Document · PDF

Bijlage 13 - [LET OP: OUD] Raadsvoorstel Basisbanen

Raadsvergadering 16 december 2024, gemeente TilburgBij agendapunt: Raadsvoorstel Basisbanen8.067 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Voorblad Raadsvoorstel Basisbanen Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

10 september 2024 Rik Grashoff Economie en Arbeidsmarkt W. Feil

Samenvatting We starten met de basisbaan om mensen die binnen de Participatiewet tussen de wal en het schip vallen werkzekerheid en inkomenszekerheid te bieden. Met de basisbaan erkennen wij de meerwaarde van mensen die graag deeltijd of voltijds willen werken, maar voor wie de eisen van de hedendaagse arbeidsmarkt te ver van hen af staan. In dit voorstel verbinden we de ontwikkelbaan (een maximaal 3-jarig traject, zoals met het Tilburgs Banen Model in 2015 reeds gestart) aan een structureel vervolg in de vorm van een basisbaan bij de Diamant-groep. In samenwerking met Diamant-groep organiseren we werkplekken, ontwikkelbanen, waar mensen de kans krijgen om zich met intensieve begeleiding gedurende maximaal drie jaar te ontwikkelen en zo mogelijk door te stromen naar de reguliere arbeidsmarkt of beschut werk. Personen bij wie is vastgesteld dat deze stap vroeg of laat in dit traject niet mogelijk is, bieden we een duurzaam perspectief in de vorm van de basisbaan met een vast contract. We zorgen ervoor dat werken loont en we voorkomen met de basisbaan dat deze groep mensen na de ontwikkelbaan terugvalt in de bijstand. We organiseren de komende drie jaar voor 150 bijstandsgerechtigden een ontwikkelbaan (gemiddeld 50 per jaar). Mensen voor wie uitstroom naar ófwel regulier werk, ófwel beschut werk niet mogelijk is gebleken in die periode bieden we een vaste basisbaan.

Door het toepassen van de Werkpremie zorgen we dat het werken in de ontwikkel- of basisbaan ook echt loont. Voor het opstarten van de aanpak doen we een beroep op het Reserve Fonds Talentontwikkeling voor de incidentele kosten. We spreken niet meer van een pilot maar over een aanpak die de arbeidsparticipatie van deze groep inwoners mogelijk maakt voor de lange termijn. We maken maximaal gebruik van de mogelijkheden die de Participatiewet ons biedt om deze aanpak binnen de huidige financiële kaders zo structureel mogelijk in te regelen. Een belangrijke structurele financieringsstroom is daarbij de Loonkostensubsidie (LKS). De dekking voor de structurele kosten maakt als voorstel onderdeel uit van de meerjarenbegroting en is ingediend bij de perspectiefnota, waarbij een deel van de structurele kosten voortkomt uit de integrale begrotingsafweging 2025 en verder en een deel gevonden wordt in staand beleid. Ons uitgangspunt is om na drie jaar steeds nieuwe groepen uitkeringsgerechtigden dezelfde kans bieden en de ontwikkel- en basisbaan structureel te verankeren in ons aanbod. Dat vervolg maakt op dit moment echter nog geen onderdeel uit van dit voorstel. Ook vanuit de reeds lopende ontwikkelbanen/Tilburgs Banen Model (TBM) stromen in 2024 en de daaropvolgende jaren verschillende personen uit (inschatting tot 2028 is zo’n 60 personen totaal).

Deze groep bieden we als eerste ook de basisbaan aan, om te voorkomen dat zij terugvallen in de bijstand. Wij leggen hiermee een toekomstbestendig plan voor waarmee we meer kunnen betekenen voor een grotere groep Tilburgers die nu nog tussen de wal en het schip vallen: mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en doorgaans een verminderde loonwaarde die zonder deze aanpak nauwelijks kans zouden hebben op duurzaam betaald werk.

Collegebesluit Het college stelt de raad voor: 1. een bedrag van € 3,18 miljoen uit het Reserve Fonds Talentontwikkeling beschikbaar te stellen voor het realiseren van 50 ontwikkelbanen per jaar gedurende drie jaar, startend in 2025, voor dekking van de incidentele kosten; 2. onder voorbehoud van vaststelling van de begroting 2025 de volgende structurele middelen te benutten voor de basisbaan: € 200.000,- in 2026, € 250.000,- in 2027 en vanaf 2028 structureel € 300.000,-; 3. een Werk- en Uitstroompremie toe te passen voor mensen in een Tilburgs Banen Model-, ontwikkel- en basisbaan en de kosten van deze premies (oplopend tot maximaal € 495.000,- per jaar) toe te voegen aan de uitgaven die we ten laste van de gebundelde uitkering brengen. 4. de looptijd van het Reserve Fonds Talentontwikkeling met vier jaar te verlengen tot en met 31 december 2030.

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

Raadsvoorstel Basisbanen Aanleiding In het bestuursakkoord Meer voor Elkaar 2022-2026 spraken we af om te starten met de Tilburgse variant van de basisbaan. Het college stemde op 24 januari 2023 in met de start van de ontwikkeling van de pilot basisbanen. Vooruitlopend op de brede pilot met vijftig basisbanen stelde de gemeenteraad op 13 maart 2023 budget beschikbaar voor het starten van een Praktijkexperiment van vijf basisbanen. Tijdens twee informatiebijeenkomsten eind 20231 bespraken wij het ontwerp voor de pilot basisbanen met uw raad. Hoewel we nog altijd staan voor de oorspronkelijke uitgangspunten van het concept basisbaan ging de verdere uitwerking van het plan gepaard met voortschrijdend inzicht. Met name de beperkte mogelijkheid om de pilot te verduurzamen, de hoge kosten in relatie met het geringe bereik ervan (50 personen in totaal) zijn voor ons aanleiding geweest om aanpassingen door te voeren op het oorspronkelijk plan. Wij denken met het huidige voorstel een toekomstbestendig alternatief voor te leggen waarmee we bovendien meer kunnen betekenen voor een grotere groep Tilburgers die nu tussen wal en schip valt. We spreken niet langer van een pilot. We zetten erop in de basisbaan structureel in te regelen voor een groep mensen in de bijstand voor wie een reguliere baan buiten bereik ligt.

We geven hiermee invulling aan de opdracht die besloten ligt in de Participatiewet om voor zoveel mogelijk mensen arbeidsparticipatie naar vermogen te realiseren. We versterken met dit nieuwe voorstel ook de bestaande aanpak van de ontwikkelbanen. De ontwikkelbaan is een tijdelijk dienstverband bij Diamant-groep waar mensen maximaal drie jaar werkervaring opdoen. Deze baan vormt waar mogelijk de opmaat naar werk bij een reguliere werkgever, al dan niet met loonkostensubsidie. Met de basisbaan bieden wij een duurzaam perspectief voor werknemers bij wie het na deze drie jaar, of zoveel eerder, duidelijk is geworden dat het niet lukt om op de reguliere arbeidsmarkt aan de slag te gaan, ondanks hun inzet.

