Bijlage 1 - NRD OER Omgevingsvisie Tilburg

Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Tilburg Gemeente Tilburg 8 augustus 2024 - Public

NOTITIE REIKWIJDTE EN DETAILNIVEAU

Contactpersoon SIMONE BOS

Arcadis Nederland B.V. Postbus 264 6800 AG Arnhem Nederland

2

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Inhoudsopgave 1

2

3

4

Inleiding

4

1.1

Aanleiding

4

1.2

Het doel van de mer - procedure

4

1.3

De Notitie Reikwijdte en Detailniveau

4

1.4

Lees wijzer

5

De Omgevingsvisie

6

2.1

Gemeente Tilburg

6

2.2

De weg naar de Omgevingsvisie

6

Het Omgevingseffectrapport

8

3.1

Samenhang tussen OER en Omgevingsvisie

8

3.2

Rad van de Leef omgeving

9

3.3

Foto van de Leef omgeving

11

3.4

Beoordelingskader (reik wijdte en detailniveau)

12

3.5

Beoordeling op doelbereik en milieueff ecten

12

3.6

Passende beoordeling

13

Mer - procedure

14

4.1

De mer - procedure

14

4.2

Inspraak

14

Bijlagen Bijlage 1 Beoordelingskader OER

15

Colofon

19

3

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

De gemeente Tilburg werkt aan het opstellen van een ontwerp Omgevingsvisie. Binnen de omgevingsvisie worden, vanuit een integrale visie op hoof dlijnen, kaders ontwikkeld voor toekomstige ontwikkelingen op het gebied van woningbouw, klimaatadaptatie, mobiliteit, duurzaamheid, milieu en gezondheid en andere ruimtelijke thema’s die binnen het handelingsperspectief van de gemeente vallen. Het zichtjaar van de Omgevingsvisie is 2050. De Omgevingsvisie betref t een actualisatie van de Omgevingsvisie Tilburg 2040 die in 2015 door de Raad is vastgesteld . Voor een Omgevingsvisie geldt een wettelijke verplichting tot het doorlopen van de procedure voor een milieuef f ect rapportage (mer-procedure) en het opstellen van een milieuef f ectrapport (MER). Omdat de mer-plicht gekoppeld is aan een plan, namelijk de Omgevingsvisie, gaat het om een zogeheten plan-MER. De plan-MER in de vorm van een Omgevingsef f ectrapport (OER) betrekt de aspecten van de leef omgeving in bredere zin dan die in een ‘klassiek’ planMER en sluit daarmee beter aan op de reikwijdte van de Omgevingsvisie. Naast de klassieke milieuthema’s wordt onder meer gekeken naar thema’s als gezondheid, duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit, hittestress en klimaat.

1.2

Het doel van de mer - procedure

Ondersteunend aan het Omgevingsvisieproces wordt een OER opgesteld. Het OER is ontwerpend van aard en heef t het doel om het Omgevingsvisieproces te voorzien van beslisinf ormatie, die de gemeente Tilburg kan benutten om af wegingen te maken over de langetermijnvisie voor de f ysieke leef omgeving van de gemeente. De Omgevingsvisie bouwt voort op de door de gemeente opgestelde Startnotitie Tilburg in 2050, waarin opgaven zijn geïnventariseerd aan de hand van een thematische uitwerking en zijn gevat in bouwstenen. De bouwstenen komen voort uit de huidige situatie en de daarbij behorende belangrijkste opgaven, bestaande beleidsuitspraken en ambities. Deze leiden tot het op te stellen beleid voor de Omgevingsvisie. Het OER brengt gestructureerd in beeld in welke mate de ontwerp Omgevingsvisie bijdraagt aan de ambities van de gemeente. Beoordeeld wordt of voorgenomen ontwikkelingen kunnen leiden tot ef f ecten op de leef omgeving en of het nodig is om kaders (bij) te stellen om knelpunten te voorkomen. Daarbij wordt verder gekeken dan de klassieke MER-thema’s als bodem, geluid en luchtkwaliteit. Thema’s als bijvoorbeeld klimaatadaptatie, gezondheid en energietransitie komen aan de orde. De resultaten van het ef f ectenonderzoek worden vastgelegd in een eindrapportage; het OER.

1.3

De Notitie Reikwijdte en Detailniveau

Voorliggende Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) vormt het startpunt van de mer - procedure. In de NRD wordt beschreven wat in het OER wordt onderzocht (de reikwijdte) en op welke wijze het doelbereik van de toekomst perspectieven, het ontwerp van de Omgevingsvisie en de ef f ecten van het voorgenomen beleid op de leef omgeving beoordeeld gaan worden (het detailniveau): •

•

4

De reikwijdte vormt de af bakening van het OER en beschrijf t, naast het zichtjaar van de Omgevingsvisie en het OER, de aspecten en onderwerpen die behandeld gaan worden. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de onderwerpen die een plaats krijgen in de Omgevingsvisie. Voorbeelden van onderwerpen zijn wonen, externe veiligheid, wateroverlast, energie en biodiversiteit. De reikwijdte van het op te stellen OER wordt in paragraaf 3.5 toegelicht. Het detailniveau beschrijf t de onderzoeksmethodiek. Toegelicht wordt of de beoordelingen gebaseerd zijn op kwalitatieve of kwantitatieve inf ormatie. Of nieuw onderzoek uitgevoerd wordt of gebruik gemaakt wordt van bestaande inf ormatie en hoe het indicatieve beoordelingskader voor de beoordelingen in het OER eruitziet. Het detailniveau van de beoordeling is sterk af hankelijk van de inf ormatie die beschikbaar is vanuit het omgevingsvisieproces en sluit daarom nauw aan op het detailniveau van de te beoordelen beleidsvoornemens.

