Beantwoording toezegging - havengeld en bedrijfsbijdrage WHK 08122025

Optimalisatie Wilhelminakanaal Kraaiven - Loven

Beantwoording toezegging over havengelden en bedrijfsbijdrage aan Wilhelminakanaal Aan: Gemeenteraad Datum: 11 december 2025 Portefeuillehouders: Grashoff en Van der Pol Opgesteld: Jozèf Sebregts --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Toezegging wethouder Van der Pol Tijdens de informatiesessie over Optimalisatie Wilhelminakanaal en Trimodaal Loven op 1 december jl. heeft wethouder Van der Pol een toezegging gedaan. Toezegging: er komt een toelichting op de onderbouwing/afwegingen over de verhoogde havengelden die gecapt zijn op 1,2 mln totale bijdrage van het watergebonden bedrijfsleven.

Toelichting havengeld Alle (beroepsvaart)schepen die in Tilburg goederen komen laden of lossen zijn havengeld verschuldigd. Uitzondering hierop zijn schepen die bij Bressers Metaal en bij BTT op locatie Vossenberg komen. Bressers Metaal heeft een eigen kade aan het Wilhelminakanaal. Bij de terminal van BTT op Vossenberg zijn andere afspraken gemaakt over bijdrage aan de gemeentelijke kosten van exploitatie van de kade. De tariefstelling voor verschuldigd ‘havengeld’ is vastgelegd in een verordening: Verordening op de heffing en invordering van scheepvaartrechten 2025 (link) . De tariefstelling voor de verordening rondom ‘invordering van scheepvaartrechten’ is voor 2026 is ook al door de raad vastgesteld (op 10 november 2025), met het Raadsbesluit belastingverordening 2026 (link). Voor zowel 2025 als 2026 is het tarief vastgesteld op € 0,15 per geladen of geloste tonnage aan goederen. De havengeldtarieven voor de binnenvaart zijn in 2024 gemiddeld met 4,4 procent gestegen. Het gemiddelde tarief voor binnenhavengeld stijgt van € 13,9 cent per ton laadvermogen naar € 14,4 cent per ton laadvermogen (in 2024). Het havengeldtarief van gemeente Tilburg sluit dus aan bij het landelijk gemiddelde.

Het havengeld dat we in Tilburg vragen is in lijn met andere binnenhavens in Noord-Brabant: ➢ Waalwijk: € 0,15/ton (of € 0,10/ton, indien schip minder dan 50% laadvermogen komt halen/brengen). Dit is incl. kosten voor schutten van de sluis. ➢ ‘s-Hertogenbosch: € 0,17/ton ➢ Oosterhout: onduidelijk, niet te vinden in openbare stukken ➢ Moerdijk: wisselend per type schip, variërend van € 0,11 tot € 0,31/ton ➢ Bergen op Zoom: € 0,15/ton ➢ Veghel: € 0,18/ton 1

Optimalisatie Wilhelminakanaal Kraaiven - Loven

Havengelden dienen op een concurrerend niveau te blijven om de positie van de binnenhaven binnen het (boven)regionale netwerk te versterken. Te hoge tarieven vergroten het risico dat de kostenstructuur voor gebruikers minder aantrekkelijk wordt, wat de concurrentiekracht van de haven en de watermodaliteit kan aantasten. In dat geval wijken bedrijven juist weer uit naar de weg, wat een reversed modal shift teweeg brengt. Door een evenwichtig tariefniveau te hanteren blijft de binnenhaven een logische en economisch aantrekkelijke schakel in de logistieke keten, wat de continuïteit en economische waarde van de havenactiviteiten ondersteunt en bovendien het aantal tonnages doet toenemen, wat uiteindelijk tot hogere inkomsten leidt.

Toelichting bedrijfsbijdrage kanaalgebonden bedrijven In het raadsvoorstel is als onderdeel van de dekking voorzien in een ‘bedrijfsbijdrage kanaalgebonden bedrijven’ van maximaal € 1,2 miljoen. Deze bijdrage zal worden geheven op basis van de hoeveelheid geladen en geloste goederen door de bedrijven die profiteren van de opwaardering van het Wilhelminakanaal naar klasse IV schepen. Deze bijdrage wordt in een periode van maximaal 10 jaar geïnd, bovenop het reguliere tarief voor havengelden. Het tarief dat gehanteerd zal worden is € 0,25/ton geladen of geloste goederen. Historie tariefbepaling € 0,25/ton (cq. bedrijfsbijdrage € 1,2 miljoen): •

Brief van het BORT aan college van B&W, 5 juli 2004. In deze brief wordt een voorstel gedaan vanuit/namens de watergebonden bedrijven in Tilburg voor een bedrijfsbijdrage aan de opwaardering van het kanaal. In deze brief wordt gesproken over een totaalbedrag van € 2 mln over een maximale periode van 10 jaar. Met een garantstelling van minimaal € 148.500 per jaar. Te betalen via het construct van de havengelden.

•

In het collegebesluit van 6 juli 2004 (22062 – A18a) heeft het college onder andere besloten dat ze er vanuit gaat dat de kanaalbedrijven in Tilburg een investeringsbijdrage leveren van ca. 1,2 miljoen euro aan de eerste fase van de kanaalverruiming.

2

Optimalisatie Wilhelminakanaal Kraaiven - Loven

•

Raadsbesluit van 1 november 2004 (3848 - 187) staat onder ‘Uitwerking voorstel’ beschreven:

•

Brief van het BORT van 26 maart 2007 aan gemeente Tilburg. In deze brief wordt een eigen bijdrage toegezegd van € 1,2 mln, met een verwachte opbrengst van € 150.000/jaar. In de brief wordt expliciet een voorstel gedaan voor aanpassing van havengeldtarief (€ 0,23/ton) om dit bedrag te innen. Er wordt ook verwezen naar afspraken die zijn gemaakt met bedrijven voor een ‘eigen bijdrage’ aan de opwaardering van de ZuidWillemsvaart/Maximakanaal in Den Bosch, € 0,25/ton gedurende 10 jaar.

•

In het raadsbesluit voor Uitvoeringskrediet Wilhelminakanaal Sluis II van 17 mei 2021 (link)is onder ‘risico’s’ onder andere het volgende opgenomen:

In bijlage 3 financieel totaaloverzicht (link) is als onderdeel van de dekking de € 1,2 mln aan bijdrage watergebonden bedrijven opgenomen. 3

Optimalisatie Wilhelminakanaal Kraaiven - Loven

In 2019 is in gesprekken met het BORT (en de kanaalgebonden bedrijven) gesproken over de bedrijfsbijdrage. Er bleek geen draagvlak was voor indexering/verhoging van de bedrijfsbijdrage die eerder is toegezegd. Temeer omdat op dat moment er veel frustratie bij de bedrijven zat vanwege het niet doorgaan/afronden van fase 1 (i.v.m. geohydrologische problemen), waardoor de beoogde in gebruik name van het kanaal voor klasse IV schepen tot aan Kraaiven die voorzien was in 2018 niet doorging.

Praktisch In het jaar voorafgaand aan in gebruik name van het Wilhelminakanaal voor klasse IV schepen zal de ‘Verordening op de heffing en invordering van scheepvaartrechten’ worden aangepast/aangevuld met een passage waarin deze aanvullende ‘bedrijfsbijdrage kanaalgebonden bedrijven’ wordt vastgelegd. Aanpassing van deze verordening vindt plaats door middel van een raadsbesluit.

4