Beoogd effect Dit voorstel biedt perspectief voor inwoners voor wie de eisen van de hedendaagse arbeidsmarkt te ver van hen zijn af komen te staan, of die door persoonlijke omstandigheden nauwelijks kans hebben op duurzaam betaald werk. Dit voorstel richt zich op de groep voor wie een beschutte werkplek niet in beeld is omdat zij niet voldoen aan de door de wetgever gestelde eisen en voor wie werken op de reguliere arbeidsmarkt met loonkostensubsidie ook niet past: de groep die tussen de wal en het schip valt. Juist voor deze groep draagt de basisbaan bij aan inkomens- en werkzekerheid en het leidt bovendien tot een maatschappelijk waardevolle bijdrage. We leveren met dit voorstel een bijdrage aan Tilburg Kansrijk en sluiten aan bij het bestuursakkoord ‘Meer voor Elkaar’.

Voorstel 1.

2. 3.

Een bedrag van € 3,18 miljoen uit het Reserve Fonds Talentontwikkeling beschikbaar stellen voor het realiseren van 50 ontwikkelbanen per jaar gedurende drie jaar, startend in 2025, voor dekking van de incidentele kosten; Onder voorbehoud van vaststelling van de begroting 2025 de volgende structurele middelen benutten voor de basisbaan: € 200.000,- in 2026, € 250.000,- in 2027 en vanaf 2028 structureel € 300.000,-; Een Werk- en Uitstroompremie toepassen voor mensen in een Tilburgs Banen Model-, ontwikkel- en basisbaan en de kosten van deze premies (oplopend tot maximaal € 495.000,- per jaar) toe te voegen aan de uitgaven die we ten laste van de gebundelde uitkering brengen. De looptijd van het Reserve Fonds Talentontwikkeling met vier jaar verlengen tot en met 31 december 2030.

30 oktober 2023 en 11 december 2023

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

Argumenten 1.1 De basisbaan sluit aan bij ambitie van het bestuursakkoord en de doelstelling van de Participatiewet Iedereen moet de kans krijgen om zich te ontwikkelen en om te participeren. Dat is de essentie van de Participatiewet. Een steeds groter wordende groep mensen heeft moeite om zelfstandig te voorzien in hun bestaan omdat zij nauwelijks kansen hebben op de hedendaagse arbeidsmarkt, ondanks de krapte die bestaat op de arbeidsmarkt. Dit terwijl deze inwoners onder de juiste omstandigheden en met de juiste begeleiding zowel voor onze samenleving als voor bedrijven en instellingen een wezenlijke en maatschappelijk waardevolle bijdrage kunnen leveren. We zien dat vanuit de huidige Participatiewet niet altijd de juiste omstandigheden gecreëerd kunnen worden om deze mensen vooruit te helpen. Het doel van de wet is weliswaar mensen aan de slag te helpen, maar het gaat daarbij vooral om volledige uitstroom naar de reguliere arbeidsmarkt. Voor mensen die deze stap (nog) niet kunnen zetten zijn er nauwelijks plekken waar zij duurzaam hun talenten kunnen inzetten en daarmee ook een salaris kunnen verdienen. Voor deze doelgroep ontwikkelen we de combinatie ontwikkelbaan-basisbaan. Het gaat om een volwaardige baan, voltijds of in deeltijd, die duurzaam perspectief biedt. Ook op landelijk niveau vonden er onlangs ontwikkelingen plaats.

Het kabinet (het destijds demissionair kabinet-Rutte IV) maakt in de Voorjaarsnota2 extra geld vrij waarmee gemeenten de ruimte krijgen om onder andere 10.000 extra banen te creëren voor mensen die tijdelijk of langdurig moeten terugvallen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Het gaat dan om banen voor werkzoekenden die niet in aanmerking komen voor een beschutte werkplek, maar ook niet bij een reguliere werkgever aan de slag komen. Het extra budget dat structureel beschikbaar komt loopt op van 18,7 miljoen in 2025 tot 34,7 miljoen vanaf 2035. Het Rijk onderkent hiermee dat de doelgroep van gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven sinds invoering van de Participatiewet (2015) verbreed is en dat de financiering op dit gebied tekortschiet 3. Met de ontwikkelbaan en de zekerheid van de daaropvolgende basisbaan sluiten we aan bij deze ontwikkeling: we bieden werkzekerheid aan mensen die het niet redden op de reguliere arbeidsmarkt en ondersteunen hen in hun ontwikkeling. Het is nog niet duidelijk op welke manier deze extra financiële middelen naar de gemeente toe komen, wat betekent dat deze middelen ook nog niet kunnen worden ingezet als dekking voor de basisbaan. Onze inzet is om deze middelen - ook wanneer deze via de algemene uitkering wordt uitgekeerd beschikbaar te stellen voor de doelgroep.

Deze middelen leveren een belangrijke bijdrage om de ontwikkelbaan en basisbaan structureel open te blijven stellen voor nieuwe instroom. 1.2 We nemen de leerpunten mee van het Praktijkexperiment dat startte in maart 2023 Vooruitlopend op het raadsbesluit over de basisbaan organiseerden we vijf basisbanen in het kader van het Praktijkexperiment. Het gaat om banen waar de deelnemers laagdrempelig in hun eigen tempo aan de slag konden bij verschillende organisaties, zowel publiek als privaat. Voorafgaand aan de start op de werkplek maakten we afspraken op maat om de deelnemers goed te laten landen binnen de betreffende organisatie. Alle deelnemers zijn op dit moment nog steeds aan het werk in hun basisbaan. In gesprekken die we voerden met de deelnemers laten zij zich positief uit; ze zijn blij met de kans die zij kregen en geven aan dat de basisbaan een positieve invloed heeft op hun leven, breder dan het werk alleen. Een vast contactpersoon (jobcoach) wordt gezien als grote meerwaarde. De stijging in inkomen die ontstaat met de basisbaan zorgt voor een gevoel van eigenwaarde en trots en creëert rust en ruimte. Het belang van het voorhanden hebben van diverse werkplekken voor mensen met verschillende wensen en kwaliteiten wordt door de deelnemers ook onderschreven.

Een samenvatting van de ervaringen die we ophaalden in gesprekken met de deelnemers van het Praktijkexperiment is opgenomen als bijlage 4. In het nieuwe model voor de basisbaan veranderen wel een aantal belangrijke zaken, met name om de duurzame betaalbaarheid voor een grotere groep te verzekeren. Wij gaan hier verder op in onder argument 1.4.

2 3

Link naar de voorjaarsnota 2024 Overigens is de financiering met deze middelen nog altijd niet kostendekkend.

