20260413 Advies verkenner Tilburg

Aan:

De leden van de gemeenteraad van Tilburg

Van:

Meindert Smallenbroek (verkenner)

Onderwerp: Verkenning collegevorming Datum:

13 april 2026

Bijlagen:

1. Verslag verkenner Eric de Bie 2. Antwoorden van de politieke partijen op drie vragen

Aanleiding Op 30 maart 2026 ontving ik het verzoek van burgemeester Fleur Gräper om verkenner te worden in het kader van de onderhandelingen voor een nieuw college van burgemeester en wethouders (B en W) in Tilburg. De opdracht was: “Geef een vervolg aan de verkennende fase om te komen tot een advies voor de meest kansrijke coalitie”.

Proces Op 1 april 2026 zijn mijn werkzaamheden begonnen. Op 3 april heb ik een gesprek gevoerd met de vorige verkenner Eric de Bie, waarbij we onder andere het verslag van zijn verkenning (bijlage 1) hebben doorgenomen. In deze verkenning zijn varianten verkend waarbij LST meedoet aan de coalitie. Toen bleek dat voor geen van deze varianten – in ieder geval op dat moment - voldoende steun was, heeft Eric de Bie aangegeven te stoppen als verkenner. Op 3 april ben ik ook begonnen met korte kennismakingsgesprekken met vertegenwoordigers van de dertien partijen uit de Tilburgse gemeenteraad. Nadat ik mijn voorgenomen proces had geschetst, heb ik de vraag gesteld of ze actief betrokken wilden blijven bij deze verkenning. Van de dertien partijen gaven zes partijen (FvD, ONS Tilburg, SP, PvdD, DENK en VoorTilburg013) aan dat ze geen verdere rol wilden spelen in deze verkenning, wat vooral te maken had met de grootte van hun fractie. Om scherper te krijgen waar de focus en de voorkeur ligt bij de partijen in de Tilburgse gemeenteraad, heb ik aan alle dertien partijen – dus ook de zes partijen die niet bij de verdere verkenning betrokken wilden worden - gevraagd om alvast de volgende drie vragen te beantwoorden: • • •

Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen?

Ik heb aangegeven dat deze antwoorden meegaan als bijlage bij mijn verslag als verkenner, zodat de opvattingen van de verschillende partijen voor iedereen helder en transparant is (bijlage 2). Met ook de antwoorden van partijen die niet bij de verdere verkenning betrokken wilden zijn, ontstaat er een breder beeld van het draagvlak van mogelijke coalities in de gehele Tilburgse gemeenteraad. Van de dertien partijen in de gemeenteraad, hebben elf partijen deze vragen beantwoord. Met zeven partijen (LST, GroenLinks-PvdA, VVD, D66, 50PLUS, CDA en Lokaal Tilburg) heb ik daarna – in verschillende samenstellingen – verdiepende gesprekken gevoerd om hun standpunten en posities verder te verhelderen. Deze gesprekken hebben – samen met de schriftelijke antwoorden – uiteindelijk geleid tot mijn advies.

Interpretatie uitslag gemeenteraadsverkiezingen De uitslag van de Tilburgse gemeenteraadsverkiezingen heeft voor GroenLinks-PvdA een verlies opgeleverd van vijf zetels: acht zetels in 2026 ten opzichte van dertien zetels in 2022 (voor toen nog afzonderlijk GroenLinks en PvdA). LST heeft twee zetels gewonnen en is met acht zetels – en met iets meer stemmen dan GroenLinks-PvdA - de grootste partij van Tilburg geworden. VVD heeft ook twee zetels gewonnen en is de derde partij geworden met zeven zetels. De andere partijen hebben een zetel gewonnen of verloren of zijn gelijk gebleven. Uiteindelijk telt de Tilburgse gemeenteraad dertien fracties, waarvan meer dan helft één of twee zetels heeft. Opvallend is daarnaast – ook landelijk gezien – de lage opkomst in de gemeente Tilburg.

Welke coalities hebben de voorkeur? Alle partijen benadrukken het belang van een stabiele coalitie en een stabiel bestuur voor Tilburg voor de komende vier jaar. Gezien de verkiezingsuitslag is voor partijen helder dat dit moet leiden tot een koerswijziging op een aantal belangrijke onderwerpen. Welke onderwerpen dat zijn en welke keuzes daarin worden gemaakt, moet onderdeel worden van de komende formatiefase. De LST heeft de voorkeur voor een college met LST, VVD, D66 en CDA. Een tweede variant die wat betreft LST mogelijk is, is die met LST, VVD, 50PLUS, CDA en Lokaal Tilburg. Uit de verkenning van Eric de Bie is echter gebleken dat de eerste variant geen steun krijgt van D66, en dat de tweede variant voor VVD en CDA nadrukkelijk niet de voorkeur heeft, maar een dergelijke combinatie – al naar gelang het verloop van coalitievorming – door hen niet geheel wordt uitgesloten. In mijn verkenning heeft LST aangegeven ook een minderheidscoalitie van VVD, D66 en CDA te willen gedogen door middel van aanvullende gedoogafspraken op een aantal voor LST belangrijke onderwerpen. VVD, D66 en CDA hebben in mijn gesprekken echter

