Antwoorden op technische vragenGroen Links bijeenkomst Beleidsnota WMO 07042025

Antwoord op vragen van Groen Links in het kader van de Wmo Beleidsnota Van: Dwayne Heuvelmans, 7 april 2025 1. Op pagina 5 van de beleidsnota wordt gesproken over ‘er zijn te weinig huizen voor mensen die hulp nodig hebben’. Kunt u nadere toelichting geven hoe groot dit vraagstuk in de gemeente Tilburg is? Welke maatregelen worden er op de korte en lange termijn genomen / voorbereid om dit op te lossen? De woningmarkt staat onder druk. Daardoor zijn er ook onvoldoende (passende ) woningen beschikbaar voor kwetsbare inwoners. In de woonzorgvisie voor de regio Hart van Brabant1 is de woon-, zorg- en ondersteuningsbehoefte van de kwetsbare doelgroepen en ouderen een belangrijk onderdeel. Momenteel wordt een addendum op de woonzorgvisie uitgewerkt dat nader ingaat op dit vraagstuk. Dat kunt u vinden onder deze link: https://tilburg.notubiz.nl/modules/19/Raadsvoorstellen/1038684 . Deze wordt voor de zomer aan u voorgelegd. 2. Inzetten op groei van aanbod collectieve voorzieningen. Het is wenselijk dat het aanbod aan collectieve voorzieningen groeit om zo een ongebreidelde groei van individueel maatwerk te beperken. Dat is een belangrijke prioriteit.

Wat gaat de gemeente hiervoor concreet doen en in welk tijdsbestek? Is er nu al een lijst met het aanbod van collectieve voorzieningen en kan die gedeeld worden met de gemeenteraad? We zetten al langer in op de groei van het aanbod van collectieve voorzieningen. Dit blijven we doen door onder andere in te zetten op: • Verschuiving van het aanbod van de Toegang van individuele ondersteuning naar groepsgewijs hulpverleningsaanbod. • In elke opdracht aan ContourdeTwern, de Toegang Tilburg en Siem mee te geven dat zij samen moeten werken en in moeten zetten op collectief aanbod. • De ontwikkeling van Stevige Lokale Teams • Impactgericht subsidiëren. Dit is een prioriteit voor de komende jaren, waar geen afgebakend tijdbestek op gegeven kan worden. Voor een overzicht van collectieve voorzieningen verwijzen wij u naar T Helpt. In T-helpt kunnen inwoners en professionals het collectieve aanbod vinden in onze dorpen en wijken. Zoals bijvoorbeeld: lotgenotengroepen, de vriendschapsbank, activiteiten voor ouderen en andere doelgroepen, ontmoetingskamers, living museum, kiemuren, 1

Woonzorgvisie Hart van Brabant Regio Hart van Brabant (2024)

1

gezamenlijke koffiemomentjes, lunch- en dinermogelijkheden in de wijk, etc. etc. Wij zijn er ons van bewust dat deze lijst niet limitatief is. T-Helpt - T-Helpt 3. Verbeteren doorstroom van jongeren vanuit jeugdhulp naar Wmo. De overgang voor jongeren die 18 jaar worden en jeugdhulp ontvingen, is vaak moeilijk. De voorzieningen vanuit de jeugdhulp worden niet automatisch overgezet naar de Wmo, waardoor sommige jongeren tussen wal en schip vallen. Samen met onze partners werken we aan verbeteringen. Een belangrijk voorbeeld hiervan is het opstellen van een goed toekomstplan voor jongeren die van jeugdhulp naar de Wmo overstappen. Welke maatregelen zijn er de voorbije jaren genomen om de overgang van Jeugdhulp naar Wmo te versoepelen? In welk tijdsbestek wordt een dergelijk toekomstplan opgesteld en afgesproken? Maatregelen die zijn genomen om de overgang van Jeugdhulp naar Wmo te versoepelen is het opnemen van de verplichtingen in de contracten met jeugdhulppartners dat zij voor iedere jongere een toekomstplan moeten maken vóórdat de jongere 18 wordt. Daarnaast moeten jongeren tijdig worden aangemeld voor Wmo-ondersteuning, als uit het toekomstplan blijkt dat dat noodzakelijk is. Verder is afgesproken dat bij een beroep op de Wmo er een toekomstplan moet zijn. 4. Ontwikkeling van langdurige ondersteuning De Wmo gaan uit van tijdelijke ondersteuning.