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

1.3 De basisbaan is het ‘sluitstuk’ van de ontwikkelbanen (voorheen Tilburgs Banen Model) Het Tilburgs Banen Model (TBM) is een initiatief dat we ontwikkelden voor mensen die de stap naar de reguliere arbeidsmarkt nog niet kunnen maken, terwijl zij wel die wens hebben. Kandidaten (werknemers) doen werkervaring op bij de Diamant-groep als opstap naar een duurzame plek op de reguliere arbeidsmarkt 4. Zij krijgen een arbeidsovereenkomst en verdienen daarmee een regulier salaris. Op deze manier geven we sinds een aantal jaren uitkeringsgerechtigden die willen werken de kans om zo regulier mogelijk aan de slag te gaan. Op 31 oktober 2023 besloot het college om de toegang tot TBM te verruimen 5. Door deze verruiming kwamen er niet alleen 117 extra plekken beschikbaar, ook de voorwaarden (instapeisen) om mee te doen werden verruimd. Hierdoor krijgen meer mensen én een bredere doelgroep de kans om als werknemer te werken aan hun ontwikkeling. De insteek van het model veranderde en daarmee ook de naam, die we omdoopten tot ‘ontwikkelbanen’. De 117 plekken worden steeds aangevuld als er iemand uitstroomt. In het eerste halfjaar van 2024 zijn er al 140 mensen aangemeld op de ontwikkelbaan. Het aantal personen dat in de voorgaande jaren gestart is op een TBM of ontwikkelbaan is als volgt: 2021: 176, 2022: 79, 2023: 44.

Niet iedereen die aan de slag gaat op een ontwikkelbaan stroomt uit naar de reguliere arbeidsmarkt. We willen niet dat deze mensen terugvallen in de bijstand. Deze groep werknemers wil en kan aan het werk blijven met een basisbaan. Het tijdelijke contract ontwikkelbaan wordt omgezet in een dienstverband voor onbepaalde tijd: de basisbaan. De basisbaan vormt zo in zekere zin het ‘sluitstuk’ van de ontwikkelbanen dat garandeert dat mensen aan het werk kunnen blijven en niet terugvallen in de bijstand. Hieronder treft u de schematische weergave van het proces van de basisbaan en de ontwikkelbaan. Een meer uitgebreide toelichting op de Tilburgse ontwikkel- en basisbaan treft u in bijlage 1. In deze bijlage gaan wij onder andere verder in op de doelgroep, de voorwaarden om in te stromen in een ontwikkel- en basisbaan, de werkplekken en de beloning voor de deelnemers.

1.4 Een werknemer die structureel afhankelijk is van een ontwikkelbaan verdient een basisbaan. 4

Soms blijkt dat een ontwikkelbaan werknemer in aanmerking zou kunnen komen voor een beschutte werkplek. In dat geval wordt een indicatie bij het UWV aangevraagd en gaat de werknemer aan de slag op een beschutte werkplek. 5 Link naar collegebesluit

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

Onder argument 1.3 lichtten we het initiatief van de ontwikkelbanen toe. Hoewel de ontwikkelbaan in eerste instantie gericht is op de overstap naar de reguliere arbeidsmarkt of beschut werk, zijn er ook werknemers die deze stap na maximaal drie jaar niet kunnen maken. De gebruikelijke vervolgroute is dat iemand zijn werkplek verliest, enige tijd aanspraak maakt op een WW-uitkering van het UWV en weer terugvalt in de bijstand. Dat is wat ons betreft zeer onwenselijk. Een werknemer die zich drie jaar heeft ingezet, zich daarmee naar vermogen heeft ontwikkeld, maar die niet aan de slag komt op de reguliere arbeidsmarkt is in feite een schoolvoorbeeld van de doelgroep basisbaan; iemand die tussen de wal en het schip valt en daardoor weer thuis komt te zitten. De duur van drie jaar is voor alle duidelijkheid een maximale termijn. Het kan natuurlijk ook voorkomen dat eerder in het traject wordt vastgesteld dat de ontwikkelbaan niet tot doorstroom zal leiden en dat een basisbaan een beter passende optie. Anders gezegd, drie jaar werken op een ontwikkelbaan is geen vereiste om in aanmerking te komen voor een basisbaan. Evenzeer kan het voorkomen dat gedurende deze drie jaar al eerder de overstap naar beschut werk, of een baan op de reguliere arbeidsmarkt, al dan niet met loonkostensubsidie wordt gemaakt.

We bieden de werknemers die deze stap niet kunnen maken perspectief met werk- en inkomenszekerheid: de basisbaan. Hoewel een snelle overstap naar de basisbaan dus mogelijk is, kiezen wij er bewust voor om een deelnemer altijd eerst te laten starten op een ontwikkelbaan. Iedere deelnemer heeft zijn of haar talenten en kwaliteiten. Wij willen deelnemers de kans geven om deze in te zetten en zo mogelijk verder te ontwikkelen tijdens de ontwikkelbaan. Met andere woorden: wij vinden het onwenselijk om deelnemers bij aanvang al het label ‘nietontwikkelbaar’ te geven. De ontwikkelbaan geeft ons - en de deelnemer zelf - de kans om het aanwezige ontwikkelpotentieel te ontdekken. Bovendien kan het ook zo zijn dat blijkt dat een deelnemer meer gebaat is bij een beschutte werkplek, die we in dat geval organiseren. Ook zien we in de lopende TBM banen dat er – soms tegen alle verwachtingen in – mooie stappen worden gezet. Een heel concreet voorbeeld hiervan is dat een groot deel van de TBM medewerkers hun uren ten opzichte van de startsituatie flink uitbreiden terwijl zij werken in de TBM of ontwikkelbaan. Samenvattend gaan wij dus altijd uit van ontwikkelpotentieel bij de deelnemer, maar wordt de overstap naar de basisbaan snel georganiseerd als blijkt dat de basisbaan het meest passend is voor de deelnemer.

Wanneer werknemers starten in de basisbaan kunnen zij rekenen op een arbeidscontract bij Diamant-groep voor onbepaalde tijd en krijgen zij betaald naar het aantal uren in het arbeidscontract. De CAO aan de slag is van toepassing. Dat betekent dat zij ook pensioen opbouwen. Werknemers in de basisbaan en ontwikkelbaan gaan er in inkomen op vooruit ten opzichte van de bijstandsuitkering: we zorgen ervoor dat werken loont. Er zijn wel verschillen met het oorspronkelijke ontwerp, waar deelnemers ongeacht het aantal uren dat zij werkten een fulltime salaris (37 uur) kregen uitbetaald. In het nieuwe plan ontvangen werknemers loon naar gewerkte uren en ontvangen zij een inkomensvrijlating en een Werkpremie. Onder 3.1 lichten we toe hoe we de beloning voor de werknemers in een ontwikkel- en basisbaan vormgeven. 1.5 De basisbaan is binnen deze aanpak structureel te organiseren. Met deze aanpak beogen wij een win-win situatie te creëren; we geven inwoners bij wie dat gezien de hedendaagse arbeidsmarkt niet vanzelfsprekend is een kans op een duurzame baan met een vast contract binnen een construct dat voor ons als gemeente structureel te betalen is. Om dit te realiseren maken we maximaal gebruik van de mogelijkheden die de Participatiewet ons biedt.