aangeven hiervoor niet te voelen, omdat zo’n minderheidscoalitie naar hun idee niet bijdraagt aan een stabiel bestuur. GroenLinks-PvdA wil dat GroenLinks-PvdA, VVD en D66 de kern vormen van een nieuw college. Daarbij vinden ze dat voor een stabiele coalitie minimaal 25 zetels wenselijk zijn, omdat in de afgelopen bestuursperiode twee raadsleden van coalitiepartijen zijn vertrokken. GroenLinks-PvdA ziet drie mogelijkheden: GroenLinksPvdA/VVD/D66/50PLUS, GroenLinks-PvdA/VVD/D66/50PLUS/CDA of GroenLinksPvdA/VVD/D66/CDA. De laatste variant heeft niet direct de voorkeur van GroenLinksPvdA, gezien het aantal van 24 zetels. De VVD geeft aan dat met de verkiezingsuitslag een inhoudelijke koerswijziging nodig is en daarmee een stabiel en stevig bestuur. Samenwerking met D66 en CDA kan hieraan invulling geven, mede vanwege de positieve ervaringen die de VVD heeft met beide partijen. De VVD staat open om ook GroenLinks-PvdA hierbij te betrekken. Samenwerking met 50PLUS ligt voor de VVD minder voor de hand, vanwege inhoudelijke verschillen en omdat een coalitie van vijf partijen extra complexiteit oplevert. D66 heeft een sterke voorkeur voor samenwerking tussen GroenLinks-PvdA, VVD, D66 en CDA.

Deze samenwerking voldoet in de ogen van D66 het beste - en ook als enige aan de opdracht voor de verkennende fase om een kansrijke en stabiele coalitie in beeld te brengen met een voldoende breed draagvlak in de raad en met respect voor de verkiezingsuitslag. D66 geeft aan met deze drie partijen goede ervaringen te hebben uit het recente verleden, vooral als er lastige keuzes moeten worden gemaakt. Volgens 50PLUS heeft de verkiezingsuitslag aangegeven dat de kiezer een meer naar het midden/rechts gericht beleid prefereert boven het linksgerichte beleid van het vorige college. De voorkeur van 50PLUS gaat uit - nu LST vooralsnog is afgevallen - naar een coalitie van GroenLinks-PvdA, VVD, D66 en 50PLUS. Een andere coalitie die volgens 50PLUS recht doet aan de verkiezingsuitslag is GroenLinks-PvdA, VVD, 50PLUS, CDA en Lokaal Tilburg, omdat in deze variant maar één partij deelneemt die bij de verkiezingen heeft verloren. Het CDA heeft een voorkeur voor een coalitie van vier partijen die bestuurt vanuit het midden. Samen met het uitgangspunt van stabiliteit ligt volgens het CDA een samenwerking van GroenLinks-PvdA, VVD, D66 en CDA voor de hand. Lokaal Tilburg ziet zichzelf als een constructieve partij, die kan dienen als lijm tussen coalitie en oppositie of tussen partijen met inhoudelijke verschillen.

Lokaal Tilburg ziet, na de vooralsnog afgevallen variant met LST, mogelijkheden om in een coalitie te stappen met GroenLinks-PvdA, VVD, D66, CDA en Lokaal Tilburg.

Observaties en overwegingen De verkiezingsuitslag van 18 maart 2026 geeft – ondanks de lage opkomst – de richting aan waar de inwoners van Tilburg en de dorpen de komende jaren heen willen. De collegesamenstelling moet daarvan een afspiegeling vormen, is de overtuiging van vrijwel alle partijen. Tegelijk kunnen ervaringen uit het verleden niet meteen worden weggegumd. Politiek is mensenwerk, in de gemeenteraad en ook in een college van B en W met collegiaal bestuur. Naast inhoudelijke overeenkomsten en verschillen speelt ook de ervaren stijl van politiek bedrijven mee. De voorkeur van partijen met wie ze graag de komende vier jaar willen samenwerken in een college moet dan ook worden gezien in een combinatie van inhoudelijke overeenkomsten en het vertrouwen dat de inhoudelijke verschillen in de komende formatie en in de komende vier jaar kunnen worden overbrugd. Ook in tijden dat er lastige en soms pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden. Uit de gesprekken is ook gebleken dat alle partijen sterk hechten aan de Tilburgse politieke cultuur waarin coalitie en oppositie niet tegenover elkaar staan, maar op inhoud zaken met elkaar bespreken en uiteindelijk kiezen voor wat zij denken wat het beste is voor de inwoners van Tilburg en de dorpen. Partijen geven aan dat de collegevorming moet bijdragen aan het behouden van deze cultuur van samenwerken in de komende raadsperiode.

Dit betekent een opdracht voor de formerende partijen en het komende college om ook uitdrukkelijk rekening te houden met de ideeën en opvattingen van de partijen die niet deelnemen in het college.