Er is echter een groep inwoners die langdurige ondersteuning nodig heeft, omdat zij onvoldoende netwerk hebben of vanwege hun handicap, beperking altijd hulp bij hun leven nodig hebben. Het gaat om inwoners die niet in aanmerking komt voor zorg uit de Wet Langdurige Zorg (WLZ). Deze brengen we nader in kaart, waarbij we onderzoeken op welke verschillende manieren we langdurige ondersteuning in kunnen vullen. Hoe groot is de groep Wmo met langdurige hulpvraag? Hebben we zicht op hoeveel inwoners WLZ ontvangen? Inwoners die een beroep doen op de Wmo voorzieningen hulp bij het huishouden, woningaanpassingen, hulpmiddelen en vraagafhankelijk vervoer maken hier vaak langdurig gebruik van. Dit geldt ook voor inwoners die beroep doen op Wmo begeleiding of Wmo Beschermd Wonen. Zoals aangegeven brengen wij deze groep nader in kaart, waardoor we inzicht krijgen in de aantallen en ons kunnen beraden op welke wijze we deze inwoners het beste kunnen ondersteunen. Op 1 januari 2025 maakten 2,07% van de inwoners van Nederland gebruik van de Wet langdurige zorg (Wlz). Er zijn geen specifieke cijfers beschikbaar voor Tilburg. Voor meer informatie zie onderstaande link. Personen met indicatie naar gebruik Wlz-zorg; indicatie, leveringsvorm, zzp | CBS 2

5. De gemeente Tilburg hanteert een beleid waarbij zorgaanbieders niet aanwezig mogen zijn bij keukentafelgesprekken. Dit is bepaald in de lokale verordening Wmo. In de landelijke verordening Wmo en de Algemene Wet Bestuursrecht staan bepalingen waarin dit wel toe wordt gestaan. Waarom heeft de gemeente Tilburg beleid vastgesteld dat indruist tegen landelijke regelgeving? Is dit juridisch houdbaar? In de Wet Maatschappelijke ondersteuning (WMO) 2015 is in artikel 2.1.3 WMO de verplichting opgenomen voor de gemeenteraad om bij verordening regels vast te stellen die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het in artikel 2.1.2 bedoelde plan en de door het college ter uitvoering daarvan te nemen besluiten of te verrichten handelingen. Bij de actualisering van de verordening WMO 2023 gemeente Tilburg is opgenomen dat (beoogd) zorgaanbieders niet langer bij (alle) gesprekken in het kader van een aanvraag PGB aanwezig mogen zijn. De reden voor deze wijziging is dat in deze gesprekken de PGB-vaardigheid en de aard en hoeveelheid van de noodzakelijke ondersteuning wordt bepaald. De wens was (mede ingegeven door de motie Zorggeld = zorggeld) een grotere rol voor de inwoner (en/of diens vertegenwoordiger) bij de beoordeling van een aanvraag voor een persoonsgebonden budget en een minder grote rol voor de (beoogd) zorgaanbieder.

De cliënt heeft dan ook de mogelijkheid om, zonder aanwezigheid van een (beoogd) zorgaanbieder, zijn wensen rondom de aanbiederkeuze kenbaar te maken. Inwoners kunnen zich wel altijd laten bijstaan door een (onafhankelijk) cliëntondersteuner of iemand uit zijn of haar sociale netwerk. Zij worden actief op deze mogelijkheid gewezen. De aanpassing van de Verordening is na een zorgvuldige procedure (inclusief inspraak) vastgesteld door de gemeenteraad en is daarmee lokale regelgeving. De Algemene wet bestuursrecht (Awb) is een wet in formele zin en krijgt zodoende voorrang op een gemeentelijke verordening als deze op een onverenigbare wijze met elkaar in conflict zijn. Daarvan is nu echter geen sprake. Want: op grond van artikel 2:1 lid 2 Awb kan eenieder zich, ter behartiging van zijn belangen in het verkeer met bestuursorganen, laten bijstaan of laten vertegenwoordigen door een gemachtigde. Artikel 2:2 lid 1 Awb zegt echter dat die vertegenwoordiger geweigerd mag worden als er bezwaren tegen de vertegenwoordiging zijn. Die bezwaren hebben wij als de vertegenwoordiger tevens de (beoogd) zorgaanbieder is. Hij heeft namelijk enerzijds het belang van de cliënt te behartigen, maar anderzijds heeft hij ook een eigen, financieel belang. Een dergelijke belangenverstrengeling is (zeer) onwenselijk.