Dit betekent dat we loonkostensubsidie inzetten bij werknemers bij wie is vastgesteld dat zijn niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. Juist voor deze groep ontvangt de gemeente (structureel) middelen die de verminderde loonwaarde compenseert en zo de mogelijkheid om aan het arbeidsproces deel te nemen bevordert. Door een wijziging in de financiering vanuit het Rijk levert het inzetten van loonkostensubsidie voordeel op voor een gemeente. We worden namelijk op basis van realisatie volledig gecompenseerd voor de uitgaven van loonkostensubsidie. De waarde van werk mag niet onderschat worden. Een betaalde baan levert veel meer op dan simpelweg een inkomen: de werknemer kan zich in betaald werk ontwikkelen, levert een bijdrage aan de economie en is over het algemeen gelukkiger. Uit onderzoek van Berenschot blijkt dat dit zich vertaalt in lagere maatschappelijke kosten. Daarnaast geldt dat naarmate de arbeidsparticipatie stijgt met de inzet van loonkostensubsidie, de

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

uitkeringslasten en op termijn ook de uitvoeringskosten geleidelijk afnemen. Het is in de eerste plaatst goed voor de inwoner als die deelneemt aan het arbeidsproces. Daarnaast is het in financieel opzicht ook voor gemeente Tilburg positief als meer uitkeringsgerechtigden (parttime) aan het werk gaan. Het toepassen van loonkostensubsidie levert een inverdieneffect op in de BUIG-middelen waaruit de uitkeringen worden betaald. Duidelijk is dus dat de inzet van loonkostensubsidie loont6. 1.6 De aanpak is input voor de lobby richting het Rijk Door te starten met de basisbaan adresseren we een belangrijk knelpunt waar het gaat om de doelgroep die tussen de wal en het schip valt binnen de Participatiewet. Door de inzichten en resultaten in te zetten voor de lobby richting het Rijk hopen wij een verdere omslag te bewerkstelligen waarbij financiële risico’s op lange termijn afgedekt worden. Het voorstel voor de ontwikkelbanen-basisbanen loopt vooruit op maar wel in lijn met de Rijksplannen zoals vermeld in argument 1.1. We willen realiseren dat wij - maar ook andere gemeenten - de doelgroep op een meer voortvarende manier een duurzaam perspectief kunnen bieden. Hiermee sluiten we aan bij de oproep die Cedris7 deed richting het Kabinet: “Ook wil Cedris meer sturing vanuit het Rijk op het aantal lokaal te realiseren banen voor mensen die wat meer ondersteuning nodig hebben.

Dat moet niet alleen gelden voor mensen die zijn aangewezen op een beschutte werkplek. Ook voor andere werkzoekenden die het niet lukt bij een reguliere werkgever aan de slag gaan, mogen wat Cedris betreft taakstellingen gelden. Deze werkzoekenden vallen nu tussen wal en schip. El Mokaddem (voorzitter Cedris): “Zorg dat zij, zolang ze niet regulier aan de slag komen, een baangarantie hebben bij een sociaal ontwikkelbedrijf. Daar kunnen ze zich verder ontwikkelen en uiteindelijk wellicht uitstromen naar een reguliere werkgever. Voorwaarde hierbij moet wel zijn dat gemeenten kunnen rekenen op een kostendekkende financiering.” In aanvulling op het financiële beeld krijgen we door een promotieonderzoek ook de maatschappelijke baten en de impact van de basisbaan in beeld. We werken samen met een promovendus van onze stadshoogleraar professor Wilthagen die in samenwerking met de Universiteit van Tilburg een promotieonderzoek uitvoert naar basisbanen. Omdat in het promotieonderzoek initiatieven bij verschillende gemeenten worden onderzocht krijgen we ook op dat vlak inzicht in de verschillen in impact en effecten.

We willen aantonen dat we met de basisbaan een oplossing organiseren voor die mensen waarvan in de periode van de ontwikkelbaan is vastgesteld dat er anders nauwelijks kansen zijn op meedoen en werk en het heel waarschijnlijk is dat een bestaan in de bijstand dan het perspectief zal zijn. We willen de basisbaan introduceren als een serieuze aanvulling op de nu beschikbare instrumenten, voor een groep mensen die nu niet voldoende bereikt wordt. 1.7 De gemeenteraad heeft budgetrecht ten aanzien van het Reserve Fonds Talentontwikkeling Het Reserve Fonds Talentontwikkeling van € 5 miljoen is opgenomen in het bestuursakkoord. De basisbaan is een van de concrete initiatieven die wordt opgestart in het kader van dit fonds, specifiek voor de doelgroep onbenut en ongezien talent. De gemeenteraad besluit of het fonds wordt aangewend voor het werkend krijgen van de in dit voorstel gepresenteerde systematiek om de basisbaan structureel mogelijk te maken voor die inwoners die daarop zijn aangewezen. In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om hiervoor een bedrag van € 3,18 miljoen uit het fonds aan te wenden. 2.1 Met deze structurele dekking geven we mensen perspectief met banen voor onbepaalde tijd De basisbanen zijn banen voor onbepaalde tijd. We willen niet dat mensen terugvallen een bijstandssituatie en met de basisbaan bieden we hen perspectief.

Omdat het gaat om banen voor onbepaalde tijd is er structurele dekking nodig. We vinden die dekking gedeeltelijk door een herschikking van het Participatiebudget en daarnaast dienden wij voor de begroting 2025 een voorstel in voor nieuw beleid. In de financiële paragraaf worden de structurele kosten en dekking verder toegelicht.

Adviesbureau Berenschot dit heeft onlangs aangetoond in een landelijke onderzoek met het rapport ‘MKBA Loonkostensubsidie’ dat in opdracht van Divosa en Cedris is uitgevoerd. 7 Landelijke vereniging voor een inclusieve arbeidsmarkt. Link naar volledig artikel.

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

3.1 We zorgen ervoor dat werken loont Als iemand vanuit de bijstand parttime aan het werk gaat dan zijn er een aantal wettelijke inkomstenvrijlatingen. Deze vrijlatingen worden in Tilburg maximaal toegepast. Werknemers met een aanvullende bijstandsuitkering mogen een bepaald percentage van hun inkomen houden bovenop de bijstandsuitkering. Op dit moment zijn de wettelijke vrijlatingsregels complex omdat ze variëren per doelgroep. Het Rijk heeft het voornemen om deze regels in de nabije toekomst te vereenvoudigen. In bijlage 1 en bijlage 7 geven wij een nadere toelichting op de vrijlatingsregels. Naast de complexiteit van de regels geldt ook dat een bijstandsgerechtigde die aan het werk gaat er met de vrijlating maar zeer beperkt op vooruit gaat. Kort gezegd: iemand die vanuit de bijstand parttime gaat werken ziet daar maar weinig van terug in zijn of haar portemonnee. Een overzicht van de vrijlatingen staat in onderstaande tabel: Uren Parttime 12 uur per week 16 uur per week 18 uur per week 20 uur per week 22 uur per week