Hoe verder richting de formatie van een nieuw college? Vrijwel alle politieke partijen hebben één van de volgende onderwerpen genoemd om in ieder geval afspraken over te maken in een coalitieakkoord: wonen en het bouwen van nieuwe woningen, bereikbaarheid en de Ringbaan-West, ruimte voor bedrijven en specifiek de innovatiecampus Wijkevoort, de huisvesting van asielzoekers, een wijkgerichte aanpak en de veiligheid in de wijken en gezonde gemeentefinanciën. De coalities met LST zijn door verkenner Eric de Bie bekeken en daarvoor bestaat – vooralsnog – onvoldoende steun. Een minderheidscoalitie van VVD, D66 en CDA met gedoogsteun van LST wordt ook afgewezen, omdat dit volgens de drie eerstgenoemde partijen geen stabiele coalitie oplevert. Alle partijen hebben een eerste voorkeur voor een meerderheidscoalitie, omdat dit de meeste zekerheid biedt voor een stabiel gemeentebestuur voor de komende vier jaar. Bij drie partijen - VVD, D66 en CDA - bestaat de wens om een coalitie te vormen van vier partijen, vanwege het belang van stabiel bestuur en het gegeven dat een vijfde partij – die numeriek voor een meerderheid niet strikt nodig is - extra complexiteit met zich meebrengt, naast (nog) een extra wethouder.

Uit de verkenning van Eric de Bie is gebleken dat een samenwerking van D66 en LST niet mogelijk is. Dit betekent dat GroenLinks-PvdA bijna automatisch in beeld komt. In mijn verkenning is helder geworden dat - gezien de blokkades en inhoudelijke voorkeuren - een meerderheidscoalitie met GroenLinks-PvdA in ieder geval moet bestaan uit de VVD en D66. Zonder deze beide partijen is een meerderheidscoalitie niet reëel of kansrijk. VVD en D66 hebben daarbij een sterke voorkeur voor een coalitie van vier partijen, wat mogelijk is met de partijen 50PLUS, CDA en Lokaal Tilburg. GroenLinksPvdA heeft een voorkeur uitgesproken voor 50PLUS, terwijl VVD en D66 een voorkeur hebben voor het CDA. Verdere gesprekken met GroenLinks-PvdA, VVD, D66, CDA en 50PLUS hebben ertoe geleid dat GroenLinks-PvdA, VVD, D66 een voorkeur hebben uitgesproken voor het CDA om als vier gelijkwaardige partijen de formatiefase in te gaan. Ook PvdD en VoorTilburg013 geven aan dat met het oog op een stabiele coalitie hun voorkeur ligt bij een college van deze vier partijen. De voorkeur voor een coalitie van GroenLinks-PvdA, VVD, D66, CDA is gebaseerd op inhoudelijke overeenkomsten tussen de vier partijen, het besef dat er de komende periode bij een aantal onderwerpen ingrijpende besluiten moeten worden genomen en ervaringen uit het verleden hoe met het CDA is samengewerkt in de gemeenteraad.

Tegelijk wordt nadrukkelijk aangegeven dat een voorkeur voor de ene partij geen diskwalificatie betekent van een andere partij.

Advies Gelet op de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen, de coalitievoorkeuren van de betrokken partijen en de wens om te komen tot een stabiel bestuur voor de komende vier jaar, is mijn advies om GroenLinks-PvdA, VVD, D66 en CDA de onderhandelingen te laten beginnen voor het vormen van een nieuw college van B en W voor de gemeente Tilburg.

Tot slot Met dit verslag beschouw ik mijn opdracht als verkenner voor een nieuw college van B en W voor de gemeente Tilburg als afgerond. Uiteraard ben ik beschikbaar voor het debat in de gemeenteraad over dit verslag en om eventuele vragen te beantwoorden. Met vriendelijke groet, Meindert Smallenbroek

Bijlage 1: Verslag verkenner Eric de Bie

Bijlage 2: Antwoorden van de partijen op drie vragen

Lijst Smolders Tilburg (LST)

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Afspraken moeten gemaakt worden over de versmalling Ringbaan West maar ook m.b.t. bereikbaarheid en parkeren voor het autoverkeer. Ook moet gekeken worden hoe in de toekomst om te gaan met steeds meer AZC's. Er moeten er afspraken komen over de menselijke Maat die bewaakt moet worden in alles wat je doet. Voorbeeld is 35.000 woningen bijbouwen in de bestaande stad komt de leefbaarheid niet ten goede, dus veel meer bouwen aan de randen van Tilburg, Berkel-Enschot, Udenhout en Biezemortel. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? De eerste poging met verkenner Eric de Bie gesneuveld door D66. Het CDA en VVD wilde wel verder met de LST. Mijn verdere voorkeuren zijn een minderheidscoalitie ( VVD, D66, CDA ) met een gedoogsteunakkoord van de LST. Als dat niet lukt dan LST, VVD, CDA, 50+ en LT. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Geen blokkades maar een samenwerking met PvdA/Groen Links ligt zeker niet voor de hand.

