Beantwoording technische vragen Voor Tilburg - Raadsvoorstel netwerkanalyse 2040 variantenonderzoek Ringbaan West

Titel voorstel:

Netwerkanalyse 2040; variantenonderzoek Ringbaan West

Datum van indienen:

1-12-2025

Datum bijeenkomst:

8-12-2025

Nummer:

In te vullen door griffie.

Technische vragen ter voorbereiding op de behandeling van

Debatbijeenkomst Raadsvoorstel Netwerkanalyse 2040; variantenonderzoek Ringbaan West Inleiding/Toelichting Tijdens de bijeenkomst van 1 december 2025 vertelde de ambtelijke organisatie dat zij meer mensen in het openbaar vervoer wil en minder auto’s op de Ringbaan West. Dit is belangrijk voor de plannen om het verkeer te veranderen. In de stukken staat dat het aantal busreizigers moet groeien van ongeveer 9.000 naar 27.000 tot 37.000 per dag. Ook moeten er meer bussen rijden: van 31 naar 51 per uur in de spits. Tegelijk wil de gemeente dat er minder auto’s op de Ringbaan West komen. Wij willen weten welke berekeningen en plannen hierachter zitten en hoe de gemeente inwoners wil helpen om hun gedrag te veranderen. Vragen 1. Hoe gaat de gemeente concreet invulling geven aan het behalen van de streefgetallen voor minder autoverkeer op de Ringbaan West en meer reizigers met het openbaar vervoer? 2. Welke termijnen hanteert de gemeente om deze schaalsprong in het OV voor elkaar te krijgen? 3. Welke afspraken zijn gemaakt met Arriva over het realiseren van de toename aan reizigers zoals genoemd in de OV-agenda? 4. Kan de gemeente inzicht geven in de rekenmodellen of prognoses die Arriva gebruikt om deze groei te onderbouwen? 5. Hoe wordt in deze modellen rekening gehouden met gedragsverandering van inwoners (bijvoorbeeld overstap van auto naar OV)? 6.

Welke verkeersmodellen zijn door Goudappel gebruikt voor het onderzoek naar de Ringbaan West? 7. Klopt het dat deze modellen expliciet inzetten op het stimuleren van fietsgebruik en mobiliteitstransitie? Zo ja, welke maatregelen zijn daarin meegenomen? 8. Welke strategie hanteert de gemeente om gedragsverandering bij inwoners te realiseren, zodat zij daadwerkelijk kiezen voor OV en fiets in plaats van de auto? Beantwoording: Antwoord 1 Mobiliteit is geen doel op zich, maar een middel om mensen en plekken met elkaar te verbinden. Autoverkeer, openbaar vervoer, lopen, fietsen en deelmobiliteit vormen samen één samenhangend systeem. Om de streefgetallen te halen, werken we langs twee sporen: het verminderen van doorgaand autoverkeer op Ringbaan West en het versterken van het openbaar vervoer. Voor autoverkeer betekent dit dat we de Ringbaan West herprofileren naar twee rijstroken (2x1). Daarmee beperken we de capaciteit voor doorgaand autoverkeer en maken we de route minder aantrekkelijk als doorgaande verbinding. Tegelijkertijd nemen we flankerende maatregelen verkeer te geleiden naar voorkeursroutes om sluipverkeer te voorkomen. Zo blijven alle bestemmingen in de stad bereikbaar met de auto, de fiets, te voet en met het OV.

Voor het openbaar vervoer realiseren we hoogwaardige infrastructuur en betrouwbaarheid op vrijliggende busbanen in een Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-netwerk. De Ringbaan West is de ruggengraat van dat netwerk. Concreet gaat het om vrijliggende busbanen, prioriteit bij verkeerslichten en toegankelijke haltes met goede voorzieningen. Haltes worden goed bereikbaar te voet en per fiets, inclusief veilige oversteken en stallingen. In de nieuwe OV-concessie groeit het aanbod door al deze maatregelen met circa

Pagina 1 van 3

30% in Tilburg en vergroot Arriva de capaciteit op Ringbaan West van 26.500 naar 36.500 reizigers per dag. Daarnaast ontwikkelen we een noord-zuid-as via Ringbaan West en een oost-west-as via Spoorlaan en Hart van Brabantlaan, met snelle, frequente verbindingen (10-minutendienst). Deze maatregelen, gecombineerd met stedelijke verdichting en functiemenging, maken het OV sneller, betrouwbaarder en aantrekkelijker, wat essentieel is om de streefgetallen te halen. Antwoord 2 De schaalsprong in het OV is geen eenmalige stap, maar een gefaseerde ontwikkeling die samenhangt met de ruimtelijke groei van Tilburg en de uitvoering van de OV-agenda. We onderscheiden drie termijnen: 1.

Directe groei vanaf 2026 Met de ingang van de nieuwe OV-concessie stijgt het aanbod fors. Op het noordelijk deel van de Ringbaan West groeit het aantal bussen in het drukste spitsuur van 31 naar 51 ritten. Dit leidt tot een toename van circa 9.000 naar 11.500 reizigers per dag. Deze groei is gebaseerd op kengetallen voor frequentieverhoging .

2.

Middellange termijn (vanaf 2030) In deze periode werken we verder aan de infrastructuur voor Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV): vrijliggende busbanen, prioriteit bij verkeerslichten en toegankelijke haltes. Ook wordt het netwerk van HOV-assen verder uitgebouwd, zodat snelheid, betrouwbaarheid en frequentie op hoofdcorridors gegarandeerd zijn. Dit is een cruciaal onderdeel van de mobiliteitstransitie .

3.