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Het is mogelijk om indien gewenst de NRD voor te leggen aan de Commissie mer. De Commissie brengt dan een advies uit over het op te stellen OER. Het advies is niet verplicht; het vastgestelde OER dient wel verplicht ter toetsing aan de Commissie mer voorgelegd te worden. De gemeente Tilburg heef t ervoor gekozen om de NRD niet aan de Commissie mer voor te leggen voor een advies. Eenieder mag een reactie geven op de beoogde onderzoeksvragen en onderzoek aanpak voor het op te stellen OER. Een nadere toelichting, en hoe u kunt reageren is toegelicht onder paragraaf 4.2.

1.4

Leeswijzer

Deze NRD bestaat uit vier hoof dstukken. Het eerste hoof dstuk schetst de context van de Omgevingsvisie en het OER. In hoof dstuk 2 wordt nader ingegaan op de Omgevingsvisie, aan de hand van beschrijvingen van de gemeente Tilburg (§2.1) en het al doorlopen proces in het kader van het Startnotitie 'Tilburg in 2050' (§2.2). Vervolgens wordt ingegaan op de ambities en speerpunten voor de Omgevingsvisie. Hoof dstuk 3 beschrijf t het OER. In paragraaf 3.1 wordt eerst de samenhang tussen de Omgevingsvisie en het OER g eschetst. Paragraaf 3.2 en 3.3 gaan in op het Rad van de Leefomgeving en de ref erentiesituatie, die in het Omgevingsef f ectrapport wordt aangeduid met de term Foto van de Leefomgeving. Paragraaf 3.4 gaat over de reikwijdte en detailniveau van de OER. Deze paragraaf introduceert het beoordelingskader: de beleidsvelden en de daarmee samenhangende omgevingsaspecten die beoordeeld worden in het OER. In paragraaf 3.5 wordt toegelicht hoe de beoordeling van de ontwerp Omgevingsvisie plaats gaat vinden. Mogelijk is een Passende beoordeling verplicht, dit onderwerp wordt behandeld in paragraaf 3.6. In hoof dstuk 4 wordt de mer-procedure toegelicht. Paragraaf 4.1 licht de procedurestappen toe en de af sluitende paragraaf 4.2 beschrijf t de wijze waarop eenieder kan reageren op voorliggende NRD.

5

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

2

De Omgevingsvisie

2.1

Gemeente Tilburg

De stad Tilburg vormt samen met de dorpen Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel de gemeente Tilburg. Met circa 228.000 inwoners is Tilburg de zevende stad van Nederland. Naast diverse woongebieden in een stedelijke of dorpse sf eer, een centrumgebied met veel winkels, horeca en cultuur, met verblijf sgebieden als de Spoorzone en de Piushaven, liggen er grotere en kleinere bedrijf sterreinen en industriegebieden, Tilburg kent netto circa1000 ha aan bedrijventerreinen. Met unieke natuur en landschappen zoals het Natura2000 gebied Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen binnen de gemeente, en de Kampina en Regte heide in de directe omgeving . Tilburg is daarnaast een studentenstad met onder meer Tilburg University, Fontys Hogescholen, Avans Hogescholen en Onderwijsgroep Tilburg en staat nationaal bekend om diverse evenementen. Tilburg vervult een centrumf unctie in de subregio Hart van Brabant, de Stedelijke Regio Breda-Tilburg en maakt onderdeel uit van BrabantStad. Het ligt aan de corridor tussen Rotterdam en het Duitse achterland, met nationale en provinciaal belangrijke hoof dinf rastructuren van vervoer zoals spoorwegen, snelwegen (A58/A65) en waterwegen (Wilhelminakanaal). De maakindustrie speelt in Tilburg van oudsher een belangrijke rol, net zoals de logistieke sector die hieraan verbonden is.

Voor de nieuwe economie richt Tilburg zich echter ook steeds meer op de kennis -, de creatieve maak- en de circulaire economie (o.a. Next Economy, AI, gedragsbeïnvloeding). De gemeente krijgt de aankomende jaren te maken met diverse grote beleidsopgaven. Deels voortkomend uit vastgesteld Tilburgs beleid maar deels ook vanuit landelijke, provinciale en regionale maatschappelijke doelen die ook decentraal moeten worden opgepakt, zoals de woningbouwopgave, energietransitie en klimaat.

