Bijlage 2 Participatie Ontwikkelvisie Biezenmortel

Bijlage 2. Participatieverslag

2

Gebiedsvisie Biezenmortel

Participatieverslag

Door cocosmos

Voor: Gemeente Tilburg (i.s.m. Alliantie)

Philémonne Jaasma Lianne Daan 22-03-2024

Aanleiding & Doelstelling

Aanleiding Biezenmortel is een dorp gelegen in een agrarische omgeving. Er is een sterke sociale binding tussen dorpsbewoners. Al geruime tijd heeft het dorp weinig tot geen groei gekend. Dit betekent dat het voorzieningen onder druk staan en dreigen te verdwijnen. Om de leefbaarheid van het dorp te waarborgen is er een een inhaalslag nodig op het gebied van woningbouw. In de dorpsvisie en het dorpsakkoord is daarom ingezet om versneld de juiste programmamix aan woningen aan het dorp toe te voegen. Hierbij ligt de nadruk op het versterken van de krachten van het dorp: de sociale binding tussen oude en nieuwe dorpsbewoners en verbinding van de kern met het landschap. Huidige fase: Ontwikkelvisie/Masterplan Na het opstellen van de dorpsvisie, het dorpsakkoord en de alliantievorming tussen ontwikkelaars, corporaties en gemeente is het nu tijd om de ambities ruimtelijk te laten zien in een ontwikkelvisie voor de integrale dorpsontwikkeling van Biezenmortel, dat als kader dient voor verdere individuele planontwikkeling. Daarnaast wordt het Koersdocument Oost-Flank ontwikkeld. Oog voor context en grotere plaatje In afstemming met de dorpscoöperatie Biezenmortel en de gemeente Tilburg wordt in het participatieproces van de ontwikkelvisie zoveel mogelijk voortgebouwd op de documenten die reeds zijn opgesteld over de toekomst van Biezenmortel.

We hebben er aandacht voor dat we mensen niet overvragen of zaken dubbel uitvragen. Vraag aan cocosmos Op welke manier kan tijdens het ontwerpproces van de ontwikkelvisie/masterplan de participatie worden vormgegeven zodat belanghebbenden hieraan kunnen bijdragen en zich in het eindresultaat herkennen?

Participatieproces Ontwikkelvisie Biezenmortel | Overzicht participatiemomenten (Empathisch) Onderzoek

Validatie

Implementatie

Creatie

9x interviews

georganiseerde stakeholders uit het dorp

[Teruggeven & Ophalen]

[Ophalen]

[Teruggeven]

P1: Straatgesprekken

P2: Toekomst-tour

Lancering Ontwikkelvisie

Rondlopend/rijdend @ gebied Biezenmortel

Aantrekkelijke locatie @ dorp

Aantrekkelijke locatie @ dorp

Doel: Open gesprekken over dromen, behoeftes, kansen voor het gebied. Inzichten ophalen bij omwonenden om in de ontwikkelvisie te verwerken. Verwerken tot belangrijkste thema’s.

Doel: Valideren van opgehaalde thema’s, laten zien wat er in de toekomst mogelijk is en verbeelding stimuleren. Activeren om feedback te geven en evt. betrokken te raken bij initiatieven waar mogelijk/passend.

Doel: Lancering van de visie. Laten zien wat er in de toekomst mogelijk is, bekendheid creëren voor de visie, podium geven aan betrokken partijen om hun ambities te laten zien. Vieren van een toekomst om naar uit te kijken (en onderdeel van uit te maken).

Uitnodigen voor straatgesprekken via dorpskanalen, posters op hotspots in de omgeving (2 weken vooraf) en via een advertentie op social media.

Participatiemoment

Uitnodigen via flyers huizen direct omwonenden, dorpskanalen, posters op hotspots in de omgeving (2 weken vooraf) en via een advertentie op social media.

Communicatiemoment belanghebbenden

Online validatie van thema’s en toekomstperspectieven

Uitnodigen via flyers huis aan huis, posters op hotspots in de omgeving (2 weken vooraf) en via een advertentie op social media.

Optioneel: online lancering via filmpje

P1: Straatgesprekken

Aanpak: Empathisch Onderzoek We duiken in de belevingswereld van dorpsbewoners door naar hen, als belanghebbenden, toe te gaan. We treffen hen op plekken waar zij in het dagelijks leven zijn. In de praktijk kan je hierbij denken aan een Piaggio die rondrijdt door de straten, een pop-up activiteit bij de supermarkt of straatgesprek bij een uitnodigende bakfiets. We voeren open gesprekken over de behoeftes, pijnpunten, bedreigingen en kansen die belanghebbenden hebben en zien in de toekomst.

