Document · PDF

Bijlage 1 - verkenning naar een Filomena voor regio Hart van Brabant

Raadsvergadering 31 maart 2025, gemeente TilburgBij agendapunt: Raadsvoorstel Centrum Huiselijk Geweld - Filomena9.401 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Verkenning naar een Filomena voor regio Hart van Brabant 18 november 2024

1.Aanleiding In 2023 hebben de bestuurders van het Regionaal Expertisecentrum Huiselijk Geweld en Kindermishandeling van regio Hart van Brabant een bezoek gebracht aan Filomena Rotterdam-Rijnmond (RR). Zij hebben, net als wethouder Hendrickx van centrumgemeente Tilburg, de intentie uitgesproken om een verkenning te doen naar een laagdrempelig en fysiek inlooppunt in de regio voor slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling, waar de partners onder één dak kunnen samenwerken.

2. Inleiding De verkenning naar een Filomena voor regio Hart van Brabant (HvB) is vertaald naar drie scenario’s met voor- en nadelen, inclusief een beeld van de benodigde financiën. In de scenario’s is aandacht voor de volgende functies: - Locatie voor opvang, medisch onderzoek en samenwerking - (laagdrempelige) Inloopfunctie - Inzet van Intensief casemanagement/ samenwerking met andere partners - relatie met Expertisecentrum - relatie met Centrum Seksueel geweld. Op 14 november 2024 heeft de raad bovendien een motie aangenomen waarin het college de opdracht krijgt om een scenario uit te werken voor een centrum Huiselijk geweld en kindermishandeling dat 24/7 geopend is. De verkenning is gestart met overleg met de bestuurders van de gemeente Tilburg (Marcelle Hendrickx), Sterk Huis (Lian Smits), Veilig Thuis (Tom Pietermans) en IMW (Levi Meulensteen), ook heeft op 12 juni 2024 een bespreking plaatsgevonden tijdens het Portefeuillehouders Overleg Sociaal van regio Hart van Brabant, en bespreking tijdens het Bestuurlijk platform regionale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling van 19 juni 2024.

Er zijn gesprekken gevoerd met Filomena Rotterdam-Rijnmond (Tanya Hoogwerf en Wouter Johanns), gemeente Tilburg (Maaike de Pijper, Donald Kwint, Sandra Timmermans, Ymke Slaats en Dennis van Kuik van KCC), Veilig Thuis (Patricia van de Graaf en Simone van Os), Sterk Huis (Judith Martens, Maudy Wetzel en Nanda Hakkert), ETZ (Angelique Valks en Renate Noijen), Centrum Seksueel Geweld (Nera Jerkovic), gemeente Groningen (Lienja van Eijkern en Jeannette Niemeijer), Regionaal expertisecentrum huiselijk geweld en kindermishandeling (Hadeline Vorselaars en Marije van Breugel), GGD West-Brabant (Susanne Ketelaars en Yvonne van der Ven), GGD Hart voor Brabant (Janine Schreurs), Politie (Stijn Timmers en Heidi Crielaard), gemeente Goirle (Loes Kokken), Toegang Tilburg (Inge Janssens en Cecil Janssen), Blauwe Maan (Saskia van Hees), LocHal (Anja Snijders en Annelie Pijnenburg), Zorg- en Veiligheidshuis (Carine van Oostveen en Laurie de Vroom), en gemeente Rotterdam (Erwin Wesenhagen en Evelien Schilperoord). Ook is met zes ervaringsdeskundigen gesproken. NB Alle gesproken professionals en ervaringsdeskundigen zijn positief over het idee van een Filomena voor regio Hart van Brabant.

Inhoudsopgave Pagina 1. Aanleiding 2 2. Inleiding 3. Filomena Rotterdam-Rijnmond 4 4. Overwegingen/ verschillen tussen Filomena RR en Filomena HvB: 5   

Doelgroep Locatie Samengaan met CSG

5. Visie, missie, strategie en doelstellingen Filomena regio Hart van Brabant 6 6. Uitgangspunten Filomena regio Hart van Brabant 8 7. Vier scenario’s voor Filomena regio Hart van Brabant: 8 a. Een toegankelijk en laagdrempelig steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers. Locaties: LocHal en Stadswinkel in Tilburg. b. Een toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en one stop shop-inzet van forensische zorg en politie. Locaties: Blauwe Maan, GGD en Stadswinkel in Tilburg en Sterk Huis in Goirle. c. Een 24/7 toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en one stop shop-inzet van forensische zorg en politie. Locatie: Sterk Huis in Goirle1. d. Een toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en one stop shop-inzet van forensische zorg, politie en medische behandeling, en samengaan met het Centrum Seksueel Geweld. 8. Welke samenwerkingspartners zijn nodig? 21 9. Ter inspiratie Filomena Groningen 21

Dit scenario is later toegevoegd op basis van de raadsmotie die 14 november 2024 is aangenomen en het college de opdracht geeft om een scenario uit te werken voor een centrum Huiselijk geweld en kindermishandeling dat 24/7 geopend is. 3

3. Filomena Rotterdam-Rijnmond Filomena is er voor slachtoffers van de meest heftige en ernstige vormen van geweld in de regio Rotterdam Rijnmond (RR). Denk aan letsel, verkrachting, maar ook intieme terreur waarbij zware machtsuitoefening door de pleger aan de orde is. Doelstelling is het doorbreken van geweld en het verminderen van terugmeldingen. Eén van de krachten van Filomena RR is dat op één locatie gewerkt wordt aan veiligheid, medisch/forensisch onderzoek, medische behandeling, intensieve begeleiding en traumabehandeling. Hier vraagt de casuïstiek van de cliënten ook om; het gaat om hoog-specialistische inzet die te complex is om op lokaal niveau te organiseren. Bij letsel, trauma en seksueel geweld wordt er snel gehandeld op één locatie. Sporen worden veiliggesteld en indien nodig wordt er snel in veiligheid voorzien. Na de onderzoeksfase is er bovendien intensieve begeleiding door gespecialiseerde casemanagers mogelijk. Je kunt zonder doorverwijzing bij Filomena binnenlopen als je hulp of informatie nodig hebt. Dat kan op dinsdag en donderdag tussen 9:00 uur en 12:30 uur. Je hoeft bij de deur alleen te zeggen dat je voor Filomena komt. Je wordt dan ontvangen door een van de gastvrouwen. Bij Filomena RR komen cliënten vooral binnen via doorverwijzing, in een enkel geval gaat het om binnenlopers. Vaak gaat het om cliënten die niet eerder zijn gezien.

Filomena RR is onlangs verhuisd en deelt nu een locatie met het Centrum Seksueel Geweld (CSG). Samen met het CSG en het Erasmus Medisch Centrum vormt Filomena RR ‘Via225’. Intensief casemanagement De intensief casemanagers werken volgens de multifocus methodiek. Na een intake wordt in het intersectoraal overleg met de partners een veiligheidsinschatting gemaakt en worden passende vervolgstappen bepaald. Hierin kan besloten worden tot een overdracht of een Duurzame Multisectorale Filomena Inzet. In het laatste geval voert Filomena RR de casusregie en biedt begeleiding en ondersteuning zo lang als nodig is om tot duurzame veiligheid te komen. De medewerkers van Filomena RR (2 gedragswetenschappers, 11,2 fte casemanagers, 2 gastvrouwen, een manager en beleidsmedewerker) zijn in dienst bij Veilig Thuis. Filomena RR werkt intensief samen met het Erasmus Medisch Centrum (EMC). Het EMC levert een medisch maatschappelijk werker als casemanager, een (medisch) psycholoog en kinderarts. Medische zorg kan niet op een andere locatie worden uitgevoerd (dan in het ziekenhuis. De jaarlijkse personeelskosten van Filomena RR zijn 1,7 miljoen euro, de huisvesting bedraagt jaarlijks € 600.000, een derde hiervan is voor het CSG. Deze bedragen zijn exclusief de inzet van de partners zoals politie.

De gemeente Groningen en Veilig Thuis Amsterdam Amstelland zijn ook bezig met plannen voor een Filomena. Ter inspiratie is in hoofdstuk 11 meer informatie te vinden over de aanpak van Groningen.

Filomena RR wil graag samen optrekken met de initiatieven van regio Hart van Brabant, VT Amsterdam Amstelland en Groningen om ook een politieke vuist te maken maar hoopt daarin wel dat de andere initiatieven hun invulling volgen.