GroenLinks/PvdA

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? De kern van onze partij is het vergroenen & verduurzamen van Tilburg en het voeren van sociale politiek, waardoor iedereen in Tilburg mee kan doen. We hebben op beide vlakken goed beleid staan. We willen ambitieus blijven op deze terreinen en willen bestaand beleid, met een plus erop, doorzetten. Daarbij is het belangrijk dat de verduurzaming op een rechtvaardige manier voor alle Tilburgers wordt vormgegeven. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Onze voorkeur is een coalitie met een goede balans in vertegenwoordiging vanuit links, midden en rechts. We zien dat het voor een stabiele coalitie nodig is dat GroenLinks/PvdA, VVD en D66 de kern vormen van een nieuw college. Daarbij vinden wij dat voor een stabiele coalitie minimaal 25 zetels wenselijk zijn. De afgelopen raadsperiode (met twee vertrekkende raadsleden van coalitiepartijen) heeft laten zien dat een meerderheid anders kan verdwijnen. We zien drie mogelijkheden: GLPVDA/VVD/D66/50Plus (25 zetels), GLPVDA/VVD/D66/50Plus/CDA (28 zetels) of toch GLPVDA/VVD/D66/CDA (24 zetels), waarbij deze laatste ons niet direct een duurzame variant lijkt voor de volle vier jaar gezien het aantal zetels. 3.

Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Qua partijen hebben wij eerder aangegeven niet met FvD en niet met LST in een coalitie te willen gaan.

VVD

Zoals al bij uw voorganger aangegeven zijn er voor ons twee doelstellingen die centraal staan bij de verkenning en daaropvolgende onderhandelingen. We zijn van mening dat een stevige inhoudelijke koerswijziging noodzakelijk is en voelen ons daarin gesteund door de uitslag van de verkiezingen. Daarnaast verdient onze gemeente een stabiel en stevig bestuur. We wensen u veel wijsheid bij het uitvoeren van uw opdracht en zien elkaar komende week bij de eerste gesprekken. Onderstaand de antwoorden op de drie door u gestelde vragen. 1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Er zijn meerdere grote thema's waar bij de coalitieonderhandelingen afspraken over gemaakt moeten worden. Voor de Tilburgse VVD staan een aantal onderwerpen centraal. Bereikbaarheid: Het is onze ogen overduidelijk dat het dossier Ringbaan West grote invloed heeft gehad op de uitslag. In het akkoord zal hier gehoor aan gegeven moeten worden. Sowieso dient de plek van de auto in onze gemeente duidelijk naar voren te komen. We kijken daarbij ook naar herinrichtingen van wijken waarbij een heel groot aantal parkeerplaatsen dreigt te verdwijnen of het weghalen van asfalt op de invalswegen van Tilburg Noord. Woningbouw: De Tilburgse VVD wil stevig doorbouwen.

We gaan er alles aan doen om de huidige ambities eindelijk echt te halen en doen er wat ons betreft nog een schep bovenop. Dat doen we door zo min mogelijk regels op te leggen maar echt in te zetten op grotere aantallen woningen. Bouwen aan de randen van onze stad is daarbij geen taboe meer maar strikt noodzakelijk. Ruimte voor bedrijven: Het bedrijfsleven is het kloppend hart van onze economie en samenleving. We moeten Tilburgse bedrijven de ruimte bieden te kunnen groeien, ook om zo te voorzien in werkgelegenheid voor de vele nieuwe inwoners die onze gemeente gaat krijgen. Er ligt een flinke doelstelling voor ruimte, circa 140 hectare. Wat de Tilburgse VVD betreft gaan we aan deze doelstelling voldoen. Een groot deel hiervan kan ingevuld worden door de ontwikkeling van Wijkevoort, mocht deze ontwikkeling onverhoopt niet doorgaan dient deze ruimte op een andere manier gevonden te worden. Veiligheid: Veel inwoners maken zich zorgen over hun veiligheid. Straatintimidatie, femicide en ondermijning zijn belangrijke onderwerpen die absoluut aandacht verdienen in ons coalitieakkoord. De Tilburgse VVD staat voor een stevige aanpak met daarin extra capaciteit en meer camerabewaking. Financiën: De gemeente Tilburg is een van de financieel gezondste gemeentes van Nederland. Dat houden wij als Tilburgse VVD graag zo. De afgelopen jaren hebben we flink geïnvesteerd in onze gemeente.

Wat ons betreft blijven we investeren maar er zijn ook grenzen.

Het is daarom noodzakelijk om in het coalitieakkoord strakke afspraken te maken over onze financiële parameters. Overige: Bovenstaande onderwerpen geven een indicatie van de voor de Tilburgse VVD belangrijke onderwerpen. Het is echter geen limitatieve lijst. In het coalitieakkoord zal ook aandacht moeten zijn voor onder andere de jeugdzorg, ouderenzorg, onderwijs, opvang van asielzoekers, evenementen, sport, gezondheid, de regeldruk voor bedrijven en evenementen en de omvang en het takenpakket van onze eigen organisatie. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Zoals in de inleiding aangegeven zetten wij in op een stevige inhoudelijke koerswijziging en een stabiel en stevig bestuur. In de eerder gevoerde gesprekken hebben we gemerkt dat we in samenwerking met D66 en CDA aan beide doelstellingen invulling kunnen geven. Voor de Tilburgse VVD blijft de LST daarbij de meest logische vierde partner, helaas is uit de eerdere gesprekken gebleken dat een samenwerking tussen de LST en D66 onmogelijk blijkt te zijn. Een nieuwe verkenning met daarbij ook GroenLinks-PvdA lijkt daarmee het meest voor de hand te liggen. Ondanks inhoudelijke verschillen staan wij hiervoor open. Zeker omdat voor ons in de eerste verkenning is gebleken dat samen met D66 en CDA een flinke inhoudelijke koerswijziging mogelijk is 3.

Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Voor de Tilburgse VVD ligt er op geen enkele partij een blokkade. Een samenwerking met partijen met slechts één zetel in onze gemeenteraad lijkt ons vanuit het oogpunt van een stabiel en stevig bestuur echter lastig. Ook zijn er met enkele partijen inhoudelijk zeer grote verschillen, hierbij kunt u denken aan de Forum voor Democratie, de SP en Partij voor de Dieren, samenwerking met deze partijen ligt niet voor de hand. Ook met GroenLinks-PvdA, Denk en ONS Tilburg zijn er inhoudelijke verschillen. We staan echter open voor onderhandelingen met deze partijen mits zij bereid zijn invulling te geven aan de stevige koerswijziging waar de uitslag van de verkiezingen om vraagt.

D66

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Onze gemeente kent een aantal grote, complexe en vooral ook samenhangende opgaven in zowel het ruimtelijke als het sociale domein. Het is van groot belang dat de kern van deze opgaven wordt gedeeld door betrokken partijen en dat daarover ook afspraken worden gemaakt/herbevestigd als onderdeel van de coalitieonderhandelingen. Denk daarbij onder meer aan wonen, economie en stedelijke ontwikkeling in samenhang met onder meer mobiliteit, klimaat, duurzaamheid, inclusie en gezondheid. Ook de transitie van het sociaal domein in relatie tot onderwijs, zorg, kansengelijkheid, mentale gezondheid en jeugd. Daarnaast vraagt de groei van onze stad en dorpen om investeringen in onder meer veiligheid, digitalisering, sport, evenementen, kunst & cultuur. Genoemde thema’s zijn onlosmakelijk verbonden met meer concrete (politieke) kwesties die door de coalitie gezamenlijk moeten worden opgepakt. Dit vraagt focus op de inhoud, voorbij politieke dogma’s. Daarbij is het noodzakelijk dat partijen elkaar vinden op financiën en ook duidelijke afspraken maken over investeren, financiële stabiliteit en de daarbij behorende (lange termijn) kosten en dekking op een manier die past bij onze groeiende stad en dorpen. 2.

Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Wij hebben een sterke voorkeur voor de samenwerking tussen GL/PvdA, VVD, D66 en CDA. Deze samenwerking voldoet in onze ogen het beste (en ook als enige) aan de opdracht voor de verkennende fase om een kansrijke en stabiele coalitie in beeld te brengen met een voldoende breed draagvlak in de raad en met respect voor de verkiezingsuitslag. Wij lichten dit tijdens het gesprek graag nader toe. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? D66 heeft samenwerking met FvD al voor de verkiezingen uitgesloten. Daarnaast hebben wij afgezien van het voortzetten van de verkenning met LST vanwege onoverbrugbare verschillen in kernwaarden met deze partij. Argumenten daarvoor hebben wij eerder gedeeld ter afronding van de voorgaande fase. Verder zien wij dat andersoortige blokkades moeten worden weggenomen om succesvol vervolg te geven aan de verkenning en informatiefase. Niet blokkades in absolute zin, maar in de vorm van veronderstellingen die (indien onuitgesproken) belemmerend kunnen werken voor constructieve coalitievorming. Zo willen wij graag dat inhoudelijk goed doorleefd wordt wat door verschillende partijen bedoeld wordt met een term als ‘koerscorrectie’ zodat alle betrokkenen vanuit een gelijk beeld met succes verder kunnen praten.