Straatgesprekken Uitnodiging

Om de omwonenden op de hoogte te stellen van de mogelijkheid tot participatie is de volgende flyer huisaan-huis verspreid in Biezenmortel.

Straatgesprekken | Impressie

Facts & Figures | Deelnemers Straatgesprekken

13 uur aan gesprekken

Aanwezig op 3 locaties (VCB, basisschool Fransciscus, De Vorselaer)

62 Straatgesprekken en 11 ouderen gesproken tijdens kaarten biljartmiddag 8 interviews (Vorselaer, TBV, Biezenmortel Bruist, basisschool, scouting, tennisclub, VCB, ReNewt)

In totaal 5,8%* van de bevolking gesproken *Gebaseerd op gegevens van het CBS

Facts & Figures | Leeftijdsgroepen

Gebaseerd op gegevens van het CBS hebben we 5,8% (73 mensen) van de totale bevolking van Biezenmortel gesproken. Alleen de leeftijdscategorie 50 tot 67 was minder goed vertegenwoordigd in verhouding tot de populatie. De onderstaande tabel laat zien dat de leeftijdsverdeling van alle andere groepen goed overeenkomt met de leeftijdsverdeling in het dorp.

Leeftijd

Totaal aantal gesproken bewoners

10-30

25

30-50

14

50-67

14

67+

16

Onbekend

4

Leeftijd

Percentage leeftijdsverdeling Biezenmortel CBS

Percentage leeftijdsverdeling gesproken bewoners

10-30

18,9%

34,2%

30-50

25,2%

19,2%

50-67

28,0%

19,2%

67+

19,6%

21,9%

Overzicht herkomst deelnemers

Alle gele markeringen geven de woonplekken aan van bewoners die deelnamen aan de gesprekken. Biezenmortelnaren De meeste bewoners bij de straatgesprekken kwamen uit Biezenmortel zelf en wonen hier al lang. Sommigen zijn hier geboren en getogen en zien zich hier “ook wel weggedragen worden”. Anderen wonen hier sinds een aantal jaar, maar voelen zich echt een Biezenmortelnaar. Buitengebied Een aantal mensen wonen op dit moment in het buitengebied, maar vinden zichzelf echt bij Biezenmortel horen. Een deel hiervan is op leeftijd en al weg uit Biezenmortel verhuisd om dichter in de buurt van voorzieningen te wonen.

Gespreksleidraad

Bij de Piaggio voeren we open gesprekken over de behoeftes, pijnpunten, bedreigingen en kansen die belanghebbenden hebben en zien in de toekomst. Deze gesprekken zijn semigestructureerd aan de hand van een gesprekslijn. Een aantal van de gestelde vragen: •

Wat is uw favoriete plek in Biezenmortel en waarom?

•

Hoe zou u het karakter van Biezenmortel omschrijven, in drie woorden?

•

Als u kijkt naar de ontwikkeling van dit gebied, wat ziet u dan als een kans? En wat als een bedreiging?

•

Als u mocht bepalen, wat zou u dan morgen (ruimtelijk) veranderen aan Biezenmortel?

•

Met wie moeten we dit gesprek vooral ook nog voeren?

Analyse inzichten tot thema’s

Analyse tot belangrijkste thema’s voor de toekomst Uit het Empathisch Onderzoek analyseren we de belangrijkste thema’s die spelen. Deze thema’s (ook wel: verlangens) lopen als rode draad door het ontwerpproces van de ontwikkelvisie heen en blijven voor belanghebbenden herkenbaar tot en met het eindresultaat.

Op de kaart

Aan de Piaggio konden bewoners op de kaart hiernaast aangeven wat hun meest favoriete (geel) en minst favoriete plek (roze) in Biezenmortel was. Favoriete plek Voor de meeste bewoners bij de straatgesprekken was hun eigen woning de favoriete plek. Daarnaast werden locaties van verenigingen, zoals de voetbalclub veel gemarkeerd. Hekelpunt In de dorpskern is het aangezicht van bepaalde plekken soms een hekelpunt. Een voorbeeld hiervan zijn de “drie auto’s onder zeil in het midden van het dorp”.

