Beschermd stadsgezicht Hasseltplein

De leden van de gemeenteraad van de Gemeente Tilburg Tilburg, 04 februari 2021 Onderwerp: Beschermd stadsgezicht Hasseltplein Geachte raadsleden, De afgelopen tijd is er veelvuldig aandacht gevraagd voor het beschermen van het historische karakter van het Hasseltplein. Daarbij gaat het niet alleen om het borgen van de monumentale omgeving van het historische Hasseltplein, een kostbaar erfgoed, dat een ensemble vormt van een zestal rijksmonumenten met de middeleeuwse Hasseltse Kapel, als oudste monument van Tilburg, als centraal middelpunt. Maar minstens zo belangrijk is het behoud van de rustige intieme sfeer en de leefbaarheid en kleinschaligheid van het Hasseltplein in haar natuurlijke parkachtige omgeving. De directe aanleiding voor de oproep om het Hasseltplein beter te beschermen is het voorgenomen plan om de Postelse Hoeve te verbouwen tot 85 wooneenheden voor studenten. De Vereniging Leefbaarheid Hasseltplein, de Stichting Behoud Frankische Driehoek Hasseltplein en de Stichting tot Beheer van de Hasseltse Kapel hebben zowel bij de exploitanten van de Postelse Hoeve als bij het college hun bezwaren kenbaar gemaakt tegen de aard en de omvang van dit bouwplan. Zij vrezen hierdoor verrommeling van dit gebied, wat een negatieve invloed heeft op de sociale leefwereld van de bezoekers van de kapel en de bewoners van het plein.

Dat geldt zeker als hier, naast of in plaats van studenten, mensen gehuisvest worden in een “magic mix”, waar kennelijk ook aan gedacht wordt. Dit bouwplan is daarnaast een aantasting van het open karakter van het plein en het karakteristieke straatbeeld. Zo zijn in het bouwplan, voor zover ons bekend, ook kamers voorzien aan de kant van het Hasseltplein, waardoor de straatwand ingrijpend verandert en waardoor het straatbeeld onherstelbaar wordt aangetast. Daarnaast richten de bezwaren zich tegen de overlast die wordt gevreesd van een dergelijk groot aantal bewoners, omdat het bouwplan nauwelijks voorziet in enige buitenruimte, waardoor bewoners hun toevlucht zullen zoeken op het Hasseltplein. Dit gaat ten koste van de rust op het plein en in en bij de Hasseltse Kapel, die juist een rustplek is voor bezoekers en ruimte biedt voor bezinning. Om bovenstaande redenen heeft het bestuur van de Stichting tot Beheer van de Hasseltse Kapel bij brief van 25 oktober 2020 bij het college er voor gepleit om het Hasseltplein de status te geven van gemeentelijk Beschermd Stadsgezicht. Daarbij is gewezen op de zorgplicht van alle betrokkenen voor het behoud van het karakter en de sfeer van het historische Hasseltplein. Een zorgplicht die ook voortvloeit uit het Europees Verdrag van Granada tot behoud van het cultureel erfgoed. Dit verdrag is in werking getreden in 1994.

Deze zorgplicht wordt geïmplementeerd in het Besluit Kwaliteit Leefomgeving, dat behoort bij de nieuwe Omgevingswet die per 1 januari 2022 in werking zal treden. Er is alle reden daar nu reeds rekening mee te houden, omdat de afwijking van het bestemmingsplan die voor de realisering van het bouwplan vereist is, in ieder geval voor 10 jaar zal gelden. Wij hebben begrepen dat het college de mogelijkheid beziet om voor de vergunningverlening gebruik te maken van de kruimelgevallenregeling. Voor zover onze kennis reikt kan van deze vrijstellingsmogelijkheid alleen gebruik worden gemaakt, als er sprake is van een tijdelijk bouwwerk of tijdelijke verbouwing, die voorziet in een tijdelijke behoefte. Het is voor ons de vraag of aan deze criteria wordt voldaan. Naar ons oordeel is hier geen sprake van tijdelijkheid, maar wordt hiermee

een onomkeerbare situatie gecreëerd. En ook kan niet gezegd worden dat er sprake is van een tijdelijke behoefte. Over 10 jaar zal er nog steeds behoefte zijn aan voldoende woongelegenheid. Om het pand van de Postelse Hoeve geschikt te maken voor de huisvesting van 85 bewoners, moet het pand ingrijpend verbouwd worden, om het te laten voldoen aan alle eisen. Het lijkt ons niet realistisch dat een dergelijke ingrijpende investering gedaan wordt voor slechts 10 jaar. Alleen al om deze redenen vinden wij dat het bouwplan in deze vorm geen doorgang moet vinden. Daarnaast horen het imago, de cultuur en de onderlinge betrokkenheid ook bij een sociale en veilige leefwereld en zijn impliciet onderdeel van een beschermd stadsgezicht. Juist deze waarden staan onder toenemende druk als ontwikkelingen niet meer kloppen. Wij rekenen er dan ook op dat het college onze overwegingen zorgvuldig betrekt bij de beoordeling van de vergunningaanvraag en wij verzoeken u, in het kader van uw controlerende rol, hierop toe te zien. Wij zijn in ieder geval erkentelijk voor het initiatief dat door meerdere partijen in de gemeenteraad is genomen om een motie in te dienen om het Hasseltplein bescherming te bieden en om de mogelijkheid te onderzoeken het plein de status te geven van ‘beschermd stadsgezicht’.

Ook zijn wij verheugd dat de petitie, om het Hasseltplein uit te roepen tot beschermd stadsgezicht, inmiddels door vele honderden mensen uit Tilburg en daarbuiten wordt ondersteund. De komende tijd zijn er nog meer ontwikkelingen te verwachten in het gebied rond het Hasseltplein. Bijvoorbeeld de herontwikkeling van het terrein waarop nu het Tweestedenziekenhuis is gevestigd. Wij pleiten er voor om voor dit grotere gebied op korte termijn een integrale gebiedsvisie te ontwikkelen en ons daarbij te betrekken. In de tussentijd moeten er dan ook geen onomkeerbare dingen gebeuren. Wij hopen dat de aanwijzing van beschermd stadsgezicht snel gerealiseerd kan worden en wij rekenen op uw medewerking daarbij. En natuurlijk bent u altijd welkom als u de situatie ter plaatse zelf wilt komen bekijken. Als u contact opneemt met een van ons, dan zullen wij u graag ontvangen. Met vriendelijke groet, Vereniging Leefbaarheid Hasseltplein , voorzitter , secretaris Stichting Behoud Frankische Driehoek , voorzitter , secretaris Stichting tot Beheer van de Hasseltse Kapel , voorzitter , secretaris