50PLUS

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Voortzetting GGoud, prioriteit seniorenhuisvesting/bouw van seniorenwoningen, degelijke financiële afspraken, bijvoorbeeld geen verhoging OZB boven de inflatie tenzij aantoonbaar noodzakelijk, efficiency onderzoek over de organisatie van de gemeente Tilburg, een zorgvuldig zorg- en welzijnsbeleid (ook jeugdzorg, Wmo). Meer algemeen; een beleid dat actief inspeelt op de toenemende – dubbele – vergrijzing. Voorts de volgende onderwerpen, die tijdens de campagne centraal stonden: - Wijckevoort - Spreidingswet/asielzoekerscentra - Ringbaan West - Veiligheid (digitaal, fysieke veiligheid en sociale veiligheid) - Wijken en Dorpen Voor deze thema’s geldt dat 50PLUS een coöperatieve houding heeft om er samen met coalitiepartners uit te komen. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Er zou bij voorkeur recht gedaan dienen te worden aan de verkiezingsuitslag. De kiezer heeft met de winst van LST, VVD, 50PLUS, CDA en Forum voor Democratie en het verlies van GroenLinks/PvdA en D66 duidelijk aangegeven een meer naar het midden/rechts gericht beleid te prefereren boven het vorige, linksgerichte beleid. Voor 50PLUS dan ook bij voorkeur een coalitie van LST, VVD, 50PLUS en CDA met een vijfde partij.

Ingeval LST niet voor deelname aan een coalitie in aanmerking komt (daar lijkt het nu op) zou, met inachtneming van de verkiezingsuitslag en een te bereiken meerderheidscoalitie, een coalitie van GroenLinks/PvdA, VVD, 50PLUS, CDA en Lokaal Tilburg een goede optie zijn. 50PLUS ziet daarnaast voor een getalsmatige, haalbare én goed werkbare meerderheid goede mogelijkheden in een coalitie van GroenLinks/PvdA, VVD, D’66 en 50PLUS. Natuurlijk zijn er meer opties en 50PLUS is altijd bereid hierover mee te denken. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Neen, 50PLUS is een in de Tilburgse politiek inmiddels goed gewortelde middenpartij die bereid is zowel richting rechts als richting links compromissen te sluiten.

CDA

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Tilburg verdient een coalitie die keuzes maakt op wat er echt toe doet in het dagelijks leven van onze inwoners, en daarbij recht doet aan de verkiezingsuitslag. Wat de CDA -fractie betreft vraagt die uitslag om een bijsturing naar het politiek midden. Wij vinden het van belang dat er in ieder geval concrete afspraken worden gemaakt op de volgende thema’s: 1. Mobiliteit: verbetering van de ontsluiting van de binnenstad, de toekomst van de Ringbaan -West, en duidelijke keuzes rondom parkeren (parkeernormen, parkeren wijkwinkelcentra en tarieven). 2. Wonen en bouwen: versnelling van de woningbouw, bouwen binnen de bestaande stad en waar mogelijk aan de randen, toewijzing van woningen aan mensen met een maatschappelijk binding met de dorpen of wijken van Tilburg en hoe we de bouwopgave ook inzetten voor het versterken van gemengde wijken. 3. Wijken: een stevige inzet op wijkgericht werken, onder andere via de aanpak van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV), en meer zeggenschap voor inwoners via wijkbegrotingen. 4. Gemeentefinanciën: zorgvuldige keuzes in het omgaan met voorziene tekorten en duidelijkheid over de hoogte van de OZB. 5. Energietransitie: een wijkgerichte realistische en haalbare inzet. 6.

Opvang: duidelijke keuzes over de inrichting van opvang voor arbeidsmigranten en asielzoekers, met aandacht voor spreiding en draagvlak in de stad. 7. Veiligheid: versterking van de veiligheid in wijken, onder andere via inzet van BOA’s en een realistisch drugsbeleid, inclusief de vraag naar uitbreiding van coffeeshops. Voor het CDA geldt: focus, uitvoerbaarheid en balans zijn leidend. Geen stapeling van ambities, maar keuzes die merkbaar verschil maken voor Tilburgers. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Het CDA Tilburg kiest voor een stabiele coalitie van partijen die verantwoordelijkheid nemen en verschillen kunnen overbruggen. Wij willen bouwen aan een betrouwbare samenwerking die resultaten levert voor de stad. Een kansrijke coalitie beschikt over politiek draagvlak in de raad, bestuurlijke ervaring en de wil om Tilburg stabiel en fatsoenlijk te besturen. Voor ons staat daarbij voorop dat de coalitie recht doet aan de verkiezingsuitslag. Het CDA heeft bij de verkiezingen een sterke groei doorgemaakt en ziet het als zijn opdracht om met dit mandaat constructief bij te dragen aan het stadsbestuur.

Wij besturen het liefst vanuit het midden, met een voorkeur voor een coalitie van vier partijen. In de eerste verkenningsronde hebben wij daarom deelgenomen aan gesprekken onder leiding van de grootste partij, LST. Wij zagen daar kansen voor een samenwerking tussen LST, VVD, D66 en CDA om te komen tot een stabiel en verbindend bestuur. Deze samenwerking is helaas niet tot stand gekomen. In die gesprekken hebben VVD, D66 en CDA wel een goede inhoudelijke en bestuurlijke basis ervaren. Vanuit de uitgangspunten van stabiliteit, samenwerking vanuit het midden en een coalitie van vier partijen, ligt het verkennen van een samenwerking tussen PR O, VVD, D66 en CDA nu voor de hand. Wij zijn bereid om hier voortvarend mee aan de slag te gaan. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Het CDA Tilburg gaat open het gesprek in, maar niet zonder duidelijke uitgangspunten. Voor ons zijn fatsoenlijk bestuur, respect en verantwoordelijkheid de basis voor samenwerking. Zonder die basis wordt samenwerken moeilijk. Wij toetsen iedere mogelijke samenwerking aan de inhoud: wat betekent dit concreet voor Tilburg en haar inwoners? In algemene zin sluiten wij geen partijen op voorhand uit. Tegelijkertijd constateren wij dat de inhoudelijke verschillen met sommige partijen groot zijn.

