaal 683m2 GO totaal 900m2 BVO excl loggia's totaal 959m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 76%
De binnenhoven, open Rolwagenbaan, heringerichte lobbyzone met collectief dakterras en trottoirs bieden ruimte voor een compact, efficiënt bouwterrein. De gekozen positionering maakt een vergrote poer onder de torens mogelijk, wat de fundering optimaliseert. Beide torens volgen een helder constructief principe met doorgaande draaglijnen die tevens woningscheidende wanden vormen. Dit resulteert in een logische, efficiënte draagstructuur waarbij indeling en constructie nauw op elkaar zijn afgestemd.
verd.14
zuiddtoren - doorsnede C
zuidtoren - doorsnede D draaglijn wandschijf
-naa ni NWTNWD nerotnoow eD .wuob -em 01 anjib tkeets ethcizpo net tiu ret .tnilpwuobeg ed nav dnorgrethca ed pO :otof( nerotlooC ed nav lëinaD .)neevellepaC
05
A. Tijdelijk vakwerk Een tijdelijk vakwerk vangt de uitkragende verdiepingen tijdens de bouwfase op. Referentie: Eemplein Block 5 Amersfoort, Van Grunsven Groep We adviseren deze uitvoeringsmethodiek. Bij ons ontwerp kan het tijdelijke vakwerk diverse keren worden hergebruikt en hoeft de tijdelijke constructie niet door het bestaande gebouw naar beneden af te dragen.
00:31 4202-01-82
05 ddni.madrettornwotnwodxurced_45-35-25-15-05
B. Uitkragende prefab liggers
C. Onderstempelen
Een prefab balk (linksboven in geel) voorziet in de uitkraging, hier wordt vervolgens de wand opgestort.
Met een tijdelijke ondersteunende constructie
Referentie: DWNTWN Rotterdam, Stebru
Referentie: Salt Amterdam, JP van Eesteren
Links: volgorde wandopbouw verdieping 8 en 9 (tekenwerk: IMd Raadgezetten en de wand storten. De balken fungeren dus als onder- het een lichtere kraan met een kleinere maximale hijslast. Bovenvende Ingenieurs, bewerkt door Henk Diten principe zijn voor de uitkragingen als ontworpen. heeft alsbalken voordeel er geen ‘afval’ is steuning uitkragingzou voor toepasbaar de kist en de vloer.” dien is de ruimte in de omgeving Het beperkt. Prefab passen datHeusinkveld).
in deze situatie betergeïntegreerd dan wanden.” van tijdelijk constructiemateriaal. De prefab liggers worden in de uiteindelijke wanden. Rechtsboven: plaat-
VIERENDEELLIGGERS
Op sommige posities bij de overkraging komen deursparingen.
STALEN LIGGERS
Deze zijn niet direct aangebracht, maar achteraf ingezaagd. De
Overigens zijn de prefab balken niet overal als oplossing gebruikt.
reden hiervoor is de belasting in de wanden tijdens de uitvoering.
In de gevelwanden van de achtste tot en met de tiende verdie-
Rietdijk: “Je hebt te maken met een andere belasting op het mo-
ping zijn stalen liggers toegepast. Deze zijwanden worden minder
sen prefab balk over stekeinden (foto: Stebru). Rechtsonder: de groene hoeklijnen dragen de vloer van de overkraging (foto: Stebru).