De hulpvraag van de cliënt moet centraal blijven staan en moet de basis zijn van de te verstrekken voorzieningen en pgb's. Input via een vertegenwoordiger, waarvan de kans bestaat dat hij vanwege eigen belangen de 3

hulpvraag anders overbrengt, vertroebelt dan de hulpvraag en leidt er mogelijk toe dat niet de zorg of pgb geleverd wordt die adequaat beantwoordt aan de hulpvraag. Het niet toelaten van een (beoogd) zorgaanbieder bij de gesprekken is dan ook juridisch houdbaar. 6. Ergens is er een besluit genomen, in voorbereiding naar de verordening Wmo om zorgaanbieders niet meer aanwezig te laten zijn keukentafelgesprekken. Ik zou graag de onderliggende argumentatie en cijfers willen ontvangen waarom dit besluit zo is genomen? Deze keuze is gemaakt op basis van signalen van zowel Toegang Tilburg als onze Toezichthouders dat door de nadrukkelijke aanwezigheid van (bepaalde) zorgaanbieders bij gesprekken het heel moeilijk was antwoorden te krijgen van de cliënt zelf over de zorgvraag of zijn/haar zorgbehoefte. Cliënten vonden het daarnaast ook lastig om (bij een herindicatie), in aanwezigheid van de zorgaanbieder, aan te geven als de zorg die geleverd is niet naar wens was. Ook was het bepalen van de regievaardigheid van de cliënt niet goed mogelijk. Een cliënt kan alleen voor een persoonsgebonden budget in aanmerking komen als deze voldoende regievaardig is om alle taken die horen bij een persoonsgebonden budget goed te kunnen uitvoeren. Daar hoort het goed kunnen inschatten van de kwaliteit van de zorgverlening en de financiële afwikkeling bij.

We hebben geen exacte cijfers beschikbaar uit 2022 maar de signalen die we kregen waren zodanig serieus dat dit aanleiding is geweest het beleid hierop aan te passen. Sinds deze aanpassing ervaren Toegangsprofessionals meer rust bij de gesprekken en zien we dat cliënten zelf goed kunnen aangeven wat hun wensen en behoeften zijn. Er is nog steeds zeer regelmatig contact met de (beoogd) zorgaanbieder maar dit is altijd nadat de cliënt eerst zelf is gesproken en met toestemming van de betreffende cliënt.

7. Waarom wordt er in het raadsvoorstel niet gesproken over eventuele scenario’s waarbij de sociale basis en collectieve voorzieningen in de toekomst niet voldoende gerealiseerd kunnen worden? Deze scenario's zijn niet uitgewerkt in het raadsvoorstel omdat de focus ligt op het versterken van collectieve voorzieningen en het netwerk van inwoners, zodat ze wederkerige relaties kunnen aangaan en niet afhankelijk zijn van ondersteuning. Hiernaast blijven we maatwerk bieden. We hopen dat deze gehele inzet voldoende is om de inwoners die het nodig hebben passende ondersteuning kunnen bieden. Of dat zo is, zal moeten blijken. 4

8. In het voorstel wordt gesproken over de tekorten die in de sectoren gezondheidszorg en welzijn zijn in het jaar 2035. Hier worden landelijke getallen genoemd. Hoe zien de voorspellingen voor de gemeente Tilburg / regio Hart van Brabant er uit? Doen we het slechter / beter dan vergelijkbare regio's? In het voorstel staat ook ergens: ''we gaan nieuwe mensen opleiden in de zorg''. Erna wordt dit niet concreet gemaakt. Hoe gaan we dit doen? Doen we dit via een human capital agenda bijvoorbeeld? De voorspellingen voor de gemeente Tilburg en de regio Hart van Brabant zijn vergelijkbaar met andere regio's. Tilburg doet het niet beter of slechter dan vergelijkbare regio's. Het IZA-Regioplan geeft in de regiobeeld op pagina 22 een beeld van het personeelstekort in Midden-Brabant (regio Hart van Brabant minus de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau). Zie deze link. https://www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl/programmas/integraal-zorgakkoord/izaonderdelen/regionale-samenwerking/regiobeelden-en-plannen/#midden-brabant De zinsnede: ‘we willen nieuwe mensen opleiden in de zorg’ komt uit de korte samenvatting in begrijpelijke taal. Deze zin dekt echter niet de lading van de uitgeschreven tekst. We zetten vooral in op samenwerking tussen zorgorganisaties en onderwijsinstellingen om samen nieuw personeel binnen te halen en mogelijkheden voor zij-instromers te creëren.

5