Karakter van Biezenmortel | Meest genoemde woorden

Biezenmortel kenmerkt zichzelf voornamelijk als gezellig, gemoedelijk, rustig. Er heerst een dorpse sfeer en een ‘ons kent ons’-gevoel. Bewoners benadrukken het saamhorigheidsgevoel in het dorp.

Analyse

Alle dromen, wensen, kansen en behoeftes voor de ontwikkelvisie die genoemd zijn tijdens de straatgesprekken zijn gebundeld en geanalyseerd op onderwerp. Vervolgens zijn deze onderwerpen verder geclusterd tot drie concept-thema’s als aandachtspunten voor de ontwikkelvisie.

Drie thema’s | Eerste clustering

Samen krijgen we het voor elkaar

Integreren in de gemeenschap = bijdragen aan de gemeenschap “Dat nieuwe mensen bijdragen aan de gemeenschap” “Dat Biezenmortel een dorp blijft waar mensen het eens blijven met elkaar” “Je kan mensen niks verplichten, maar je kan mensen daar wel voor warmdraaien”

Sociale ondernemingszin “Heel het dorp komt samen om dingen op te lossen” “Samen de schouders er onder” “Er zijn mogelijkheden genoeg met wat er is, maar mensen moeten het wel willen of leuk vinden”

BVm BiezenMortel

Een levendige kern in een rustige omgeving

Pragmatisch groeien

Fysieke nabijheid van verenigingen onder elkaar

“Dorp mag groter = gezonde prikkel” “Bouwen voor mensen uit Biezenmortel”

“Nieuwbouw die past bij het dorp”

Pragmatisch samenwerken “Groei moet er komen om dingen te behouden” “Meer mensen = meer draagvlak voor voorzieningen”

Wederkerige relaties aan gaan “Samenwerking is nodig om het leuker te maken voor iedereen” “Verbondenheid met andere dorpen in de wijde omgeving door bijvoorbeeld Biezenmortel Bruist”

Samenwerking stimuleren “Samenwerking is nodig om het leuker te maken voor iedereen”

Plekken voor ontmoeting behouden “Ontmoetingsfunctie” “Fijn altijd de Vorselaer voor senioren” “VCB, hier komt het dorp samen”

Levendigheid dorpskern versterken

Saamhorigheid

Een dorp van ondernemers

“Kans om het hart van het dorp tot een Dorpshart te maken”

“Iedereen draag bij aan de opvoeding” “Iets over hebben voor elkaar”

“We hebben de juiste mensen om het te doen”

Verlies uiterlijk karakter

Sociale voorzieningen boven gemaksvoorzieningen

“Dorpskern mag echt mooier” “Aangezicht mag netter en gezelliger”

Eigenaarschap “Als je het niet zef doet, gebeurt er niks, dus wij doen het zelf, samen als gemeenschap” “De mensen zouden wat minder moeten praten en wat meer mogen doen. Het lijkt de politiek wel” “Ik wil geen wijk van Tilburg worden”

“Ik heb op zich niks nodig, ik ga wel altijd met de auto, al doe ik de viets ook wel eens” “Dat wij geen winkel hebben zie ik niet als een probleem”

Bedrijvigheid landelijk karakter “Levendig”

Infrastructuur in de omgeving “Als je ouder wordt of jonger bent heb je een busverbinding nodig” “Fietsinfrastructuur verbeteren”

Actiethema’s | Van inzichten naar actiethema’s

De drie concept-thema’s uit de Piaggio gesprekken zijn samengevoegd met vier onderwerpen die in de ruimtelijke analyse door Van Tuijn naar boven kwamen. Warme en koude data vormen samen een compleet beeld van de opgaves en kansen die er liggen in het gebied. Samen vormen deze vijf actiethema’s.

cocosmos uit Piaggio-gesprekken

Samen krijgen we het voor elkaar

Integraal na samenvoeging Samen krijg je het voor elkaar

BVm BiezenMortel

Een levendige kern in een rustige omgeving

‘T is hier fantastisch

Voorzieningen als podium voor het leven

TvT uit ruimtelijke analyse

Samenwerken met het landschap Sociale samenhang is de sleutel

Verbetering beleving en structuren

Voorziening als verbinding

Gezond landschap als basis

Bewust wonen en verbonden leven

P2: Validatie van thema’s Hebben we de belangrijkste aandachtspunten van inwoners goed gehoord en verwoord?