Wij beschouwen dit niet als de meest voor de hand liggende methode gezien de hoogte van de onderstempeling die nodig is en het zorgvuldig laten landen van de tijdelijke constructie in de onderbouw. 12 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
totaal BVO 16024 260 217
totaal GO 11996 236 191
aantal woningen
212
33m2
TOREN NOORD aantal lagen
bouwlagen
BVO
GO
# woningen
woninggrootte
subaantal
5.8m2
subtotaal
7
17-20
10-16
725
726
552
546
7
8
61 63 73 79
2 1 2 2 2 2 4
14 14 28
4
6-9
669
489
7
61 63 73 79
2 1 2 2
8 4 8 8
3
3-5
562
386
7
29 33 48 61 63 79
1 1 1 1 1 2
3 3 3 3 3 6
33 36 63 73 80
1 1 1 1 1
2 2 2 2 2
2
1
1-2
0 TOTAAL wonen collectieve ruimte
425
357 totaal BVO 13194 357
285
235
5
sk 15,8m2
ground floor
sk1 11,6m2
sk1 12,3m2
TOREN NOORD - caesuur b 3,5m2
5.8m2
61m2
6.1m2
bk 7m2
b 3,5m2
bk 4,1m2
b 3,5m2
sk2 8m2
5.8m2
subaantal
subtotaal
4
17-20
780
569
11
31 40 51 44 49 52 55 59 63 66
1 1 1 1 1 1 1 2 1 1
4 4 4 4 4 4 4 8 4 4
9 . 16
900
683
12
46 49 52 59 63 66
1 2 2 3 2 2
8 16 16 24 16 16
4
5-8
780
603
10
46 49 52 56 59 57 61 63 66
1 1 1 1 1 1 1 1 2
4 4 4 4 4 4 4 4 8
5.8m2
wk 22,9m2
2-4
710
514
9
36 46 52 57 59 61 63 66 79
1 1 1 1 1 1 1 1 1
1
1
454
302
0
260 217
236 191
TOTAAL wonen commerciele ruimte collectieve ruimte
totaal BVO 16024 260 217
totaal GO 11996 236 191
5
46 52 59 66 79
1 1 1 1 1
aantal woningen
ZUIDTOREN - overzicht programma TOREN NOORD
vrije sector
aantal lagen
bouwlagen
BVO
GO
# woningen
woninggrootte
subaantal
subtotaal
b 3,5m2
wk 30,3m2
bk 4,1m2
sk1 12,3m2
sk2 8m2
b 3,5m2
bk 4,7m2
61m2
73m2
b 3,5m2
5.8m2
4.5m2
sk1 15,2m2
sk2 12,2m2
79m2
wk 21,9m2
bk 5,2m2
b 3,7m2
sk1 10,2m2
wk 23,9m2
49m2 bk
sk1 14,9m2
59m2
wk 29,3m2
b 2,8m2
sk 11,2m2
46m2
bk 3,2m2
wc
3,8m2
wc
wc
bk 6,2m2
sk1 11,6m2
wk 22,9m2
sk2 7,2m2
sk1 12,3m2
bke 3,8m2
b 3,5m2
wc
12,9m2
61m2
wk 21m2
wc
sk1 12,2m2
4.5m2
57m2
wk 23,2m2
b 4,5m2
bk 4,0m2
4.5m2
bk 4,7m2
73m2
wk 30,3m2
sk2 8m2
wk 27,1m2
wk 28,3m2
sk 13,3m2
52m2 b 3,5m2
sk1 12,1m2
wk 20,8m2
bk 3,3m2
4.5m2
bk 6,8m2
b 4,5m2
bk 5,7m2
wc b 3,5m2
sk1 12,4m2
sk2 7,9m2
63m2 4.5m2
wk 21,2m2
sk1 11,5m2
4.5m2
wk 26,6m2
wk 21,9m2
sk1 10,0m2
b 3,7m2
bk 5,2m2
wk 23,9m2
sk1 14,9m2
59m2
4,8m2
4.5m2
4.5m2
wk 29,3m2
sk 11,2m2
46m2
bk 3,2m2
wk 28,3m2
sk 13,3m2
52m2 b 3,5m2
b 4,4m2
bk 6,2m2
wk 21,9m2
sk1 10,2m2
49m2 bk
4.5m2
4.5m2
wk 23,9m2
wk 29,3m2
sk1 14,9m2
59m2
b 2,8m2
sk 11,2m2
46m2 wc
3,8m2
wc
wc
wk 20,8m2
66m2 bk 3,3m2
b 4,5m2
bk 5,2m2
bk 3,2m2
Vrije sector - 2 slaapkamerwoning Vrije sector - 3 slaapkamerwoning Kern
