Bijlage 1 - Advies Sociale Raad Tilburg Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Tilburg 2026

Sociale Raad Tilburg Spoorlaan 444 5038 CH Tilburg Gemeente Tilburg College van burgemeester en wethouders Tav. wethouder dhr. P. Kok Postbus 90155 5000 LH Tilburg Tilburg, 23 juni 2025 Betreft: SRT-advies “Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Tilburg 2026” Kenmerk: 25/017

Geachte wethouder Kok, De Sociale Raad Tilburg (SRT) brengt hierbij het door u gevraagde advies uit over de “Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Tilburg 2026”. Wmo-verordening De Wmo-verordening is grondig onder handen genomen en herschreven. Daardoor hoeft de verordening niet meer elk jaar besproken en bijgesteld te worden maar alleen bij wets- en beleidswijzigingen. De effecten hiervan, het biedt meer rechtszekerheid voor inwoners en het bevordert de eenduidigheid van de werkwijze voor de Toegang Tilburg en afdeling Dienstverlening van de gemeente Tilburg, zijn gunstig voor inwoners. Het heeft ook geleid tot een tekst die beter leesbaar is. De SRT reageert dan ook positief op de keuze om de verordening op deze wijze te herzien. Burgers die aanvragen In de verordening wordt gesproken over de “cliënt”. De SRT vindt dit een niet-passende term voor burgers die een vraag hebben wat betreft zorg, ondersteuning of hulp. Cliënt roept het beeld van consumenten die iets willen en die kunnen kiezen waar ze dit gaan halen. Bij een hulp- en ondersteuningsvraag betreft het geen keuze maar is er een noodzaak om een vraag te stellen waarbij de overheid degene is die verantwoordelijk is voor het aanbieden van de zorg/hulp/ondersteuning. In de “Verordening Jeugdhulp wordt gesproken over “jeugdigen en ouders”: een precieze omschrijving van degenen die het betreft.

De SRT adviseert om de term “cliënt” niet te gebruiken en te spreken over “burgers” of “inwoners”. Eigen kracht en stabiliseren In par. 1.1.e wordt het begrip “eigen kracht” omschreven. In de omschrijving in dit artikel is het uitgangspunt dat beperkingen op te lossen zijn of verminderd kunnen worden. Problemen zijn echter jammer genoeg niet altijd op te lossen en het is van belang om dat te benoemen en te erkennen. Soms moet de inzet zijn het stabiliseren van een situatie en/of zorgen dat het niet slechter wordt voor een persoon. En ook dat is een positief resultaat. In de huidige omschrijving missen we deze aandacht en erkenning. Aangezien de verordening de basis is voor de uitvoering vinden wij het noodzakelijk dat dit ook in de verordening opgenomen wordt. Het advies van de SRT is dan ook om het stabiliseren van een situatie toe te voegen aan de omschrijving in dit artikel.

Weigeringsgronden voor maatwerkvoorzieningen In artikel 4.3.3.g staat: “als de voorziening niet noodzakelijk was geweest wanneer de cliënt rekening had gehouden met bestaande en bekende beperkingen en de te verwachten ontwikkelingen daarvan.” De SRT vraagt nadrukkelijk aandacht voor dit artikel. In de tekst wordt gesteld dat van inwoners wordt verwacht dat zij zelfstandig en vroegtijdig keuzes maken wat betreft hun gezondheid en mogelijke beperkingen in de toekomst. • Niet iedereen beschikt over het vermogen en de vaardigheden om vooruit te kijken en in te schatten wat er de komende jaren kan gebeuren en daarop te anticiperen. • Iedereen wordt ouder. Er is echter niet te voorzien op welke leeftijd of wat iemand nodig gaat hebben aan ondersteuning en/of hulpmiddelen. • Beperking kunnen zich anders, progressiever of grilliger, ontwikkelen dan vooraf bedacht. Het is lastig om rekening te houden met de verschillende situaties die kunnen ontstaan. • De juiste keuzes maken wat betreft gezondheid en fitheid leidt niet altijd tot het gewenste resultaat. De SRT raadt dan ook aan om in de uitvoering met mildheid en begrip en met oog voor de menselijke maat dit artikel toe te passen.

Nadere regeling: aandachtspunten Bij het herzien van deze verordening zijn ook een aantal bepalingen die niet door de gemeenteraad vastgesteld hoeven te worden maar gemandateerd kunnen worden aan het college uit de verordening gehaald. Deze komen in een “nadere regeling” die later in het jaar nog ter advisering aan de SRT voorgelegd wordt. In de verordening staat bij diverse thema’s dat er nadere regels over (kunnen) komen. Onderwerpen waar wij als SRT aandacht voor vragen en die wij in deze nadere regeling graag verder uitgewerkt zien. • Cultuursensitiviteit en cultuursensitief werken Er is steeds meer aandacht voor diversiteit en cultuursensitief werken. Het is echter nog steeds niet vanzelfsprekend en het is complex. Daarom is expliciete aandacht hiervoor van belang. • Keukentafelgesprek Het keukentafelgesprek wordt niet benoemd in de verordening. We weten ook dat het in de praktijk niet altijd uitgevoerd wordt. Het is echter wel van belang en soms is een fysiek gesprek noodzakelijk om te komen tot een passend besluit. • “Dat – wat” De procedure aanvraag zorg en de “dat – wat”-besluiten hebben grote impact op personen. Heldere regelgeving en zorgvuldige procedures zijn nodig. De SRT adviseert om in ieder geval bovengenoemde punten op te nemen en nader uit te werken in de “nadere regeling” en later in de uitvoering.

Proces en duidelijkheid voor inwoners Het proces van aanvragen, indiceren en hulp bieden is veranderd. Via de Toegang Tilburg komt de vraag bij Siem terecht en het is uiteindelijk de hulpverlener die met de inwoner het gesprek aangaat en aangeeft welke hulp er ingezet zal worden. Uit verhalen van mensen die hulp aanvragen blijkt dat het voor hen niet altijd duidelijk is wie en hoe een besluit over hun hulp tot stand komt, waar zij recht op hebben, welke hulp geboden zal worden en hoe zij bezwaar kunnen maken. De SRT vindt het van belang dat inwoners goed en volledig geïnformeerd worden, zeggenschap houden over hun hulpvraag en over de hulpverlener. Zij moeten zich immers gehoord en veilig voelen.

2

De SRT adviseert het proces vanuit de optiek van inwoners te bekijken en te zorgen voor duidelijkheid over de procedure en de beslismomenten. De SRT adviseert tevens om de procedure zo in te richten dat inwoners bij vragen en/of onduidelijkheden een verduidelijkend gesprek met een leidinggevende en/of derde aan kunnen vragen. Daarmee kan voorkomen worden dat vragen bezwaren of klachten worden en stagneert het proces wat betreft de hulpvraag niet. SRT-advies “Verordening Jeugdhulp gemeente Tilburg 2026” In het SRT-advies “Verordening Jeugdhulp gemeente Tilburg 2026” benoemen wij twee punten die ook voor de Verordening Wmo van belang zijn. We benoemen ze hier ook zodat ze meegenomen kunnen worden. 1. 18-/18+ De overgang van 18- naar 18+. In onze gesprekken in de stad blijven wij verhalen horen over de problemen betreffende jongeren die 18 jaar worden en die ook daarna hulp en ondersteuning nodig hebben. Wij kunnen niet anders dan constateren dat er nog steeds een kloof is tussen wat er in de verordening beschreven wordt en hoe de dagelijkse praktijk is voor jongeren. Daarbij gaat het onder andere om het op tijd informeren van jongeren en hen voorbereiden op de overstap naar de Wmo. Wat vooral van belang is dat Jeugdhulp en Wmo zo op elkaar afgestemd worden dat er voor jongeren geen knip is maar dat het gewoon doorloopt.

Dat vraagt ook begeleiding die doorloopt en ondersteuning zodat jongeren ervaren dat ze vastgehouden worden in en met goede zorg. 2. Professionals en mindset De beoogde beweging naar de wijken en naar de sociale basis brengt met zich mee dat het van belang is om te onderzoeken vanuit welke mindset professionals werken en die zo nodig bij te stellen. Deze ontwikkelingen zijn immers nog volop aan de gang. Dit betekent dat er van professionals gevraagd wordt hun werkwijze steeds af te stemmen op de laatste stand van zaken. Het is dan ook noodzakelijk regelmatig stil te staan bij vragen als: vanuit welk perspectief wordt naar de vragen van burgers gekeken? En hoe worden deze vragen beoordeeld? Zijn professionals vooral aangehaakt aan de wijk of buurt waar ze werken of spelen de moederorganisaties nog een grote rol in het denken? Tot slot Mocht u naar aanleiding van dit advies nog vragen hebben, dan horen wij die natuurlijk graag.

Met vriendelijke groet, namens de Sociale Raad Tilburg,

Marjo Frenk, Voorzitter Sociale Raad Tilburg

3