20230511-00 Raadsvoorstel Tilburg in 2050_def

raad 2023_1420 definitief.docx

1

Raadsvoorstel Startnotitie ‘Tilburg in 2050’ Aanleiding In ons Akkoord “Meer voor Elkaar 2022-2026” en daaropvolgend in de programmabegroting 2023 zijn “Het verhaal Tilburg 2050” en het actualiseren van de “Omgevingsvisie Tilburg 2040” als belangrijke opgaven benoemd. In het Akkoord is reeds aangegeven dat deze twee trajecten nauw met elkaar samen hangen. Beide trajecten gaan over de toekomst van Tilburg, waar we samen met ondernemers, (maatschappelijke) organisaties en inwoners het gesprek over willen voeren. Ook stellen de twee trajecten dezelfde vragen: hoe ziet de Tilburgse samenleving er in 2050 uit en wat moeten we nu doen om dat te bereiken? En zowel voor de Omgevingsvisie als voor het Verhaal Tilburg 2050 willen we bestaande thema’s samen met de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verrijken en zijn we op zoek naar nieuwe onderwerpen waar het nodig is. Kortom, beide opgaven overlappen elkaar als het gaat om het gesprek over de toekomst van Tilburg en vullen elkaar aan. Het ligt dan ook voor de hand via een gezamenlijk proces de twee opgaven op te pakken en uit te voeren. De startnotitie “Tilburg in 2050” beschrijft het gezamenlijke proces.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Met de visie ‘Tilburg in 2050’ geven we invulling aan het Akkoord Meer voor elkaar 2022-2026. In het bijzonder aan het actualiseren van de Omgevingsvisie Tilburg 2040 en het verhaal Tilburg 2050.

Voorstel 1. 2.

De opdrachten “actualiseren Omgevingsvisie Tilburg 2040” en “Het verhaal Tilburg 2050” samenvoegen tot één gezamenlijk proces, met als resultaat één visie ‘Tilburg in 2050’. De startnotitie ‘Tilburg in 2050’ vaststellen.

Argumenten 1.1 Beide opgaven vragen een gesprek met de stad en dorpen over Tilburg in 2050. Het Akkoord “Meer voor elkaar” vraagt bij alles wat we doen participatie van inwoners en een goede dialoog met de stad en de dorpen. In dit geval een gesprek met de partners, ondernemers, (maatschappelijke) organisaties en inwoners over de toekomst van de Tilburg. Om te voorkomen dat mensen verschillende keren worden gevraagd mee te denken over de toekomst van Tilburg stellen we voor één gezamenlijk proces op te zetten: ‘Tilburg in 2050’. Daar waar mogelijk en wenselijk sluiten we aan bij lopende participatietrajecten. 1.2 Beide opgaven leiden tot één visie, die ook voldoet aan de wettelijke vereisten van een Omgevingsvisie. Met ‘Tilburg in 2050’ geven we samen met de Tilburgers in een participatief proces antwoord op de vraag hoe de Tilburgse samenleving er in 2050 uit ziet. We laten de twee opdrachten uit het Akkoord samen gaan in één proces met als resultaat één toekomstvisie op Tilburg: Tilburg in 2050. Een visie waar de Tilburger centraal staat en de balans tussen duurzaamheid, gezondheid en het versterken van de sociale basis een ruimtelijke vertaling kent die voldoet aan de vereisten voor een Omgevingsvisie. Waarbij kwaliteit voorop staat. Zowel bij het ontwikkelen van beleid voor onze stedelijke ontwikkeling als voor onze architectuur.