Inkomsten per maand € 734 € 980 € 1.102 € 1.225 € 1.349

25% vrijlating € 184 € 245 € 269 € 269 € 269

15% vrijlating € 110 € 147 € 165 € 170 € 170

Het is voor veel mensen een grote stap om vanuit een bijstandssituatie aan het werk te gaan. Die stap is voor de doelgroep ontwikkel- basisbaan misschien nog wel groter, omdat het doorgaans mensen zijn die al lange tijd niet meer gewerkt hebben. De kans dat iemand de stap naar werk maakt wordt namelijk steeds kleiner naarmate een persoon langer in een bijstandssituatie verkeert8. In Tilburg zien we dan ook dat 61,5% van de bijstandsgerechtigden al drie jaar of langer een bijstandsuitkering ontvangt. We onderzochten de mogelijkheid voor een financiële beloning voor mensen die vanuit een bijstandssituatie aan het werk gaan. In verschillende gemeenten in Nederland wordt geëxperimenteerd met een bijverdienpremie. Onderzoeken op dit vlak geven aanwijzingen dat een dergelijke premie inwoners kan stimuleren om parttime te werken of parttime te blijven werken. Het kan de drempel verlagen om werk te aanvaarden, vooral in de eerste fase van arbeidsherintreding. Ook zien enkele gemeenten dat het aantal uren dat iemand parttime werkt toeneemt in combinatie met gedeeltelijk behoud van inkomsten in de bijstand. In lijn met de motie ‘Werken moet Lonen’ willen wij mensen in de ontwikkelbaan en de daaropvolgende basisbaan een financiële beloning geven voor hun inzet bovenop de inkomensvrijlating. Daarom introduceren wij de Werkpremie en Uitstroompremie.

Waar wij verderop in de tekst over ‘premies’ spreken, bedoelen wij de beide premies samen. • De Werkpremie is een structurele premie voor mensen die aan het werk zijn en daarnaast een aanvullende uitkering ontvangen. De Werkpremie is een premie van maximaal € 1.833 per kalenderjaar en wordt in twee delen, 1 keer per 6 maanden, uitbetaald. De Werkpremie zorgt voor een significante stijging van het inkomen en omdat we werken met een staffel wordt het bedrag van de premie hoger naarmate iemand meer uren werkt. • De Uitstroompremie keren we eenmalig uit wanneer iemand met zijn of haar inkomen uit werk meer gaat verdienen dan de bijstandsnorm. Het gaat om een eenmalig bedrag dat in twee delen wordt uitbetaald. Deze Uitstroompremie stellen wij vast op een bedrag van € 2.000,-. We verstekken momenteel onder de huidige regels ook al een uitstroompremie van € 1.250 in totaal. Ook deze wordt in twee delen uitbetaald. Met dit voorstel stellen wij voor om de premies in te zetten voor personen die werken in de volgende banen: • Lopende TBM- en ontwikkelbanen • Nieuw te starten ontwikkelbanen • De daaruit voorkomende basisbanen • De opvolging van deze banen indien personen nog bijstandsafhankelijk zijn (denk aan beschut of klein contract werkgever)

Cohortstudie Participatiewet, SEOR, 2022

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

Met het benoemen van deze doelgroep schatten wij in dat de premies de komende jaren jaarlijks voor maximaal 350 personen van toepassing zullen zijn. Het aantal fluctueert door de toename van drie maal 50 personen in de nieuwe ontwikkelbanen (2025/2026/2027) en tegelijkertijd zal uitstroom plaatsvinden waardoor de Werkpremie voor deze personen niet meer structureel van toepassing is. Uiteraard monitoren wij tussentijds steeds de aantallen. We maken de premies beschikbaar voor deze doelgroep omdat het gaat om mensen voor wie het een hele grote stap is of was om aan het werk te gaan. Dat is inherent aan het starten op een ontwikkel- of basisbaan. Wanneer iemand meer op eigen kracht de stap naar de arbeidsmarkt kan maken (natuurlijk ook met de mogelijkheid om gebruik te maken van de instrumenten van de gemeente) is het Werkgeversservicepunt betrokken en zal er geen sprake zijn van een ontwikkel- of basisbaan. Een voorwaarde voor het ontvangen van de Werkpremie is dat deze naar het oordeel van het college bijdraagt aan de arbeidsinschakeling of aan het ‘ingeschakeld blijven’ van de werknemer. Voor mensen in de hierboven genoemde doelgroepen zal dit in principe altijd het geval zijn. Doordat er jaarlijks een beoordeling plaatsvindt op de genoemde voorwaarde en doordat hij in twee delen wordt uitbetaald geldt het niet als een structurele premie.

Met dit construct zal de Werkpremie niet worden aangemerkt als inkomen en zal het geen ongewenste consequenties hebben voor de toeslagen. Onderstaande tabel toont de bedragen van de Werkpremie. De Werkpremie stijgt naarmate iemand meer uren werkt. uren per week uitstroom eenmalig 22 uur 20 uur 18 uur 16 uur 14 uur 12 uur

premie per jaar € 2.000 € 1.833 € 1.667 € 1.500 € 1.333 € 1.119 € 1.000

premie in delen € 1.000 € 917 € 834 € 750 € 667 € 560 € 500

premie per maand € € € € € €

153 139 125 111 93 83

Totaalbeeld van de inkomsten In onderstaande tabellen wordt meer uitgebreid getoond wat de effecten zijn van de Werkpremie gecombineerd met de inkomstenvrijlating op het totale inkomen. De bovenste tabel heeft betrekking op een persoon met een bijstandsuitkering voor de norm van een alleenstaande (ouder). De onderste tabel houdt rekening met de uitkeringsnorm van partners/gehuwden, die hoger ligt (€ 1.243 - € 1.776). Omdat iemand met een uitkeringsnorm alleenstaande (ouder) uitstroomt wanneer deze 22 uur per week werkt komt deze niet terug in de tabel. Wel is er in dat geval recht op een eenmalige Uitstroompremie. Gevolgen inkomen inkomstenvrijlating en premie bij uitkeringsnorm alleenstaande (ouder), € 1.243 uren per week 20 uur 18 uur 16 uur 14 uur 12 uur

inkomsten per maand

Werkpremie per maand

vrijlating 15%

totaal vrijlating en Werkpremie

totaalinkomen per maand

€ € € € €

1.225 1.102 980 856 734

139 125 111 93 83

170 165 147 128 110

309 290 258 221 193

1.552 1.533 1.501 1.464 1.436

% stijging t.o.v. uitkering 25% 23% 21% 18% 16%

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

Gevolgen inkomen inkomstenvrijlating en premie bij uitkeringsnorm gehuwden9, € 1.776 uren per week 22 uur 20 uur 18 uur 16 uur 14 uur 12 uur