2.2

De weg naar de Omgevingsvisie

In 2015 is de Omgevingsvisie Tilburg 2040 vastgesteld . De Omgevingsvisie 2040 is een stadsbrede visie met ambities en strategieën voor de lange termijn, het geef t richting aan de ruimtelijke ontwikkeling van de stad, de dorpen en het buitengebied en is voor de gemeente Tilburg de basis voor plannen van hogere overheden (provincie, Rijk, waterschappen). Nog steeds f ungeert de Omgevingsvisie als een goede leidraad voor de ontwikkeling van de gemeente Tilburg. In deze visie is een doorkijk gegeven naar Tilburg over 20 en 30 jaar vanuit bepalende trends op zeer uiteenlopende vlakken. Van daaruit zijn drie strategieën benoemd; de Brabantstrategie (gericht op Tilburg binnen een groter (internationaal) netwerkverband van steden), de Regiostrategie (gericht op Tilburg binnen de regio Hart van Brabant) en de Stadsstrategie (Tilburg als prettig leef bare stad voor alle inwoners). De Gemeente Tilburg is voornemens een actualisatie van haar Omgevingsvisie uit 2015 op te stellen. De bestaande Omgevingsvisie Tilburg 2040 wordt herijkt en legt daarbij de blik tien jaar verder (2050) in de toekomst. Reden hiervoor is dat inmiddels acht jaar is verstreken en in de tussentijd veranderingen hebben plaatsgevonden. Demograf ische ontwikkelingen vragen om een kwantitatieve én kwalitatieve woningbouwopgave en voorzieningen die daarbij passen.

En de schaalsprong in stedelijkheid is in vergelijking met acht jaar geleden nog groter geworden. Ook zijn inzichten op het gebied van thema's als klimaatadaptatie, d e energietransitie, de mobiliteitstransitie en circulaire economie aan verandering onderhevig en spelen een steeds belangrijkere rol. En er zijn nieuwe accenten geplaatst, zoals duurzaamheid, het versterken van de sociale basis, gezondheid en een inclusiev e samenleving. Niet alleen in de stad, ook in het buitengebied liggen complexe opgaven. Samen met Rijk, provincie en waterschappen, de landbouwers in het buitengebied werkt de gemeente toe naar een duurzame en natuurinclusieve (kringloop) landbouw. Een landbouw die in balans is met een sterke en veerkrachtige natuur, met een robuust watersysteem en een toekomstbestendig klimaat. Tenslotte zijn omgevingsvisies met de inwerkingtreding van de Omgevingswet merplichtig (de Omgevingsef f ectrapportage is een uitgebreidere vorm van een milieuef f ectrapportage). Met recent vastgestelde langetermijnvisies en beleid geef t de gemeente al voor een deel richting aan de opgaven en ontwikkelingen binnen en buiten de stad. Ze vormen daarmee belangrijke bouwstenen voor de Omgevingsvisie.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan (niet limitatief ) de Update Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen, de OV -aanpak, Masterplan Pauwels, Ruimtelijk Raamwerk Stadsbos013, Koersdocument Oostf lank SRBT, gebiedsvisie Kenniskwartier en de Ontwikkelstrategie voor de stedelijke regio Breda-Tilburg. Ten behoeve van de Omgevingsvisie is de Foto van de Stad opgesteld mede op basis van het onderzoek naar Brede Welvaart in de gemeente. De gemeente Tilburg kiest ervoor om een ontwerpend strategisch milieuef f ectrapport ter ondersteuning van de Omgevingsvisie op te laten stellen. Het ontwerpende karakter komt voort uit het toepassen van 6

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

de conclusies uit de Foto van de Leef omgeving in de Omgevingsvisie. De uitwerking van de Omgevingsvisie loopt parallel aan het opstellen van een Omgevingsef f ectrapportage, waardoor het OER input geef t aan de Omgevingsvisie. De reikwijdte van een Omgevingsef f ectrapportage gaat verder dan alleen milieuaspecten en richt zich op de leef omgeving, wonen, bedrijvigheid, energie, gezondheid .

7

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

3

Het Omgevingseffectrapport

3.1

Samenhang tussen OER en Omgevingsvisie

De aanpak van het OER sluit nauw aan op die van de Omgevingsvisie. Voor ieder van de drie f asen voor het omgevingsvisiespoor, geven we in onderstaand schema aan welke activiteiten ten behoeve van het OER plaatsvinden en hoe deze werkzaamheden inhaken op het omgevingsvisiespoor.

Figuur 3.1 Schematisch overzicht van de processtappen in het Omgevingsvisie - en Omgevingseffectrapport-spoor.