4,9m2
4.5m2
sk1 12,1m2
wk 21,9m2
4.5m2
sk1 15,2m2
sk2 12,2m2
4.5m2
wk 23,9m2
79m2
bk 6,8m2
4.5m2
sk1 14,9m2
59m2
wk 29,3m2
sk 11,2m2
46m2
bk 3,2m2
wc bk wc 3,8m2
4,8m2
bke 3,8m2
wc
36m2
sk1 12,2m2
wk 20,6m2
wk 28,3m2
sk 13,3m2
52m2
wc
b 4,5m2
b 4,4m2
57m2
4.5m2
bk 4,0m2
wk 23,2m2
wk 20,8m2
bk 3,3m2
bk 6,8m2
b 4,5m2
wc b 3,5m2
sk1 12,4m2
sk1 12,1m2
66m2
b 3,5m2
b 4,4m2
bk 6,2m2
4,9m2
4.5m2
sk1 7,9m2
63m2
4.5m2
sk1 11,5m2
wk 21,2m2
4.5m2
wk 26,6m2
61m2 4,9m2
4.5m2
wk 21,9m2
2
4.5m2
wk 28,3m2
sk 13,3m2
52m2 b 3,5m2
b 4,4m2
bk 6,2m2
bk 4,5m2 b 2,8m2
wc b 3,7m2 2
sk1 10,0m2
4.5m2
wk 20,8m2
66m2 bk 3,3m2
b 4,5m2
wc bk 23,8m2
49m wk 21,9m2
sk1 10,2m2
4.5m2
bk 6,2m2
b 4,4m2
59m2 wk 23,9m2
wc
59m2 sk1 14,9m2
wk 23,9m2
4.5m2
b 3,5m2
bk 3,3m2
52m2 sk1 14,9m2
4.5m2
wk 28,3m2
bk 6,8m2
4.5m2
wk 20,8m2
bk 3,1m2
wc
4,9m2
wk 13,8m2
4.5m2
sk1 16,0m2
40m2
wk 19,3m2
bk 4,8m2
4.5m2
sk1 16m2
bk 5,2m2
b 3,7m2 2
wc bk 23,8m2
wk 21,9m2
sk1 10,0m2
49m
4.5m2
wk 21,9m2
sk1 10,2m2
4.5m2
bk 6,2m2
b 4,4m2
59m2 wk 23,9m2
wc
wk 23,9m2
4.5m2
b 3,5m2
bk 5,8m2
sk2 7m2 bk 3,3m2
52m2 sk1 14,9m2
4.5m2
wk 28,3m2
55m2
b 4,5m2
wc
b 4,4m2
59m2 sk1 14,9m2
sk1 10m2
wc
bk 4,5m2 b 2,8m2
wc
wk 25,8m2
b 3,5m2
bk 4,4m2
4,9m2
4.5m2
wk 22,3m2
51m2
sk2 10,1m2
63m sk1 12,1m2
31m2
bk 5,2m2
66m2 sk1 13,3m2
4.5m2
sk1 9,6m2
44m2
sk1 10,0m2
sk2 7m2 b 4,5m2
4.5m2
wk 23m2
bk 6,8m2
sk2 7m2
wc
b 4,4m2
sk1 12,1m2
09-16 _ wonen 900m2 BVO wonen
b 4,5m2
bk 6,8m2
66m2 sk1 13,3m2
4.5m2
wk 20,8m2
sk1 12,1m2
4,9m2
17-20 _ wonen 780m2 BVO wonen
05 to 08 floor
09-16 floor
TOREN ZUID - setback 1
TOREN ZUID - principe verdieping
TOREN ZUID - principe verdieping
Corridor ontsluiting 4 woningen sociale huur (1 sk) a 54m2 6 woningen middel duur (2 sk) a 63-66m2 totaal 572m2 GO totaal 782m2 BVO excl loggia's totaal 836m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 73%
Corridor ontsluiting 8 woningen sociale huur (1 sk) a 46 en 59m2 4 woningen middel duur (2 sk) a 63 en 66 m2 totaal 683m2 GO totaal 900m2 BVO excl loggia's totaal 959m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 76%
Corridor ontsluiting
ZUIDTOREN - overzicht plattegronden De zuidtoren heeft sociale woningen (100st) en middeldure huur (112st)
wk 30,3m2
Corridor ontsluiting 9 woningen middel duur a 36-79m2 totaal 514m2 GO totaal 710m2 BVO excl loggia's totaal 763m2 BVO incl loggia's factor4,9m BVO-GO excl: 72%
wc
63m
05-08 _ wonen 780m2 BVO wonen
5.8m2
sk2 8m2
02-04 _ wonen 710m2 BVO wonen
sk2 10,1m2
56m2 4,9m2
sk1 12,3m2
17-20 _ wonen 725 m2 BVO wonen