inkomsten per maand

Werkpremie per maand

vrijlating 15%

totaal vrijlating en Werkpremie

totaalinkomen per maand

€ € € € € €

1.349 1.225 1.102 980 856 734

153 139 125 111 93 83

170 170 165 147 128 110

323 309 290 258 221 193

2.099 2.085 2.066 2.034 1.997 1.969

% stijging t.o.v. uitkering 18% 17% 16% 15% 12% 11%

Het wettelijk minimumloon bij een 37-urige werkweek (gelijk aan CAO aan de slag) ligt op ongeveer € 2.095 netto per maand. De vakantietoeslag over inkomen uit arbeid ligt hoger (8%) dan de vakantietoeslag die van toepassing is op een bijstandsuitkering (5%). Daarmee zal het maandelijkse inkomen van iemand die op basis van een voltijds (37-urig) contract het minimumloon verdient altijd hoger liggen dan het inkomen van iemand met een bijstandsuitkering gecombineerd met de inkomstenvrijlating en de Werkpremie. We merken op dat er voor personen met een uitkering ter hoogte van gehuwdennorm onder bepaalde omstandigheden de mogelijkheid ontstaat op een terugval in inkomen bij uitstroom uit de uitkering. Dit is aan de hand wanneer deze persoon vanuit de ontwikkelbaanconstructie 30 a 31 uur per week gaat werken in een reguliere baan en uit de uitkering geraakt. Er is dan wel recht op de eenmalige Uitstroompremie van € 2.000,- die de inkomsten nog voor een jaar verhoogt. Het inkomen van deze persoon (huishouden/gezin) ligt, wanneer hij deze de uren niet verder weet uit te breiden, na het aflopen van de Uitstroompremie beperkt lager dan het inkomen dan dat hij ontving met de ontwikkelbaan: de combinatie van uitkering (norm gehuwden), de Werkpremie en de vrijlating.

Dit betekent in sommige situaties dat het voor mensen voordeliger is om in de ontwikkelbaan te blijven werken dan om te gaan werken in een niet-voltijdse reguliere baan. Wij onderkennen dat dit onwenselijk is, maar zien tegelijkertijd dat dit maar in een zeer beperkt aantal gevallen aan de orde zal zijn. Slechts 12,1 % van de algemene bijstandsuitkeringen in gemeente Tilburg wordt verstrekt op basis van de gehuwdennorm. Wij hebben bewust de keuze gemaakt om de Werkpremie en Uitstroompremie toch op deze manier te verstrekken, omdat wij denken dat het positieve effect voor de grote doelgroep zwaarder weegt. Bovendien zijn de partners vanaf het moment van uitstroom niet meer afhankelijk van de regels die gelden voor de bijstand. Wanneer de partner bijvoorbeeld in een kleine baan een aantal uren per week zou kunnen gaan werken dan vinden er geen inhoudingen meer plaats en geldt dat als extra inkomen. Daarnaast blijft het feit dat bij deze gedeeltelijke uitstroom er een positief financieel effect is op de BUIGuitgaven voor de gemeente. Wij monitoren de effecten van deze prikkel voor deze groep. Over deze resultaten wordt de raad ingelicht.

Samenvattend verwachten wij dat het toepassen van de Werkpremie in combinatie met de intensieve begeleiding vanuit TiiP en de ontwikkelbanen-basisbanen die de Diamant-groep aanbiedt, zal bijdragen aan het toenemen van parttime werk in de bijstand. Wij willen inwoners hiermee verder stimuleren om uiteindelijk bijstandsonafhankelijk te worden. Voor hen wie uitstroom niet tot de mogelijkheden behoort, maar zich wel naar vermogen inspannen, verwachten wij ook dat de Werkpremie zal bijdragen aan het ‘ingeschakeld’ houden. Wij zullen de Werkpremie en het effect hiervan evalueren. Indien positieve uitkomsten aanleiding geven om de Werkpremie breder in te zetten dan verwerken wij dit in een nieuw voorstel. 4.1 De looptijd van het Reserve Fonds Talentontwikkeling moet aansluiten bij de looptijd van de aanpak Het Reserve Fonds Talentontwikkeling wordt ingezet om de incidentele kosten gedurende vijf jaar te dekken. Omdat de looptijd van de ontwikkelbanen afwijkt van de looptijd van het fonds af, stellen we voor de looptijd van het fonds te verlengen tot 31-12-2030. Ervan uitgaande dat vanuit de laatste tranche van instroom niet

12,1% van de uitkeringsgerechtigden in Tilburg ontvangt een uitkering naar de norm gehuwden.

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

iedereen direct op 1 januari 2027 start organiseren we hiermee ruimte voor uitloop om de laatste incidentele kosten van de ontwikkelbaan gedurende 2030 te dekken.

Kanttekeningen en gewogen alternatieven 1.1 Koerswijzigingen door het Rijk kunnen invloed hebben op de haalbaarheid van de businesscase De gepresenteerde businesscase gaat uit van een stabiel overheidsbeleid. Hoewel de aanpak volledig aansluit bij de uitgangspunten van de Participatiewet is het niet uit te sluiten dat er op termijn wijzigingen in wetregelgeving worden doorgevoerd die minder gunstig zijn voor het gepresenteerde plan en daarmee voor de financiële houdbaarheid van de aanpak op lange(re) termijn. We houden de ontwikkelingen scherp in de gaten en brengen onze lobbyboodschap voor het voetlicht. Werk loont niet alleen financieel maar ook op andere levensgebieden. Omdat de aanpak financieel gunstig is voor het Rijk (meer belastinginkomsten en minder uitgaven op aanpalende beleidsterreinen zoals bijvoorbeeld zorg) en aansluit bij de doelstelling om zoveel mogelijk mensen mee te laten doen verwachten wij vooralsnog geen grote koerswijzigingen. Het alternatief dat dit risico grotendeels zou afdekken is dat de basisbaan toch een eindig karakter heeft (dus geen vast contract) zoals in het eerdere plan voor de pilot met vijftig basisbanen. Zoals toegelicht vinden wij het zeer onwenselijk dat werknemers op een basisbaan weer terugvallen in een bijstandssituatie.

Indien we te maken krijgen met een koerswijziging zullen we bekijken wat de implicaties en de gevolgen hiervan zijn. Vooralsnog gaan wij uit van de eerder besproken koerswijziging van het Rijk (argument 1.1), waarmee juist meer Rijksmiddelen (structureel) beschikbaar komen. Onze aanpak anticipeert daarop. 2.1 Voor meer mensen dan verwacht is de basisbaan de meest passende optie Ervaringscijfers vertellen ons dat 13,6 % van de personen die instroomde of instroomt in TBM- of ontwikkelbaan een potentiële kandidaat is voor een basisbaan. Wij hebben dit percentage naar boven afgerond, naar 15%, bij de doorrekening van het te verwachte aantal basisbanen in de toekomst. Het zou kunnen dat er onverwacht meer mensen doorstromen naar een basisbaan waardoor de structurele kosten stijgen. Wij verwachten door de begeleiding van Diamant-groep, die meer op het individu wordt afgestemd dan voorheen, door de gedegen monitoring op de persoonlijke ontwikkeling en door de verstevigde samenwerking tussen Diamant-groep en het Werkgeversservicepunt dat dit niet het geval zal zijn. Bovendien zijn we er scherp op wanneer een medewerker in een ontwikkelbaan meer gebaat is bij een beschut werkplek. Mocht deze ontwikkeling zich toch voordoen dan signaleren wij dat snel omdat we monitoren op actuele cijfers, waarna wij de reden van het afwijken kunnen nagaan en mogelijk kunnen bijsturen.

