256661-01 Raadsvoorstel Nota financiele positie

Voorblad Raadsvoorstel Nota financiële positie Samenvatting Het Akkoord 2022-2026 ‘Meer voor elkaar’ is de aanleiding voor een nadere verdieping in onze Financiële Positie en het verankeren van een aantal kaders in een nota. In het Akkoord is geschetst dat wij beschikken over een solide financiële positie waarmee we kunnen blijven investeren in de stad. Deze toekomstige investeringen leiden tegelijkertijd tot een verandering in onze financiële positie, waarover met de raad periodiek het gesprek gaat worden gevoerd op basis van relevante informatie. Voorliggende nota bevat de kaders voor de informatieverstrekking aan de raad en het periodieke gesprek met het college over de financiële positie.

Collegebesluit Het college stelt de raad voor: 1. de Nota financiële positie gemeente Tilburg 2023 vast te stellen, waarin is opgenomen: - de te hanteren kengetallen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ voor de programmabegroting en jaarrekening; - de hierbij toe te passen signaalwaarden; - de wijze van periodieke bespreking tussen college en raad; 2. de Nota financiële positie gemeente Tilburg 2019 in te trekken.

Portefeuillehouder: Wethouder Van Asten Behandelend ambtenaar: P. van Engelen, Planning en Control

raad 2023_1477 definitief

1

Raadsvoorstel Nota financiële positie Aanleiding Het Akkoord 2022-2026 ‘Meer voor elkaar’ is de aanleiding voor een nadere verdieping in onze Financiële Positie en het verankeren van een aantal kaders in een nota. In het Akkoord is geschetst dat wij beschikken over een solide financiële positie waarmee we kunnen blijven investeren in de stad. Deze toekomstige investeringen leiden tegelijkertijd tot een verandering in onze financiële positie, waarover met de raad periodiek het gesprek gaat worden gevoerd op basis van relevante informatie. De voorliggende nota bevat hiervoor de kaders. Dit in tegenstelling tot de vorige Nota financiële positie van 2019, die vooral informatief van aard was.

Beoogd effect Het faciliteren van het periodieke gesprek tussen college en raad over de financiële positie.

Voorstel 1. de Nota financiële positie gemeente Tilburg 2023 vaststellen, waarin is opgenomen: - de te hanteren kengetallen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ voor de programmabegroting en jaarrekening; - de hierbij toe te passen signaalwaarden; - de wijze van periodieke bespreking tussen college en raad; 2. de Nota financiële positie gemeente Tilburg 2019 intrekken.

Argumenten 1.1. De BBV-kengetallen in combinatie met de overige kengetallen geven in samenhang en voorzien van een beschouwing een goed beeld van de ontwikkeling van de financiële positie. De kengetallen uit het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) worden algemeen toegepast door gemeenten en zijn wettelijk verplicht om op te nemen in de programmabegroting en jaarrekening. Deze kengetallen worden daarnaast ook gebruikt in bijvoorbeeld de jaarlijkse BDO-benchmark Nederlandse gemeenten en door ‘Findo’, een website gelanceerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken die onder andere financiële informatie over gemeenten ontsluit en benchmarking faciliteert. Daarnaast zijn deze kengetallen opgenomen in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) dat provincies hanteren bij hun toezichthoudende rol. De door diverse gemeenten gehanteerde kapitaallastenratio geeft aan in hoeverre lasten vastliggen in de vorm van kapitaallasten. Dit kengetal is, in combinatie met de omvang en ontwikkeling van de rentelasten, gegeven de in komende jaren oplopende investeringsvolumes relevant voor en passend bij Tilburg. De begroting en de jaarrekening bevatten daarnaast nog enkele overige wettelijk verplichte kengetallen die op verschillende plaatsen worden opgenomen. Dit betreft het EMU-saldo, de weerstandsratio, de kasgeldlimiet en de renterisiconorm.