4.5m2
4.5m2
63m2
66m2
wk 22,9m2
sk2 7,2m2
sk1 11,6m2
sk1 16,3m2
b 3,5m2
wc
TOREN ZUID - setback 2
2
4.5m2
b 4,4m2
b 4,4m2
b 3,5m2
61m2 wc
4.6m2
sk2 10,1m2
bk 4,1m2
bk 4,1m2
bke 4,8m2
02-04 floor
Corridor ontsluiting 5 woningen middel duur a 46-79m2 1 collectieve ruimte a 120m2 totaal 302m2 GO wonen totaal 120m2 GO collectief wonen 454m2 BVO excl loggia's totaal4,9m 594 BVO excl loggia's factor BVO-GO excl: 71%
sk2 10,1m2
sk2 10,1m2
bk 3,1m2
79m2
01 _ wonen 454m2 BVO wonen
first floor TOREN ZUID - setback 3
TOREN ZUID - ceasuur
sk1 10,0m2
5.8m2
Portiekontsluiting met wokkeltrap 8 woningen per laag Woningrootte 61 - 79m2 totaal 426m2 GO totaal 669m2 BVO excl loggia's totaal 711m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 64%
wk 21,9m2
00 _ Caesuur 260m2 BVO commercieel 217m2 BVO collectief
wk 21,9m2
sk 15,8m2
wk 28,3m2
5.8m2
4.5m2
4.5m2
b 3,5m2
bk 7m2
63m2
Collectief Vrije sector - studio floor 17 to 20 Vrije sector - 1 slaapkamerwoning TOREN NOORD -setback 3
217m2
4.5m2
bk 4,7m2
wc
wc
sk1 8,5m2
4.5m2
73m
b 3,5m2
bk 4,1m2
sk2 10,4m2
bk 4,0m2
4.5m2
bke 4,8m2
sk2 10,4m2
10-16_ wonen 726 m2 BVO wonen
bk wc 3,8m2
Corridor ontsluiting Collectieve woonkamer totaal 420m2 GO totaal 540m2 BVO factor BVO-GO excl: 78%
6.1m2
wk 30,3m2
2
61m2
bk 3,1m2
wk 28,3m2
wc
wc
1 1 1 1 1
212
bk 4,7m2
floor 10 to 17
ground floor
sk2 8m2
sk1 12,3m2
wc
79m2
wk 27,1m2
Portiekontsluiting met wokkeltrap 7 woningen per laag Woningrootte 32 - 79m2 totaal 386m2 GO sk 5.8m totaal 562m2 BVO excl loggia's 15,8m2 totaal 586m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl:68%
b 3,5m2
2
b 4m2
wk 22,9m2
sk2 7,2m2
4.6m2
260m2
3 3 3 3 3 3 3 3 3
commercieel collectief
bk 4,7m2
sk1 11,6m2 wc
TOREN NOORD - setback 2
73m
Portiekontsluiting met wokkeltrap 8 woningen per laag Woningrootte 61 - 73m2 totaal 546m2 GO totaal 726m2 BVO excl loggia's totaal 773m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 75%
4.5m2
1
2
63m2
73m2 wk 29,5m2
sk1 14,3m2
sk1 16,3m2
floor 3 to 5
wc
b 3,5m2
6.1m2
wk 30,3m2
sk2 8m2
sk1 12,3m2
b 4m2
b 3,5m2
5.8m2
79m2
sk2 7,2m2
wk 29,5m2
sk1 14,3m2
4.6m2 6.1m2
wk 22,9m2
bk 7m2
wc sk1 11,6m2
wk 22,9m2
sk2 7,2m2
4.6m2
61m2
TOREN NOORD - principe verdieping
63m2
3
sk1 11,6m2
sk1 12,3m2
wc
4.5m2
8
sk2 8m2
wk 30,3m2
63m2
wc sk1 12,3m2
5.8m2
79m2
61m2 wc
03-05 _ wonen 562 m2 BVO wonen
sk2 7,2m2
bk 4,1m2
NOORDTOREN - overzicht plattegronden De noordtoren heeft alle vrije sector woningen (143st)
floor 6 to 9
woninggrootte
sk3 10,0m2
bk 7m2
wk 28,3m2