4. Overwegingen/verschillen tussen Filomena Rotterdam Rijnmond en Filomena Hart van Brabant a. Verbreden van de doelgroep Filomena RR heeft gekozen voor slachtoffers van de meest heftige en ernstige vormen van geweld zoals intieme terreur of geweld met letsel, seksueel geweld en trauma als gevolg. Hiervoor is hoog-specialistische inzet (zoals van forensische artsen, traumaspecialisten en/of politie) nodig en deze casuïstiek is te complex om op lokaal niveau te organiseren. Na bespreking met de bestuurders van de gemeente Tilburg, Sterk Huis, Veilig Thuis en IMW, de presentatie tijdens het Bestuurlijk platform regionale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling in juni jl. en met de geraadpleegde experts2 bleek dat iedereen die is gesproken een voorstander is om de doelgroep voor een Filomena voor regio Hart van Brabant (HvB) te verbreden naar alle slachtoffers (en plegers) van huiselijk geweld, seksueel geweld 3 en/of kindermishandeling. Het voordeel van een bredere doelgroep is dat we meer slachtoffers (en mogelijk ook plegers) bereiken in een eerdere fase en daardoor een preventieve functie hebben en mogelijk ook de meldingsbereidheid verhogen. Daarnaast identificeert niet iedereen zich als slachtoffer (van extreem geweld). Op lange(re) termijn levert de inzet op preventie mogelijk ook minder instroom op voor Veilig Thuis.

Dat betekent ook dat niet alle bezoekers forensisch onderzoek, medische behandeling en casemanagement nodig hebben. Filomena regio Hart van Brabant kan juist ook op deze manier worden benut voor advies, voorlichting en informatie (ook voor verwijzers). Plegers en daders? De vraag is of het steunpunt ook gericht is op plegers en daders. Alle geïnterviewden vinden dit een belangrijke doelgroep die hulp en steun nodig heeft, maar voor slachtoffers maakt de mogelijke aanwezigheid van daders/plagers het steunpunt een minder veilige setting. Idealiter worden plegers/daders en slachtoffers in tijd en ruimte uit elkaar gehouden. Ook als we in de communicatie vermelden dat plegers/daders welkom zijn, kan dit slachtoffers afschrikken om te komen. b. Meer laagdrempelige en toegankelijke locatie Filomena RR heeft gekozen voor een gezamenlijke locatie met het Centrum Seksueel Geweld (CSG) in de nabijheid van het Erasmus Medisch Centrum vanwege de samenwerking met het ziekenhuis en de inzet van kinderartsen 2

Zie de lijst van geïnterviewden in de Inleiding op pagina 1.

We benoemen hier ook slachtoffers van seksueel geweld omdat zij welkom zijn om binnen te lopen in het steunpunt, maar we richten het steunpunt hiervoor niet speciaal in. 5

vanuit het ziekenhuis. Mede om de one stop shop-inzet, alle benodigde zorg is op één locatie georganiseerd, te organiseren. Na bespreking met de bestuurders van de gemeente Tilburg, Sterk Huis, Veilig Thuis en IMW, de presentatie tijdens het Bestuurlijk platform regionale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling in juni jl. en met de geraadpleegde experts bleek er vooral animo voor een meer laagdrempeliger en toegankelijke locatie. Ook om de preventieve functie te versterken. Het realiseren van de one stop shop-inzet is op een meer laagdrempeliger locatie lastiger te organiseren. Forensische zorg bijvoorbeeld vergt een specifiek ingerichte onderzoeksruimte die niet in alle locaties is te realiseren, maar is gezien de brede doelgroep waarschijnlijk minder vaak nodig. In deze verkenning zijn de mogelijkheden van de volgende vijf locaties onderzocht: bibliotheek LocHal in Tilburg, Blauwe Maan in Tilburg, GGD Hart voor Brabant in Tilburg, Zorg- en Veiligheidshuis/Stadswinkel in Tilburg, en Sterk Huis in Goirle. c. Samengaan met Centrum Seksueel Geweld (CSG) is geen uitgangspunt Filomena RR heeft gekozen voor een samengaan en gezamenlijke locatie met het CSG, in de nabijheid van het Erasmus Medisch Centrum.

Na bespreking met de bestuurders van de gemeente Tilburg, Sterk Huis, Veilig Thuis en IMW, de presentatie tijdens het Bestuurlijk platform regionale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling in juni 2024 en met de geraadpleegde experts is dit voor regio HvB geen vanzelfsprekendheid. Voor het CSG geldt dat er een ander proces doorlopen wordt en andere planningen gelden: slachtoffers zitten in een acute situatie, moeten direct worden geholpen, en doorlopen een medisch en justitieel proces. Ook is er vaak sprake van een andere doelgroep: het gaat niet per se om slachtoffers van geweld in een afhankelijkheidsrelatie, bij seksueel geweld gaat het om andere patronen. Het CSG is wel een belangrijke samenwerkingspartner. De slachtoffers van seksueel geweld zijn ook welkom in het steunpunt van Filomena regio HvB. Het CSG is op dit moment gevestigd in het Amphia Ziekenhuis in Rotterdam voor de regio Midden en West Brabant.

5. Visie, missie, strategie en doelstellingen Filomena voor regio Hart van Brabant Op basis van eerdergenoemde overwegingen en de verschillen met Filomena RR, komen we tot onderstaande visie, missie en doelstellingen. Hierin is meer aandacht voor de laagdrempeligheid en preventieve werking van het steunpunt, gecombineerd met een basale one-stop-shop-inzet. Wel organiseren we de benodigde expertise om de slachtoffers en plegers/daders heen. Dit sluit ook aan bij onderzoek van Verwey Jonker4: “Uit de inventarisatie en de gesprekken met de slachtoffers blijkt dat toegang naar laagdrempelige hulp moeizaam verloopt. Er is sprake van een enorm aanbod van voorzieningen maar de juiste hulp blijkt moeilijk vindbaar. Daarnaast is zorg niet altijd direct toegankelijk; door 4

Laagdrempelige hulp voor slachtoffers en plegers van geweld in afhankelijkheidsrelaties, Verwey Jonker, 2023 6

wachtlijsten, herhaalde intakes of een advies of doorverwijzing waarna iemand zelf weer verder actie moeten ondernemen om het contact te zoeken. Als slachtoffers (en plegers) eenmaal de stap naar hulp hebben gezet, dan is het belangrijk dat ze gelijk goed verder geholpen worden. Zeker omdat het proces dat eraan voorafgaat vaak lang is, veel drempels kent en mensen anders kunnen afhaken.” In de regio is de afgelopen jaren getracht om professionals die op posities werken waar slachtoffers en/of plegers binnen kunnen lopen, te trainen in handelingsbekwaamheid. Gezien onder meer het grote verloop van personeel op dat soort locaties, bood dat onvoldoende fundament. Visie Filomena regio Hart van Brabant Filomena regio Hart van Brabant is een laagdrempelig steunpunt voor slachtoffers (en plegers/daders) van huiselijk geweld, seksueel geweld en/of kindermishandeling. Slachtoffers staan voor ons centraal en we organiseren benodigde expertise om hen heen. In het steunpunt werken professionals van diverse instanties integraal samen onder één dak. Daarnaast zorgen we voor anonieme en digitale vormen van advies, voorlichting en informatie. We leveren daarmee een essentiële bijdrage aan het voorkomen of stoppen van geweld binnen afhankelijkheidsrelaties, middels vroegtijdige en effectieve ondersteuning en zorg.

Missie Filomena regio Hart van Brabant Filomena regio Hart van Brabant biedt vroegtijdige en effectieve integrale informatie, ondersteuning en zorg op één locatie, waarbij direct of snel inzet vanuit politie en forensisch-medisch onderzoek kan worden ingezet. Filomena regio Hart van Brabant is geen extra hulpinstantie maar bundelt de aanwezige expertise en organiseert een laagdrempelige ingang voor de bestaande organisaties. Betere signalering, diagnostiek en samenwerking zal leiden tot vroege en effectieve ondersteuning van slachtoffers en/of hun gezinnen, het doorbreken van geweld binnen afhankelijkheidsrelaties en het beperken van verdere schade hiervan. Strategie Filomena regio Hart van Brabant In regio Hart van Brabant is een laagdrempelig steunpunt voor slachtoffers en plegers van huiselijk en seksueel geweld en kindermishandeling. Slachtoffers, plegers maar ook hun naasten kunnen er advies, informatie en hulp krijgen. Op de locatie is direct bij de behoefte van slachtoffers en plegers passende hulpverlening aanwezig, net als ervaringsdeskundigen. Daarnaast zorgen we voor voorlichting en advies om de bewustwording van slachtoffers en hun omgeving omtrent huiselijk en seksueel geweld en kindermishandeling te vergroten. Het steunpunt is een plek waar:  

Slachtoffers (eerder) informatie en ondersteuning ontvangen die hen helpt om de gewelddadige leefsituatie te beoordelen en beëindigen. Slachtoffers worden bewogen om eerder met hun verhaal naar buiten te komen, zodat sneller passende hulp kan worden georganiseerd.