Gezien het verplichte karakter en de informatiewaarde ervan in relatie tot de financiële positie zijn het kengetallen die passend zijn. Het centraal opnemen van deze kengetallen voorzien van een beschouwing in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft een gedegen weergave van en reflectie op de financiële positie van Tilburg. De ‘Houdbaarheidstest’ van de VNG bevat een aantal aanvullende kengetallen. Deze kengetallen zijn naar hun aard minder passend bij de financiële positie van Tilburg en worden landelijk nauwelijks toegepast door gemeenten. Daarom zijn deze aanvullende kengetallen niet opgenomen in de set voor Tilburg.

raad 2023_1477 definitief

2

1.2. Toepassing van signaalwaarden faciliteert het goede gesprek over de financiële positie. Met het toepassen van signaalwaarden worden geen harde conclusies verbonden aan de stand van een kengetal. Het ‘verspringen’ naar een andere risicocategorie door het passeren van een signaalwaarde, leidt primair tot een verdere verdieping in het gesprek over de ontwikkeling van de financiële positie. Niet enkel ten aanzien van het specifieke kengetal maar juist ook in de samenhang met de ontwikkeling van de andere kengetallen. De nadelen van absolute normering worden hiermee ondervangen. De voorgestelde signaalwaarden worden landelijk het meest toegepast en zijn het meest passend bij de financiële positie van Tilburg. Het stellen van absolute normen is beperkt zinvol door de financiële dynamiek waarmee gemeenten inherent te maken hebben. Er zullen enerzijds altijd verschillen blijven bestaan tussen raming en realisatie en anderzijds doen er zich in de gemeentelijke financiën altijd onverwachte incidentele en/of structurele voor- en/of nadelen voor. Een voorbeeld hiervan zijn onverwachte mee- of tegenvallers vanuit het gemeentefonds. Of een grote subsidiebijdrage voor woningbouwontwikkeling die vooruit wordt ontvangen van het rijk en pas in de jaren daarna tot uitgaven leidt. Daarnaast is er geen eenduidige landelijke normering beschikbaar is.

Een norm die ‘veilig’ voelt is daarbij vaak afhankelijk van persoonlijke en/of politieke voorkeuren. 1.3. Jaarlijkse bespreking met een afvaardiging van de raad in de aanloop naar de Perspectiefnota draagt bij aan een goede informatiepositie en waardevolle dialoog. De jaarlijkse bespreking over de ontwikkeling van de financiële positie wordt gedaan door de woordvoerders financiën. Het gesprek vindt plaats in de aanloop naar de perspectiefnota met de wethouder financiën op basis van relevante informatie. De informatiepositie van de raad, evenals de dialoog over de ontwikkeling van én de mogelijke bijsturing op de meerjarige financiële positie zijn hiermee geborgd.

Kanttekeningen en gewogen alternatieven De afgewogen alternatieve kengetallen en de overweging van normering in plaats van het werken met signaalwaarden is hiervoor weergeven onder argumenten en in meer detail opgenomen in de nota.

Niet beïnvloedbare risico’s Niet van toepassing.

Kosten en dekking Niet van toepassing.

Uitvoering Na vaststelling van de nota zal met ingang van de Perspectiefnota 2025 de nieuwe werkwijze inzake informatievoorziening over en bespreking van de financiële positie worden toegepast. Voorbereiding en het opstellen van de stukken doet Planning en Control in samenwerking met de Corporate Controller.

Participatie Niet van toepassing. Het betreft een gesprek jaarlijks tussen college en raad.

Communicatie De nota zal voorafgaand aan behandeling door de agendacommissie worden geagendeerd in de audit commissie.

raad 2023_1477 definitief

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen 1. 2. 3.

Nota financiële positie gemeente Tilburg 2023 Notitie audit commissie 27 maart 2023 Verslag audit commissie 27 maart 2023

Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing.

Tilburg, 26 september 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris de burgemeester

3

raad 2023_1477 definitief

4

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. de Nota financiële positie gemeente Tilburg 2023 vast te stellen, waarin is opgenomen: - de te hanteren kengetallen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ voor de programmabegroting en jaarrekening; - de hierbij toe te passen signaalwaarden; - de wijze van periodieke bespreking tussen college en raad; 2. de Nota financiële positie gemeente Tilburg 2019 in te trekken.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 20 november 2023, de griffier,

voorzitter,