24-045 De juiste taal voor verbinding, begrip en vertrouwen in het bestuur

Naam raadsvoorstel: Datum raadsvergadering: Motienummer:

Perspectiefnota 2025 20-6-2024 45

Resultaat:

Motie

De juiste taal voor verbinding, begrip en vertrouwen in het bestuur De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 17 juni 2024,

constaterende dat: • • • • •

de gemeente voor interne en externe communicatie vele schriftelijke berichten opstelt en laat uitgaan, daaronder begrepen officiële regelgeving; de daarbij gebruikte teksten veelvuldig op onderdelen onbegrijpelijk zijn, taalkundig fout, of beiden; de gemeentelijke jaarrekening 2023 het beeld bevestigt dat ook Tilburg helaas nog een grote uitdaging heeft in het bestrijden van laaggeletterdheid en taalachterstand1; ook voor interne stukken, bijvoorbeeld stukken naar de gemeenteraad en betrokken instellingen, geldt dat de lezer vaak moet gissen wat nou eigenlijk bedoeld wordt; binnen de gemeenteraad levende zorgen over het een en ander recentelijk zijn geuit in een open brief aan het college van burgemeester en wethouders2;

overwegende dat: • • • • • • • • •

•

het wenselijk is dat de raad hierin nu stelling neemt; een gemeente met onjuist taalgebruik de ongewenste indruk wekt niet deskundig en niet professioneel te zijn; ook de gemeenteraad en betrokken organisaties gebaat zijn bij begrijpelijk en deugdelijk taalgebruik; de gemeente door onnodig moeilijk en onbegrijpelijk taalgebruik de verbinding met haar inwoners dreigt te missen; het uitleggen en bespreken van (te nemen) besluiten belangrijk is voor het vertrouwen en de betrokkenheid van onze inwoners in de gemeente 3; het huidige vertrouwen en de betrokkenheid van de inwoners niet heel hoog lijkt te zijn, afgaande op bijvoorbeeld het lage opkomstpercentage van slechts 40% bij de laatste gemeenteraadsverkiezing; de overheid uitdraagt dat zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de Nederlandse taal in de zogenaamde B1-variant, dus zoveel mogelijk eenvoudige taal4; die taal op B1-niveau dringend gewenst is, om te beginnen in de communicatie met de inwoners om met hen verbinding en betrokkenheid te krijgen en te houden; er een extra taak ligt om zoveel mogelijk inwoners tot het taalniveau B1 te begeleiden, in samenspraak met onderwijsinstellingen waar mogelijk maar tegelijkertijd met een extra eigen inspanning; taalgebruik in de bovenstaande zin kan worden aangeleerd, ook door een grote organisatie, zoals de grote Tilburgse organisatie Interpolis tot haar voordeel heeft

ondervonden; 5

spreekt uit dat: de gemeente in alle geledingen moet streven naar een begrijpelijk en juist taalgebruik, zowel voor interne als voor externe communicatie; 1 2 3 4

5

Blz. 26 en 31 jaarrekening 2023 gemeente Tilburg. Zie: https://lokaaltilburg.nl/wp-content/uploads/2024/06/2024-05-29-open-brief-na-lezing-jaarrekening2023.docx Met bijvoorbeeld bij financiële documenten de gehanteerde stelling “niet alleen tellen maar ook vertellen.” https://b1teksten.nl/: “Al enkele jaren is de overheid hard bezig om belangrijke informatie voor burgers op B1-niveau te schrijven. Op Rijksoverheid.nl staat dat ‘het uitgangspunt is dat het gemiddelde taalniveau van Rijksoverheid.nl B1 is.’ En: ‘Taalniveau B1 maakt deel uit van het kwaliteitsprogramma voor Rijksoverheid.nl.’ De positioneringslessen van Interpolis - Creating Heroes Pagina 1 van 2

roept het college op om: • • •

onderzoek te verrichten naar de mogelijkheden van een pilot voor extra begeleiding van inwoners met een taalhandicap om hen tot taalniveau B1 te brengen; onderzoek te verrichten naar de mogelijkheden tot lering van aanvullende taalvaardigheden van de eigen organisatie, zeker ook gericht op de begrijpelijkheid van te maken teksten; de raad over de bevindingen van deze onderzoeken en de daarbij gevonden mogelijkheden te informeren in het vierde kwartaal 2024.

Ondertekenaars:

Toine Zegers Lokaal Tilburg

Hans Kokke SP

Henk van Tilborg 50PLUS

Pam Wijnans Partij voor de Dieren

Ivan Otten VoorTilburg013

Pagina 2 van 2