3.1 Mensen kunnen ook gestimuleerd worden door een ‘negatieve prikkel’ De Participatiewet biedt ons de ruimte om maatregelen op te leggen wanneer mensen niet voldoen aan de verplichtingen zoals genoemd in artikel 9 van de Participatiewet. Het gaat dan (onder andere) om het aanvaarden en behouden van algemeen geaccepteerde arbeid. Als iemand hier niet aan voldoet dan kan de uitkering worden verlaagd met een bepaald percentage. De achterliggende gedachte is dat iemand gestimuleerd wordt om in het vervolg wel mee te werken door deze sancties toe te passen. In dit voorstel gaat het om een doelgroep die al sinds lange tijd in een bijstandssituatie verkeert en al lange tijd niet meer aan het arbeidsproces heeft deelgenomen; mensen met doorgaans een verminderde loonwaarde die ondersteuning nodig hebben om de stap naar werk te kunnen zetten. In dit voorstel kiezen wij daarom bewust voor de positieve benadering omdat wij denken juist daarmee mensen vooruit te kunnen helpen. Uit onderzoeken blijkt dat het toepassen van maatregelen en sancties in veel gevallen de intrinsieke motivatie en het welzijn van de bijstandsontvanger ondermijnt, wat resulteert in minder succesvolle en duurzame arbeidsinschakeling. Dit kwam ook naar voren in het Vertrouwensexperiment dat in 2017 startte in Tilburg.

Het experiment gaf deelnemers meer regie over hun leven door hen minder te dwingen tot verplichte activiteiten, zoals sollicitatieverplichtingen of tegenprestaties. Het uitgangspunt was dat mensen beter in staat zijn om zelf keuzes te maken als ze vertrouwen en autonomie krijgen, in plaats van onder dwang te handelen. Uit het experiment bleek verder dat de groep die meer vrijheid kreeg, juist vaker en actiever op zoek ging naar werk of maatschappelijke activiteiten ondernam. Dit bevestigt het idee dat intrinsieke motivatie sterker wordt

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

wanneer er minder druk en sancties zijn. Ook de wetgever volgt deze lijn met de invoering van de ‘Participatiewet in Balans’. De wet wordt aangepast omdat de huidige Participatiewet te complex is en onvoldoende uitgaat van vertrouwen. Dit leidt voor inwoners te vaak tot stress en angst voor vergissingen, terugvorderingen en schulden.

Kosten en dekking Wij gaan eerst in op de kosten en dekking van de ontwikkel- en basisbaan. Vervolgens komt de Werkpremie aan de orde. De kosten die gemoeid zijn met de ontwikkelbaan en basisbaan bestaan uit het bedrag dat wij als opdrachtgever per baan aan Diamant-groep betalen, de begeleidingskosten. De kosten per baan per jaar zijn op dit moment € 8.152. Per 2028 kan Diamantgroep de basisbaan organiseren voor € 4.902 door schaalvoordeel en efficiëntere inrichting van de infrastructuur. De ontwikkelbaan heeft een tijdelijk karakter en het betreffen incidentele kosten, terwijl het bij een basisbaan om structurele kosten gaat; het is een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. De kosten zijn hieronder uitgewerkt. Incidentele kosten ontwikkelbaan: Zoals gezegd realiseren we gedurende 3 jaar 50 ontwikkelbanen per jaar vanaf 2025. Dit geeft het volgende beeld wanneer er vanaf 2025 steeds 50 personen per jaar instromen.

Aantal ontwikkelbanen Aantal ontwikkelbanen Aantal ontwikkelbanen Totaal banen per jaar Kosten per baan Kosten totaal

2025 50

50 € 8.152 € 407.600

2026 50

2027 50

2028

2029

50 50 150

50 50 100

50 50

100 € 8.152 € 815.200

€ 8.152 € 1.222.800

€ 4.902 € 490.200

€ 4.902 € 245.100

In de praktijk zal de kostenverdeling over de jaren er anders uitzien doordat niet iedereen per 1 januari direct instroomt. Structurele kosten basisbaan: Wanneer een ontwikkelbaan overgaat in een basisbaan ontstaat er een omslag naar structurele kosten. Het gaat immers om vaste contracten voor onbepaalde tijd. Op dit moment zijn er verschillende mensen werkzaam in het oude TBM van wie we verwachten dat zij de komende jaren baat gaan hebben bij een basisbaan. Wij schatten dit op 60 basisbanen in totaal in 2027. Na het jaar 2027 verwachten wij dat er vanuit de nieuw te starten ontwikkelbaan 8 personen per jaar instromen in de basisbaan. De aantallen zijn opgenomen in onderstaande tabel en zijn cumulatief. Op basis van het aantal mensen dat de komende jaren naar verwachting gaat doorstromen naar een basisbaan (ca 15% van de oorspronkelijke instroom TBM/ontwikkelbanen) komen wij tot het volgende overzicht van structurele kosten:

Instroom basisbaan cumulatief Kosten per baan Kosten totaal

2025 36

2026 42

2027 60

2028 68

2029 75

2030 83

€ 8.152 € 292.249

€ 8.152 € 346.052

€ 8.152 € 489.120

€ 4.902 € 330.885

€ 4.902 € 367.650

€ 4.902 € 404.415

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

Dekking incidentele kosten ontwikkelbaan We stellen voor om de incidentele kosten tot en met 31-12-2029 te dekken vanuit het Reserve Fonds Talentontwikkeling. Het gaat om € 3.180.000,-. De vrije ruimte van de Reserve Fonds Talentontwikkeling is op het moment van schrijven € 4.450.000,De ontwikkelbaan heeft een maximale looptijd van 3 jaar, waar er de aankomende 3 jaar elk jaar 50 van starten. De instroom vindt naar verwachting ook nog gedurende 2027 plaats waardoor de looptijd van de reserve langer wordt vastgesteld (zie beslispunt 4). Verschuivingen in de tijd leiden niet tot hogere kosten, maar dit wordt wel gemonitord en indien nodig worden er bijstellingen gedaan tussen de jaarschijven bij toekomstige P&C producties. Dekking structurele kosten basisbaan In de begroting 2025 is een bedrag opgenomen voor de structurele kosten van de basisbanen van € 200.000,voor 2026 oplopend naar € 300.000,- voor 2028 en verder. Deze bedragen worden meegenomen in de integrale afweging van de begroting. De dekking van de overige structurele kosten wordt gevonden via een herverdeling (in het bestedingsplan 2025 ev.) van de middelen uit het Participatiebudget. We komen daarmee op het volgende totaaloverzicht voor de ontwikkelbaan en basisbaan: 2025

