255410-04 02 SRT-advies Verordening MO gemeente Tilburg 2024

Sociale Raad Tilburg Spoorlaan 444 5038 CH Tilburg Gemeente Tilburg College van burgemeester en wethouders Tav. wethouder mevr. M. Hendrickx Postbus 90155 5000 LH Tilburg Tilburg, 14 juli 2023 Betreft: Advies “Verordening Wmo gemeente Tilburg 2024” Kenmerk: 23/019

Geachte wethouder Hendrickx, Hierbij brengt de Sociale Raad Tilburg (SRT) advies uit over de “Verordening Wmo gemeente Tilburg 2024”.

Algemeen Er zijn dit jaar geen beleidsmatige of inhoudelijke wijzigingen die opgenomen moeten worden in de Wmo-verordening 2024. De beleidsmedewerkster heeft een toelichting gegeven op de veranderingen en deze betreffen tekstuele wijzingen en inhoudelijk verduidelijkingen. Vanuit de SRT hebben wij daar geen verdere vragen of opmerkingen bij.

Punten van zorg We willen echter wel deze gelegenheid aangrijpen om een aantal zorgpunten met u te delen. Een paar van deze punten, namelijk gestapelde wachttijden, inwoner moet meerdere keren het verhaal vertellen en de overgang van 18- naar 18+, vindt u ook in het SRT-advies over de “Verordening Jeugdhulp gemeente Tilburg 2024. • Gestapelde wachttijden In de gehele zorgketen is de doorstroom regelmatig problematisch, met name als het complexe situaties betreft. Ook in de eerste helft van 2023 hebben we diverse verhalen gehoord over (zeer) lange en soms gestapelde wachttijden voordat uiteindelijk de zorg daadwerkelijk gestart werd. Sinds 1 januari 2023 is er veel onrust en onduidelijkheid door de snelle invoering van de nieuwe organisatie van zorg, hulp en ondersteuning. We hopen dat dit snel verbetert en de gewenste effecten voor inwoners voelbaar worden. Met de nieuwe inkoop en het anders inrichten van het zorglandschap is ingezet op een kortere route en een snellere afhandeling van aanvragen om hulp en ondersteuning. De SRT hoopt uiteraard dat met de nieuwe werkwijze binnen de zorgketen (lange) wachtlijsten verdwijnen. Wij vragen ons wel af of er voldoende middelen ter beschikking zijn gesteld om dit te bereiken. Daarnaast is het ook binnen de zorg momenteel moeilijk om aan voldoende personeel te komen.

De SRT blijft dus zorgelijke verhalen horen over wachttijden voor passende hulpverlening, zorg en ondersteuning. Bij elke stap in de zorgketen is er kans op een nieuwe wachtlijst. Het zijn soms relatief

korte wachttijden bij elke afzonderlijke organisatie maar bij de inwoner stapelen deze zich. Inwoners overzien de keten niet en weten niet altijd waarop zij aan het wachten zijn. Goed geïnformeerd worden en weten hoe het traject eruit ziet, kan dan helpen en onzekerheid wegnemen. Zeker bij meervoudige en/of complexe hulpvragen moeten mensen vaak lang wachten en is het zoeken naar een passende plek. De SRT vraagt nadrukkelijk aandacht voor deze gestapelde wachttijden. Stel in de zorgketen de inwoner echt centraal en richt het systeem zo in dat tijdens het hele proces inzichtelijk is, zowel voor de inwoner als voor de betrokken professionals, hoe lang en waar er gewacht wordt door de inwoner. • Inwoner: meerdere keren het verhaal moeten vertellen Eén van de beoogde effecten van het anders inrichten van het zorglandschap is dat inwoners sneller hun hulpvraag op de juiste plek kunnen stellen. Zij zouden dan minder vaak hun verhaal moeten vertellen. De SRT blijft echter van inwoners horen dat zij toch nog gevraagd worden om op een aantal verschillende plaatsen in het aanvraagproces hun verhaal te vertellen, zowel bij de Toegang Tilburg als bij zorgaanbieders.