Lange termijn (2040) De streefwaarde van 27.000 tot 37.000 reizigers per dag is gekoppeld aan de stedelijke ontwikkeling tot 2040: de bouw van 25.000 tot 31.000 woningen, meer arbeidsplaatsen en voorzieningen, en een hoogstedelijke nabijheid vergelijkbaar met Utrecht tien jaar geleden. Deze groei wordt versterkt door landelijke trends van meer OV-gebruik in stedelijke gebieden en door de combinatie van ruimtelijke intensivering, functiemenging en mobiliteitsmaatregelen.

De schaalsprong is dus een combinatie van directe concessiemaatregelen, infrastructurele investeringen en ruimtelijke ontwikkeling over een periode van 15 jaar. Antwoord 3 Het openbaar vervoer in onze regio is door de provincie Noord-Brabant aanbesteed. De provincie is concessieverlener, stelt de kaders vast en betaalt een vergoeding aan de vervoerder voor het uitvoeren van de dienstregeling. De vervoerder is medeverantwoordelijk voor zoveel mogelijk reizigersinkomsten door het aanbieden van een optimale busdienstverlening. Gemeenten hebben invloed via hun beleid, en in Tilburg is dat vastgelegd in de OV-agenda. Deze agenda is op 16 mei 2023 door het college vastgesteld. De gemeenteraad heeft op 6 juli 2023 het belang van vertaling van de OV-ambities uit de OV-agenda met een unanieme motie onderstreept en het college opgedragen zich hiervoor in te spannen. De provincie heeft de ambities uit de OV-agenda vervolgens vertaald in concessievoorwaarden van de aanbesteding van de nieuwe concessie Oost-Brabant. Naast de OV-agenda zijn er provinciale documenten zoals het Streefbeeld nieuwe concessie Oost-Brabant en het Ontwerp-Programma van Eisen (mei 2024), waarop Tilburg formeel heeft gereageerd om de ambities uit de OV-agenda zo maximaal mogelijk vertaald te zien.

Deze documenten bevatten de kwaliteitskenmerken die nodig zijn voor de schaalsprong: hogere frequenties, betrouwbaarheid en zoveel mogelijk vrijliggende infrastructuur op hoofdcorridors. Op basis hiervan heeft Arriva haar bieding gedaan en de concessie gegund gekregen. De afspraken met Arriva zijn dus onderdeel van de concessievoorwaarden en richten zich op het realiseren van het netwerk zoals in de OV-agenda beschreven. Dit betekent onder meer een forse groei van het aanbod (+30% in Tilburg), hoge frequenties op HOV-lijnen en uitbreiding van capaciteit op Ringbaan West van circa 26.500 naar 36.500 reizigers per dag. Niet alle details van de aanbesteding zijn openbaar, maar de hoofdlijnen zijn terug te vinden in de Tilburgse OV-agenda en de provinciale stukken die via de website van de provincie beschikbaar zijn.

Pagina 2 van 3

Antwoord 4 De gemeente beschikt niet over de rekenmodellen van Arriva. De gemeente heeft wel zelf een analyse laten uitvoeren door Studio Bereikbaar, die de potentie tonen van reizigersgroei en waarvan de resultaten zijn opgenomen in de Tilburgse OV-agenda. Antwoord 5 Deze vraag kunnen we niet beantwoorden, zie antwoord op vraag 4. Antwoord 6 Dat staat in het verkeersonderzoek met bijlagen van Goudappel bij het raadsvoorstel. Goudappel heeft twee modellen gebruikt. Op stedelijk niveau is gebruik gemaakt van het rekenmodel BBMA dat is gebaseerd op het algemeen gebruikte provinciale en landelijke verkeersmodel. Voor het doorrekenen van de verkeersafwikkeling op de RBW specifiek is gebruik gemaakt van een gedetailleerd simulatiemodel, waarbij de gehele RBW als het ware is "nagebouwd" in de computer. Dit is het VISSIM model. Voor de werking van de verkeersmodellen verwijzen wij specifiek naar bijlage 1 bij het verkeersonderzoek; Modelverantwoording bij het raadsvoorstel, waarin een verantwoording over de werking van het model is opgenomen. Antwoord 7 De berekening van de verandering van vervoerwijzekeuze , de zogenoemde modal shift, naar de toekomst toe is het gevolg van een (grote) mix van lokaal en bovenlokaal beleid.

De modellen zélf zetten dus niet in op een specifiek doel, maar zij berekenen de effecten van de optelsom van alle vastgestelde en ingezette beleid, zoals de aanleg van meer fietspaden, aanbod van meer en beter OV, parkeerbeleid, veranderingen in het wegennetwerk, etc. Zie ook de modelverantwoording, bijlage 1, bij het verkeersonderzoek van Goudappel, behorend bij het raadsvoorstel. Antwoord 8 De gemeente stimuleert lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit actief. De wijze waarop we lopen en fietsen stimuleren, is opgenomen in de Loopagenda (2019) en Fietsagenda (2020). Beide agenda’s worden momenteel geactualiseerd en begin 2026 vastgesteld. De koers van beide modaliteiten blijft hetzelfde, maar de inzet is steviger. Zo realiseren we meer fietspaden met voldoende breedte en verkleinen we voor fietsers de stopkans op het Hoofdnet Fiets. Ook actualiseren we in 2026 de verkeersveiligheidsagenda, dat als randvoorwaarde dient voor lopen en fietsen. Zoals hiervoor aangegeven verbeteren we de kwaliteit van openbaar vervoer, en ook de parkeerstrategie, inzet op deelmobilteit, en zorgen voor nabijheid van voorzieningen in verstedelijkingsgebieden.

Ingediend door:

Ivan Otten VoorTilburg013

Pagina 3 van 3