Het steunpunt is laagdrempelig en goed vindbaar, de hulp is passend en tijdig, cultuur- en gendersensitief, het slachtoffer heeft en houdt de regie en bepaalt het tempo. Als het slachtoffer de stap naar het vragen van hulp heeft gezet, gaat zij/ 7

hij niet zonder hulp de deur uit. We zorgen voor de beschikbaarheid van ervaringsdeskundigheid. We realiseren het steunpunt voor slachtoffers en plegers van huiselijk en seksueel geweld en kindermishandeling met inzet van expertise en ervaringsdeskundigen. Hierbij betrekken we ketenpartners zoals Veilig Thuis, Sterk Huis, de politie, Toegang Tilburg (team Coördinatie en Veiligheid), Blauwe Maan, en GGD West-Brabant en Noord-Oost-Brabant waardoor snel vervolgacties in gang kunnen worden gezet. Vervolgens kunnen slachtoffers en plegers als dit nodig is naar vervolgzorg, waarover afspraken worden gemaakt met het ziekenhuis, GGZ of verslavingszorg. Doelstellingen Filomena regio Hart van Brabant • Vroege en betere ondersteuning van slachtoffers volgens het one stop shop-principe: het slachtoffer hoeft maar één keer zijn/haar verhaal te doen en er wordt in samenspraak gehandeld. We faciliteren samenwerking tussen verschillende professionals en organisaties om te zorgen voor een geïntegreerde aanpak. • Hoger bereik van slachtoffers door lagere drempel via het steunpunt. Je kunt zonder doorverwijzing bij Filomena binnenlopen als je hulp of (anonieme) informatie nodig hebt, je treft er altijd specialisten op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling, en een luisterend oor van ervaringsdeskundigen. • Voorlichting en communicatie.

We willen het bewustzijn in de regio vergroten over huiselijk geweld, seksueel geweld en kindermishandeling door breed te communiceren over Filomena regio Hart van Brabant. We zetten ook in op online en anoniem advies en informatie en benutten social media. • Door onze ervaringen te delen met Filomena RR, Filomena Groningen en Filomena Amsterdam-Amstelland dragen we bij aan het verbeteren van de aanpak en het ontwikkelen van specifieke expertise. We ontwikkelen op termijn een aantrekkelijke en innovatieve werkplek waar verschillende expertises samenwerken. We zoeken actief de verbinding met (maatschappelijke) organisaties, zorginstellingen en overheidsinstanties zodat zij de visie van Filomena onderschrijven en beschikbaar zijn voor vervolgzorg en/of consultatie.

6. Uitgangspunten Filomena regio Hart van Brabant We gebruiken de naam Filomena, ook al wijken we af van de invulling die Rotterdam-Rijnmond eraan geeft. Door deze nieuwe, neutrale en onafhankelijke naam te benutten, introduceren we een laagdrempelig steunpunt voor slachtoffers en plegers van huiselijk en seksueel geweld en kindermishandeling. Deze naam heeft nog geen (negatief) imago en kan nog geladen worden. We kunnen in de communicatie ook profiteren van de inzet van Rotterdam-Rijnmond, Groningen en Amsterdam. De gemeente Groningen opent in oktober een steunpunt onder de naam Filomena, ook met een andere invulling. Zie voor meer informatie hoofdstuk 11. Filomena HvB heeft een laagdrempelig en fysiek steunpunt, dit is een aanvullende functie aan het Expertisecentrum. Dit inlooppunt is twee dagdelen 8

per week geopend. Hier kunnen (naasten van) slachtoffers en plegers van huiselijk geweld, seksueel geweld en kindermishandeling anoniem advies en voorlichting krijgen, hun verhaal delen met of toetsen aan een ervaringsdeskundige of casemanager, en direct de juiste hulp krijgen. Daarnaast kunnen professionals hun client begeleiden en stimuleren om hier naartoe te gaan. Bij binnenkomst worden bezoekers ontvangen door een gastvrouw/ ervaringsdeskundige. Door de laagdrempelige functie kunnen we als Filomena HvB ook een preventieve functie hebben. Slachtoffers van huiselijk geweld ontvangen eerder informatie en ondersteuning die hen helpt om de leefsituatie te beëindigen en ze worden mogelijk bewogen om eerder met hun verhaal naar buiten te komen, zodat sneller passende hulp kan worden georganiseerd. Filomena HvB werkt met casemanagers. Als het steunpunt is geopend zijn er twee aanwezig, net als twee ervaringsdeskundigen. Direct betrokkenen staan centraal en benaderen we vanuit de systeemgedachte. Waar nodig zien we alle betrokkenen en dragen bij aan herstel van slachtoffer, pleger en hun directe omgeving. De casemanagers begeleiden cliënten zo lang als nodig is, stemmen alle interventies op elkaar af en dragen warm over. Na afloop van de inloop is er intersectoraal overleg en maken partners zonodig een veiligheidsplan.

De casemanagers beheersen de kunst om in breedte de juiste analyse te maken. Buiten de openingstijden, is Filomena HvB telefonisch/ via chat en digitaal op kantoortijden te bereiken voor vragen, advies en hulp. We ontwikkelen hiervoor de mogelijkheden van Veilig Thuis en Sterk Huis. De casemanagers kunnen hierin ook een rol spelen. Een ander scenario is dat Filomena 24/7 fysiek, telefonisch en via chat bereikbaar is. We benutten daarvoor de mogelijkheden van Veilig Thuis, Sterk Huis en het Crisis Interventieteam.

7. Vier scenario’s voor Filomena regio Hart van Brabant Op basis van de keuze voor een brede doelgroep, alle slachtoffers (en plegers) van huiselijk geweld, seksueel geweld en/of kindermishandeling, zijn drie scenario’s uitgewerkt. Deze zijn: 1. een toegankelijk en laagdrempelig steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers; 2. een toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en, op afroep, one stop shop-inzet van forensische zorg en politie. 3. een 24/7 toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en, op afroep, one stop shop-inzet van forensische zorg en politie. Locatie: Sterk Huis in Goirle. 4. een toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en, op afroep, one stop shop-inzet van forensische zorg, politie en medische behandeling, en samengaan met het Centrum Seksueel Geweld. In drie van de vier scenario’s is het steunpunt twee dagdelen per week fysiek bereikbaar en daarnaast tijdens kantoortijden telefonisch, digitaal (website) en 9

via de chat bereikbaar voor (anoniem) advies, informatie en voorlichting. Alleen het derde scenario gaat uit van een 24/7 fysieke bereikbaarheid. a. Scenario 1: een toegankelijk en laagdrempelig steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers In dit scenario wordt een laagdrempelig en toegankelijk steunpunt georganiseerd met inloopvoorziening voor (anoniem) advies, informatie en hulp en met inzet van casemanagers en ervaringsdeskundigen. Slachtoffers (en plegers/daders) kunnen spreken met ervaringsdeskundigen en casemanagers die de problematiek goed verstaan en hen kunnen steunen bij de te nemen stappen. De casemanagers zijn bijvoorbeeld afkomstig van Veilig Thuis, Sterk Huis en Toegang Tilburg (team Coördinatie en Veiligheid) waardoor snel vervolgacties in gang kunnen worden gezet. Deze partners hebben idealiter een werkplek op het steunpunt. De samenwerkende partners stellen, indien nodig, gezamenlijk een afgestemd advies of veiligheidsplan op om een veilige, aanpak te realiseren. In dit scenario zijn de politie en forensische zorg niet op locatie aanwezig maar wel snel beschikbaar voor consultatie en vervolgzorg. Dit heeft ook de voorkeur van de politie. Ook de inzet van artsen vanuit het ETZ kan, als er sprake is van letsel, via vervolgzorg worden georganiseerd.