Sommige inwoners ervaren dit als een dubbele intake en als belastend en (zeer) vervelend Vanuit de intentie om de juiste zorg en ondersteuning te bieden is het soms nodig en zinvol dat in een volgende stap in het aanvraagproces aan inwoners gevraagd wordt informatie nogmaals persoonlijk te delen. De SRT adviseert dat organisaties in de keten dit met elkaar bespreken en samen te zorgen voor een kortere procedure voor de inwoner. • De overgang van 18- naar 18+ De overgang van 18- naar 18+ is nog steeds een groot struikelblok als het gaat over continuïteit van zorg voor jongeren. De regelgeving voor jongeren18- is anders dan die van jongeren 18+ (Wmo). Uit de praktijk blijkt dat ondanks alle goede plannen dit nog regelmatig niet goed verloopt. Het is dus van belang en volgens ons noodzakelijk om hier expliciet aandacht aan te besteden. • Meer en complexere zorg thuis Wij vragen graag uw aandacht voor de tarieven en de budgetten die vastgesteld zijn en/of worden voor zorg, hulp en ondersteuning. Mensen blijven steeds langer in hun eigen huis wonen. Pas als er sprake is van een zeer grote zorgvraag en/of zorgproblematiek komt plaatsing in een intramurale of woonzorg-setting aan de orde. Dit heeft een aantal gevolgen, onder andere voor de zorg die thuis nodig is en dus ook voor het zorgaanbod.

Als mensen langer thuis wonen, betekent dit dat het aantal vragen aan de thuiszorg toe zal nemen maar ook dat deze complexer zullen worden. Dit vraagt dus meer tijd van de medewerkers van de wijkverpleging, de thuiszorg, de ambulante begeleiding van GGZ, Amarant, beschermd wonen én het vraagt ook meer deskundigheid van alle zorgmedewerkers. Bij de WLZ zien we een vergelijkbare ontwikkeling. Omdat mensen thuis blijven wonen, wordt er later WLZ aangevraagd. En ook dit heeft tot gevolg dat het aantal zorgvragen en de complexiteit ervan toeneemt. Daarnaast zien we dat de budgetten voor de zorgorganisaties niet stijgen of zelfs lager worden. Tarieven worden lager waardoor deze soms niet meer dekkend zijn. Deze combinatie van meer en complexere zorg thuis en beperkte budgetten is spannend en leidt tot de vraag en zorg of er aan inwoners thuis voldoende en passende zorg geleverd kan worden. • Respijtzorg Tilburg zet een aantal vormen van respijtzorg in maar wij merken dat bij aanvragen respijtzorg te veel naar eigen oplossingen wordt verwezen. Respijtzorg is echter een waardevol en noodzakelijk middel om te zorgen dat mantelzorgers staande blijven en hun werk kunnen blijven doen. Als het doel is om op een verantwoorde wijze langer thuis te wonen dan is onder andere respijtzorg nodig om dat te bereiken. Het is duidelijk dat het aantal overbelaste mantelzorgers groter wordt.

De verhalen over en ervaringen met ontspoorde (mantel)zorg en ouderenmishandeling zijn bekend. Dit gecombineerd met een

2

toenemende en een complexere zorgvraag thuis, maakt de urgentie om respijtzorg meer en sneller in te zetten duidelijk. • Duurzaam en houdbaar systeem De SRT realiseert zich goed dat het zorgsysteem onder druk staat en dat we samen moeten zorgen voor een betaalbaar en houdbaar systeem. We moeten nu nadenken over hoe we de zorg vormgeven en keuzes maken. Tegelijkertijd zien we de zorgvraag thuis toenemen en de werkdruk bij mantelzorgers en zorgmedewerkers neemt evenredig toe. Als we willen dat Tilburgers langer thuis wonen, zal de zorg aan de basis op orde moeten zijn om dat te bereiken. De SRT vraagt hier uw aandacht voor.

Tot slot Mocht u hier nog vragen over hebben dan gaan we natuurlijk graag het gesprek hierover aan.

Met vriendelijke groet, namens de Sociale Raad Tilburg,

Dion van den Berg, Voorzitter Sociale Raad Tilburg.

3