Bijlage 1 Ontwerp - Uitvoeringsprogramma Economische Strategie 2026 - 2028 op hoofdlijnen

1

Beeldbank gemeente Tilburg | Jules van Iperen

Uitvoeringsprogramma Economische Strategie 2026 – 2028 op hoofdlijnen

November 2025

2

Inhoudsopgave Leeswijzer ...................................................................................................................................................................................................... 4 1. Hoofdlijnen 2026 - 2028................................................................................................................................................................. 5 2. Wat gaan we in 2026 – 2028 doen op de drie elementen van de Economische Strategie........................................ 7 Sterk vestigings- en ondernemersklimaat ........................................................................................................................................................................................ 8 Transities: duurzame, inclusieve en digitale economie ............................................................................................................................................................... 12 Missiegericht innoveren ......................................................................................................................................................................................................................... 15

3.

Succesfactoren ................................................................................................................................................................................ 18

Ruimte .......................................................................................................................................................................................................................................................... 18 Talent ............................................................................................................................................................................................................................................................ 19 Samenwerking op het juiste schaalniveau ..................................................................................................................................................................................... 20

4. 5. 6.

Kosten en dekking ...........................................................................................................................................................................22 Meten is weten .................................................................................................................................................................................23 Doorkijk na 2028 .............................................................................................................................................................................. 26

Gemeente Tilburg

3

Gemeente Tilburg

4

Leeswijzer Deze leeswijzer is bedoeld om specifiek te duiden wat de status en werking is van het Uitvoeringsprogramma.

Achtergrond In de startnotitie Economische Strategie (vastgesteld op 21 mei 2024) is een Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen aangekondigd, nadat de Economische Strategie 2025 - 2050 is vastgesteld. Op 15 september 2025 is de Economische Strategie 2025-2050 vastgesteld. Met de Economische Strategie is een samenhangende en integrale economische route naar Brede Welvaart uitgestippeld voor de komende 25 jaar. Met dit Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen beschrijven we in samenhang de prioriteiten voor de eerste uitvoeringsperiode van de Economische Strategie voor de jaren 2026, 2027 en 2028. In het Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen onderscheiden we twee categorieën:  Samenvatting van lopende programma's en projecten die passen binnen de Economische Strategie én al eerder politiek bestuurlijk tot een besluit hebben geleid. Hiermee maken we de samenhang zichtbaar (+/- 75 %)  Nieuwe actielijnen (+/- 25%) voor de periode 2026 - 2028. Met uitzondering van het besluit over de Programmabegroting 2026 hier heeft nog niet eerder inhoudelijk besluitvorming over plaatsgevonden. Deze teksten zijn ROZE. In de eerste 6 maanden van 2026 werkt het college het Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen in dialoog met de betrokken partners verder uit tot een uitvoeringsagenda. Dan geven we specifieker aan in welke jaar (of kwartaal) we resultaten boeken of belangrijke mijlpalen willen bereiken.

Het college hecht aan het betrekken van de raad bij het stellen van prioriteiten. Het Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen wordt vervolgens door het college verder uitgewerkt tot een meer gedetailleerde uitvoeringsagenda. Voor een gedragen uitvoering werkt de Gemeente Tilburg met partners samen in meerdere netwerken. Vaak is dit in multihelix verband (samenwerking tussen overheden, ondernemers, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties), in de samenstelling die het beste bij de opgave past. Met het Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen in de hand geven we naar onze partners aan welke strategische acties uit de Economische Strategie voorrang krijgen. Flexibiliteit is daarbij noodzakelijk om te kunnen blijven inspelen op kansen en opgaven die zich intern of extern (vanuit onze multi-helix partners of externe invloeden) voordoen. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat wij acties of programma’s herprioriteren of toevoegen, zonder daarbij af te wijken van onze strategie. Mede daarom stellen wij voor om de inhoudelijke uitwisseling met de raad op een meer structurele wijze (periodieke evaluatie) vorm te geven.

Gemeente Tilburg

5

1. Hoofdlijnen 2026 - 2028 Terugblik analyse In de SWOT analyse van de Economische Strategie hebben we geconstateerd dat Tilburg alle ingrediënten in huis heeft voor een toekomstbestendige economie: Tilburg ligt strategisch, is goed bereikbaar en heeft een aantrekkelijk leef- en woonklimaat. Er zijn sterke onderwijsinstellingen en we hebben een diverse economie waarbij onze regio landelijk koploper is voor de nieuwe economie en transitiethema’s. Dit biedt kansen om meer innovatieve bedrijven en starters aan te trekken en kennis beter te benutten. Tegelijkertijd zagen we in de SWOT-analyse punten die om versterking vragen: kennis en talent worden onderbenut, het aantal kennisintensieve bedrijven is laag, er is weinig samenwerking (clustervorming) tussen bedrijven onderling en met kennisinstellingen en er ontstaat een steeds grotere kloof tussen grote en kleine bedrijven op het gebied van de transitieopgaven. Dit zijn belangrijke aanknopingspunten voor de Economische Strategie en daarmee ook voor dit Uitvoeringsprogramma.

Wat willen we bereiken in 2026 – 2028? Dit Uitvoeringsprogramma is gebaseerd op een integrale inzet op de drie met elkaar samenhangende kernelementen uit de Economische strategie: 1) zorgen dat er een aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat in Tilburg is 2) aanjagen van de transitie van het bedrijfsleven naar een duurzame, digitale en inclusieve economie en 3) missiegedreven innovatie. Daarbij bepaalt Brede Welvaart onze richting en koers. We focussen in 2026 – 2028 op het versnellen van een aantal lange termijn bewegingen: het kost immers tijd om onze binnenstad te transformeren tot een bruisende kern met gemengde functies, onze bedrijventerreinen te revitaliseren, de Kennis-as als broedplaats te laten fungeren van mensgerichte digitale technologie en innovatieclusters op te bouwen. Tegelijkertijd willen we de komende drie jaar de eerste concrete resultaten behalen. Het doel voor 2028 is daarom als volgt: we zetten een aantal grote bewegingen in gang én we behalen tegelijkertijd een aantal concrete mijlpalen. De activiteiten in dit Uitvoeringsprogramma vloeien voort uit de analyse en de integrale inzet op de drie met elkaar samenhangende elementen.

We benutten en maximaliseren daarbij onze sterkten, versterken onze aandachtspunten en gaan aan de slag met: het ondernemings- en vestigingsklimaat; programma’s die de transitie naar een duurzame, digitale en inclusieve economie stimuleren binnen het brede bedrijfsleven; één integrale ondernemingsdienstverlening; het creëren van een gunstig startup klimaat voor kennisintensieve bedrijven en twee innovatieclusters rondom de maakindustrie en mensgerichte digitale technologie in de Kennis-As. In hoofdstuk 2 beschrijven we welke concrete programma’s en projecten dit oplevert.

Samenwerken Met een Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen maken we voor onze partners inzichtelijk waar we als gemeente Tilburg de komende jaren de grootste impact verwachten voor een toekomstbestendige economie met meer toegevoegde waarde, die bijdraagt aan Brede Welvaart. We werken om dit te bereiken samen op verschillende schaalniveaus; met de buurgemeenten binnen Hart van Brabant op uitvoering, binnen de Stedelijke Regio Breda-Tilburg en op het schaalniveau van BrabantStad op een meer strategisch niveau. Ook stemmen we periodiek af met de Brainportregio en de gemeente Eindhoven. Daarnaast werken we gericht samen met de Rijksoverheid en internationale partners en zetten we extra

Gemeente Tilburg

6

in op de lobby naar Europa en Europese netwerken. Om onze inhoudelijke doelen beter en sneller te bereiken zoeken we ook naar financiële koppelingen (multipliers), bijvoorbeeld door slim te verbinden met derde geldstromen (Rijk, provincie of Europese Unie). Daarbij staat centraal dat economie over mensen gaat. Mensen die hun talent ontplooien, ideeën ontwikkelen en samenwerken aan de producten en diensten waar onze samenleving behoefte aan heeft. Mensen die vooroplopen in de transitie naar een duurzame toekomst en Tilburg voeden met nieuwe kennis, innovatie en energie. Zo vormt het talent van onze inwoners, studenten en ondernemers de basis voor de toekomst en de drager voor dit Uitvoeringsprogramma. Daar waar we afhankelijkheden zien zullen we slagvaardig manoeuvreren met de partners die hierin een sleutelrol vervullen. Want om succesvol te zijn is het van belang om de goede samenwerking tussen ondernemers, onderwijs, maatschappelijke partners en mede-overheden naar een hoger niveau te tillen. Actueel is het gebrek aan fysieke ruimte en milieu-ruimte, de netcongestie, de schaarste aan drinkwater en grondstoffen en de regionale bereikbaarheid. Op deze thema's hebben we meer of minder directe invloed, maar dit zijn wel belangrijke randvoorwoorden voor een toekomstbestendige economie. We zullen dit agenderen bij de partners die daar directe invloed op hebben.

Gemeente Tilburg

7

2. Wat gaan we in 2026 – 2028 doen op de drie elementen van de Economische Strategie In de Economische Strategie werken integraal aan drie samenhangende kernelementen: 1. Sterk vestigings- en ondernemersklimaat 2. Transitie bedrijfsleven 3. Missiegericht innoveren Voor elk kernelement in de infographic van de Economische Strategie (zie afbeelding) zijn de acties samengevat, die we in dit Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen uitwerken voor de eerste drie jaar. Daarmee geven we aan waar we als gemeente Tilburg de grootste kansen zien en waar we onze prioriteiten stellen. De succesfactoren ‘ruimte’, ‘talent’ en ‘samenwerking op het juiste schaalniveau’ werken we uit in een apart hoofdstuk, zie pagina 18. Er wordt al jaren gebouwd aan de duurzame vernieuwing van de economie van Tilburg. Op deze basis bouwen we verder. In dit Uitvoeringsprogramma brengen we de initiatieven van de gemeente Tilburg die al eerder een besluit van raad of college hebben gekregen samen met een aantal nieuwe activiteiten, met name op het gebied van innovatie en ondersteuning van het mkb. ROZE = NIEUW Op deze manier maken we zichtbaar hoe deze initiatieven bijdragen aan een toekomstbestendige economie met meer toegevoegde waarde in een samenhangend en integraal programma.

Gemeente Tilburg

8

Sterk vestigings- en ondernemersklimaat We erkennen dat het vestigings- en ondernemersklimaat een breed begrip is dat meerdere beleidsdomeinen bestrijkt. De economische strategie geeft een gericht handelingsperspectief vanuit het economisch domein dat bijdraagt aan toegankelijke en effectieve ondernemingsdienstverlening, een bruisende stedelijke economie en ruimte voor ondernemen in de wijken, de dorpen en het buitengebied. In de uitvoering zoeken we een vruchtbare verbinding met de bredere ontwikkeling van de stad.

a. Hoogwaardige leefomgeving met goed wonen, voorzieningen, landschap en recreatie *recreatie (leisure) is onderdeel van de opgaven binnen andere domeinen (evenementen, detailhandel, horeca, natuur en buitengebied)

Met een goede functiemix in de binnenstad dragen we bij aan een optimaal vestigingsklimaat voor bewoners en bezoekers

De binnenstad ondergaat een transformatie richting een toekomstbestendige, aantrekkelijke en levendige omgeving waar wonen, werken en beleven samenkomen. In de brancheringsaanpak, die we in samenwerking met Binnenstadmanagement Tilburg hebben opgesteld, werken we met partners aan een gezonde functiemix in de binnenstad. Met gerichte investeringen in vergroening, verblijfskwaliteit en een mix van retail, horeca, leisure en cultuur bouwen we aan een binnenstad die uitnodigt tot ontmoeting, beleving en ondernemerschap. Tussen 2026 en 2028 ligt de focus op het versterken van het Kernwinkelgebied, het terugdringen van leegstand, gevelverbetering en het stimuleren van wonen boven winkels, onder meer via subsidies. Daarnaast bieden we ondersteuning aan kleinere ondernemers om zich te vestigen in het kernwinkelgebied. Ook onderzoeken we het draagvlak in Tilburg voor nieuwe retailconcepten om zo de identiteit van de binnenstad te transformeren: denk hierbij aan een circulair warenhuis. Dergelijke icoonprojecten kunnen dan als vliegwiel fungeren voor verdere vernieuwing.

We werken aan een passend voorzieningenniveau voor alle inwoners van Tilburg

In lijn met de economische strategie ontwikkelen we een toetsingskader voor retail. Met dit kader kunnen we inzichtelijk maken hoe de verdeling van voorzieningen in Tilburg eruitziet en hoe passend dit is gelet op de gebiedsontwikkelingen en groeiende inwonersaantallen. Dit kader vormt daarmee de basis voor gebiedsontwikkelingen en plintenvisies en vormt een toevoeging op de detailhandelsvisie. Tussen 2026 en 2028 werken we toe naar een helder beeld van de spreiding en het type voorzieningen in relatie tot woongebieden, zodat we tijdig kunnen sturen op toevoeging, transformatie of afbouw van retailfuncties. Deze aanpak draagt bij aan vitale wijken en een sterke stadskern, inclusief prioritaire wijkwinkelcentra voor een sterke wijkeconomie, en wordt vormgegeven in samenwerking met maatschappelijke partners, ondernemers en kennisinstellingen. De stip op de horizon is een robuust, adaptief retaillandschap dat aansluit bij de behoeften van inwoners en ontwikkelingen in de stad.

We bouwen aan evenementen die Tilburg verbinden, versterken en verrijken

Tilburg werkt aan een toekomst waarin evenementen bijdragen aan een levendige, inclusieve stad. Het al vastgestelde evenementenbeleid wordt onverkort uitgevoerd. Dit gebeurt door het stimuleren van (nieuwe) stadsbrede evenementen, het versterken van kleinschalige programmering in wijken en dorpen, en het behouden en ontwikkelen van geschikte evenementlocaties. In de periode 2026–2028 blijven we werken aan een breed gedragen evenementenaanbod, met als doel dat minstens 90% van de inwoners positief is over het aanbod, er jaarlijks minstens 50 wijk- en dorpsevenementen plaatsvinden, en het aantal evenementlocaties minimaal gelijk blijft aan dat van 2025. Tegelijkertijd streven we naar economische meerwaarde voor de binnenstad en stimuleren we nieuw organisatietalent en nieuwe initiatieven die bijdragen aan een bruisende stad. We realiseren minstens 5 nieuwe initiatieven voor

Gemeente Tilburg

9

evenementen en activiteiten die bijdragen aan een bruisende stad. Dit stimuleren we via subsidies, coaching van talent, faciliteren van organisatoren en ruimtelijke ontwikkellocaties zoals de Koepelhal-Wagenmakerij. Binnen een multi-helix samenwerking stemmen we af met interne afdelingen en met externe partners zoals Citymarketing, Poppodium 013, Ondernemersfonds, Toegankelijk Tilburg en de Green Leisure Group.