Forensisch onderzoek kan zowel bij Veilig Thuis Midden Brabant, Sterk Huis, GGD als bij ETZ plaatsvinden Omdat Filomena HvB kiest voor een bredere doelgroep en in ieder geval op dit moment niet wil en kan samengaan met het CSG, is de aanwezigheid van forensische zorg, kinderartsen en de politie ter plekke niet altijd nodig. Hierdoor hoeft maar een beperkt aantal partners onder één dak te kunnen samenwerken. De keuze voor een brede doelgroep maakt dat een locatie in of nabij het ziekenhuis geen noodzaak heeft en dat er weinig behoefte is aan acuut medisch onderzoek en -behandeling dat meteen en ter plaatse kan plaatsvinden. Wel moeten er afspraken worden gemaakt met het ETZ voor vervolgzorg zodat we snel bij hen terecht kunnen als dit nodig is. Ook in dit geval hoeft het slachtoffer maar eenmaal zijn verhaal te doen. Groeimodel Filomena HvB kan ervoor kiezen om klein te beginnen, en op basis van opgedane ervaringen en behoeften, eventueel de aanwezige samenwerkingspartners uitbreiden als de bezoekers hierom vragen. We benutten dan het eerste jaar voor het opzetten van het steunpunt en genereren van naamsbekendheid, bij verwijzers en inwoners. Op termijn kan blijken dat een steunpunt waarbij ook politie en forensische zorg onder één dak gehuisvest zijn, meer passend is.

Op termijn kunnen ook eventuele satellietfuncties op verschillende locaties in de regio worden toegevoegd en/of de openingstijden worden verruimd. Ervaringsdeskundigen De ondervraagde ervaringsdeskundigen geven aan dat voor hen een laagdrempelige en toegankelijke locatie waar ervaringsdeskundigen of lotgenoten zijn, het belangrijkste is. En niet zozeer de hulpverlening, laat staan medische en justitiële inzet. “Je moet er gemakkelijk en vrijblijvend naar binnen kunnen en durven lopen, ook vaker als je de eerste keer niet alles wil of durft te vertellen. Er moet niet meteen hulp opgestart worden als je daar niet aan toe bent.” En: “Het feit dat er hulpverlening aanwezig is, zou me afschrikken, lotgenoten zijn meer helpend. Ik wil niet dat iemand gaat duwen en trekken om me iets te laten doen 10

waar ik mogelijk nog niet aan toe ben.” “Je kunt er vrijblijvend een praatje maken, anoniem en ook zonder een melding te doen. Er zijn folders en flyers met meer informatie. Je moet niet de druk voelen dat er een heel traject gaat lopen, zeker als je nog niet zover bent. Je moet bij de hand genomen worden, het gevoel hebben dat je zelf de controle of regie houdt, en geholpen worden in de wirwar van hulpaanbieders.” Eventuele hulpverleners of ervaringsdeskundigen helpen “met het vertellen van je verhaal, door goede vragen te stellen en met een open houding.” “Ze plakken geen stempel op een binnenloper. Jouw gegevens worden als je daarmee instemt, uitgewisseld zodat je niet tweemaal je verhaal hoeft te doen. Denk ook aan een follow-up na een maand. Vraag of je na een maand opnieuw contact mag opnemen”. Het idee van een laagdrempelig steunpunt wordt door alle ervaringsdeskundigen ondersteund. “Als slachtoffer weet je niet waar je het zoeken moet, dan is één ingang prettig”. De ervaringsdeskundigen ervaren hoge drempels bij bijvoorbeeld Veilig Thuis. “Het steunpunt zou een plek moeten zijn waar je vrijblijvend terecht kunt.” De samenwerking van verschillende organisaties maakt het volgens de ervaringsdeskundigen minder beladen. Hun visie sluit aan bij het eerdergenoemde onderzoek van Verwey Jonker. Zij onderscheiden een aantal fasen. In de eerste fase ontbreekt de hulpvraag.

In de tweede fase wordt anoniem informatie ingewonnen. In de derde fase wordt hulp gezocht. Idealiter via contact met lotgenoten en ervaringsdeskundigen. Ervaringsdeskundigen van extreem geweld Voor deze slachtoffers moet de locatie van het steunpunt “veilig zijn, onbekend en niet-herkenbaar”. Zij stellen een locatie voor als “een drukke plek met veel mensen waarvoor je een reden hebt om die te bezoeken. Bijvoorbeeld een winkel”. Zij worden regelmatig in de gaten gehouden door hun gewelddadige partner. Een slachtoffer van extreem geweld dat binnenloopt, “wil hulp. Zie het als een noodkreet, die moet serieus worden genomen.” Ze willen alle hulp die mogelijk is, ook van politie. Ze hebben “behoefte aan iemand die zich over je ontfermt, iemand die vraagt welke hulp je nodig hebt en die de regie bij jou laat. Een vast contactpersoon.” Maar ze waarschuwen ook dat slachtoffers in het eerste contact niet alles vertellen. Deze ervaringsdeskundigen vinden het ook belangrijk dat je anoniem kunt chatten, bellen en/of digitaal contact kunt hebben. Voor deze doelgroep is de aanwezigheid van plegers/daders niet wenselijk. Benodigde formatie bij dit scenario Voor de benodigde inzet is een inschatting gemaakt. We weten dat er vorig jaar bij Veilig Thuis (VT) 18 binnen lopers waren.

Daarnaast weten we dat er in 2023 ruim 2.000 door VT gestarte adviezen waren van niet-beroepsmatige, en 295 meldingen van niet-beroepsmatige. We weten nog niet hoe groot de behoefte aan een meer preventief steunpunt is. In het inwonersonderzoek van het Regionaal Expertisecentrum Huiselijk Geweld en Kindermishandelng van de regio worden twee vragen over Filomena meegenomen: Zou u gebruikmaken van een inlooppunt, en: Als u slachtoffer bent van HG welke ingang zou u dan gebruiken: politie, VT of inlooppunt? Mogelijk kunnen de resultaten van dit onderzoek de behoefte beter meetbaar maken. Het inwonersonderzoek is medio januari 2025 uitgezet. De resultaten worden in het voorjaar verwacht.

Door te starten met een inzet van twee casemanagers (1,5 fte) en twee ervaringsdeskundigen en een receptioniste (resp 0,22 en 0,11 fte, alleen aanwezig tijdens openingstijden) , maken we een solide start. Deze inzet is vergelijkbaar met die van Filomena Groningen die 22 oktober opent. Ter vergelijking: Filomena RR bestaat uit een team van 16 fte waarvan 11,2 fte casemanagers; zij werken in duo’s en houden de ongeveer 100 cases zo lang vast als nodig, soms zelfs twee jaar. Bij Filomena RR lopen er 2 tot 3 mensen per week binnen. Vorig jaar was dit nog de helft. Filomena RR bestaat vijf jaar. Casemanagers De casemanagers vormen samen een multidisciplinair team en zijn afkomstig van Veilig Thuis (bijvoorbeeld outreachend casemanagement), Sterk Huis, Blauwe Maan en/of Toegang Tilburg (team Coördinatie en Veiligheid), zij kunnen hun expertises bundelen en tegelijkertijd zorgen voor een warme overdracht naar een van de moederorganisaties. De casemanagers hebben na afloop van de inloop casuïstiekoverleg, eventueel samen met de politie, en maken een veiligheidsplan. Filomena RR werkt volgens de Multifocus-methodiek, die helpt multi-probleem gezinnen de geweldspiraal te doorbreken. Aangezien HvB kiest voor een brede doelgroep is het opleiden van de casemanagers in deze methodiek op de korte termijn niet nodig.

Governance Filomena De medewerkers worden gedetacheerd vanuit hun moederorganisatie. Filomena RR heeft de casemanagers onder Veilig Thuis geplaatst. Filomena Groningen heeft er bewust voor gekozen de casemanagers onder de vrouwenopvang te plaatsen “omdat VT geen goede naam heeft, met name als het om kinderen gaat en ze zijn gebonden aan de meldcode waardoor anoniem advies vragen soms lastig is”. Daarnaast speelt dat VT alleen mensen helpt die te maken hebben met geweld in een afhankelijkheidsrelatie. Dat betekent wel dat medewerkers niet in het VT-registratiesysteem kunnen. Informatie delen kan alleen met toestemming van het slachtoffer. Filomena Groningen zet casemanagers van VT in met bovenwettelijke taken zoals Tijdelijk Huisverbod die wel een onderzoekbevoegdheid hebben. In 2020 heeft Filomena RR een data protection impact assessment (DPIA) laten uitvoeren naar verschillende governance scenario’s. Hieruit is toen geconcludeerd dat om de werkwijze van Filomena uit te voeren, de wettelijke positie van VT, als het gaat om het verzamelen en verwerken van gegevens, noodzakelijk is. Daarom is toen de keuze gemaakt om Filomena een afdeling van VT te maken. Daarna is de keuze gemaakt om ook alle medewerkers bij VT in dienst te nemen, ook omdat dit financieel voordeliger is.