Portiekontsluiting met wokkeltrap 7 woningen per laag Woningrootte 61 - 79m2 totaal 489m2 GO totaal 669m2 BVO excl loggia's totaal 711m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 73%
# woningen
wk 22,9m2
wc
bk 4,7m2
sk 15,8m2
wc
bke 4,3m2
61m2 wc
sk1 11,6m2
73m b 3,5m2
b 3,5m2
bk 4,1m2
sk1 12,3m2
2
sk2 9,8m2
bk 4,1m2
b 3,5m2
sk2 8m2
wk 30,3m2
4.6m2
TOREN NOORD - setback 1
GO
sk2 7,2m2
wc
bke 4,3m2
b 3,5m2
bk 4,1m2
wc sk1 11,6m2
sk1 12,3m2
wc
Portiekontsluiting met wokkeltrap 5 woningen per laag Woningrootte 33 - 80m2 totaal 285m2 GO totaal 451m2 BVO excl loggia's totaal 469m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 63%
wc bk 4,1m2
b 4m2
wk 28,3m2
6.1m2
TOREN NOORD - caesuur +1
79m2 bke 4,3m2
b 3,5m2
bk 4,1m2
bk 4,1m2
sk 15,8m2
wk 29,5m2
63m2
NOORDTOREN - overzicht programma
BVO
bk 4,1m2
73m2
wc
sk2 8m2
floor 1 and 2
73m
Portiekontsluiting met wokkeltrap Collectieve woonkamer totaal 235m2 GO totaal 357m2 BVO factor BVO-GO excl: 0,74%
sk1 14,3m2
wk 22,9m2
06-09 _ wonen 669 m2 BVO wonen
bouwlagen
b 3,5m2
5.8m2
b 3,5m2
bk 4,1m2
4.6m2
sk2 7,2m2
2
143
aantal lagen
st 7,0m2
01-02 _ wonen 425 m2 BVO wonen
wc
wc
wk wk 30,3m2 30,3m2
socale huur en middel-duur huur
b 3,5m2
80m2
4.6m2
sk2 8m2
wk 30,3m2
73m2
TOREN ZUID
bk 4,1m2
sk2 9,8m2
b 4m2
4.6m2
6.1m2
sk 11m2
wk 16,9m2
wk wk 28,3m2 28,3m2
wc
00 _ Caesuur _ collectief 357m2 BVO collectief
48m2
bk 6,1m2
wk/sk 15m2
63m2
73m2 wk 30,3m2
29m2
bk 7m2
sk 15,8m2
5.8m2
b 3,5m2
5.8m2
5.8m2
aantal woningen
33m2
wk/sk 18m2
b 4m2
wk 28,3m2
coll ruimte
totaal GO 9714 235
sk 7,4m2
63m2
8 4 8 8
61 63 73
wk 15m2
bk 7m2
235m2
4
36m2
vrije sector
wc
TOTAAL wonen commerciele ruimte collectieve ruimte
17-20 floor
totaal 569m2 GO totaal 777m2 BVO excl loggia's totaal 959m2 BVO incl loggia's factor BVO-GO excl: 76%
Collectief Commercieel Midhuur - 1 slaapkamerwoning
Midhuur - 2 slaapkamerwoning Sociale huur - 1 slaapkamerwoning Kern 13 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
Economische haalbaarheid torens De torens zijn zorgvuldig gepositioneerd, waarmee footprint en oriëntatie zijn vastgelegd. Binnen deze contouren streven we naar maximale woningopbrengst: circa 29.220 m² BVO, goed voor zo’n 355 woningen. Dit wordt mogelijk door de rationele, compacte opzet met een gunstige bruto-nettoverhouding op de typische vloer van 75%-76%, wat bijdraagt aan een economisch verantwoorde ontwikkeling. Wij stellen voor het huiskamerprogramma te reduceren tot 775 m² BVO. De vrijgekomen ruimte komt ten goede aan de woningopbrengst.