In het bijzonder geldt dat voor Forum voor Democratie en de Partij voor de Dieren. Inhoudelijke samenwerking met deze partijen ligt voor ons daarom niet voor de hand. Tot slot Het CDA Tilburg wil bijdragen aan een coalitie die verantwoordelijkheid neemt, keuzes durft te maken en werkt aan een stad waarin mensen zich thuis voelen. Wij staan voor stabiel, verbindend en betrouwbaar bestuur, en nemen daarin graag onze verantwoordelijkheid.

Lokaal Tilburg

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? • • • • • • •

Over “hoe” we de plannen voor bouw 25.000 woningen doorzetten; Afspraken over versmalling Ringbaan West en bereikbaarheid/mobiliteit in brede zin; Hoe burgerparticipatie verder wordt uitgebouwd (en wordt toegepast op bijvoorbeeld asieldossier; Investeringen in wijken en dorpen om meer burgerinitiatief en gemeenschapsvorming te faciliteren; Aanvullende inzet op veiligheid en handhaving; Actieplan op behoud en versterking van het cultureel erfgoed, om wijk- en dorpskarakters zichtbaarder te laten worden; Zekerheid richting ondernemers en een duidelijke visie op de economie, die zich concentreert op het aantrekkelijker maken van Tilburg om te vestigen. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie?

De nieuwe coalitie moet bestaan uit partijen die constructief samen kunnen werken en een groot deel van de Tilburgse bevolking weerspiegelt. Wij denken dat Lokaal Tilburg hier van belangrijke toegevoegde waarde kan zijn. Met ons duidelijk lokale oriëntatie en inhoudelijke overwegingen bieden we zekerheid aan een toekomstige coalitie. Met ons erbij kan een brede meerderheid ontstaan. Het hangt natuurlijk wel af van de totale samenstelling en de daaruit volgende inhoudelijke punten die de toekomstige coalitie gaat uitdragen. Als we onszelf hier voldoende in herkennen, maakt het voor ons niet uit welke partijen zitting nemen in de coalitie of in het stadsbestuur. Concreet zijn er voor ons de volgende meerderheden denkbaar: • LST – VVD – D66 – LT - CDA (LT en CDA kunnen beide een meerderheid bieden, maar samen is de meerderheid ruimer) • GL/PvdA – VVD – D66 – LT - CDA (LT en CDA kunnen beide een meerderheid bieden, maar samen is de meerderheid ruimer) • LST – VVD – 50Plus – CDA – LT Lokaal Tilburg is echter niet ongevoelig voor moderne varianten op coalitievorming, zoals een raadsbreed-akkoord of andere varianten die afwijken van de traditionele meerderheidsvariant. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Lokaal Tilburg staat open voor gesprekken met iedere partij.

Wij zien vanzelfsprekend dat sommige partijen inhoudelijk dichterbij liggen dan anderen. Het kan zijn dat op inhoudelijke thema’s samenwerking na onderhandelingen niet mogelijk blijkt. Dit is echter geen reden voor ons om nu al blokkades op te werpen.

ONS Tilburg

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Dat is aan de onderhandelende partijen zelf. Wij zitten, zoals al jaren, constructief in de samenwerking en zullen goede ideeën dus altijd steunen. Wat voor ONS Tilburg zwaar weegt is de stem van de inwoners. Daarvoor moet ruimte zijn, ook als daardoor plannen van het college wijzigen. Wij hopen dat die ruimte er is en de komende 4 jaar blijft. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Maakt ONS Tilburg niet uit: ideeën zijn belangrijker dan politieke kleur. We hopen dat de samenwerking open en transparant is, waar ruimte is voor ideeën ook van oppositiepartijen en vanuit de stad. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Voor ons zit de blokkades niet bij partijen, maar bij hoe er gewerkt wordt. Zonder openheid en zonder inwoners komen we niet tot goede keuzes. Geen harde blokkades op partijen, wél op houding en werkwijze. Wij werken niet mee aan: • Politiek zonder oog voor inwoners • Besluiten zonder draagvlak • Processen die niet transparant zijn