2026

2027

2028

2029

Kosten incidenteel totaal

€ 407.600

€ 815.200

€ 1.222.800

€ 490.200

€ 245.100

Dekking vanuit reservefonds

€ 407.600

€ 815.200

€ 1.222.800

€ 490.200

€ 245.100

Kosten structureel totaal

€ 292.249

€ 346.052

€ 489.120

€ 330.885

€ 367.650

€ 404.415

Dekking vanuit P-budget

€ 292.249

€ 146.052

€ 239.120

€ 30.885

€ 67.650

€ 104.415

€ 200.000

€ 250.000

€ 300.000

Voorstel nieuw beleid Programmabegroting 2025

2030

In bijlage 2 vindt u een uitgebreide financiele doorrekening op de onwikkel- en basisbaan. Kosten en dekking Werkpremie Zoals gezegd verwachten wij dat maximaal 350 werknemers per jaar recht hebben op de Werkpremie en Uitstroompremie. Wij verwachten dat het toepassen van de Werkpremie een positief effect heeft op het aantal mensen dat vanuit een bijstandssituatie parttime gaat werken of volledig uitstroomt. Arbeidsinschakeling leidt tot lagere bijstandsuitgaven. Een uitgebreidere toelichting op deze systematiek treft u in bijlage 9. Deze beweging biedt ruimte om de Werkpremie te financieren. Wij stellen daarom voor de Werkpremie toe te voegen aan de uitgaven die we ten laste van de gebundelde uitkering brengen. De hoogte van de Uitstroompremie is € 2.000,- incidenteel. De hoogte van de Werkpremie is maximaal € 1.833 per persoon per jaar. De gemiddelde Werkpremie ligt lager, op € 1.409, omdat de hoogte afhankelijk is van het aantal uren dat iemand werkt. Wij verwachten de premies jaarlijks aan maximaal 350 personen uit keren wat de maximale kosten op € 495.000,- brengt. Het gaat om maximale kosten omdat er tussentijds nieuwe mensen instromen in de ontwikkelbaan en daarnaast ook mensen uitstromen.

Zoals gezegd stellen wij dus voor de Werkpremie en Uitstroompremie voor de doelgroep TBM, basisbaan en ontwikkelbaan toe te voegen aan de uitgaven die we ten laste van de gebundelde uitkering brengen.

Uitvoering We gaan na besluitvorming in de gemeenteraad in oktober 2024 aan de slag met de implementatie. Gezien de ervaringen die we hebben opgedaan in het Praktijkexperiment en door de aansluiting met het lopende initiatief van de ontwikkelbanen bij de Diamant-groep kunnen we snel starten. We leggen na besluitvorming de afspraken met Diamant-groep vast in een overeenkomst en starten op 1 januari 2025.

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

In bijlage 8a en bijlage 8b vindt u de documenten ten behoeve van de uitvoeringstoets, waarin ook de Werkpremie is verwerkt. De werkinstructies die de uitvoering van Werk & Inkomen kan hanteren bij het verstrekken van zowel de Werkpremie als de Uitstroompremie worden na besluitvorming verder uitgewerkt.

Participatie Om tot het voorliggende ontwerp te komen zijn verschillende stakeholders geraadpleegd en betrokken. Wij werkten vanaf het eerste moment samen met onze Stadshoogleraar Ton Wilthagen. Het eerste ontwerp is opgesteld in samenwerking met adviesbureau PROOF. Voor de verdere uitwerking vormde gemeente Tilburg (vertegenwoordigd vanuit Werk & Inkomen, Economie en Arbeidsmarkt en Planning & Control) en Diamantgroep de kerngroep. We spraken de kandidaten van het Praktijkexperiment om hun ervaringen met het experiment op te halen. Ook hebben wij het plan besproken met en voorgelegd aan de Sociale Raad Tilburg. De Sociale Raad Tilburg heeft de uitwerking van ons voorstel van harte onderschreven. Zie bijlage 5a en 5b.

Communicatie Als uw raad instemt met dit voorstel gaan wij direct aan de slag met de implementatie en starten we per 1 januari 2025. Wij zoeken daarvoor de samenwerking met Diamant-groep. Ook de interne communicatie richting klantregisseurs van Werk & Inkomen wordt zorgvuldig opgepakt: zij hebben immers de potentiële kandidaten in beeld en gaan in gesprek met klanten die (gaan) deelnemen aan de basis- of ontwikkelbaan. Klantregisseurs zijn al bekend met het proces van de ontwikkelbaan. Het is van belang dat de verhouding tussen de ontwikkelbaan en de basisbaan, en ook het proces, voor hen duidelijk en toepasbaar is. Dat geldt ook voor het toepassen van de Werkpremie en Uitstroompremie.

Evaluatie Wij organiseren permanente monitoring op zowel de voortgang van de ontwikkel- en basisbanen als op de inzet van de Werk- en Uitstroompremie. Het gaat hier om een nieuwe aanpak waarvan we willen weten hoe deze in de praktijk vorm krijgt. We zullen dus scherp kijken naar hoe de aannames die we doen in dit voorstel uitpakken in de praktijk. Dit zodat er - mocht dat nodig zijn - ook tijdig kan worden bijgestuurd. Resultaten hiervan nemen we mee in de hieronder voorgestelde evaluatiemomenten richt gemeenteraad. Er volgt een evaluatie op dit besluit in de vorm van een evaluatierapport gedurende de eerste drie jaar. De werknemers voor wie dat aan de orde is starten de komende periode gefaseerd in de basisbaan als vervolg op de ontwikkelbaan. Om een gedegen evaluatie uit te kunnen voeren is er volume qua aantallen werknemers nodig om de (middellange termijn) effecten in beeld te kunnen brengen. Wij stellen daarom voor om in februari 2026 met een tussenevaluatie richting uw raad te komen. Tussentijds, aan het einde van het tweede kwartaal van 2025, sturen wij u een raadsinformatiebrief met de voortgang tot op dat moment. In beide onderdelen nemen we de resultaten of voortgang van het promotieonderzoek mee. Mocht er aanleiding zijn om u eerder, tussentijds, te informeren dan doen wij dat.

Bijlagen 1: Ontwerp basisbaan 2: Calculatie ontwikkelbanen-basisbaan 3: Financiële onderbouwing ontwikkelbaan en basisbaan 4: Ervaringen deelnemers Praktijkexperiment 5a 5b: Advies Sociale Raad Tilburg inclusief reactie college 6: Reactie op openstaande moties en toezeggingen 7: Overzicht inkomstenvrijlatingen 8a 8b: Uitvoeringstoets intern en extern 9: Onderbouwing Werkpremie

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

Ter inzage gelegde stukken Geen

Tilburg, 10 september 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,

de burgemeester,

240910-39-ECA-01 Raadsvoorstel Basisbanen

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1.

2. 3.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de griffier,

de voorzitter,

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14866802/4