drsn A drsn B
De torens zijn verwant in opzet – een tweeling met variaties – wat substantiële voordelen oplevert voor ontwerp, engineering en uitvoering. Door herhaling in typologie, detaillering en materialisering ontstaat een beheersbaar en kostenefficiënt proces. Ook de plattegronden zijn rationeel opgebouwd: woningen stapelen zich logisch, met vaste meterkastposities, wat de bouw optimaliseert.
drsn C
1
Indien de economische haalbaarheid onder druk komt te staan, stellen wij voor – gezien het grote volume – eerst te onderzoeken of verdere optimalisaties binnen de torens mogelijk zijn, met behoud van de ontwerpvisie.
3 4
Mogelijke aandachtspunten zijn: • Meer repetitie in ontwerp en uitvoering • Optimalisatie en vergelijking van bouwmethoden voor uitkragingen • Afweging tussen akoestisch comfort en kosten • Beschouwen van alternatieve steenachtige materialen •
Optimalisatie van commerciële/verhuurbare meters tot aan de caesuur
drsn D
4
Noordtoren - doorsnede A - langsrichting
Noordtoren - doorsnede B - dwarsrichting Mogelijke optimalistie uitkragingen De uitkragingen van de woontorens geven het project zowel
Tot slot We willen graag afsluiten zoals we ook begonnen zijn: we presenteren een ontwerpvisie op het niveau van een structuurontwerp, geen eindbeeld. In deze indiening hebben we nadrukkelijk geprobeerd juist die visie te communiceren. Een visie die ruimte biedt om bij te schaven, bij te sturen en door te ontwikkelen tot de nieuwe WOW-factor van Tilburg.
elegantie en architectonische kracht, maar brengen tegelijkertijd meer complexiteit met zich mee in constructie en uitvoering. Mocht de economische haalbaarheid onder druk komen te staan, dan zullen we daar gezamenlijk een zorgvuldige afweging in moeten maken. We verkenden alvast enkele mogelijke optimalisaties, geordend naar mate van esthetische impact (van klein naar groot):
1 Verkleinen uitkragingen in de constructieve wandschijven:
Deze elementen zijn constructief het minst complex, waardoor de optimalisatie beperkt zal zijn. Toch levert een verkleining van de uitkraging een voordeel op, onder meer door een besparing op wapeningsstaal.
1
2 Uitkraging centrumzijde Zuidtoren verkleinen:
2 1
1
Na de tweede dialoog is deze uitkraging reeds geoptimaliseerd, door de draaglijnen te verschuiven en deze te laten uitkragen uit een groter achterliggend vloerveld. Het zoeken naar het optimum hierin is zeker de moeite waard te bekijken.
3 Uitkraging Brokxlaan Noordtoren verkleinen:
Voor deze uitkraging geldt dat vooral in samenhang met de impact op de plattegronden onderzocht moet worden hoe deze mogelijk slimmer kan worden ontworpen. Zuidtoren - doorsnede C - dwarsrichting
Noordtoren - doorsnede D - langsrichting
4 Noordtoren op grotere voet plaatsen:
Door de toren op een grotere voet te laten landen — met kolommen of een volume — wordt de constructie eenvoudiger. De toren landt dan deels in de patio en/of de lobbyruimte, en niet meer uitsluitend in de schilderwerkplaats. Dit heeft een aanzienlijke ruimtelijke en architectonische impact, die zorgvuldig moet worden afgewogen.
Als ontwerpteam zijn we flexibel en staan open voor dialoog. Onze pijlers geven richting, maar laten ruimte voor aanpassingen met behoud van kwaliteit.
14 | De Verhalenmakerij | Nudus + Stramien + Bedaux de Brouwer
Plan van aanpak
start fase
Ons Team Ons team bestaat uit drie bureaus en individuen met uiteenlopende karakters en opvattingen. Deze diversiteit heeft geleid tot een dynamisch en intensief ontwerpproces, waarin dialoog en uitwisseling centraal stonden. In de loop van dit proces zijn de rollen binnen het team op natuurlijke wijze uitgekristalliseerd, en zijn de verantwoordelijkheden richting de betrokken bureaus helder en vanzelfsprekend verdeeld. Deze samenwerking vormt de basis voor het vervolg ontwerp. De rolverdeling binnen het team is als volgt: • •
•
Stramien is verantwoordelijk voor de landschappelijke elementen, de publieke ruimte en de stedenbouwkundige inpassing. Bedaux de Brouwer Architecten richt zich op de bestaande bebouwing, het hanteren van de erfgoedvisie en het zorgvuldig toevoegen van nieuwe elementen aan dit erfgoed. Nudus neemt de verantwoordelijkheid voor de torens en hun stedenbouwkundige inpassing en samensmelting met bestaand.
Het kernteam dat dagelijks aan het project werkt, bestaat uit medewerkers van alle drie de bureaus en is bewust gemengd samengesteld op de bovengenoemde thema’s. Indien nodig kunnen we dit team snel opschalen vanuit de verschillende bureaus. Nudus fungeert als penvoerder en primair aanspreekpunt; de andere twee bureaus zijn contractueel de onderaannemers van Nudus. De onderlinge samenwerking wordt formeel vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst (SOK), waar desgewenst inzage in mogelijk is. Sleutelfiguren • Caro van de Venne is uw directe aanspreekpunt voor alle proces en contractuele zaken. • Sjim van Beijsterveldt is projectleider over alle disciplines heen. Hij is lokaal actief betrokken en beschikt over brede ervaring in zowel woningbouw, evenementenlocaties als erfgoed. • Tim Brans, Evert De Baere en Thomas Bedaux, dragen de eindverantwoordelijkheid architectuur en stedenbouw namens de drie bureaus. Aangezien het project binnen de vastgestelde kaders in BIM wordt uitgewerkt, neemt het team van Nudus – met ruime ervaring in BIM – de verantwoordelijkheid voor deze coördinatie en de afstemming met de bouwer op zich. Planning We hebben onze werkzaamheden ingeschat en vertaald naar een weekplanning per fase. Deze is opgenomen bij de ‘specificatie inschrijfsom’
vanaf pagina 24). Hiernaast ziet u een schematisch overzicht van de planning per fase, elke fase kent een vast ritme waarbij we de plattegronden bevriezen circa 70% van de doorlooptijd. Dit vormt het uitgangspunt voor de technische adviseurs en een inhoudelijk ijkmoment voor de opdrachtgever. Vervolgens werken we gericht toe naar een 100%-set. Na afronding is er steeds twee weken voorzien voor review vanuit de opdrachtgever, waarna – met een geplande buffer – de volgende fase start. Tijdens de werkfasen hanteren we een vast ritme van tweewekelijkse ontwerpteamvergaderingen. Dit waarborgt continuïteit en biedt ruimte voor inhoudelijke verdieping door ons team in de tussenliggende werkperiode. Bij de ‘toelichting op de inschrijfsom’ is de planning weergegeven, gekoppeld aan het aantal FTE per onderdeel. Samengevat ziet deze planning er als volgt uit: