2025 Raadsbrief Bescherm Tilburg tegen waterslot

Onderwerp

Aan de leden van de gemeenteraad

Datum

Bescherm Tilburg tegen waterslot

11 maart 2025

Portefeuillehouder Evelien Kostermans

Uw kenmerk motie 24-135

Behandelend ambtenaar M. van Dalen Postadres Postbus 90155 5000 LH Tilburg

Beste raadsleden, Met deze brief geven we u een tussentijdse reactie op de motie 24-135 “Bescherm Tilburg tegen het waterslot” (link Motie Bescherm Tilburg tegen het waterslot). De motie is ingediend door de heer Broeders (VVD), mevr. Schampers (D66), de heer Kramer (GroenLinks), mevr. Oerlemans (ONS Tilburg) en de heer Sweep (50PLUS). Een deel van uw vragen kan pas goed beantwoord worden als er een uitspraak is in de rechtszaak over de drinkwaterwinning Gilzerbaan. Meer informatie over die rechtszaak volgt verderop in deze brief. Omdat nog niet bekend is wanneer de uitspraak wordt gedaan brengen we u met deze brief al op de hoogte van de antwoorden die we nu al wel kunnen geven. U vraag om inzicht in de actuele drinkwaterschaarste. Dit probleem speelt op verschillende schalen. De Provincie Noord-Brabant en Brabant Water hebben daarom eind vorig jaar het ‘regionaal actieplan beschikbaarheid drinkwaterbronnen tot 2030’ vastgesteld. In dit plan is te lezen dat de situatie in de regio West-Brabant, waar Tilburg volgens de indeling van Brabant Water in valt, nijpend is. Het is daarom essentieel dat er snel en doeltreffend wordt gehandeld om een drinkwatercrisis te voorkomen. De provincie en Brabant Water hebben een zogenaamd onttrekkingsplafond afgesproken. Dat is de hoeveelheid grondwater die, volgens deze partijen, maximaal kan worden gebruikt voor de bereiding van drinkwater.

Vóór 2030 is extra grondwaterwinning nodig om deze hoeveelheid volledig te kunnen benutten. In 2030 wordt deze hoeveelheid, volgens de prognoses, overschreden. De productie van drinkwater uit grondwaterbronnen heeft dan het maximum bereikt. Er zijn dan aanvullende bronnen nodig. De extra grondwaterwinning die nodig is om tot 2030 voldoende drinkwater te kunnen leveren wordt vooral gezocht in Kruisland, waar een nieuwe grondwaterwinning wordt aangelegd, en op de Gilzerbaan in Tilburg, waar men de volledige vergunning wil gaan benutten. Over die drinkwaterwinning in Tilburg loopt momenteel een rechtszaak: Brabant Water heeft een vergunning voor het onttrekken van 18 miljoen m3 grondwater per jaar maar de Brabantse Milieufederatie en Brabants Landschap zijn bezorgd over de verdroging die dat kan veroorzaken in het Natura2000 gebied de Regte Heide. De vergunning mocht daarom lange tijd niet helemaal benut worden. Voor de zomer wordt er een uitspraak verwacht en inmiddels zijn de partijen ook in overleg om te bekijken of ze er samen uit kunnen komen. Overigens maken wij ons als gemeente ook zorgen over de verdroging die de uitbreiding van de drinkwaterwinning kan veroorzaken. De winning ligt in Tilburg, in ons Stadsbos013. De verdrogende effecten zullen daarom in Stadsbos013 naar verwachting groter zijn dan op de Regte Heide.

Wij zijn geen partij in de rechtszaak maar hebben onze zorgen over zowel het mogelijke drinkwatertekort als de verdroging wel kenbaar gemaakt. Dit blijven we doen. Zelf nemen we ook maatregelen om het grondwater aan te vullen. We laten bij alle ontwikkelingen, waar mogelijk, regenwater infiltreren om het grondwater aan te vullen.

Afdeling RUIMTE Bezoekadres Stadhuisplein 130

U vraagt vervolgens om inzicht in het mogelijke gebruik van effluent (gezuiverd afvalwater dat de zuivering verlaat), zeewater en brak water. Brabant Water voert momenteel een verkenning uit naar deze ‘aanvullende bronnen’. Het benutten van brak grondwater en zeewater wordt daarbij als meest kansrijk gezien. Brabant Water heeft een leveringsplicht voor het leveren van drinkwater aan huishoudens. Voor bedrijven is dat niet het geval. Brabant Water heeft aangegeven dat zij nieuwe bedrijven met een grote watervraag mogelijk niet meer aan kunnen sluiten. Hoe snel dit kan gebeuren hangt af van de uitkomst van de rechtszaak over de Gilzerbaan. Voor bestaande bedrijven is waterbesparing belangrijk. Wij stimuleren dit door, samen met andere partijen, een waterscan aan te bieden. Dit is bijvoorbeeld onlangs nog opgenomen in de Green Deal T58, Het Laar en Katsbogten. Met een waterscan wordt inzicht gegeven in het waterverbruik van een bedrijf en ook advies te geven over mogelijke besparing van water. Vervolgens vraagt u om inzicht te geven over het gebruik van grijswatersystemen bij huishoudens. Veel van de hiervoor genoemde maatregelen liggen vooral bij de provincie, bij Brabant Water en bij bedrijven maar op dit punt zien wij voor ons als gemeente een taak. Wij zijn bezig met een aantal pilotprojecten voor circulair water.

Daaronder vallen, naast systemen voor regenwatergebruik, ook grijswatersystemen. Een van de pilots is het toepassen van een collectief, circulair watersysteem op Koningswei. Daarbij wordt douchewater hergebruikt voor toiletdoorspoeling. De technieken hiervoor hebben zich in het buitenland al bewezen maar zijn in Nederland vooralsnog verboden. We hebben daarom goedkeuring nodig van het RIVM. Die hebben we onlangs gekregen, als eerste in Nederland. De bedoeling is om meer pilots uit te gaan voeren waardoor we het drinkwatergebruik omlaag brengen. Er loopt nu een pilot bij Kindcentrum Hubertus waar regenwater gebruikt gaat worden voor toiletdoorspoeling en we bezig met de ontwikkeling op het Louis Bouwmeesterplein. Voor toepassing op grote schaal is echter aanpassing van de landelijke wet- en regelgeving nodig. We hopen uw vragen hiermee voldoende te hebben beantwoord. We hebben in het Breed Bestuurlijk Grondwateroverleg bij de Provincie en Brabant Water kenbaar gemaakt dat wij behoefte hebben aan een nadere toelichting. Na afloop van de rechtszaak zullen we ook vragen om een toelichting op de toekomststrategie. Zodra er een einduitspraak is in de rechtszaak Gilzerbaan zullen we u verder informeren.

Met vriendelijke groet, Het college,

mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris

drs. Th.L.N. Weterings burgemeester