We versterken het toekomstperspectief voor ondernemers en de gebiedskwaliteit in de Oostflank

Tilburg investeert in een innovatieve en toekomstbestendige Oostflank, waarin economie, leefbaarheid en duurzaamheid hand in hand gaan. In 2026 – 2028 werken we aan een visie over de economische waarde van het buitengebied. Deze visie helpt ons inzicht te krijgen in het economisch ontwikkelperspectief: zowel binnen bestaande sectoren door innovatie en robotisering, als in de transitie van landbouw en het hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing. Op deze manier behouden en versterken we de economische waarde van het buitengebied.

b. Toekomstbestendige bedrijventerreinen, binnenstad en winkelcentra We zorgen dat het juiste bedrijf op de juiste plek komt door het revitaliseren bedrijventerreinen

Tilburg zet in op een strategische herstructurering van haar bedrijventerreinen, waarbij (milieu)ruimte en infrastructuur optimaal worden benut voor bedrijven die passen binnen hogere milieucategorieën zoals vastgesteld in het programma Revitalisering. Hiermee willen we ook de extra ruimtevraag die de transitie naar een circulaire economie met zich mee brengt faciliteren. Deze transitie vraagt vaak om ruimte met hogere milieucategorieën. In 2026-2027 worden concrete stappen gezet; Dit omvat onder meer het actualiseren van ruimtelijke kaders om voldoende milieuruimte te borgen en ruimtelijk te sturen op het principe van ‘juiste functie op juiste plek’. Daarnaast weren we nieuwe bedrijfsverzamelgebouwen en realisatie van opslagboxen om voldoende en passende ruimte te borgen voor onder meer innovatieve maakindustrie. Een mooi voorbeeld hiervan de transformatie van Bosch Tilburg naar een open innovatiecampus voor nieuwe energietechnologie. Op korte termijn vraagt dit om een actieve rol van revitalisering en aanpassingen in de Omgevingsvergunning zodat zich vanaf 2025 derde partijen kunnen gaan vestigen.

We werken aan een toekomstbestendige horeca: aantrekkelijk en levendig

De Tilburgse horeca ontwikkelt zich tot een veelzijdige en toekomstgerichte sector die bijdraagt aan een inclusieve, duurzame en levendige en leefbare stad. Met het vastgestelde uitvoeringsprogramma Horecavisie en het Horecabeleid 2023 – 2027 worden initiatieven gestimuleerd die inspelen op de circulaire transitie, veranderende leefstijlen, bestedingsruimte en achtergrond van inwoners. Dit doen we met de horeca samen. De Tilburgse horeca vertegenwoordigt inclusiviteit en heeft aandacht voor all day horeca, met levendigheid overdag én ’s avonds. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan vergroening van terrassen, verduurzaming van voorzieningen en het versterken van het ondernemersklimaat, onder andere via de pilot op de Paleisring en Piusplein en risicoscans en subsidieregelingen.

We revitaliseren Winkelcentrum Westermarkt dat meebeweegt met het veranderende koopgedrag

In Tilburg-West wordt gewerkt aan een toekomstbestendig wijkwinkelcentrum dat aansluit op de groeiende bevolking en hun veranderende koopgedrag. De komende jaren ligt de nadruk op het verbeteren van het vestigings- en ondernemersklimaat door nauwe samenwerking tussen vastgoedeigenaren, ondernemers en projectontwikkelaars. Door bestaande structuren zoals BIZVastgoed, BIZ-Ondernemers en SBBW te verbinden, ontstaat een krachtig netwerk dat de revitalisering

Gemeente Tilburg

10

van de Westermarkt ondersteunt. Deze gezamenlijke inzet op wijkniveau zorgt voor een winkelcentrum met een passend voorzieningenaanbod en een aantrekkelijke branchering, afgestemd op de behoeften van de buurt. In het algemeen geldt, we koppelen de verschillende wijk- of dorpscentra aan de stedelijke ontwikkeling, daarmee borgen we de bredere inhoudelijke samenhang en benutten we lopende processen van participatie. Op de korte termijn zijn de Westermarkt (zie onder), Verdiplein, het dorpshart van Udenhout en Stappegoor actueel. Op de middenlange termijn speelt de ontwikkeling van het Wagnerplein. Op de langere termijn wordt gekeken naar het toekomstperspectief op de wijkwinkelcentra in de Reeshof (in bijzonder de Heyhoef en het Buurmalsenplein) en het Paletplein (als onderdeel van de gebiedsvisie West).

De Reitse Campus wordt hét levendig hart van het Kenniskwartier

Het Kenniskwartier wordt een gebied dat aantrekkelijk is voor bedrijven: levendig met een sterke functiemix en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. De komende jaren (2026–2028) wordt hieraan gebouwd via concrete stappen zoals het Masterplan Plinten en het uitvoeringsprogramma voor de Reitse Campus. Door gerichte marketing, acquisitie van bedrijven en voorzieningen, wordt toegewerkt naar een verankering van het economische programma in de gebiedsontwikkeling. Zo groeit de Reitse Campus uit tot het levendige hart van het Kenniskwartier.

We sturen ruimtelijk op een hoogwaardig kantorenaanbod op de goede plekken

Tussen 2026 en 2028 wordt toegewerkt naar een integraal afwegingskader voor kantoortransformatie om zo beter ruimtelijk te kunnen sturen op het duurzaam versterken van ons kantorenaanbod. In 2026 wordt het afwegingskader opgesteld en geïmplementeerd en in 2027 tussentijds geëvalueerd, met als doel verdere verfijning richting 2028. Door het afwegingskader actief toe te passen binnen verschillende gemeentelijke afdelingen en hen te betrekken in het beoordelingsproces, ontstaat een integrale samenwerking op stedelijk schaalniveau, waarbij beleid, uitvoering en ruimtelijke afwegingen elkaar op een consistente wijze versterken in een multi-helix benadering.

c. Versterken randvoorwaarden zoals bereikbaarheid, energie, water, ruimte, talentbehouden ontwikkeling We versterken het vestiging- en ondernemersklimaat via talentbehoud en ontwikkeling

Een sterk vestigings- en ondernemersklimaat vraagt om toegang tot goed opgeleid, gemotiveerd en toekomstbestendig talent. Bedrijven vestigen zich waar mensen zich kunnen ontwikkelen en waar samenwerking met onderwijs en overheid vanzelfsprekend is. Daarom verbinden we het vraagstuk van Leven Lang Ontwikkelen aan de Human Capital Agenda van de regio. Via het WerkCentrum MiddenBrabant en de meerjarenagenda voor de arbeidsmarkt werken we samen met onderwijs, ondernemers en sociale partners aan een continue ontwikkeling van kennis en vaardigheden. Binnen MindLabs, de samenwerking van gemeente en onderwijsinstellingen, wordt het programma Talent in Beeld in de periode 2026–2028 uitgevoerd. Daarmee geven we concreet invulling aan talentontwikkeling en talentbehoud in de regio. Ook de hybride leerwerkomgevingen binnen MindLabs versterken deze verbinding tussen leren en innoveren. Zo zorgen we dat Tilburg aantrekkelijk blijft voor bedrijven die willen groeien, vernieuwen en bijdragen aan brede welvaart.

Gemeente Tilburg

11

Tilburg zet de eerste stappen naar een emissievrije logistiek (met openbare elektrische oplaadpunten)

Tilburg werkt aan de realisatie van elektrische oplaadpunten voor vrachtauto’s op bedrijventerreinen, met als doel twee operationele laadlocaties vóór 2030. In de periode 2026– 2028 worden vier potentiële locaties onderzocht, waarvan er twee worden geselecteerd op basis van geschiktheid en exploitatiemogelijkheden. Samen met interne afdelingen en externe partners, waaronder potentiële exploitanten, worden gesprekken gevoerd om de haalbaarheid en inrichting van deze laadpunten vorm te geven. Deze ontwikkeling draagt bij aan de verduurzaming van goederenvervoer en versterkt de infrastructuur voor emissievrije logistiek in Tilburg.

Regionaal ondersteunen MKB We versnellen de transities en zijn uitnodigend voor innovaties met een integraal en regionaal georganiseerde ondernemersdienstverlening Centraal staat de ontwikkeling een vraag-gestuurde, toekomstbestendige en integraal georganiseerde ondernemersdienstverlening.

Het doel is ondernemers actiever en beter te bedienen, vanuit één loket en één platform. In 2026 ligt de focus op drie concrete doelen: meer vraagactivatie en -articulatie bij startende en bestaande ondernemers, versnelling van toekomstbestendigheid via transities zoals digitalisering, verduurzaming en circulair ondernemen en een meer integraal georganiseerde dienstverlening. In de periode 2026 – 2028 wordt de organisatie van ondernemersdienstverlening herijkt met een koppeling naar de landelijke mkb-actie-agenda en wordt toegewerkt naar een integraal platform in samenwerking met regionale partners in Hart van Brabant. Praktische stappen zijn het opzetten van een gezamenlijke eerstelijnsorganisatie, het organiseren van brede toegang tot tweedelijnsspecialisten, het bouwen van een dashboard/monitoringstool en het voorbereiden van een gerichte communicatiecampagne. In deze periode gaan we regiobreed formeel van start en wordt het model verfijnd en opgeschaald op basis van praktijkervaringen. Multi helix samenwerking zoeken we dus vooral op regionaal niveau.

Gemeente Tilburg

12

Transities: duurzame, inclusieve en digitale economie Zowel Economische Strategie 2050 als Programma Tilburg Circulair 2025-2028 werken vanuit dezelfde kernelementen: Een sterk vestigings- en ondernemersklimaat, Transitie en missie gedreven innovatie om zo samenwerking en synergie te stimuleren.

a. Duurzaam mkb: gesloten circulaire (grondstof)ketens, hernieuwbare energie en innovatief drinkwaterbeheer We maken ‘Circulair ondernemen en innoveren’ tot een economische kans

Circulariteit vraagt om een andere manier van denken, ontwerpen en produceren en om een andere samenwerking in de ketens van productie tot consumptie, waarbij uit recente studies blijkt dat het regionale bedrijfsleven het relatief goed doet, maar het vernieuwingstempo van bedrijven laag is. Tilburg wil voorop blijven lopen in de transitie naar een circulaire economie. In 2025 heeft de raad het Programma Tilburg Circulair 2025-2028 vastgesteld. De ambitie is Tilburg volledig circulair te maken: 50% circulair in 2030 en 100% in 2045. Het programma Tilburg Circulair stuurt op innovatie en wil transities in specifieke sectoren, op bedrijventerreinen en in de binnenstad zichtbaar maken om zo het lokale vestigings- en ondernemersklimaat verder te versterken. Denk hierbij aan het opzetten van een tweedelijns ondersteuningsstructuur (zie hiervoor de Onderneming Centraal), het uitwerken van de circulaire ruimtevraag, het bouwen van internationale netwerken en het inrichten van een experimenteerruimte in de binnenstad, waaronder een Circulair Warenhuis. Ketens zijn gemeentegrens overstijgend. Om meer circulaire ketensamenwerking te stimuleren werken we samen. Naast met het bedrijfsleven zelf werken we samen met de OMWB.

Gemeente Tilburg en OMWB hebben samen met provincie Noord-Brabant en de twee andere omgevingsdiensten in de provincie een plan van aanpak ontwikkeld waarin enerzijds ruimte is voor de omgevingsdiensten om te leren en anderzijds zij hun dienstverlening inzetten om circulaire kansen bij bedrijven te stimuleren en beperkende regelgeving te helpen oplossen. Daarnaast werken we met het rijk (ministeries EZ en IenW), IPO, VNG en Unie van Waterschappen samen om circulaire ketensamenwerking te stimuleren binnen drie productgroepen. Klimaatinstallaties, batterijen en machinebouw). Door gebruik te maken van ontwerptafels worden bedrijven gestimuleerd stappen te zetten. Daarbij is het van belang om voldoende milieuruimte op bedrijventerreinen te borgen om circulaire bedrijvigheid nu maar ook in de toekomst een passende plek in Tilburg te kunnen bieden.

We moedigen bedrijven aan om innovatief om te gaan met energie en water

We moedigen (mkb-)bedrijven aan om te investeren in hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, waardoor ze kosten besparen en nieuwe markten kunnen betreden. Innovatief drinkwaterbeheer zorgt voor een betrouwbare watervoorziening, essentieel voor bedrijfscontinuïteit. Een circulaire economie, met hergebruik van grondstoffen, materialen en minder afval, leidt veelal tot kostenbesparingen en nieuwe zakelijke kansen. Samenwerking met kennisinstellingen en andere bedrijven stimuleert innovatie en versterkt de concurrentiepositie. Deze gezamenlijke inspanningen verbeteren ook de leefbaarheid en het welzijn van de lokale gemeenschap. Lokaal kunnen bedrijven investeren in duurzame technologieën en waterbeheer, terwijl regionale en landelijke ondersteuning nodig is voor vraagstukken zoals netcongestie, stikstofruimte en schoon drinkwater.

Gemeente Tilburg

13

b. Belang van watergebonden bedrijvigheid, trimodaal Loven en slimme logistiek We benutten de transportmogelijkheden over water en spoor beter: Verbetering van het Wilhelminakanaal en een moderne overslagterminal in Loven

Vanaf 2026 zet Tilburg stevige stappen richting een multimodaal logistiek knooppunt. De gemeenteraad wordt voorgesteld om uitvoeringskrediet beschikbaar te stellen voor de ontwikkeling van de trimodale haven op bedrijventerrein Loven, waarmee de grondexploitatie wordt geopend en het omgevingsplan wordt vastgesteld. Tegelijkertijd start Rijkswaterstaat met de aanbesteding voor Sluis II, zodat eind 2026 de eerste werkzaamheden kunnen beginnen. In het eerste kwartaal wordt ook bestuurlijke overeenstemming gezocht met het Rijk en de provincie over de optimalisatie van het Wilhelminakanaal tussen Kraaiven en Loven. Daarmee borgen we het functioneren van het Wilhelminakanaal als primaire vaarweg voor (CEMT-Klasse IV) goederenvervoer naar de toekomst toe. Daarnaast wordt gewerkt aan de oprichting van een revitaliseringsfonds voor watergebonden bedrijvigheid, in samenwerking met de provincie Noord-Brabant. Deze maatregelen maken het mogelijk om meer goederenvervoer via water te realiseren en bedrijven actief te positioneren langs het kanaal, waarmee Tilburg haar bereikbaarheid en vestigingsklimaat duurzaam versterkt en bijdraagt aan duurzaam goederenvervoer.

Slimme logistiek

We benutten onze koploperspositie om logistiek slimmer en duurzamer te maken. We verkennen of we, samen met en voortbouwend op het Brabantse kennis- en innovatiecentrum voor duurzame en slimme logistiek Logistics Community Brabant (LCB) en op de RegioDeal projecten op het gebied van slimme en circulaire logistiek, een innovatie- en expertisecentrum kunnen ontwikkelen waarin we de hoogwaardige kennis van bedrijven en kennisinstellingen over logistieke stromen, digitalisering en data kunnen verbinden met maatschappelijke vraagstukken zoals veiligheid, zorg, circulariteit en het optimaal benutten van infrastructuur. Wij kiezen nadrukkelijk níet voor verdere uitbreiding van standalone XXL distributie zonder lokale inbedding of maatschappelijke meerwaarde.

c. Samenwerking op digitalisering We gaan slimmer werken: digitalisering mkb arbeidsproductiviteit gaan hand in hand

In aanloop naar 2030 werken we toe naar een toekomstbestendige maakindustrie waarin we digitale oplossingen de arbeidsproductiviteit verhogen en mensgerichte organisatieontwikkeling centraal staat. Tussen 2026 en 2028 ligt de focus op het versterken van het mkb via het programma Slimmer Werken. De eerste resultaten zijn veelbelovend: een lerend netwerk is ontstaan, tientallen bedrijven zijn geactiveerd en er zijn diverse publicaties verschenen. De regionale opschaling van het programma, in samenwerking met Midpoint en Gate2, markeert een belangrijke stap richting provinciale verankering. Binnen deze multi-helix samenwerking wordt gewerkt op regionaal schaalniveau, waarbij publieke, private en kennispartners gezamenlijk optrekken om duurzame productie structureel te integreren in de regionale economie.

