Aanbieden petitie beschermd stadsgezicht Hasseltplein (tekst dhr. Veltmeijer)

Geachte burgemeester, wethouders en leden van de raad, Waar gaat het hier over? Het Hasseltplein, een oud en zeer bekend plein, met 5 rijksmonumenten, in de gemeente Tilburg met in zijn midden de Hasseltse kapel, het oudste monument van Tilburg. In de veertiende- vijftiende -eeuwse bronnen treft men bij acht Tilburgse toponiemen of veldnamen de benaming “herdgang” aan. Van de herdgang Hasselt werd de kern gevormd door een driehoekig plein. Op grond van een summiere studie kan men de Hasselt een Frankisch ontstaan toeschrijven. Dit akkerdorp was oudtijds een zelfstandig agrarisch-economisch en administratieve eenheid en een vestiging van Frankische kolonisten sinds de zevende eeuw na Christus. Rond het jaar 1500 is, door de bewoners van de Hasselt, de Hasseltse kapel gebouwd en minimaal 430 jaar daarna is de situatie op en rond het Hasseltplein nagenoeg hetzelfde gebleven.

Pas tussen 1962 en 1970 komt de grote aantasting van het Hasseltplein. De aantastingen, in deze periode van 8 jaar, zijn: -

-

-

T.b.v. het bouwrijp maken van de terreinen voor het toen geheten “Maria Ziekenhuis” en “verpleeghuis De Hazelaar”, zijn alle mooie, monumentale, boerderijen op het Heieind gesloopt. Er werd een rotonde aangelegd om de ringbanen West en Noord te verbinden. Er werd een visuele barrière aangelegd door het maken van een oprit over het kanaal (Midden Brabantweg). Er werd een nieuwe vierbaans verbindingsweg aangelegd vanaf de rotonde, richting Dongen (Rueckertbaan). De nieuwe wijk “Het Zand” werd gebouwd. De Dr. Deelenlaan (verlengde van de Kraaivenstraat) werd verlegd waardoor de oorspronkelijke Frankische Driehoek drastisch werd verkleind. De bouw van een brandweerkazerne in een moderne bouwstijl (architect van PW). Deze is pál langs een van de mooiste monumenten van het Hasseltplein gebouwd. Wellicht bestond er toen nog geen welstandscommissie in Tilburg…… De afbraak van de boerderij Fouchier. Tot 1960 was dit één van de oudste boerderijen van Brabant en stond op de monumentenlijst. Deze boerderij (bouwjaar 1608) is, zonder de toestemming van monumentenzorg, op initiatief van de eigenaar, gesloopt.

Veel goeds is inmiddels kapotgemaakt en verdwenen maar na het Becht-tijdperk kwamen er ook voor het Hasseltplein gelukkig jaren van herstel. Zo rond 1970 kreeg het gebied de aandacht van een aantal particulieren die de grote cultuurhistorische waarde van het gebied onderkenden. Dat resulteerde in de volgende mooie ontwikkelingen: -

De Hasseltse kapel werd gerestaureerd. Er werden 4 vroeg 19 -eeuwse woningen (een leerlooierij en drie weverswoningen) aan de Rijksmonumentenlijst toegevoegd en gerestaureerd. De gevel van de PH, aan de pleinzijde, werd aan de bouwstijl van het plein aangepast. En in 1973 werd door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant goedkeuring onthouden aan een viertal gedeelten van het bestemmingsplan ’t Zand. Voor dit gedeelte werd in 1988 het bestemmingsplan “De Groene Long” in werking gesteld.

Met dat bestemmingsplan in de hand hebben de bewoners, verenigd in de Vereniging Leefbaar Hasseltplein, hun “VISIES EN WENSEN BEWONERS HASSELTPLEIN” in 1989 aangeboden aan B&W van Tilburg. Het gefaseerde resultaat is een ware “update” van het Hasseltplein geworden. Dit kenmerkt zich door: • Het aanplanten van leilindes, gesitueerd aan de voorzijde van de woningen. • Het terugbrengen van de ouderwetse bestrating met zgn. “kinderkopkes kasseien”. • Het terugbrengen van de ouderwetse trottoirs met kleine klinkertjes. • Het aanbrengen van kleine bloemperkjes die deel uitmaken van de bestrating. • Het terugbrengen van de ouderwetse straatverlichting. • Het bijplanten van een statige beukenhaag. • Het behouden van een groene zgn. “derde wand” aan de Westzijde van het plein. • De aanplant van twee grote rode beuken aan de Oostzijde van het plein om de visuele beëindiging van het plein te versterken. Verder werd in 1990 voor het plein de status “Beschermd Stadsgezicht” aangevraagd. In 1992 werd dit afgewezen omdat in bedoeld bestemmingsplan bepalingen waren opgenomen die ertoe zouden leiden dat de cultuur-historische waarde werd bewaard en zonodig versterkt. Helaas is die bescherming, met het huidige vigerende bestemmingsplan, verdwenen.

Afsluitend voorzitter; Daarom verzoeken wij, óók middels deze petitie, om het Hasseltplein in de toekomst te beschermen tegen een verdere aantasting van de bijzondere cultureel historische gegevenheden die het nog rijk is, door de toekenning van de status “Beschermd Stadsgezicht”. U kunt het jaar 2021 op de kaart zetten als het jaar waarop ú besloten heeft dat het Hasseltplein nog voor vele generaties behouden zal blijven.