De visie ‘Tilburg in 2050’ bestrijkt het gehele grondgebied van de gemeente Tilburg. Veel vraagstukken reiken tot over de grenzen van de gemeente heen. Daarom bezien we de ontwikkeling van Tilburg ook in relatie tot haar omgeving (regionaal, provinciaal en (inter)nationaal).

raad 2023_1420 definitief.docx

2

1.3 Samen vooruit en terugkijken, conclusies trekken, lange lijnen uitzetten en vaststellen wat ons nu te doen staat. Voor de visie Tilburg in 2050 kijken we vooruit: hoe willen we dat onze samenleving er in 2050 uitziet en wat moeten we nu doen om dat te bereiken? De visie op 2050 vergelijken we met reeds vastgesteld Tilburgs en (boven)regionaal beleid. Welk beleid past in de visie, waar ontbreken belangrijke bouwstenen, en waar moet beleid worden aangepast? De visie brengt samenhang in het bestaande en nieuwe beleid en combineert dat met een visie op de toekomst van Tilburg. We nemen de ruimte om te droomdenken en waar nodig passen we het beleid aan. Sinds de vaststelling van Toekomst Tilburg 2040 en de Omgevingsvisie 2040 is op diverse fronten gewerkt aan sectoraal beleid, dat vraagt om een vertaling naar een integrale visie op de stad. Bijlage 1 bij de Startnotitie geeft een weergave van relevante vastgestelde en in voorbereiding zijnde beleidsnota’s en beleidsdocumenten die we in elk geval betrekken bij het opstellen van de visie. Denk onder andere aan de Update Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen, de Regionale Energie- en Klimaatstrategie, de Netwerkanalyse Mobiliteit, en de Agenda Sociaal013. Dit zijn belangrijke bouwstenen voor de visie ‘Tilburg in 2050’. Ook werken we op dit moment aan belangrijke ontbrekende sectorale bouwstenen voor de visie ‘Tilburg in 2050’.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan de Bouwsteen gezonde leefomgeving, het Uitvoeringsplan omgevingskwaliteit, de nota Wijkgericht Werken en de actualisatie van de nota biodiversiteit. Kortom, de visie ‘Tilburg in 2050’ is geen optelsom van bestaande beleidsnota’s en –documenten, maar creëert juist de ruimte om samen met de Tilburgers te sprokkelen en te prakkezeren. Ook trekken we conclusies en zetten we de lange lijn uit over welke stad we willen zijn in 2050. En wat ons nu te doen staat om dat te bereiken. 1.4 Een toekomsttraject vraagt om een inspirerend en creatief proces met expertise uit Tilburg én daarbuiten. Gedurende het hele proces laten we ons graag inspireren en verrassen. We nodigen deskundigen en vrijdenkers met diverse expertises uit om deel te nemen in een expertteam en/of een inspiratiegroep. We benutten het enorme potentieel van kennis(instituten), professoren, hoogleraren, leerlingen en studenten uit onze gemeente. We dagen de kunst- en cultuursector uit om hun blik op ‘Tilburg’ in 2050 te verbeelden. Met behulp van maquettes en een continu ontwerpatelier stimuleren we ontwerpkracht om dilemma’s, kansen en opgaven in samenhang te verbeelden en in samenhang bespreekbaar te maken. 2.1 De startnotitie beschrijft het proces om te komen tot de visie “‘Tilburg in 2050’.

Om te komen tot de visie ‘Tilburg in 2050’ bouwen we samen met de Tilburgers in vier stappen aan een handelingsperspectief voor de toekomst van Tilburg: 1. Sprokkelen (inventariseren): Hoe staan we er nu voor, wat komt er op ons af, wat zijn onze ambities en wat zijn de opgaven voor de toekomst (Q2 – Q4 2023) Samen met de stad maken we op basis van feiten en cijfers een foto van Tilburg anno nu op gemeenteniveau en waar mogelijk afzonderlijk op wijkniveau of dorpsniveau. Ook verzamelen we de geformuleerde ambities uit de bestaande beleidsstukken, gebiedsgerichte visies en koersdocumenten. Daarnaast brengen we samen met de Tilburgers trends en ontwikkelingen in beeld en kijken we in hoeverre de gesignaleerde trends bij Tilburg 2040 nog steeds actueel zijn. Aan de hand van de foto, de trends en ontwikkelingen en de bestaande ambities bepalen we samen met de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties de opgaven voor de toekomst. 2. Prakkezeren (analyseren) (Q4 2023 – Q3 2024) In deze fase voeren we met de Tilburgers verdiepingsgesprekken over welke stad we kunnen zijn en verkennen we de (ruimtelijke) kansen en impact van maatschappelijke opgaven. In een brede (online) dialoog toetsen en verrijken we mogelijke keuzes en de effecten daarvan. We werken de opgaven verder in samenhang uit en formuleren de dilemma’s. 3.

Visievorming (Q3 – Q4 2024) In deze fase toetsen en verrijken we met de stad de conceptvisie Tilburg in 2050. We zetten in op ontwerpen verbeeldingskracht. Ook hier sluiten we waar mogelijk aan bij reeds lopende gesprekken met de stad. In deze fase wordt duidelijk welke stad we willen zijn in 2050 en bepalen we de koers. 4. Consultatie en vaststelling (Q1 – Q2 2025)

raad 2023_1420 definitief.docx

3

In deze stap wordt de ontwerpvisie inclusief de ontwerp- Omgevingseffectrapportage ter inzage gelegd. Samen met de ingekomen reacties en voorstellen voor aanpassing wordt de visie ‘Tilburg in 2050’ vervolgens ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. De rol van de raad in dit proces is drieledig: 1. Besluitvormend. Het proces van ‘Tilburg in 2050’ laat zien dat de gemeenteraad van Tilburg op drie momenten een besluit neemt over de toekomstvisie. Naast besluitvorming over deze startnotitie stelt de raad aan het eind van 2023 de Uitgangspuntennotitie en Notitie Reikwijdte en Detailniveau vast. Halverwege 2025 wordt de Visie ‘Tilburg in 2050’ ter vaststelling aan de raad aangeboden. Tussentijds wordt de raad op diverse nog nader te bepalen momenten geïnformeerd over de voortgang van het project. Dit zover de besluitvormingskant. 2. Klankbord. We stellen voor om een raadswerkgroep Tilburg in 2050 te vormen die als klankbord fungeert voor het proces om te komen tot de visie Tilburg in 2050. De rol van deze werkgroep wordt bij de start van de werkgroep samen ingevuld. Bij de ruimtelijke vertaling van de visie overeenkomstig de vereisten voor een Omgevingsvisie stellen we voor om de brede raadsvolggroep stedelijke ontwikkeling als klankbord te gebruiken. 3. Toehoorder bij participatiemomenten: Tilburg in 2050 gaat ook en bovenal over het gesprek met de stad.

Welke stad willen we in 2050 zijn en wat kunnen we nu doen om dat te bereiken? Een gesprek waar de gemeenteraad (en het college) een van de gesprekspartners is naast inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties. In deze rol gaat het vooral om het oor te luister leggen in de stad en te horen wat er leeft. Naar aanleiding van de raadsinformatiebijeenkomst op 17 april moet de tekst op pagina 10 van de startnotitie onder het kopje ‘Relatie met andere projecten’ als volgt worden gelezen: Bij dit overzicht is niet beoogd een prioriteit aan te geven. Ook betreft het geen limitatieve opsomming. De projecten die hier met name benoemd zijn hebben een nauwe relatie met Tilburg in 2050, in het bijzonder de omgevingsvisie. Ofwel procesmatig, ofwel omdat het net als de omgevingsvisie ruimtelijke uitwerkingen betreffen. Procesmatig zijn het bijvoorbeeld Levendige democratie, Agenda013 en de wijkagenda’s. Hierover voeren we dialogen met de samenleving. Tussen deze projecten moet goede afstemming plaats vinden: wat wordt er waar besproken en hoe kunnen we optimaal gebruik maken van de verschillende participatiemomenten. De gebiedsuitwerkingen zijn hier benoemd, aangezien ze net als de omgevingsvisie een ruimtelijk en integraal karakter hebben. Op een gedetailleerder niveau dan de omgevingsvisie zullen ze uitspraken doen. