255389-04 Collegebesluit Ontwikkelstrategie en Ontwikkelperspectief dd 23 mei 2023

Ontwikkelstrategie Stedelijke regio Breda Tilburg en eindconcept Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 Collegebesluit van 23 mei 2023 - 36

Aanleiding Het proces voor het opstellen van een gezamenlijke koers voor de integrale verstedelijkingsopgave van Brabant en de Stedelijke Regio Breda-Tilburg is in 2020 gestart. In het BO MIRT van november 2020 hebben de Stedelijke regio's, waterschappen, provincie en Rijk een gezamenlijk plan van aanpak vastgesteld. Het uitgangspunt daarbij was een proces waarbij de verschillende overheden samenwerken als één overheid. Dit proces is gestart met de uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040, die op 21 juni 2022 in het BO Leefomgeving is voorgelegd en breed draagvlak heeft gekregen. Parallel aan de uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040 is op de schaal van de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT) gewerkt aan de uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie SRBT. Een conceptversie daarvan is in mei 2022 opgeleverd en aan alle colleges in de regio voorgelegd voor bestuurlijke reactie. Vanaf het najaar van 2022 is de verdere uitwerking daarvan in een intensief regionaal proces voortgezet tot de eindvorm die het nu heeft, de Ontwikkelstrategie SRBT. Op de schaal van stedelijk Brabant is op basis van de "Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040" een "Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040" uitgewerkt, waarin de Brabantbrede verstedelijkingsopgaven worden beschreven.

De Ontwikkelstrategie SRBT is de bouwsteen geweest voor het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040. In het BO Leefomgeving van 13 juni 2023 ligt het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 ter bespreking voor. Voorafgaand aan die bespreking vindt een bestuurlijke sondering in de regio plaats. Thans worden de colleges in de SRBT gevraagd zich uit te spreken over de voorliggende "Ontwikkelstrategie SRBT" en het eindconcept van het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader De Ontwikkelstrategie SRBT die nu voor ligt schetst een gezamenlijk toekomstperspectief voor de ontwikkeling van onze regio in woord en beeld (kaart). Dit perspectief is uitgewerkt in een integrale visie op de kernwaarden, de opgaven, en de ontwikkelprincipes van de regio, evenals de strategieën om die opgaven tot uitvoering te brengen. De Ontwikkelstrategie SRBT is input geweest voor de uitwerking van het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040. Dit geldt met name voor de regionale paragraaf in hoofdstuk 5 evenals de eerste uitvoeringsafspraken in hoofdstuk 4 van het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040. De Ontwikkelstrategie SRBT vormt ook een belangrijke bouwsteen voor het zogenaamde ruimtelijk voorstel dat elke provincie dit jaar nog aan het Rijk moet voorleggen in het kader van de nieuwe aangekondigde nationale Nota Ruimte. Voordat het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 besproken wordt tijdens het BO Leefomgeving van 13 juni 2023, is het belangrijk om het draagvlak in de regio te peilen. Herkent de regio zich in de Ontwikkelstrategie SRBT en de vertaling daarvan naar het Brabantbrede schaalniveau van het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040? Via deze consultatie wordt het bestuurlijk draagvlak in de regio voor beide documenten gepeild.

Met een bestuurlijke reactie dragen wij bij aan zorgvuldige regionale besluitvorming en bevorderen wij een goede bestuurlijke samenwerking met betrekking tot duurzame en kwalitatief hoogwaardige stedelijke ontwikkeling die aansluit bij de uitgangspunten van onze geactualiseerde stedelijke ontwikkelingsstrategie en de omgevingsvisie Tilburg 2040.

Besluit Het college 1. stemt in met de `Ontwikkelstrategie Stedelijke Regio Breda ¿ Tilburg¿; 2. stemt in met bespreking van het eindconcept `Ontwikkelperspectief en eerste uitvoeringsafspraken Stedelijk Brabant 2040¿ op het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van 13 juni 2023; 3. maakt de kanttekeningen en aandachtspunten zoals die zijn opgenomen in de bijlage "kanttekeningen en aandachtspunten bij de Ontwikkelstrategie SRBT en Ontwikkelperspectief en eerste uitvoeringsafspraken Stedelijk Brabant 2040" in het Bestuurlijk Overleg Stedelijke Regio Breda ¿ Tilburg kenbaar; 4. informeert de Raad hierover middels bijgevoegde raadsinformatiebrief.

Argumenten 1.1. De ontwikkelstrategie SRBT biedt een goed handvat om onze verstedelijkingsopgaven als regio slimmer en duurzamer op te kunnen pakken De uitwerking van het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 en parallel daaraan de Ontwikkelstrategie SRBT, betekent een koerswijziging in de ruimtelijke ontwikkeling van Brabant. Er ligt een forse bouw-, transformatie- en herstructureringsopgave. Om ruimte te bieden aan al die opgaven met behoud van onze ruimtelijke kwaliteit, zullen we slimmer en duurzamer moeten verstedelijken. De grote vraag naar ruimte voor woningen en bedrijvigheid moeten we in samenhang bezien met het oplossen van de opgaven op het vlak van klimaatadaptatie, energietransitie, slimme mobiliteit, biodiversiteit, gezondheid, inclusiviteit en circulaire economie. De Ontwikkelstrategie SRBT en het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 bieden het handvat voor de wijze waarop we onze verstedelijkingsopgaven in de SRBT slimmer en duurzamer kunnen oppakken De inzet en het ‘hoger doel’ van de Ontwikkelstrategie SRBT is: leven, wonen en werken in een groene, gezonde en inclusieve stedelijke regio en het vergroten van die brede welvaart in een goede verdeling over stad en land.

Alleen door de kwaliteit van water, landschap en natuur te benutten en te versterken én de economie toekomstbestendig te maken én het vestigingsklimaat voor wonen en werken te verbeteren én de ruimtelijke kwaliteit te verhogen én samen gericht te investeren in de - voor de regio extra grote mobiliteitstransitie lukt het om meer brede welvaart goed over het mozaïek van stad én land te verdelen. In SRBT willen we verstedelijken met een zachte G: verstedelijking die groen en gezond is en waar brede welvaart goed gedeeld wordt. De visie voor de stedelijke regio Breda - Tilburg is opgebouwd vanuit vijf ontwikkelprincipes: 1. Bodem- en watersystemen zijn sturend bij ruimtelijke ontwikkelingen; - Robuustheid van de ondergrond is leidend. 2. We realiseren, faciliteren en stimuleren interactiemilieus en innovatie; - Economische innovatie en verstedelijking gaan hand in hand. 3. De juiste woning op de juiste plek; - Werk-met-werk-maken voor een duurzame woningvoorraad. 4. Versnellen mobiliteitstransitie en vergroten nabijheid; - Meer mobiliteitsgelijkheid. 5. Groen en voorzieningen groeien mee met verstedelijking; - Verstedelijking bevordert gezondheid in SRBT. Deze vijf ontwikkelprincipes zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ze vormen in samenhang het ambitiepakket en de beleidsinhoudelijke basis voor de strategieën en de uitwerkingen die daaruit voort komen.

Hiermee wordt tevens richting gegeven aan de ambitie uit het akkoord “Meer voor elkaar” om samen met de omliggende gemeenten de SRBT nadrukkelijker op de kaart te zetten en toe te werken naar een agenda met een duidelijke focus waarin de kwaliteiten van het gebied en elkaars kracht optimaal benut worden.

2.1. Het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 sluit aan bij de uitgangspunten van de ontwikkelingsstrategie SRBT en vice versa. In het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 zijn de vijf ontwikkelprincipes uit de Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040 vertaald naar een aantal hoofdkeuzes en eerste uitvoeringsafspraken op het schaalniveau van heel stedelijk Brabant en op het niveau van de vier stedelijke regio’s daarbinnen. De vijf ontwikkelprincipes Brabant breed zijn: 1. Water en bodemsysteem als basis voor de verstedelijking 2. Landschap en natuur groeien mee met verstedelijking 3. Nieuwe woningen versterken bestaande stad en dorp 4. Mobiliteitstransitie maatwerk voor stad en dorp 5. Kwalitatieve werkgebieden als randvoorwaarde voor een circulaire economie Deze ontwikkelprincipes sluiten goed aan bij de uitgangspunten van de Ontwikkelstrategie SRBT en vice versa. Op basis van dit Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 maakt het Rijk verdere afspraken met de provincie, waterschappen en stedelijke regio's. Er worden dus geen aparte verstedelijkingsakkoorden meer afgesloten met de stedelijke regio's. Het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 heeft betrekking op zowel het brede Brabantse schaalniveau als het regionale schaalniveau. Samen met de provincie zullen we de hoofdkeuzes en eerste uitvoeringsafspraken verder uitwerken.

Het Rijk zal ook aansluiten wanneer er een rijksbelang is. 3.1. Met een bestuurlijke reactie dragen wij bij aan zorgvuldige regionale besluitvorming en bevorderen wij een goede bestuurlijke samenwerking. Beide documenten geven richting aan hoe we onze verstedelijkingsopgaven als regio slimmer en duurzamer kunnen aanpakken. De totstandkoming ervan heeft veel inzet en afstemming gevraagd van alle deelnemende partners. Het is belangrijk om de positieve samenwerking en het belang van samenwerking als één overheid binnen de SRBT en stedelijk Brabant te benadrukken. Dit draagt bij aan samenhang en kwaliteit van het beleid. Nu de richting is bepaald, zullen we samen met onze partners hier invulling aan geven. Op sommige gebieden gebeurt dit al, zoals met de woondeal SRBT en de multimodale mobiliteitspakketten die momenteel worden voorbereid. Het concreet maken van deze plannen is dan ook een belangrijke volgende stap in de strategie en het ontwikkelperspectief. Dit geldt zeker ook voor het organiseren van besluitvorming en uitvoeringskracht binnen de SRBT. Als het gaat om regionaal omgevingsbeleid, is de SRBT de schaal waarop we afspraken met elkaar willen maken en waar we de goede verbinding tussen de kwaliteit van steden, dorpen en het landschap kunnen vormgeven. Dit is met name bij het Rijk en de Provincie nog niet altijd vanzelfsprekend.