8

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

3.2

Rad van de Leefomgeving

De beoordelingen van de huidige situatie, autonome ontwikkeling (de referentiesituatie) en de ontwerp Omgevingsvisie worden weergegeven in het Rad van de Leefomgeving. De beleidsvelden uit de omgevingsvisie die in het OER beoordeeld worden zijn weergegeven op de spaken. Voor de ref erentiesituatie vindt de beoordeling plaats op basis van de Foto van de Leefomgeving, waarin het kwaliteitsniveau van de huidige situatie en de autonome ontwikkeling in kaart wordt gebracht. Dit is nader toegelicht in paragraaf 3.3. De ontwerp Omgevingsvisie wordt vervolgens ten opzichte van het kwaliteitsniveau in de ref erentiesituatie b eoordeeld. Deze beoordelingsmethodiek is gebaseerd op het Rad van de Leefomgeving dat voor de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) gebruikt is. Figuur 3.2 geef t een f ictief voorbeeld van de Rad van de Leefomgeving weer. Op de spaken van het Rad van de Leefomgeving worden de beleidsvelden uit de omgevingsvisie weergegeven die in het OER beoordeeld worden. De beoordeling geschiedt aan de hand van een kwalitatieve vijf puntsschaal. De hoogste score op deze schaal wordt weergegeven op de buitenste schijf van het Rad van de Leefomgeving, de laagste score op de binnenste schijf .

Door het Rad in te vullen voor de huidige situatie, de autonome ontwikkeling en de ontwerp Omgevingsvisie, worden de huidige knelpunten en de ef f ecten ten opzichte van de ref erentiesituatie in één oogopslag inzichtelijk gemaakt.

Beoordelingsschaal Symbool ++ + +/--

9

Toelichting De staat van de leefomgeving is overal goed. Aan normen / streefwaarden / ambities wordt voldaan. De staat van de leefomgeving is overwegend goed. Grotendeels wordt voldaan aan normen / streefwaarden / ambities. De staat van de leefomgeving is redelijk. Verspreid wordt niet voldaan aan normen / streefwaarden / ambities. De staat van de leefomgeving is matig. Op meerdere locaties of punten wordt niet voldaan aan normen / streefwaarden / ambities. De staat van de leefomgeving is slecht. Overwegend wordt niet voldaan aan normen / streefwaarden / ambities.

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Figuur 3.2 Rad van de Leefomgeving. In de afbeelding is het format van het Rad van de Leefomgeving weergegeven dat aan de hand van de beoordeling van de Omgevingsvisie, in de Omgevingseffectrapportage gevuld wordt.

10

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

3.3

Foto van de Leefomgeving

Om een volledig overzicht te geven van de huidige stand van zaken van de leef omgeving in de gemeente Tilburg en de autonome ontwikkelingen die de komende decennia naar verwachting zullen gaan spelen, wordt een Foto van de Leef omgeving opgesteld. De Foto van de Leefomgeving dient als ref erentiesituatie voor de beoordeling van het voorgenomen beleid in de ontwerp Omgevingsvisie.

Huidige situatie: Beschrijving van de stand van zaken per beleidsveld, inclusief lopende ontwikkelingen, aandachtspunten, gebiedsgerichte casuïstiek Autonome ontwikkeling: Vooruitblik naar zichtjaar Omgevingsvisie 2050 op basis van vastgesteld beleid en externe ontwikkelingen

Voor ieder beleidsveld wordt een literatuuronderzoek gedaan en op basis van de resultaten hiervan wordt een beschrijving van de staat van de leef omgeving voor het betref f ende beleidsveld opgenomen in de Foto van de Leefomgeving. Het literatuuronderzoek maakt gebruik van landelijk beschikbare bronnen zoals de Atlas van de Leef omgeving en gegevens van het Centraal Bureau v oor de Statistiek (CBS), alsmede van beleidsstukken en lokale of regionale onderzoeken van bijvoorbeeld gemeente, GGD, provincie en Omgevingsdienst. Het onderzoek wordt aangevuld met inf ormatie vanuit een serie interviews met beleidsmedewerkers over de belangrijkste aspecten in het Foto van de Leef omgeving en de Omgevingsvisie. Het resultaat van dit onderzoek is een beschrijving van de huidige situatie voor alle te beoordelen beleidsvelden en een duiding van het kwaliteitsniveau ten opzichte waarvan de perspectieven in de ef f ectbeoordeling op doelbereik en ef f ecten worden beoordeeld. De beoordeling van de leef omgeving wordt beschreven in de Foto van de Leefomgeving en visueel gemaakt in het Rad van de Leefomgeving. Op basis hiervan sluit de Foto van de Leefomgeving af met een serie bouwstenen voor de Omgevingsvisie, die als belangrijkste vraagstukken en opgaven voor het te ontwikkelen beleid in de Omgevingsvisie dienen. De Foto van de Leefomgeving kijkt vooruit, naar de toekomst.