We zorgen dat met mkb meer data-gedreven werkt: samenwerking en gerichte digitale ondersteuning

We bouwen aan een toekomst waarin het mkb in onze regio digitaal en data-gedreven onderneemt. Via het Smart MKB-programma zijn tussen 2021 en 2024 al duizenden ondernemers bereikt en honderden bedrijven concreet aan de slag gegaan met workshops, datamaturiteitsscans en digihubs. Deze resultaten vormen een stevige basis voor de komende jaren. Samen met Midpoint werken we aan een structurele verankering van digitale ondersteuning binnen De Onderneming Centraal. De uitdaging voor 2026 – 2028 ligt in het stellen van duidelijke KPI’s, zodat we gericht kunnen sturen. In deze multi-helix samenwerking

Gemeente Tilburg

14

vragen we van onze partners een actieve rol in uitvoering met als doel een krachtige regionale beweging richting digitale transformatie.

d. Gedeelde experimenteer faciliteiten en aanjagen nieuwe productmarktcombinaties (o.a. textielcampus en Gate2) We werken met een TextielCampus aan een duurzame en circulaire textielketen

De TextielCampus brengt studenten, startups en textielondernemers samen om innovatie en ondernemerschap in de textielketen te stimuleren. Met werkruimtes, laagdrempelige werkplaatsen en evenementen zoals repair cafés biedt het een inspirerende ontmoetingsplek voor iedereen met interesse in textiel en mode. De doorontwikkeling van deze campus kan mede sturing geven aan de verduurzaming en vernieuwing van de textielindustrie.

Experimenteerlocatie Gate2 voor duurzame maakindustrie in Midden-Brabant

In de periode 2026 – 2028 wordt toegewerkt naar Gate2 als regionale hotspot voor duurzame maakindustrie. Vanuit een gedeelde toekomstvisie, die eind 2025 wordt vastgesteld, zetten publieke en private partners samen de schouders onder de uitvoering. Het resultaat is een ontwikkel- en experimenteerplek die verduurzaming, in de maakindustrie stimuleert.

Gemeente Tilburg

15

Missiegericht innoveren Innovatieclusters (uit)bouwen Met menskracht en middelen zetten we in op de clusters 'mensgerichte digitale technologie' en 'life sciences en energietechnologie'. Tilburg beschikt over een sterke kennisbasis op deze thema's. We investeren in een verdere versterking van MindLabs als centrum in het cluster mensgerichte digitale technologie gelegen in de kennis-as. I.

MAAKINDUSTRIE

Nieuwe kansen voor de maakindustrie

Tilburg zet stevig in op het versterken van de samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden binnen de maakindustrie. Door de regie te pakken op de coördinatie van het innovatie ecosysteem gaan we gericht investeren in clusterontwikkeling, hybride leeromgevingen en consortiavorming. Zo leggen we de basis voor een samenhangend netwerk van innovatiemilieus en – campussen en ontstaat tussen 2026 en 2028 een netwerk dat niet alleen kennisdeling stimuleert, maar ook toegang biedt tot (inter)nationale financiering. Prioritaire innovatiethema’s zijn daarbij gezondheid en energietechnologie. Met deze aanpak op regionaal schaalniveau, gedragen door een breed multi-helix netwerk, verwachten we meer succesvolle subsidieaanvragen en een zichtbare toename van samenwerking in de praktijk te realiseren. Bestaande bedrijventerreinen worden actief betrokken bij de innovatieopgave. Verschillende ontwikkelingen zijn complementair aan elkaar op profiel, wijze van uitgifte (huur/koop/erfpacht) en/of fasering.  De transformatie van Bosch Tilburg naar een open innovatiecampus voor nieuwe energietechnologie is al enige jaren gaande en komt in 2025/26 in een versnelling waar het gaat om fysieke clustering op de Bosch site.

Hierover worden nu concrete gesprekken gevoerd (door Bosch met externe partijen) en van de gemeente vraagt dit op korte termijn om een actieve rol in revitalisering van de site en aanpassingen in de Omgevingsvergunning zodat zich vanaf 2025 derde partijen kunnen gaan vestigen  De ontwikkeling bij Fujifilm naar nieuwe product-marktcombinaties (o.a. op het gebied van health en semicon) zal in 2026 -2028 naar verwachting leiden tot transformatie/herontwikkeling/nieuwbouw en de vestiging van nieuwe bedrijven. De rolverdeling tussen Fujifilm, ontwikkelaars en de gemeente zal zich in de loop van 2025/26 uitkristalliseren.  Wijkevoort bevindt zich nog in de ontwerp- en planvormingsfase (RvS) en gezien de noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden voor grondverwerving, bouwrijp maken en met name het verkrijgen van een energieaansluiting zal het naar verwachting tot na 2030 duren voor zich hier bedrijven kunnen gaan vestigen. De gemeente is in deze fase, en in de komende jaren, de trekkende partij voor deze ontwikkeling en werkt daarom nu vier scenario's voor het ruimtelijkeconomisch concept uit.

Voor de ontwikkeling tot innovatiecampus Wijkevoort en de voorzieningen die daarvoor nodig zijn, is bepalend wat de technologie en het toepassingsgebied van de eerste vestigers zijn en hoe de campus Wijkevoort kan aansluiten op en gebruik maken van het dan aanwezige innovatie-ecosysteem in Tilburg. Met deze aanpak ontstaat tussen 2026 en 2028 een netwerk van innovatiemilieus verspreid over de stad. Deze aanpak, ingebed in het programma Revitalisering Bedrijventerreinen, combineert ruimtelijke vernieuwing met economische versterking en wordt gedragen door een breed scala aan publieke en private partners.

Gemeente Tilburg

16

Vanuit het Programma Tilburg Circulair organiseren we een tafel voor Tilburgse industrieel ontwerpers om innovatie die de transitie naar een circulaire economie bevordert te stimuleren. MENSGERICHTE DIGITALE TECHNOLOGIE

We maken voor mensgerichte digitale technologie het Innovatiedistrict Kennis-as (Spoorzone – Kenniskwartier) als het brandpunt

We werken er in de komende jaren aan dat Tilburg gaat functioneren en herkenbaar is als kennis en innovatiestad voor maatschappelijke innovatie in Nederland en daarbuiten en dat de Kennis-as functioneert als experimenteeromgeving voor digitale innovatie op het gebied van duurzaam, gezond, sociaal en veilig. Wijken, studenten, bewoners en ondernemers worden actief en participatief betrokken bij het living lab voor testen en implementatie. Het ecosysteem levert structureel nieuwe oplossingen, bedrijvigheid en werkgelegenheid via maatschappelijke innovaties. We positioneren de Kennis-as als een bijzonder gebied in Tilburg. Een broedplaats voor kennis, sociale innovatie en ondernemerschap in het Hart van Brabant met landelijke aantrekkingskracht. In het gebied van de Spoorzone tot het Kenniskwartier (samen Kennis-as) wordt ingezet op kennisdeling, ondernemerschap en experiment, met een economisch programma gericht op innovatie in relatie tot Brede Welvaart. We creëren niet alleen fysieke ruimte voor startups en experiment maar zorgen ook voor ruimte om te mogen en te kunnen experimenteren. In 2026 start het onderzoek naar een regelluwe zone in het Kenniskwartier, met als doel deze in 2028 te realiseren. Door samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen ontstaat een speelveld waarin regelgeving anders wordt toegepast om innovatie juist te versnellen.