Daarom is het belangrijk om dit als college nogmaals te benadrukken. In de notitie "Kanttekeningen en aandachtspunten bij de Ontwikkelstrategie SRBT en het Ontwikkelperspectief en eerste uitvoeringsafspraken Stedelijke Brabant 2040" zijn deze en andere punten ter verduidelijking van beide stukken opgenomen. 4.1. Het nu informeren van de raad versterkt de informatiepositie van de raad zodat deze haar rol ook later in het proces goed kan vervullen. Zowel de Ontwikkelstrategie SRBT als het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 hebben het karakter van beleidsvoornemens en hebben als zodanig geen eigenstandige, formeel-juridische of planologische status of werking. Het is de bedoeling dat de voornemens en afspraken worden vertaald door de bevoegde autoriteiten in hun eigen (omgevings)beleid. De verdere uitvoering en implementatie zal worden uitgewerkt in een uitvoeringsagenda die nog in samenwerking met het Rijk, de provincie, waterschappen en de stedelijke regio's zal worden opgesteld. Om de raad goed in positie te brengen is het belangrijk dat zij ook tijdig wordt geïnformeerd over deze ontwikkelingen en de stappen die worden gezet om beleidsvoornemens te vertalen naar (lokaal) beleid.

Indien beide stukken op voldoende draagvlak van de colleges kunnen rekenen zullen deze ook de raden worden aangeboden voor eventuele wensen of bedenkingen zodat deze betrokken kunnen worden bij de daadwerkelijke vertaling naar beleid. Dit laatste willen wij doen door beide stukken nadrukkelijk te betrekken bij het project “Tilburg 2050” en daar aan gekoppelde actualisatie van de omgevingsvisie.

Vervolg Na deze consultatie wordt - in overleg met de griffie en agendacommissie – een gesprek met de Raad gepland over de lokale impact en kansen van de Ontwikkelstrategie SRBT en het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 , en hoe deze zich verhouden tot ons eigen lokale (omgevings)beleid. De raad krijgt hierbij de gelegenheid om eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Deze zullen vervolgens worden meegenomen in de verdere uitwerking van de uitvoeringsafspraken en de vertaling van deze regionale strategieën naar lokaal beleid. In het BO Leefomgeving van juni 2023 ligt het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 ter bespreking voor. Instemming is op dat moment nog niet mogelijk aangezien het College van Gedeputeerde Staten een besluit hierover aan het nieuwe college over laat. Uitgangspunt is echter dat dit de 99,9 procent versie betreft en dat we op basis hiervan aan de slag kunnen met de eerste uitvoeringsafspraken. De formele instemming is voorzien medio september wanneer het nieuwe college van GS naar verwachting is aangetreden. Dat betekent dat dan definitief wordt ingestemd met de eerste afspraken die we maken voor de uitvoering van de opgaven die we gezamenlijk hebben onderschreven. In het najaar van 2022 hebben de provincies van de Minister voor VRO de opdracht gekregen om dit jaar een integraal Ruimtelijk Voorstel op te stellen.

In dit Ruimtelijk Voorstel worden alle ruimtelijke opgaven die in de provincie spelen ten opzichte van elkaar afgewogen voor de periode tot 2030 en met een doorkijk naar 2050 (de ruimtelijke puzzel). Het gezamenlijk opgestelde Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 is een van de drie perspectieven die in het Ruimtelijk Voorstel gaan landen. Dus ook via het Ruimtelijk Voorstel krijgt het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 zijn doorwerking. De andere twee perspectieven in dit verband zijn het perspectief voor natuur, water en landbouw (het Brabants Programma Landelijk Gebied) en het perspectief voor klimaat en energie (o.a. PMIEK).

Bijlagen -

Kantekeningen en aandachtspunten bij de Ontwikkelstrategie SRBT en het Ontwikkelperspectief en eerste uitvoeringsafspraken Stedelijke Brabant 2040 Raadsbrief Ontwikkelstrategie SRBT en Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040 Concept-Ontwikkelstrategie SRBT Eindconcept ‘Ontwikkelperspectief en eerste uitvoeringsafspraken Stedelijk Brabant 2040’

Portefeuillehouder: Wethouder Van der Pol Behandelend ambtenaar: Bestuurszaken, M. van den Broek