In de periode tot 2050 vinden allerlei externe (autonome) ontwikkelingen plaats waar de gemeente niet of slechts beperkt invloed op heef t. Enkele voorbeelden hiervan zijn: • Het klimaat verandert wereldwijd. Door de uitstoot van broeikasgassen warmt het klimaat op en in Nederland zorgt dit de komende decennia voor warmere, drogere zomers. Tegelijkertijd neemt de f requentie en intensiteit van piekbuien toe. Deze ontwikkelingen vergroten de risico’s op schade en letsel in gebieden die nu al gevoelig zijn voor wateroverlast en hittestress en hebben daarnaast een negatieve invloed op landbouw en natuur. • De biodiversiteit dreigt de komende decennia verder af te nemen. Onder invloed van klimaatverandering, vermesting, verdergaande habitatf ragmentatie en verstoring verdwijnen er meer dier- en plantensoorten uit Nederland. • De komende decennia vindt een transitie plaats op het gebied van onze energievoorziening. Nederland moet van het gas af en het aandeel duurzame elektriciteit moet sterk stijgen door de aanleg van windturbines op land en in zee en zon op daken. Andere vormen van duurzame energie zoals waterstof doen hun intrede. Deze ontwikkelingen vragen veel ruimte boven- en ondergronds en kunnen gaan knellen met andere maatschappelijke opgaven. Tegelijkertijd kunnen ze tot gevolg hebben dat de leef omgeving schoner en gezo nder wordt.

Naast externe ontwikkelingen is voor veel beleidsvelden sprake van reeds vastgesteld autonoom beleid voor de komende jaren. De mate waarin externe ontwikkelingen en vastgesteld beleid een ef f ect hebben op de beleidsvelden in de Foto van de Leefomgeving, wordt beschreven in de paragraf en autonome ontwikkeling. Het is van belang om de autonome ontwikkelingen in beeld te hebben, omdat de beoordeling van het doelbereik van de perspectieven in de Omgevingsvisie af gezet worden tegen de situatie zonder Omgevingsvisie Tilburg 2050. Dat betekent dat de Foto van de Leefomgeving niet alleen voor de huidige situatie in 2023, maar ook voor de autonome ontwikkeling in 2050 ingevuld wordt.

11

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

3.4

Beoordelingskader (reikwijdte en detailniveau)

De huidige kwaliteiten van de leef omgeving in de gemeente Tilburg en de ef f ecten van de toekomstperspectieven worden beoordeeld aan de hand van een beoordelingskader. Dit kader sluit aan op de reikwijdte en detailniveau van de Omgevingsvisie. In het beoordelingskader hebben ook sociale en economische beleidsvelden een plek gekregen. Het OER is daarmee breder van aard dan een gangbaar milieuef f ectrapport. Dit brede beoordelingskader is nodig om alle ef f ecten van de Omgevingsvisie in beeld te kunnen brengen. De tabel in bijlage 1 geef t het beoordelingskader weer dat gehanteerd wordt bij het opstellen van het OER. Omdat de OER- en omgevingsvisiesporen parallel lopen, wordt het beoordelingskader in de loop van het project verder aangevuld en aangescherpt. Belangrijk hierbij is dat de indicator die toegepast wordt voor de beoordelingen zo navolgbaar mogelijk is. De indicatoren worden daarbij waar mogelijk zodanig gef ormuleerd dat deze toetsbaar en navolgbaar zijn. In de tabel zijn een aantal kolommen opgenomen. De eerste twee kolommen geven de reikwijdte: het beleidsveld en daaraan gekoppelde aspecten die beoordeeld worden. De laatste twee kolommen geven het detailniveau beschreven, aan de hand van het aspect en de indicator (kwalitatief of kwantitatief ).

3.5

Beoordeling op doelbereik en milieueffecten

De ontwerp Omgevingsvisie wordt in het OER beoordeeld op doelbereik en op ef f ecten. Deze beoordeling volgt op de beoordelingen van de huidige situatie en autonome ontwikkeling in de Foto van de Leefomgeving. De voorgenomen koers wordt beoordeeld op de mate waarin de gestelde ambities bereikt kunnen worden, op milieuef f ecten en op de benodigde en beschikbare ruimte om de doelen voor de verschillende beleidsvelden te bereiken. De resultaten van de beoordeling worden beschreven in een aanvulling op d e Foto van de Leefomgeving. Dat wil zeggen dat de paragraf en waarin de Foto van de Leefomgeving voor alle beleidsvelden op het Rad van de Leefomgeving de huidige situatie en autonome ontwikkeling beschreven is, worden aangevuld met een derde sub -paragraaf waarin de resultaten van de beoordeling worden beschreven. Beoordelingen vinden op basis van expert judgement plaats en hiertoe wordt het beoordelingskader gehanteerd, zoals toegelicht in paragraaf 3.4 en uitgewerkt in Bijlage 1. Er zijn drie typen beoordelingen. Welk type beoordeling toegepast wordt verschilt per beleidsveld en is af hankelijk van het type beleidsveld en de daarmee samenhangende ambities. 1.

Doelbereik: Een beoordeling op doelbereik voor de beleidsvelden in het Rad van de Leefomgeving (reikwijdte) waarvoor de gemeente een ambitie gef ormuleerd heef t en waarvoor op dat beleidsveld toegespitste beleidsmaatregelen genomen worden. Voor ieder van deze beleidsvelden wordt beoordeeld wat het potentiële ef f ect van de maatregelen is. Hierbij wordt een inschatting van de realiseerbaarheid van de maatregelen meegenomen. Beleidsvelden die zich in de regel voor dit type beoordeling lenen zijn onder meer wonen, mobiliteit , stedelijk groen en klimaatadaptatie. 2. Ruimtevraag: Een inschatting van de ruimtevraag die met ambities en/of voorgenomen beleidsmaatregelen samenhangt. Beleidsvelden die zich in de regel voor dit type beoordeling lenen zijn wonen, bedrijvigheid , de energietransitie, maatschappelijke voorzieningen en groen. 3. Milieueffecten: Voor beleidsvelden waarvoor geen ambitie opgesteld is en/of geen specif iek op dat beleidsveld gericht beleid ontwikkeld wordt, is de beoordeling op ef f ecten op zijn plaats. Deze beleidsvelden zijn randvoorwaardelijk voor andere ruimtelijke ontwikkelingen en het doel van het OER is om in beeld te brengen of er risico’s zijn op het optreden van dusdanig negatieve ef f ecten dat de milieugebruiksruimte in de knel komt. Voorbeelden van dit type beleidsvelden zijn luchtkwaliteit, geluidoverlast en externe veiligheid.

De sectoraal ingestoken beoordelingen op doelbereik, milieuef f ecten en ruimtegebruik komen samen in de botsproeven. Het doel van de botsproeven is om in samenhang te beoordelen of beleidsvoornemens haalbaar en realistisch zijn. De botsproeven brengen in beeld of er koppelkansen of knelpunten met andere opgaven in de omgevingsvisie zijn. Veelal zullen deze vanuit concurrerende ruimteclaims ontstaan, ook kunnen beleidsvoornemens met positieve ef f ecten op een bepaald beleidsveld, negatieve ef f ecten hebben op een ander beleidsveld. De uitkomsten van de botsproeven en van de sectorale beoordeling worden verwerkt tot een hoof dstuk Leidende overwegingen. Hier vatten we samen welke vraagstukken en overwegingen de gemeente vanuit het OER heef t bij het opstellen en aanscherpen van de Ontwerpvisie Tilburg 2050.Het resultaat van de beoordeling is een ingevuld Rad van de Leefomgeving voor de ontwerp Omgevingsvisie, met een uitgebreide tekstuele onderbouwing van de uitgevoerde analyses en beoordelingen.

12

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

3.6

Passende beoordeling

De Passende beoordeling is een toets die wettelijk verplicht is bij plannen met een kaderstellend aspect , waarbij signif icante ef f ecten op Natura 2000 gebieden op voorhand niet zijn uit te sluiten. Of een plan of programma kaderstellend is, is niet heel specif iek toetsbaar. Het kader moet concreet genoeg zijn en bindend zijn voor een later besluit, zoals bijvoorbeeld een Omgevingsplan. Uitgangspunt is dat indien een plan of programma criteria bevat voor de goedkeuring of uitvoering van projecten, zoals criteria voor de locatie, omvang of wijze van uitvoering gesproken kan worden van een kaderstellend karakter. De Passende beoordeling brengt de risico’s op signif icante gevolgen op de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-netwerk als gevolg van het nieuwe beleid uit de Omgevingsvisie in beeld. De gevolgen voor instandhoudingsdoelstellingen, habitattypen en soorten, cumulatie van ef f ecten en aantasting van natuurlijke kenmerken van het gebied worden onderzocht. Daarnaast gaat de Passende beoordeling in op mitigerende maatregelen om signif icante gevolgen te voorkomen. Het detailniveau van de Passende beoordeling sluit aan op het detailniveau van de Omgevingsvisie. Dit houdt in dat het een beoordeling op hoof dlijnen betref t, dat aansluit bij het karakter van de Omgevingsvisie. De Passende beoordeling is zo een risico-inventarisatie en voedt daarmee het beleidsspoor.

Of al dan niet een Passende beoordeling vereist is bij onderhavige Omgevingsvisie wordt lopende het proces getoetst.

13

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

4

Mer - procedure

4.1

De mer - procedure

Deze NRD geef t invulling aan de eerste stap in de mer- procedure. De eerste stap in de mer-procedure is bedoeld om eenieder te inf ormeren over het voornemen van de gemeente om een OER op te stellen voor de Omgevingsvisie en om daarnaast eenieder de mogelijkheid te geven om te reageren op de voorgenomen reikwijdte en detailniveau van het op te stellen OER. Ook wordt de NRD benut om betrokken bestuursorganen te inf ormeren en om advies te vragen. De mer-procedure bestaat uit de volgende stappen: 1. Openbare kennisgeving geven van het voornemen om een OER op te stellen voor de Omgevingsvisie. Hierbij wordt aangegeven hoe eenieder op de NRD kan reageren. 2. Raadplegen van betrokken bestuursorganen en wettelijke adviseurs over het op te stellen OER. 3. Mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen over de reikwijdte en het detailniveau van het op te stellen OER. 4. Uitvoering van de onderzoeken en opstellen van het OER. 5. Opstellen ontwerp Omgevingsvisie met gebruik van de resultaten van het OER voor het maken van keuzes voor de ontwerp Omgevingsvisie. 6. Kennisgeving, ter inzagelegging en inspraak op het OER tezamen met de ontwerp Omgevingsvisie. 7. Toetsingsadvies van de Commissie mer. 8. Verwerken uitkomsten van inspraak en advies en f inaliseren van de Omgevingsvisie. 9. Vaststelling van Omgevingsvisie en OER door de gemeenteraad.