Binnen de wettelijke kaders probeert Filomena RR zoveel als mogelijk vrijblijvendheid en laagdrempeligheid te realiseren en zoekt de randen op van wat er binnen de grondslag van VT wel mogelijk is, bijvoorbeeld: • Als een casus een meer langdurige aanpak nodig heeft, worden niet de wettelijke termijnen gevolgd die gelden voor de diensten van VT. Als de casemanagers afwijken van de termijnen, leggen ze vast welke overwegingen ze daarvoor hebben.

• Vaker dan VT kiezen de casemanagers ervoor om betrokkenen nog niet direct te informeren, bijvoorbeeld als de veiligheid van slachtoffer(s) en/of medewerker daarmee in het geding komt. Ook dit leggen ze dan vast. Filomena RR volgt ook het tempo van de client. Om de randen te kunnen opzoeken, heeft Filomena RR de support van het bestuur en de partners, die onderschrijven dit. Maar ook van de inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

Ochten d

Casemanager A

Casemanage rA

Casemanage rB

Casemanage rA

Middag

Casemanager A + B plus 2 ervaringsdeskundi gen en receptionist

Casemanage rA

Casemanage rB

Casemanager A + B plus 2 ervaringsdeskundi gen en receptionist Casemanager B

Casemanage rB

Projectleider/programmamanager Ook is het advies om een projectleider of programmamanager in te zetten die stuurt op de samenwerking en doelstelling vanuit de verschillende organisaties, die samenwerking en gelijkvormige inzet moet georganiseerd en gefaciliteerd worden. Een programmamanager legt de verbinding tussen doelstellingen en organisaties en stuurt op de overkoepelende visie. Mogelijk kan deze functionaris (0,2 fte) vanuit het Expertisecentrum opereren. De bemensing van het steunpunt wordt verzorgd door casemanagers op werkdagen van 9 tot 17 uur. In onderstaand voorbeeldrooster is het steunpunt op maandagmiddag en donderdagochtend open (blauw), dit betekent een formatieomvang van 24 uur per casemanager en 8 uur ervaringsdeskundige. De overige tijd zijn de casemanagers telefonisch bereikbaar en beschikbaar om het steunpunt bekend te maken bij verwijzers. Tussendoor kunnen ze eventueel andere (registratie)werkzaamheden uitvoeren voor hun werkgever met de voorwaarde dat de telefoon wordt beantwoord. Training/opleiding Het is belangrijk om aandacht te schenken aan training en deskundigheidsbevordering van zowel casemanagers, ervaringsdeskundigen, receptionisten als ook aanwezige medewerkers op de locatie. Voor dit doel wordt € 10.000, - per jaar gereserveerd.

Locaties bij dit scenario In dit scenario is op de locatie het volgende nodig: een ervaringsdeskundige voor de ontvangst, een warme ontvangstruimte/huiskamer, een of twee spreekkamers (met speelgoed voor kinderen), en een werkruimte waar de casemanagers als ze niet met een bezoeker in gesprek zijn, hun (reguliere) werkzaamheden kunnen verrichten. De locatie is idealiter niet geïnstitutionaliseerd. 

LocHal, Burgemeester Brokxlaan 1000, in Tilburg

Voordelen en nadelen Voordelen van deze locatie zijn de laagdrempeligheid en toegankelijkheid, 13

slachtoffers hoeven geen smoes te verzinnen om hier naar binnen te gaan. Het is een centrum voor kunst, cultuur en ontmoeting, met als grootste gebruiker de hoofdvestiging van de Bibliotheek Midden-Brabant. De locatie is goed bereikbaar met het openbaar vervoer en ligt centraal in Tilburg. Nadelen zijn het ruimtegebrek in de LocHal, als ook de aanwezigheid van geschikte ruimtes zoals een warme ontvangstruimte/woonkamer, spreekkamers en werkruimtes voor de aanwezige professionals. Slachtoffers zouden zich kunnen melden bij de informatiebalie waar een ervaringsdeskundige/gastvrouw de bezoekers kan opvangen en begeleiden naar de Filomena-ruimte. De ruimtes in de LocHal hebben weinig privacy en moeten aangepast en ingericht, afgeschermd worden. Mogelijkheden De bibliotheek Midden-Brabant geeft aan Filomena HvB alleen een open plek te kunnen bieden op het informatieplein/ontwikkelplein voor zelfontwikkeling op de begane grond, achter de informatiebalie, maar geen afgesloten ruimten, spreekkamers of werkplekken. Binnen de LocHal zit ook Seats2meet dat vergaderruimte verhuurt. Hiermee zijn afspraken te maken om ruimtes twee dagdelen per week af te huren. Ook deze ruimtes moeten worden aangepast en ingericht. Als we een ontvangstruimte/woonkamer en spreekkamer reserveren, zijn de kosten ongeveer 18.000 euro per jaar.

Dit is inclusief koffie en thee en exclusief werkplekken voor de professionals, en inrichting en aanpassing. 

Stadswinkel, Koningsplein 10, Tilburg

Voordelen en nadelen In de in 2023 vernieuwde Stadswinkel Centrum komen de gemeente, inwoners, ondernemers en partners samen om elkaar te ontmoeten en samen te werken. Het is de plek voor vragen en om zaken met de gemeente te regelen. In het pand zijn ook het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH) en Veilig Thuis (VT) gevestigd. Voordelen van deze locatie zijn de laagdrempeligheid en toegankelijkheid, slachtoffers hoeven geen smoes te verzinnen om hier naar binnen te gaan. De Stadswinkel is goed bereikbaar en ligt centraal in Tilburg. Een nadeel is dat de Stadswinkel een kantoorsetting heeft en daardoor een minder warm welkom biedt. Bij de entree zijn de burgerzakenproducten, maar ook de balies van andere teams zoals schulphulpverlening en werk en inkomen. Dat levert soms incidenten op. Daarom lopen er ook beveiligers rond, dat is meteen een voordeel. Het is wel een open en daarmee laagdrempelige inloop. Bezoekers met een afspraak kunnen de aanmeldzuil gebruiken, andere worden benaderd door een gastvrouw. Vervolgens gaat een klantmeld systeem werken en worden bezoekers omgeroepen. Dat is voor de bezoekers van Filomena niet wenselijk, die ook anoniem een bezoek moeten kunnen brengen. KCC gebruikt het klantgeleidingssysteem om grip te krijgen en houden op de bezoekers. Hierover moeten afspraken worden gemaakt zodat bezoekers aan Filomena buiten dit systeem blijven.

Er zijn verschillende gesloten (met camera en beveiliging) en open spreekkamers die hufterproof zijn ingericht, met verschillende ingangen voor bezoekers en medewerkers. Die spreekkamers grenzen aan de publieke hal. Ook zijn er in de 14

open ruimte drie spreekkamers (zoals spreekkamer 22) die omsloten zijn en warm ingericht. Die zouden voor Filomena kunnen worden gereserveerd. De trouwkamer kan als ontvangstruimte/woonkamer worden benut, die is niet beveiligd maar warm ingericht met vloerbedekking en warme kleuren. De trouwkamer wordt alleen op maandag- en vrijdagochtend gebruikt. Er is ter plekke ook een werkplek. Je kunt er eventueel ook via de zijkant het pand verlaten. Er vindt vooralsnog geen doorbelasting plaats van de kosten van het gebruik van ruimten in de Stadswinkel naar de gemeente. Kosten overzicht Scenario 1 Locatie Loc Hal

Locatie Stadswinkel

200.000 20.000 20.000 40.000 10.000

Locatiekosten

18.000

Communicatie

50.000

Onvoorzien 10%

30.000

Totaal

388.000

370.000

Personeel Casemanagement 1,5 fte Ervaringsdeskundigen 0,22 fte Receptie 0,22 fte (Programma)management 0,2 fte Training, deskundigheid Forensische zorg Politie

b. Scenario 2: een toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en one stop shopinzet van forensische zorg en politie In dit scenario wordt een steunpunt georganiseerd met inloopvoorziening voor (anoniem) advies, informatie en hulp en met inzet van casemanagers, ervaringsdeskundigen, politie en forensisch verpleegkundigen/artsen. Politie en forensische zorg zijn op afroep beschikbaar. Slachtoffers en plegers spreken met specialisten die de problematiek goed verstaan en hen kunnen steunen bij de te nemen stappen. De casemanagers zijn bijvoorbeeld afkomstig van Veilig Thuis, Sterk Huis, Toegang Tilburg (team Coördinatie en Veiligheid) en/of Blauwe Maan waardoor snel vervolgacties in gang kunnen worden gezet. Net als de politie en forensisch verpleegkundigen hebben zij een werkplek op het steunpunt. De samenwerkende partners stellen, indien nodig, gezamenlijk een afgestemd advies of veiligheidsplan op om een veilige, aanpak te realiseren. Benodigde formatie bij dit scenario 15

Daarvoor geldt dezelfde formatie als bij scenario 1, echter met twee aanvullingen: 



Politie De politie kan tijdens de twee dagdelen aanwezig zijn maar ze geven de voorkeur aan het op afroep aanwezig zijn, dat kan binnen een half uur zijn. Desgevraagd geven ze aan dat er verschillende disciplines nodig zijn voor verschillende doelgroepen; voor HGKM kan gebruik worden gemaakt van het basisteam, voor seksueel geweld is een zedenrechercheur (in het ziekenhuis) nodig, voor forensisch onderzoek een Forensisch Opsporingsmedewerker. De aanwezige politiemedewerker heeft geen opsporingsbevoegdheid en kan geen aangifte doen (net zoals dit bij Filomena RR het geval is) maar kan hierover wel voorlichting geven aan de bezoekers en kan zorgen voor verbinding met de strafketen, en heeft toegang tot informatiesystemen (bijvoorbeeld over een pleger die het huisverbod negeert). De politie heeft nog geen kostenindicatie kunnen afgeven. We ramen daarvoor € 10.000, -. Forensische zorg GGD West-Brabant en Noord-Oost-Brabant verzorgen forensische geneeskunde voor de hele provincie, 24 uur per dag en 7 dagen per week zetten verpleegkundigen en artsen zich onder andere in voor het CSG (voor het beschrijven van verwondingen bij mishandeling). Ook bieden ze Forensisch Medische Expertise voor Kinderen (FMEK): een specialisatie binnen het forensisch medisch onderzoek.

Bij een vermoeden van lichamelijke mishandeling of seksueel misbruik is het belangrijk het lichamelijk letsel bij een kind zo snel mogelijk vast te leggen en te beoordelen Voor FMEK is een gediplomeerd verpleegkundige nodig. De medewerkers hebben het volgende nodig op locatie: een onderzoeksruimte met behandel bed, medicatie (moet worden voorgeschreven door een arts) plus koelkast, vaccinaties, onderzoekslamp, een camera en geblindeerde ramen. Twee dagdelen een forensisch verpleegkundige ter plekke is te organiseren, artsen zijn op afroep. De kosten van de forensisch verpleegkundigen bedragen € 118,50 per uur. Als we twee dagdelen een verpleegkundige inschakelen komen de kosten daarmee op € 50.000 per jaar. Indien er een forensisch arts nodig is, dan wordt vaak gewerkt met ZZP-ers. Die tarieven kunnen verschillen en zijn in de berekening niet meegenomen. Voor een kostenraming gaan we uit van € 30.000, - extra.

De inzet van artsen vanuit het ETZ, als er sprake is van lichamelijk letsel, kan via vervolgzorg worden georganiseerd. We gaan ervan uit dat er zich geen tot weinig acute situaties met letsel voordoen waarvoor spoedeisende hulp nodig is. Ook in het geval van vervolgzorg hoeft de client maar eenmaal zijn verhaal te doen. Locaties bij dit scenario In dit scenario is op de locatie het volgende nodig: een warme ontvangstruimte/huiskamer, een of twee spreekkamers (met speelgoed voor kinderen), en minimaal twee werkruimten waar de casemanagers, politiemedewerker en forensisch verpleegkundige als ze niet met een bezoeker in

gesprek zijn, hun (reguliere) werkzaamheden kunnen verrichten. Daarnaast is een onderzoeksruimte nodig. 

Blauwe Maan, Wilhelminapark 55 in Tilburg

Voordelen en nadelen Blauwe Maan biedt professionele hulp als jij of iemand uit jouw omgeving te maken heeft gehad met onvrijwillige seks, seksueel misbruik of seksueel grensoverschrijdend gedrag. Voordelen van de locatie zijn de bereikbaarheid, het is op loopafstand van het centraal station in Tilburg. Andere voordelen zijn de aanwezigheid van deskundigen op het gebied van seksueel misbruik met ruime ervaring met slachtoffers, dit kan slachtoffers een vertrouwd en veilig gevoel geven. In de locatie kunnen op maandag, donderdagochtend en vrijdag ruimten worden vrijgemaakt en ingericht. De kantine kan op die dagdelen fungeren als ontvangstruimte/woonkamer. Er zijn werkplekken en een paar warm-ingerichte cliëntenkamers. Vanuit Blauwe Maan kunnen ook casemanagers worden ingezet. Nadelen van de locatie zijn dat het minder laagdrempelig en toegankelijk is vanwege de functie van Blauwe Maan, je loopt er niet zonder reden en zonder moeite naar binnen. Er is ook geen onderzoeksruimte beschikbaar. Bezoekers moeten zich buiten melden via een bel en kunnen dan met de lift naar boven. Op dezelfde verdieping is Track013 gevestigd, een boven schoolse voorziening voor leerlingen die zijn uitgevallen of dreigen uit te vallen binnen het reguliere voortgezet onderwijs. Deze jongeren hangen vaak voor de deur rond, ondanks dat hierover afspraken zijn gemaakt.

Blauwe Maan geeft zelf aan dat er investeringen nodig zijn in verband met beveiliging. Kosten € 22.000 per jaar, dit is exclusief de aanpassings-en inrichtingskosten en eventuele beveiliging en de onderzoeksruimte. 

GGD Hart voor Brabant, Reitseplein 3 in Tilburg

Voordelen en nadelen De voordelen van de hoofdlocatie van de GGD Hart voor Brabant in Tilburg zijn dat het goed bereikbaar is met het openbaar vervoer en de auto, en er kan gratis geparkeerd worden. Vanaf het centraal station is het 25 minuten lopen. De GGD is een neutrale organisatie, met een brede bekendheid in de regio. De GGD staat, net als de overige mogelijke partners, open voor het inrichten van een steunpunt. Het nadeel van de locatie is dat het niet laagdrempelig is. Je loopt niet zomaar bij een GGD naar binnen. Daarnaast is er geen beveiliging in de receptie. Voor de vaccinatiedagen werkt de GGD met externe beveiligers, die kunnen indien wenselijk worden ingehuurd en doorbelast. Er zijn twee opties binnen de hoofdlocatie van de GGD: 

Bij de afdeling Seksuele Gezondheid op de 1e verdieping zijn een spreekkamer en behandelkamer beschikbaar. Ook kan er in de middag gebruik worden gemaakt van de ontvangstruimte van het FIOM (het expertisecentrum op het gebied van ongewenste zwangerschap, verwantschapsvragen en adoptie). Deze is al ingericht als huiskamer. Werkplekken moeten elders op de 1e of een andere verdieping in het gebouw worden georganiseerd, daarvoor is een pasje nodig. De kosten hiervan bedragen € 9.181 per jaar. 17



Daarnaast is er mogelijk een gehele etage te huren in het GGD-gebouw, maar dit betreft een grote oppervlakte tegen forse huurkosten en met de nodige aanpassingen. Deze optie moet nog verder worden uitgezocht. De etage is al ingericht met negen belcellen, vier concentratie-werkplekken, verschillende samenwerkingsplekken en een grote vergaderruimte. Deze etage heeft geen onderzoeksruimte. Filomena zou de huur van de hele etage moeten overnemen. Het betreft ruim 500 m2 en de kosten bedragen € 100.000, - per jaar.

De receptie beneden in de ruime hal is bemenst. Daar kan een ervaringsdeskundige bezoekers opwachten en meenemen naar de gewenste verdieping. 

Sterk Huis, Rillaerse-baan 75 in Goirle

Voordelen en nadelen Sterk Huis is er voor iedereen die hulp nodig heeft en biedt een warme en veilige omgeving waar mensen terechtkunnen met opvoedings- en ontwikkelingsvragen. Een omgeving waar mensen in tijden van crisis ook tot rust kunnen komen en waar samen gebouwd kan worden aan een veilig en zelfstandig leven. Voordelen: de aanwezigheid van deskundigen op het gebied van huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel misbruik kan slachtoffers een vertrouwd en veilig gevoel geven. Ander voordeel is dat alle gewenste ruimten aanwezig zijn. In het souterrain is een aantal ruimtes vrij. Er is een kindvriendelijk-ingerichte kamer, ontvangstruimte en ruimte met doorkijkglas voor verhoren. In een bijgebouw wordt een onderzoeksruimte ingericht die beschikbaar is voor onderzoek in het kader van forensisch medische expertise bij kinderen (FMEK). Binnen Sterk Huis is de afspraak gemaakt dat forensisch onderzoek een dag later kan worden uitgevoerd. Sterk Huis heeft ook mogelijkheden om slachtoffers indien nodig meteen op te vangen. Ook is er beveiliging. Om de dinsdag komt de zedenpolitie op bezoek bij SH. Nadelen: de locatie is slecht bereikbaar, vanaf de streek- en stadsbus moet je een stuk lopen, en de weg weten. Er zijn ook weinig parkeerplaatsen beschikbaar.

Daarnaast geldt dat de locatie niet laagdrempelig en toegankelijk is, bezoekers kunnen er niet gemakkelijk binnenlopen. Bezoekers kunnen ook het gevoel hebben dat ze hulp moeten accepteren ook als ze daar nog niet aan toe zijn. Daarnaast speelt bij veel slachtoffers de angst dat jeugdzorg de kinderen uit huis plaatst. De twee dagdelen kunnen niet op dinsdag en donderdag vallen gezien op deze dagen het hoofdgebouw maximaal bezet is. Sterk Huis kan een ambulant hulpverlener én ervaringsdeskundige inzetten, als ook een gedragswetenschapper. Sterk Huis wil onderstaande ruimtes beschikbaar stellen: vriendelijke ontvangstruimte die tevens kindvriendelijk is; ruimte met one-way-screen waar gesprekken met kinderen plaats kunnen vinden en/of eventueel pleger ondersteuning onderdeel kan worden; gespreksruimte die geschikt is voor gesprekken met hulpverleners en/of politie; ruimte waar een medisch onderzoek plaats kan vinden. De ruimtes zijn aan elkaar gesloten en bevinden zich achter de sluisdeur waar ook de ingang van de Veilige Opvang is gesitueerd. Op jaarbasis komt dit neer op een bedrag van € 16.000, -. Hierbij komt nog de inzet van de receptiemedewerker van € 20.000, -. 18

Stadswinkel, Koningsplein 10, Tilburg in combinatie met ZVH, Paleisring 144 Voordelen en nadelen De eergenoemde mogelijkheden van de Stadswinkel kunnen worden gecombineerd met het gebruik van de onderzoeksruimte in het Zorg en Veiligheidshuis (ZVH). Andere voordelen zijn dat er binnen het ZVH al wordt samengewerkt met Veilig Thuis (VT) en politie en deze organisaties ter plaatse zijn, er is een politie-liaison aanwezig. Er is in het ZVH een vergrote spreekkamer die ingericht is voor de vertrouwensartsen van VT met behandelbank. De aanwezigheid van deskundigen op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling met ruime ervaring met slachtoffers, kan slachtoffers een vertrouwd en veilig gevoel geven. Nadelen zijn dat het ZVH en VT gebruikmaken van de ingang aan de Paleisring. Bezoekers aan de Stadswinkel hebben geen toegang tot het ZVH, alleen medewerkers hebben een toegangspasje. Het is volgens het ZVH een ‘gesloten bolwerk’, mede omdat er ook bezoekers komen met verward en agressief gedrag. Hierdoor spelen er regelmatig veiligheidsissues. Andere nadelen zijn dat er geen ontvangstruimte/woonkamer is, de spreekkamers zijn hufterproof ingericht met camera en daarmee niet warm en/of voor anoniem bezoek.

Als een one stop shop-inzet nodig is van politie en forensische zorg, kan de Stadswinkel worden ingezet als steunpunt en kan de gastvrouw/ervaringsdeskundige met het slachtoffer vanuit de Stadswinkel buitenom naar het ZVH lopen. Je kunt niet binnendoor naar het ZVH, dit is alleen voor medewerkers en calamiteiten, maar mogelijk kunnen we dit voor Filomena wel regelen. De kosten van het gebruik van de onderzoeksruimte van het ZVH zijn niet bekend. Kosten overzicht scenario 2 Locatie Blauwe Maan Personeel Casemanagement 1,5 fte +GW 200.000 Ervaringsdeskundigen 0,22 fte 20.000 Receptie 0,22 fte 20.000 (Programma)management 0,2 fte 40.000 Training, deskundigheid 10.000 Forensische zorg (verpleegkundige en arts) 30.000 Politie 10.000

GGD 1e etage

GGDverdieping

Locatie Sterk Locatie Huis Stadswinkel

200.000 20.000 20.000

40.000 10.000

30.000 10.000

Locatiekosten

22.000

10.000

100.000

16.000

Communicatie

50.000

Onvoorzien 10%

30.000

Totaal

432.000

420.000

510.000

426.000

410.000

c. Scenario 3: een 24/7 toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en one stop shopinzet van forensische zorg en politie Een afgeleide van scenario 2, echter dan inclusief 24/7 bereikbaarheid. Zowel fysiek, telefonisch als per chat. In dit scenario wordt eveneens een steunpunt georganiseerd met inloopvoorziening voor (anoniem) advies, informatie en hulp en met inzet van casemanagers, ervaringsdeskundigen, (politie en forensisch verpleegkundigen/artsen). Politie en forensische zorg zijn op afroep beschikbaar. Slachtoffers en plegers kunnen op ieder moment een beroep doen op specialisten die de problematiek goed verstaan en hen kunnen steunen bij de te nemen stappen. De casemanagers zijn afkomstig van Veilig Thuis, Sterk Huis, Toegang Tilburg (team Coördinatie en Veiligheid) en/of Blauwe Maan waardoor snel vervolgacties in gang kunnen worden gezet. De samenwerkende partners stellen, indien nodig, gezamenlijk een afgestemd advies of veiligheidsplan op om een veilige, aanpak te realiseren. Politie De politie kan op afroep aanwezig zijn, dat kan binnen een half uur. Verder geldt hetzelfde als bij scenario 2. Forensische zorg Forensisch verpleegkundige en/of artsen zijn op afroep beschikbaar. In scenario 3 is er 24/7 aanwezigheid van professionals die slachtoffers of plegers huiselijk geweld en kindermishandeling kunnen opvangen.

Gedurende kantoortijden zijn er twee casemanagers en twee ervaringsdeskundig 5 en aanwezig. Na kantoortijden, dat wil zeggen in de avond, nacht en weekenden wordt gebruik gemaakt van de capaciteit van het CIT. Echter omdat het CIT met enige regelmaat op pad is, is het noodzakelijk om te zorgen dat de capaciteit van het CIT wordt uitgebreid zodat er altijd aanwezigheid van een professionals kan worden gewaarborgd. Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

Zaterdag

Zondag

Och ten d

Casemana ger A + B plus 2 ervaringsd eskundige n

Caseman ager C plus 1 ervarings deskundig e

Mid dag

Casemana ger A + B plus 2 ervaringsd

Caseman ager C plus 1 ervarings

Het is de vraag of er zoveel ervaringsdeskundigen beschikbaar zijn voor twee fulltimebanen. Mogelijk is die intensiteit niet te realiseren. 20