Deze pilot in het kenniskwartier vormt de basis voor een tweede zone in de toekomst specifiek gericht op circulaire bedrijvigheid. In de periode 2026 – 2028 positioneren we de kennis-as landelijk via gerichte marketing, acquisitie van passende bedrijven en instellingen, communicatie en events die het profiel versterken, bouwen we aan een compleet innovatie-ecosysteem waarbij we samenwerking tussen partijen stimuleren en halen we landelijke innovatie vraagstukken uit onder andere bedrijfsleven en experimenten naar de Kennis-as om de naamsbekendheid te vergroten, met als doel landelijke en Europese herkenning en erkenning. Onze intentie is om MindLabs door te ontwikkelen en te positioneren als dé clusterorganisatie voor mensgerichte AI-innovaties en als belangrijk kristallisatiepunt in onze innovatie infrastructuur; door de basisorganisatie te versterken, de huidige “lab” functies van Mindlabs te optimaliseren en aan te vullen met competenties op het gebied van ecosysteemontwikkeling, complementair aan de business development rol van Midpoint. Uiteindelijk doel is om onze eigen governance met MindLabs en Midpoint te professionaliseren en de economische dynamiek in de kennis-as te vergroten, om zo toe te werken naar een plek in de top-10 van landelijke innovatieclusters.

Gemeente Tilburg

17

Vergroten startersdynamiek vanuit sterke talent positie We creëren een gunstig startup klimaat voor kennisintensieve bedrijven

Specifiek voor starters werken we samen met Midpoint Brabant en kennisinstellingen aan een plan van aanpak om een gunstig startup klimaat te creëren dat kennisintensieve startende bedrijven ondersteunt en laat doorgroeien. We ondersteunen startups met werkplekken in de Spoorzone, bouwen aan een start up community en introduceren een financieringsregeling om instroom te vergroten Om het ontstaan en de groei van startups te versnellen, dragen we bij aan de randvoorwaarden voor succesvolle start van start-ups. De volgende onderdelen zijn daarbij van belang: 1. Huisvesting Flexibel, betaalbaar en afgestemd op de groeifase. In 2026 breiden we Interpolis uit tot 20 medewerkers en bereiden we de verhuizing naar Gebouw 84 voor. Daar openen we in 2027 een nieuwe startup-hub. Een ‘menukaart’ voor huisvesting in de Spoorzone maakt maatwerk mogelijk. 2. Coaching & mentoring Startups krijgen begeleiding van ervaren founders en experts, afgestemd op hun fase en type. In 2026 starten we met het inzetten van voormalige partners als mentors via Startups for Society. 3. Netwerk, events & kennisdeling We bouwen aan een sterke community met transparante programma’s, events en verbindingen met corporates, onderwijs en investeerders. Begin 2026 brengen we de behoeften van startups in kaart om het netwerk verder te versterken. 4.

Financiering op maat In 2026 lanceren we een kickstartfonds dat loopt tot eind 2027. Hiermee trekken we nieuwe startups aan en ondersteunen we hen bij financieringsaanvragen. Dit fonds wordt verder uitgewerkt als onderdeel van het programma Talent in Beeld, waarmee wordt gewerkt aan Talentbehoud. Door deze twee trajecten te verbinden versterken we zowel het ecosysteem voor bestaande startups als de instroom (en behoud) van nieuw talent dat de stap naar ondernemerschap zet. De taskforce Startups for Society zorg voor de noodzakelijke verbindingen in het bredere (bovenregionale) netwerk. Zo bouwen we aan een bloeiend startup-ecosysteem in Tilburg.

Gemeente Tilburg

18

3. Succesfactoren

Ruimte Ruimte om te werken en te ondernemen is cruciaal voor een vitale en duurzame economie. Wij geven daar uitvoering aan in de ruimtelijke ontwikkelingen waar wij regie over voeren. Ruimte is echter schaars in de regio Tilburg. Naast fysieke ruimte is de milieuruimte, beschikbaarheid van energie en schoon drinkwater op onze werklocaties schaars. Dat vraagt om een compacte en slimme inrichting van werklocaties en het selectief zijn met het aantrekken van bedrijven. Schaarse ruimte vraagt om scherpe keuzes. We zijn selectief in welke ondernemers we ondersteunen en ruimte geven in het geval van nieuwe ontwikkellocaties. Leidend hierbij zijn de toegevoegde waarde en de score van bedrijven op de Nex-T indicatoren (zie het hoofdstuk 5 “Meten is Weten”). Deze ondernemers hebben dus een streepje voor. Op basis van de behoefteraming (2022) gaan we uit van een ruimtevraag van 140 hectare voor werklocaties. Dit vangen we deels op met de eerder in het Uitvoeringsprogramma beschreven revitalisering van bedrijfsterreinen en andere werklocaties, naast de nieuwe locatie Wijkevoort. We zorgen dat we optimaal gebruik maken van de ruimte. In lijn met de Omgevingsvisie Tilburg 2050 zetten we in op een economisch ecosysteem waarin bedrijvigheid, onderwijs en innovatie samenkomen, met ruimte voor ondernemerschap en nieuwe werkvormen verweven in stedelijke milieus.

Bedrijven die passen in de bestaande stad en dorpen (waaronder in gebiedsontwikkelingen, binnenwijkse bedrijventerreinen, wijk- en dorpscentra en plinten in de wijk) stimuleren we om zich zoveel mogelijk daar te vestigen, om zo een bijdrage te leveren aan de wijkeconomie. Hier zijn ook de meest kansrijke en toekomstbestendige kantorenlocaties geconcentreerd. Economie is daarbij een integraal onderdeel van gebiedsontwikkeling. Wijk- en dorpscentra ontwikkelen zich als gemengde, bedrijvige en sociaalmaatschappelijke knooppunten. Hier stimuleren we ondernemerschap, sociaal-maatschappelijke waardecreatie en lokale ketenvorming. Bijvoorbeeld in Gebiedsperspectieven Noord zijn hiervoor de eerste ontwikkellijnen zichtbaar. Grotere bedrijven die ruimte nodig hebben uit milieu- of bevoorradingsoogpunt, zijn bij voorkeur op de bedrijventerreinen gevestigd. De milieuruimte willen we optimaal benutten, evenals de aanwezige vervoersmodaliteiten haven, spoor en weg. Op Trimodaal Loven willen we bijvoorbeeld bedrijven ruimte bieden die bijdragen aan de

Gemeente Tilburg

19

circulaire keten. Dat betekent ook dat we zo nodig bedrijven willen verplaatsen die geen relatie hebben met de unieke kenmerken van Loven. Daarnaast maken we rondom verduurzaming de koppeling met de verschillende Green Deals op onze terreinen. Op speciale plekken in de stad, zoals de Kennis-as (Spoorzone en Kenniskwartier), richten we aantrekkelijke ’interactiemilieus’ in, die samenwerking en clustervorming aanjagen met bedrijven die werken aan innovaties. Daarnaast ontstaan op de bedrijventerreinen innovatieve brandpunten rondom toonaangevende bedrijven.

Talent Talent vormt een essentiële succesfactor voor de uitvoering van de economische strategie. De economische transities vragen om een regio waar talentontwikkeling, innovatie en werkpraktijk elkaar versterken. We verbinden twee lijnen: hybride leer-werkomgevingen en toegang tot werk en onderwijs. Door beide te integreren ontstaat een talent- en innovatie-infrastructuur die economische groei ondersteunt, technologische adoptie versnelt en bijdraagt aan sterke, toekomstbestendige gebieden. Hybride leer-werkomgevingen vormen het fundament van deze infrastructuur. Ze brengen leren en werken samen op plekken die direct verbonden zijn met economische bedrijvigheid en innovatieprocessen. We continueren de samenwerking binnen MindLabs en investeren extra in lijn met de meerjarenstrategie. MindLabs ontwikkelt zich verder tot een regionale plek voor human-centred innovation, waar bedrijven, onderwijs en publieke partners gezamenlijk werken aan de toepassing van digitale en AI-technologie. De leeromgevingen binnen MindLabs zijn toegankelijk voor mbo-, hbo- en wostudenten, werkenden en overstappers. Daarmee versterken ze zowel innovatieprocessen als de kwaliteit en breedte van de regionale talentbasis, en versnellen ze de toepassing van nieuwe technologie in economische sectoren. Binnen Mindlabs wordt ook het programma Talent in Beeld uitgevoerd.

De tweede lijn richt zich op toegang tot werk en onderwijs als economische randvoorwaarde. In sectoren zoals techniek, zorg, digitale beroepen en andere functies met grote maatschappelijke en economische waarde is de beschikbaarheid van goed opgeleide professionals bepalend voor de concurrentiekracht van de regio. Daarom ontwikkelen we routes waarin scholing, praktijkleren en werkervaring direct gekoppeld worden aan concrete economische opgaven. Deze routes versterken de ontwikkeling van kennisintensieve clusters, ondersteunen bedrijven in hun transitieopgaven en dragen bij aan gebiedsprofielen die aantrekkelijk zijn voor zowel bedrijven als inwoners. De verbinding tussen beide lijnen krijgt concreet vorm in gebiedsontwikkelingen. We onderzoeken het profiel voor hybride leeromgevingen binnen het gebiedsperspectief Noord (Hart van Noord) en het omgevingsprogramma Kenniskwartier. Deze gebieden combineren economische dynamiek met een hoogwaardige leer- en werkomgeving. Door leeromgevingen te koppelen aan lokale bedrijvigheid, onderwijs en voorzieningen ontstaat een sterk economisch gebiedsprofiel waarin sociale cohesie, toegankelijkheid en doorlopende leerlijnen bijdragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat en aan de duurzame groei van het gebied. Daarnaast formuleren we het profiel van clustergerichte leeromgevingen voor Gate2, Power-2-X (locatie Bosch) en Wijkevoort.

In deze clusters staat de toepassing van nieuwe technologieën centraal. Door hier praktijkgerichte leerplekken te verankeren ontstaat een talentomgeving die meegroeit met de technologische en economische ambities van de regio. Bedrijven, onderwijs en onderzoek kunnen hier samen innoveren, testen en opschalen, terwijl tegelijkertijd een bredere groep talent de kans krijgt om in te stromen in sectoren die strategisch relevant zijn voor Tilburg. Met deze geïntegreerde aanpak ontstaat een gebalanceerd en toekomstbestendig talentecosysteem. Hybride leer-werkomgevingen versterken innovatieprocessen. Toegang tot werk en onderwijs verhoogt de kwaliteit, breedte en continuïteit van de regionale talentbasis. Samen zorgen deze lijnen voor

Gemeente Tilburg

20

economisch sterke gebieden, een concurrerende kennisinfrastructuur en een solide fundament voor Tilburg richting 2050.

Samenwerking op het juiste schaalniveau Om slagkracht te genereren voor het vergroten van clusterkracht en innovatiesamenwerking is bovenlokale samenwerking in het bredere Brabantse innovatie ecosysteem en ook (inter)nationaal belangrijk.

Positionering Tilburg Tilburg zet koers naar een sterker en herkenbaarder profiel als stad waar bedrijven en studenten zich thuis voelen en willen blijven. In de periode 2026–2028 wordt via gerichte citymarketing, actieve partnerbijeenkomsten en merkregie gewerkt aan het vergroten van de zichtbaarheid en aantrekkingskracht van de stad. Door samenwerking op multi-helix schaal, met onder andere ondernemers, kennisinstellingen en citymarketingexperts, wordt toegewerkt naar een meetbare toename in trots, verbondenheid en merkherkenning. Dit draagt bij aan onze (economische) ambities en de 'trots op Tilburg'.

SRBT en regio In 2026 werken we aan de profilering en branding van de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) als het kerngebied in Nederland voor innovaties en nieuwe bedrijvigheid voor mensgerichte digitale technologie. Door krachtenbundeling willen we bovendien in de komende jaren de maatschappelijke adoptie van technologische innovaties versnellen. De economische samenwerking geven we vorm met een gedeeld economisch verhaal van Tilburg en Breda over innovatie, toegespitst op de gebieden rond het spoor (de kennisassen). Daarvoor kijken we mee met elkaars beleid op het gebied van economie en innovatie en wat daarbij de verbindende schakels zijn en benoemen we acties waar we gezamenlijk in kunnen optrekken omdat dat voor beide steden toegevoegde waarde heeft. We kijken ook waar we de bredere regio (Baronie van Breda en Hart van Brabant) kunnen betrekken. Op basis hiervan regelen we de organisatorische uitvoering en bestuurlijke aansturing. Daarbij kijken we ook naar de rol van de SRBT-organisatie en de regionale ontwikkelmaatschappijen en verkennen we de (on)mogelijkheden en kansen om ons vanuit SRBT landelijk en Europees te positioneren als een metropoolregio. Omdat onze maakindustrie al sterk verweven is met de Brainportregio zoeken we bij het bevorderen van nieuwe innovatiekansen de verbinding met het high tech ecosysteem van deze regio.

Bij het stimuleren van partnerships met partners op het gebied van onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven werken we regiogrensontkennend en we zoeken de verbinding met al bestaande regionale en nationale innovatieconsortia. Deze grensontkennende aanpak nemen we mee als we in 2026 een meerjarenaanpak opstellen voor het (uit)bouwen van innovatieclusters in de maakindustrie. In samenwerking met regiopartners stellen we een nieuwe kernagenda Hart van Brabant op. Dit is de samenwerkingsagenda op de verschillende domeinen waarin opgaven worden vertaald naar concrete activiteiten die in regionaal verband worden opgepakt.

Europa / Internationaal Ook binnen het Europese en internationale landschap positioneert Tilburg zich strategisch. Onze transitieopgaven en innovatiespeerpunten zijn hiervoor het uitgangspunt. Tussen 2026 en 2028 versterken we onze internationale slagkracht door gericht samen te werken met twee strategisch verwante landen: Duitsland en Japan op het gebied van mensgerichte digitale technologie, gezondheid en circulaire economie. Afhankelijk van het thema verkennen we samenwerkingen met specifieke regio’s

Gemeente Tilburg

21

zoals bijvoorbeeld Baden-Württemberg en de Osaka prefectuur op het gebied van digitale technologie en gezondheid. Ook zetten we in op het behoud van internationaal talent en nemen we deel aan ten minste twee Europese (innovatie)projecten. Dit doen we samen met bedrijven en onderwijsinstellingen om zo gezamenlijk te kunnen profiteren van Europese kennis, kunde en middelen. Daarom zetten we ook extra in op de lobby naar Europa en Europese netwerken, in samenwerking met Breda, de BOM en de provincie. Op deze manier verwerven we internationale naamsbekendheid als innovatieve stad en passen we dit direct toe in Tilburg. Zo dragen internationale en Europese samenwerking en projecten bij aan een veerkrachtige economie met toegevoegde waarde in Tilburg. Ook verwelkomen we internationale medewerkers die werken in de ict / digitalisering, zorg en de maakindustrie, en positioneren Tilburg als een positieve keuze voor persoonlijke en professionele ontwikkeling. We nemen afstand van een economisch model dat leunt op laagbetaalde banen en precaire arbeidsconstructies zoals nul-urencontracten. Waar mogelijk ontmoedigen we dit type bedrijvigheid.