Validatie Uitnodiging

Om de omwonenden op de hoogte te stellen van de mogelijkheid om te reageren op de actiethema’s is de volgende flyer huis-aan-huis verspreid in Biezenmortel. Bewoners werden uitgenodigd om tijdens een inloopmarkt op de algemene ledenvergadering van coöperatie Biezenmortel mee te denken. Daarnaast werden bewoners ook uitgenodigd om hier via een online vragenlijst op te reageren als zij bijvoorbeeld niet in de gelegenheid waren hier fysiek bij aan te sluiten.

Validatie (offline) | Impressie

Validatie Online vragenlijst

Uitkomsten validatie | Bij ALV en online Uit de reacties blijkt dat omwonenden zich herkennen in de thema’s. In hun reacties benadrukken zij het saamhorigheidsgevoel en ondernemingszin binnen Biezenmortel. Ook worden zorgen rondom het verlies aan uitzicht, verdwijnen van landbouw en bedrijvigheid of het verliezen van het dorpse karakter nogmaals genoemd als aandachtspunten waar volgens hen niet aan voorbij kan worden gegaan bij het ontwikkelen van het gebied. Voor het thema Samenwerken met het landschap wordt het volgende benadrukt: Wat is de impact van woningbouw op het landschap? Bedrijvigheid [in het landschap] is de identiteit van Biezenmortel Voor het thema ‘T is hier fantastisch wordt het volgende benadrukt: Saamhorigheid moet behouden worden De instroom van nieuwe mensen die geen affiniteit met de identiteit van Biezenmortel hebben kan een effect -

hebben Jongere generaties kunnen zich minder goed vinden in het saamhorigheidsgevoel

Voor het thema Voorzieningen als podium voor het leven wordt het volgende benadrukt: Voorzieningen zijn erg prettig, maar moeten niet te groot worden Er is grote behoefte aan een dorpsplein Voor het thema Samen krijg je het voor elkaar wordt het volgende benadrukt: Als gevolg van groei kan verlies van gemeenschap optreden Ondernemen is onderdeel van dit thema Dit is typisch Biezenmortel Voor het thema Bewust wonen en verbonden leven wordt het volgende benadrukt: Er moeten nieuwe woonvormen komen (Betaalbare) woningbouw voor starters heeft prioriteit Gezien de bevestigende reacties zijn de thema’s niet aangepast na de validatieronde.

±70 omwonenden namen deel aan de validatie de gebied Geentijdens grijs inloopmarkt

16 omwonenden namen deel aan de Geen grijs gebied online validatie

Samen maken we de stad. www.cocosmos.nl

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Verslag

Soort overleg Locatie Datum Tijd

Inloopavond ontwikkelvisie Biezenmortel Gemeenschapshuis ‘De Vorselaer’ 12 maart 2025 Van 19.30 uur tot 21.30 uur

Tijdens de inloopavond zijn de bewoners van Biezenmortel bijgepraat over de ontwikkelvisie welke de gemeente samen met hun partners Synchroon, Blink, Van Wijnen, Beukenhof en Coöperatie Biezenmortel wordt opgesteld. Tevens is door Van Wijnen het ‘Hof van Hulten’ nogmaals gepresenteerd en was De Beukenhof aanwezig om een en ander toe te lichten over de toekomstvisie van het kloostergebouw. De inloopavond was goed bezocht, met circa 180 aanwezigen. Deze aanwezigen zijn door de verhaallijn van de ontwikkelvisie gelopen; het 7 generatiedorp en de pijlers waarop dit gestoeld is, het ruimtelijk raamwerk welke de basis vormt voor verdere planontwikkeling en de deelgebieden uit het ruimtelijk raamwerk. De panelen welke tijdens de inloopbijeenkomst getoond zijn terug te vinden via Ontwikkelvisie Biezenmortel | Biezenmortel . Na het doorlopen van de verhaallijn kunnen bezoekers hun tips en/of tops achter te laten, de feedback die we hieruit hebben gehaald verwerken we nog zo veel als dat dat kan in de ontwikkelvisie. Veel van deze opmerkingen hadden te maken met verkeer en verkeersveiligheid, er is bijvoorbeeld meegegeven om meerdere ontsluitingswegen voor de nieuwbouwwijken te voorzien.

Daarnaast is er ons meegegeven dat het wenselijk is als er woningen gebouwd worden voor starters, de voorzieningen meegroeien met het aantal inwoners en dat men goed rekening moet houden met afwatering bij de nieuwbouwprojecten. De algemene indruk is dat men enthousiast is over de ontwikkelvisie en dat met name jongeren een perspectief geboden wordt om binnen de eigen kern te kunnen blijven wonen.

Pagina 1 van 1