SP

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Over de woningbouw voor de komende jaren. Want er zijn naar onze mening voldoende plannen gepresenteerd en het is vrij helder waar gebouwd gaat worden. Maar het is naar onze mening nu zaak dat we goed gaan kijken welke soort woningen we nu gaan bouwen, welke voorzieningen daarbij horen en dat we ervoor zorgen dat we gedeelde stad gaan krijgen. Met dat laatste bedoelen we dat er goede mix moet komen in elke wijk. Dus een mix van sociale huurwoningen, betaalbare middelhuur, betaalbare koopwoningen en duurdere koopwoningen. Dat iedere Tilburger de zorg krijgt, die hij of zij nodig heeft. Dus we moeten weer gaan investeren in de WMO, de geestelijke gezondheidszorg en de jeugdzorg. En niet 1 op 1 de bezuinigen vanuit het landelijke beleid doorvoeren. Want dat is de afgelopen jaren te veel gedaan. Ook moeten we meer investeren in “opbouwwerkers” en jeugd en jongerenwerkers. Er moet de komende 4 jaar meer geld komen voor armoedebestrijding. Het leven wordt steeds duurder geworden voor steeds meer mensen. Dus willen wij dat de norm voor onze armoederegelingen omhooggaat van 120 naar 130 procent van het sociaal minimum. En een aanvalsplan komen voor de bestrijding van kinderarmoede. 2.

Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Dat er een bestuursakkoord komt, dat niet helemaal dichtgetimmerd is en waarbij de oppositie nog ruimte heeft om hun inbreng te kunnen leveren. Daarnaast zien we graag dat ook de coalitiepartijen open staan voor aanpassingen in de plannen, die uitgewerkt worden vanuit het bestuursakkoord. Dus een open en meewerkende houding van deze partijen en dat is ze niet alleen uitgaan van hun eigen “gelijk”. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Die zijn er niet, maar het is natuurlijk wel zo dat er ook partijen zijn, die heel ver van ons liggen. Ideologisch gezien dan. En dat kan de samenwerking soms wat lastig maken.

Partij voor de Dieren

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? Over de grote ruimtelijke opgaves. Daarnaast is het voor de PvdD van belang dat zaken die aangenomen zijn in de afgelopen periode en al in gang zijn gezet zoals de dierenwelzijnsnota niet worden terug gedraaid. Ook heeft het onze voorkeur om de bomenverordening te laten voor wat die is. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Een stabiel bestuur heeft onze voorkeur. Daarin zijn wij het meeste heil in de combinatie Pro/GroenLinksPvdA, D66, VVD en CDA. Wat in het 1e gesprek al naar voren kwam. Er heeft een verrechtsing plaats gevonden maar GL/PvdA is nog steeds qua zetelaantal de 2e partij waardoor ook de linkse stemmer nog steeds een grote stem heeft. Dit mag niet over het hoofd worden gezien. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Het ontkennen van de klimaatproblematiek en een extreem rechts gedachtengoed (ondersteunen). Wat ons betreft worden de plannen van de Ringbaan West uitgevoerd zoals ze er nu liggen.

VoorTilburg013

1. Over welke belangrijke inhoudelijke onderwerpen moeten naar uw mening in ieder geval afspraken worden gemaakt in de komende coalitieonderhandelingen? VoorTilburg013 vindt dat de volgende onderwerpen de basis moeten vormen van een nieuw akkoord: Sociale veiligheid en inclusie: Dit is voor ons een harde eis. Wij willen concrete afspraken over de veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte, de positie van de LHBTQ-gemeenschap en doorontwikkeling van de anti-discriminatie-agenda. Kansen voor jongeren: Wij vragen om ruimte voor jongerencultuur en betaalbare woningen voor starters. Jongeren moeten zich gehoord voelen door de politiek. Wijkgericht werken: De kloof tussen het stadhuis en de wijken moet kleiner. Wij zijn voorstander van wijkwethouders die echt aanwezig zijn in de buurt. Betrouwbare overheid: Het nakomen van afspraken is essentieel om het vertrouwen van de Tilburgers terug te winnen. 2. Wat is uw voorkeur in de samenwerking van partijen in de nieuwe coalitie? Nu de samenwerking met de LST niet haalbaar is gebleken, kijkt VoorTilburg013 naar een coalitie die recht doet aan de behoefte aan stabiliteit én vernieuwing. Onze voorkeur gaat uit naar een brede centrum-coalitie die zowel progressieve idealen (GroenLinks-PvdA, D66) als bestuurlijke ervaring (VVD, CDA) combineert.

Als VoorTilburg013 kunnen wij in zo'n coalitie de rol van "brug" vervullen: wij begrijpen de onvrede die tot de winst van lokale partijen leidde, maar delen de inhoudelijke ambities van de progressieve partijen op het gebied van emancipatie en cultuur. 3. Zijn er voor u eventuele blokkades voor de samenwerking met andere partijen? Wij hebben geen blokkades voor specifieke partijen. Wel maken wij ons zorgen over de vertegenwoordiging van het "lokale geluid" nu de grootste partij (LST) buiten de boot valt. Wij vinden dat de nieuwe coalitie extra haar best moet doen om ook die kiezers niet te verliezen. VoorTilburg013 staat klaar om mee te denken over een koers die progressief is op inhoud, maar lokaal en benaderbaar in de uitvoering.