4.2

Inspraak

Voorliggende NRD heef t van 22 april tot en met 3 juni 2024 voor eenieder ter inzage gelegen, zowel f ysiek in de stadswinkel als digitaal. Waar inspraakreacties daartoe aanleiding hebben gegeven is de NRD aangepast. De reacties en wijze van verwerking zijn opgenomen in de nota van beantwoording .

14

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Bijlage 1 Beoordelingskader OER

Beleidsthema

Beleidsveld OER

Aspect

Indicator

Type indicator

Bodem

Bodem en ondergrond

Bodemkwaliteit

Areaal aan bodems met kwaliteit boven interventiewaarde (GIS-analyse) Ondergronds ruimtegebruik

Semi-kwantitatief

Bodemopbouw

Semi-kwantitatief

Bodemvitaliteit

Semi-kwantitatief

Grondwaterkwaliteit

(Chemische) kwaliteit

Semi-kwantitatief

Grondwaterkwantiteit

Grondwaterkwantiteit

Kwantitatief

Landschap

Verscheidenheid en instandhouding van karakteristieke (stedelijke) landschappen Landschapselementen

Kwalitatief

Groenblauw structuur

Kwalitatief

Leesbaarheid en ontsluiting

Kwalitatief

Bescherming en functie van gemeentelijke en Rijksmonumenten Zicht op en bescherming van archeologisch waardevolle locaties Biodiversiteit

Kwalitatief

Natuur inclusieve bouw

Semi-kwantitatief

Biodiversiteit natuurgebieden Biodiversiteit buitengebied Areaal natuurgebied

Natuurgebieden

Semi-kwantitatief

Buitengebieden

Semi-kwantitatief

Areaal natuurgebied

Kwantitatief

Aandeel stedelijk groen

Aandeel openbaar groen

Semi-kwantitatief

Aandeel openbaar laag groen

Semi-kwantitatief

Bereikbaarheid openbaar groen

Semi-kwantitatief

Grondwater Omgevingskwaliteit Landschap en omgevingskwaliteit

Cultuurhistorie en archeologie

Cultureel erfgoed Archeologie

Natuur en biodiversiteit

Stedelijk groen

15

Biodiversiteit stedelijk gebied

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Kwalitatief

Kwalitatief

Kwalitatief Semi-kwantitatief

Beleidsthema

Beleidsveld OER

Aspect

Indicator

Type indicator

Water

Wateroverlast & waterveiligheid Oppervlaktewater

Wateroverlast

Semi-kwantitatief

Waterkwaliteit

Water op straat Oppervlaktewater Oppervlaktewater

Droogte

Droogte

Droogte

Semi-kwantitatief

Stedelijk hitte-eiland effect

Kwantitatief

Woningbouw

Woningbouw

Kwantitatief

Industrie

Industrie

Kwantitatief

Bereikbaarheid onderwijs Ruimte voor bedrijvigheid

Afstand tot scholen

Kwantitatief

Bedrijventerreinen

Kwantitatief

Kantoren

Kwantitatief

Arbeidsplaatsen

Kwantitatief

Arbeidsparticipatie

Kwantitatief

Werkgelegenheid

Kwantitatief

Benutting arbeidspotentieel

Kwantitatief

Banen bereikbaar per fiets – hoog inkomen

Kwantitatief

Banen bereikbaar per fiets – laag inkomen

Kwantitatief

Demografische druk

Demografische druk

Kwantitatief

Opleidingstype bevolking Regionale/lokale voedselketen Natuur inclusieve landbouw Recreatie

Opleidingstype bevolking

Kwantitatief

Aantal boerenwinkels

Kwantitatief

Aantal natuur inclusieve landbouwbedrijven

Kwantitatief

Recreatief aanbod

Kwalitatief

Cultureel aanbod

Semi - kwantitatief

Toerisme

Bezoekers en omzet

Kwantitatief

Duurzame woningvoorraad

Woningaanbod; kwantitatief

Semi-kwantitatief

Watergebruik Economie

Economische bedrijvigheid

Landbouw

Recreatie & toerisme

Leefomgeving

16

Wonen

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Semi-kwantitatief

Beleidsthema

Beleidsveld OER

Sociale cohesie en leefbaarheid

Mobiliteit

Bereikbaarheid

Aspect

Indicator

Type indicator Kwantitatief

Leefbaarheid

Woningaanbod; kwalitatief (aansluitend bij doelgroep) Leefbaarheid Stress

Semi-kwantitatief

Matig/hoog risico op depressie

Semi-kwantitatief

Trillingen

Kwantitatief

Eenzaamheid

Aantal ontmoetingsplekken in de buurt

Kwantitatief

Misdrijven

Geweldsdelicten

Kwantitatief

Veiligheidsgevoel

Aandeel inwoners dat zich veilig op straat voelt

Kwantitatief

Maatschappelijke voorzieningen Duurzame voertuigen

Maatschappelijke voorzieningen

Kwantitatief

Duurzame voertuigen; afhankelijk van beschikbare informatie bij gemeente Openbare laadpalen