Avo nd Nac ht

eskundige n

deskundig e

Casemana ger D Casemana ger D

Casemana ger E Casemana ger E

Casemana ger D Casemana ger D

Casemana ger E Casemana ger E

Casemana ger D Casemana ger D

Caseman ager E Caseman ager E

Caseman ager D Caseman ager D

Locatie bij dit scenario 

Sterk Huis, Rillaerse-baan 75 in Goirle

In dit scenario is naast wat reeds in scenario 2 is gepresenteerd een 24/7 fysieke bereikbaarheid nodig. Eigenlijk komt alleen Sterk Huis daarvoor in aanmerking omdat zij én 24/7 open en bereikbaar zijn, reeds beschikking hebben over crisisbedden voor slachtoffers huiselijk geweld en kindermishandeling én de juiste kennis en expertise reeds voorhanden is. Sterk Huis is tevens penvoerder van CIT en CAS waardoor er slimme verbindingen gemaakt kunnen worden om de 24/7 bereikbaarheid en beschikbaarheid te garanderen. Sterk Huis heeft daarnaast een locatie waar de one-stop-shop inrichting ingebed kan worden door de aanwezigheid van een kindvriendelijke ruimte, behandelkamer en gespreksruimte achter de sluisdeuren in de Veilige Opvang. Tevens is Sterk Huis dé partij in de regio voor vervolgzorg als het gaat om hulpverlening en behandeling voor alle vormen van geweld in afhankelijkheid. Zij bieden in de regio ook de deskundigheidsbevordering op het gebied van geweld in afhankelijkheid en in het specifiek Intieme Terreur en Femicide. Er is geen andere 24/7 locatie in Tilburg en directe omgeving die slachtoffers zonder letsel wil en kan opvangen. Groot nadeel is de bereikbaarheid van Sterk Huis. Dat zou betekenen dat slachtoffers in de avond, nacht of weekend naar Goirle moeten afreizen. Uiteraard kan de politie daar in voorkomende gevallen iets in betekenen.

Tevens kan het inzetten van het CIT hier mogelijkheden in bieden (op welke manier?). Het is ook optioneel om om financiële afspraken te maken met taxicentrales in de nachtelijke uren om slachtoffers gratis naar Sterk Huis te rijden. In scenario 2 is reeds aangegeven wat de kosten bedragen bij een openstelling voor 2 dagdelen in de week. Een 24/7 openstelling betekent gedurende de dag, avond en nacht extra capaciteit om slachtoffers de ondersteuning te bieden die nodig is. Kosten overzicht Scenario 3 Locatie Sterk Huis Personeel Casemanagement 5 fte + GW Ervaringsdeskundigen 2 fte Receptie 2 fte (Programma)management 0,5 fte Training, deskundigheid

540.000 150.000 150.000 70.000 30.000

Forensische zorg (verpleegkundige en arts) 40.000 Politie 40.000 Locatiekosten

150.000

Communicatie

50.000

Onvoorzien 10%

80.000

Totaal

1.300.000

d. Scenario 4: een toegankelijk steunpunt met inzet van ervaringsdeskundigen en casemanagers en one stop shop-inzet van forensische zorg, politie en medische behandeling, en samengaan met het Centrum Seksueel Geweld In dit scenario wordt in samenwerking met het Centrum Seksueel Geweld (CSG) een steunpunt georganiseerd met inloopvoorziening voor (anoniem) advies, informatie en hulp en met inzet van casemanagers, ervaringsdeskundigen, politie, forensisch verpleegkundigen/artsen en artsen vanuit het ETZ. Het steunpunt is gevestigd in of nabij het ETZ (Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis) in Tilburg zodat artsen in acute situaties met lichamelijk letsel meteen kunnen handelen. Dit scenario is niet uitvoerbaar. Het ETZ heeft al aangegeven geen ruimte te hebben voor een steunpunt en ook aangegeven alleen slachtoffers met lichamelijk letsel te willen opvangen en behandelen. Dit scenario is ook niet geschikt voor de gekozen brede doelgroep omdat het niet laagdrempelig en toegankelijk is. Slachtoffers gaan niet naar het ziekenhuis voor advies en hulp maar voor zorg, het is minder vrijwillig dan de overige scenario’s. Het ETZ constateert ook dat slachtoffers niet willen melden. Daarnaast strookt het niet met de plannen voor de oprichting van een Spoedplein in 2026.

Het Spoedplein biedt spoedzorg aan (kwetsbare) ouderen, mensen met een psychische kwetsbaarheid, slachtoffers van seksueel en huiselijk geweld met acuut letsel. Zij krijgen daar passende zorg op maat. Dit Spoedplein is al ingetekend en heeft geen ruimte voor een inloopfunctie voor Filomena. Het CSG, dat nu slachtoffers in het Amphia ziekenhuis in Breda laat behandelen, overweegt zich ook te vestigen bij het ETZ. Voor het CSG zijn een kinderarts, gynaecoloog en/of trauma-arts noodzakelijk. Het ETZ geeft aan dat een tweede controle in het ziekenhuis (vervolgzorg) mogelijk is voor cliënten van Filomena regio Hart van Brabant, het ziekenhuis kan hiervoor een zorgpad inrichten. Ook in dit geval hoeft een slachtoffer maar eenmaal zijn verhaal te doen. Daarvoor worden mogelijk dezelfde artsen ingezet als voor het CSG. Het ETZ geeft aan sowieso te willen fungeren als partner voor een Filomena voor regio HvB. Cliënten kunnen naar het spoedplein voor vervolgzorg en/of het ETZ kan patiënten juist doorverwijzen naar Filomena.

Overigens wordt door Filomena RR gebruik gemaakt van het EMC voor kinderen en slachtoffers van seksueel geweld. Filomena RR benut voor forensisch medisch onderzoek de forensisch artsen en een vertrouwensarts van VT als opdrachtgever voor de forensisch artsen (via FARR) en in een consulterende rol. De forensisch arts kan acute basiszorg leveren en letsel vastleggen. De FARR wordt ongeveer 20 maal per jaar ingezet, dit is inclusief de inzet voor het CSG. In het tweede kwartaal van dit jaar kwam in ongeveer een derde van de casuïstiek kindermishandeling voor bij de cliënten van Filomena RR. Voor dit scenario is geen kostenoverzicht uitgewerkt.

8. Welke samenwerkingspartners zijn nodig? Aanwezig in het steunpunt zijn casemanagers afkomstig van Sterk Huis, Veilig Thuis, Toegang Tilburg (team Coördinatie en Veiligheid) en eventueel Blauwe Maan. Ook zijn er ervaringsdeskundigen aanwezig die ook als gastvrouw fungeren. Afhankelijk van het scenario is er ook een gediplomeerd forensisch verpleegkundige van de GGD aanwezig, plus een medewerker van politie. De partners die niet-aanwezig zijn, maar de visie van Filomena onderschrijven, eventueel beschikbaar zijn voor vervolgzorg en mogelijk een samenwerkingsovereenkomst ondertekenen: ETZ voor medisch onderzoek als vervolgzorg (er is geen acute situatie met letsel dus geen spoedeisende hulp nodig maar wel afspraak dat slachtoffers uiterlijk de volgende dag bij het ETZ terecht kunnen voor medisch onderzoek), Zorg- en Veiligheidshuis, IMW, Openbaar Ministerie, Blauwe Maan, vrouwenopvang, jeugdbescherming, familierechtadvocaten, slachtofferhulp, reclassering, GGZ, Fivoor en verslavingszorg.

9. Ter inspiratie: Filomena Groningen De gemeente Groningen opent op 5 november het steunpunt Filomena Groningen met een inloopfunctie voor twee dagdelen per week. Doelgroep zijn slachtoffers van complex geweld (dezelfde doelgroep als Filomena RR hanteert). Groningen zet twee casemanagers Tijdelijk Huisverbod (THV) van Veilig Thuis (VT) in, twee casemanagers van de vrouwenopvang die opgeleid zijn in het systeemgericht werken, en twee ervaringsdeskundigen als gastvrouw. De rest van de week is Filomena Groningen telefonisch bereikbaar en buiten kantoortijden word je doorgeleid naar de chatfunctie van Fier. Groningen zet een publiekscampagne in om ruchtbaarheid te geven aan Filomena met posters, een website (met veel informatie, ook over hoe huiselijk geweld is te herkennen, en met verhalen van ervaringsdeskundigen), en benut de chatfunctie van Fier. Groningen heeft gekozen voor een locatie binnen de vrouwenopvang, met als voordeel dat vrouwen eventueel meteen kunnen worden opgevangen. Er zijn twee spreekkamers, en een gedeelde wachtruimte van de vrouwenopvang. Filomena Groningen heeft nog geen afspraken gemaakt over de aanwezigheid van andere (medische) expertises om aan te sluiten (en te zorgen voor de one stop shop-inzet). Dit gaat op termijn wel gebeuren.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15089082/3