Gemeente Tilburg

22

4. Kosten en dekking De kosten voor de nieuwe onderdelen van het uitvoeringsprogramma Economische Strategie 2026 – 2028 op hoofdlijnen zijn opgenomen in de programmabegroting 2026 (PB2026), waar de gemeenteraad op 6 november 2025 over heeft besloten. De uitvoering van het Ontwerp Uitvoeringsprogramma Economische Strategie 2026 – 2028 bevat de uitvoering van bestaand beleid waaronder programma’s revitalisering bedrijventerreinen, branchering binnenstad, citymarketing en evenementen, de doorlopende uitvoering van het bestaande beleid Next Economy en uit nieuwe onderdelen vanuit de vastgestelde Economische Strategie 2025 - 2050. In onderstaande tabel zijn de voorgenomen uitgaven voor Next Economy en de nieuwe onderdelen vanuit de Economische Strategie gespecificeerd opgenomen. De totale kosten hiervan bedragen in deze periode naar verwachting € 6,2 miljoen. 2026

2027

2028

450

460

460

200

200

200

115

115

535

675

675

Vestigings- en ondernemersklimaat 

Onderneming centraal

Transitie bedrijfsleven 

Onderneming centraal



Talentontwikkeling

Missiegericht innoveren 

Uitbouwen innovatieclusters, incl. uitbreiden formatie



MindLabs

270

200

200



Projectfinanciering

150

300

300



Start- en scaleups

350

350

2300

2300

Totaal

1605

Dekking van deze kosten is voorzien vanuit in de programmabegroting opgenomen incidentele middelen voor Next Economy € 1,1 miljoen in 2026, voor Impuls MKB €0,1 miljoen in 2026 en voor de Economische Strategie € 5 miljoen voor 2026 t/m 2028. In de aanloop naar 2028 werken we aan een kosten en dekkingsvoorstel voor structurele borging en waar nodig incidentele impulsen vanaf 2028. Voor het bestaande beleid revitalisering bedrijventerreinen, branchering binnenstad, citymarketing en evenementen is in de programmabegroting van voorgaande jaren afzonderlijke dekking opgenomen. Om het Ontwerp Uitvoeringsprogramma 2025 – 2028 uit te voeren breiden we de formatie uit met 2 fte’s.

Gemeente Tilburg

23

5. Meten is weten Indicatoren Voor het in beeld brengen van het effect van de uitvoering van de Economische Strategie hanteren we indicatoren die betrekking hebben op de drie kernelementen van de ES: 1. Het vestigings- en ondernemersklimaat: de waardering van het bedrijfsleven voor het vestigingsklimaat en voor de ondernemingsdienstverlening (deze indicatoren zijn zoals nu al opgenomen in de programmabegroting) 2. De transitie van het bedrijfsleven: score op de NEx-T index van de Rabobank 3. Kracht van het innovatie ecosysteem: score op de Entrepreneurial Ecosystems Index van de Universiteit Utrecht en bureau Birch. De NEx-T is een index van de Rabobank om te meten hoe het Nederlandse bedrijfsleven zich ontwikkelt naar een duurzame en inclusieve economie:

Zeven dimensies bepalen samen de score van een bedrijf op weg naar de nieuwe economie (zie figuur). Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar hoe bedrijven niet alleen financiële maar ook sociale en ecologische doelen nastreven, hoe bedrijven omgaan met neveneffecten van hun producten en productieprocessen en hoe divers hun personeel is. Ook wordt gekeken naar het gebruik van groene energie, de bescherming van biodiversiteit en hergebruik van materialen. Midden-Brabant scoort in de laatste meting een 5.5. Landelijk zijn we daarmee koploper, maar we streven natuurlijk naar een ruimere voldoende. Intussen ontstaat er in onze regio, net als landelijk, een steeds grotere kloof tussen grote en kleine ondernemingen. Daar waar de score voor grote bedrijven (> 50 mensen) zich verbeterde, verslechterde die van kleine bedrijven tot een onvoldoende. De kracht van het innovatie ecosysteem wordt gemeten met de jaarlijkse Entrepreneurial Ecosystems Index van de Universiteit Utrecht en onderzoeksbureau Birch:

Gemeente Tilburg

24

In de EE-Index worden tien ecosysteem-elementen bekeken en gewaardeerd. De regionale investeringen in kennis, aanwezigheid van talent, fysieke infrastructuur, het bestaan van een goede ondernemerscultuur en de bestedingsruimte en marktvraag zijn hier voorbeelden van. Al deze elementen beïnvloeden elkaar en kunnen samen een sterke of zwakke voedingsbodem vormen voor innovatie en ondernemerschap. Hart van Brabant scoort met name goed op thema’s als talent, toegankelijkheid van financiering en dienstverlening voor ondernemingen, en de kwaliteit en efficiency van formele instituties (governance). De meeste winst is nog te behalen in het versterken van leiderschap en netwerken. Dat gaat over het aantal bedrijven dat de leiding neemt in innovatieprojecten met andere

Gemeente Tilburg

25

samenwerkingspartners, respectievelijk over de verbondenheid van bedrijven in kennis- en innovatienetwerken. In de laatst gepubliceerde index klimt de regio vijf plaatsen van positie 22 naar 17. Met de uitvoering van onze economische strategie willen we bijdragen aan deze stijgende lijn. Deze drie algemene indicatoren worden aangevuld met indicatoren uit de Tilburgse Economische Monitor (Economische monitor) die raken aan de missie van de Economische Strategie: o o o

Ontwikkeling toegevoegde waarde Ontwikkeling inkomen per hoofd van de bevolking Ontwikkeling arbeidsmarkt

In de Uitvoeringsagenda worden waar mogelijk indicatoren toegevoegd per opgave (denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van het aantal startups). In het kader van Tilburg 2050 is het “wiel van brede welvaart” ontwikkeld dat de score van Tilburg op de drie kapitalen van Brede Welvaart (ecologisch, sociaal en economisch) in beeld brengt. Het wiel van Brede Welvaart (gemeten door PON-TELOS) geeft jaarlijks de “foto” van de stad met betrekking tot de ontwikkeling van de Brede Welvaart.

Naast deze algemene monitor wordt een beleidsmonitor ontwikkeld die kan worden gekoppeld aan onze P&C cyclus. Met deze monitor kan het effect van ons beleid op de ontwikkeling van de Brede Welvaart in Tilburg worden gemeten. Met de indicatoren die we voor de Economische Strategie gaan hanteren en ontwikkelen brengen we het resultaat van onze inspanningen voor de vitaliteit van het economische kapitaal scherper in beeld. We hebben afgesproken met Tilburg 2050 dat we samen optrekken bij de ontwikkeling van de beleidsmonitor. We rapporteren jaarlijks over de uitvoering aan College en Raad (gekoppeld aan de P&C cyclus), zodat tussentijds bijsturen mogelijk is. Na vier jaar evalueren we de indicatoren.

Gemeente Tilburg

26

6. Doorkijk na 2028 De economische strategie heeft het vizier gericht op 2050. Het is logisch dat in de periode 2026 - 2028 stappen worden gezet op weg naar het toekomstbeeld dat in de strategie wordt geschetst, maar dat de realisatie van de visie op 2050 een zaak van lange adem is. De visie op 2050 schetst een stad die dan:  Een innovatieve broedplaats met (inter)nationale aantrekkingskracht is door samenwerking in clusters, waarbij een sterke kennisinfrastructuur, talent en de kracht van het mkb (en de onderlinge wisselwerking) de basis vormen voor innovatie en ontwikkeling  Een vruchtbare bodem biedt voor nieuwe bedrijven, die ideeën omzetten in baanbrekende producten en diensten die technologie toepasbaar maken voor mens en maatschappij  Met gemengde, vitale woon- en werkmilieus in de stad en de dorpen  Met bijzondere plekken zoals een bruisende en eigenzinnige binnenstad en de kennisas als innovatiedistrict met landelijke betekenis  Met een koploperspositie als stad van brede welvaart, met een duurzame transitie naar een economie die is gebaseerd op toegevoegde waarde en circulariteit  Een stad bovendien die de verbinding zoekt met de wereld, nabij met de SRBT-regio en Brainport en verder weg met robuuste mondiale verbindingen tussen bedrijven, kennisinstellingen en medeoverheden.