Kwantitatief

Bereikbaarheid auto en knelpunten in de spits; afhankelijk van beschikbare informatie bij gemeente Verkeersonveiligheid

Semi-kwantitatief

Modal shift; afhankelijk van beschikbare informatie bij gemeente Sport en recreatie

Semi-kwantitatief

Voldoende beweging

Semi- kwantitatief

Onvoldoende beweging

Semi- kwantitatief

Beweegvriendelijke omgeving

Semi - Kwantitatief

Overgewicht

Kwantitatief

Ondergewicht

Kwantitatief

Gezondheidsbeleving

Beoordeling eigen gezondheid

Semi-kwantitatief

Gevoelstemperatuur

Hittestress

Kwantitatief

Openbare laadpalen Congestie Verkeersveiligheid

Gezondheid & externe veiligheid

Modal shift

Modal shift

Gezondheid

Beweging

Beweegvriendelijke omgeving Leefstijl

Hittestress 17

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Semi-kwantitatief

Kwantitatief

Semi-kwantitatief

Semi- kwantitatief

Beleidsthema

Beleidsveld OER

Aspect

Indicator

Type indicator

Externe veiligheid

Plaatsgebonden risico

Aantal woningen binnen 10-6 PR-contour en aandachtsgebieden Zeer kwetsbare objecten

Semi- kwantitatief

Luchtkwaliteit

Kwantitatief

Concentratie stikstof

Kwantitatief

Concentratie fijnstof

Kwantitatief

WHO-advieswaarde

WHO-advieswaarde

Kwantitatief

Geuroverlast

Geuroverlast

Geuroverlast

Kwantitatief

Geluidhinder

Wettelijke norm

Geluidoverlast

Kwantitatief

Geluidbelasting

Kwantitatief

Wegverkeersgeluid snelwegen

Kwantitatief

Wegverkeersgeluid stedelijke wegen

Kwantitatief

Geluidhinder

Geluidhinder buren

Kwantitatief

WHO-advieswaarde

WHO-advieswaarde

Kwantitatief

Lichthinder

Lichthinder

Lichthinder

Kwantitatief

Circulaire samenleving

Circulaire bedrijvigheid Circulaire bouw

Circulaire bedrijvigheid

Semi - kwantitatief

Circulaire bouw; afhankelijk van beschikbare informatie gemeente Afvalinzameling

Semi - kwantitatief

Duurzame elektriciteit

Kwantitatief

Netcongestie

Semi- kwantitatief

Energievraag

Semi- kwantitatief

Elektriciteitsverbruik huishoudens

Kwantitatief

Energiepotentie

Kwalitatief

Luchtkwaliteit

Wettelijke norm

Wegverkeersgeluid

Duurzaamheid

Afval Duurzame elektriciteit

Duurzame warmte

18

Energie neutrale bedrijvigheid

Duurzame opwekking Duurzame warmte warmte Duurzame woningvoorraad

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Kwantitatief

Kwantitatief

Kwantitatief Kwantitatief

Colofon NOTITIE REIKWIJDTE EN DETAILNIVEAU OMGEVINGSEFFECTRAPPORT OMGEVINGSVISIE GEMEENTE TILBURG

KLANT Gemeente Tilburg AUTEUR Simone Bos PROJECTNUMMER 30190594 ONZE REFERENTIE 102978926 DATUM 8 augustus 2024 STATUS Def initief

19

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public

Over Arcadis Arcadis is de leidende wereldwijd opererende datagedreven duurzame ontwerp-, advies- en consultancyorganisatie op het gebied van de natuurlijke en gebouwde omgeving. Wij zijn met 36.000 architecten, data-analisten, ingenieurs, projectplanners, water- en duurzaamheidexperts. Onze gedeelde passie is: Improving quality of lif e. Toewijding aan de strategie ‘accelerating a planet positive f uture’ onderschrijf t onze wereldwijde samenwerking met klanten en hoe we hen helpen met duurzame projectkeuzes. We combineren digitale met mensgerichte innovaties en omarmen toekomstgerichte vaardigheden op het gebied van milieu, energie, water, gebouwen, transport en inf rastructuur. We werken vanuit meer dan dertig landen en rapporteerden in 2023 een bruto omzet van 5 miljard euro. www.arcadis.com www.arcadis.com

Arcadis Nederland B.V. Postbus 264 6800 AG Arnhem Nederland T +31 (0)88 4261 261

Arcadis. Improving quality of life 20

Onze referentie: 102978926 - Datum: 8 augustus 2024 - Public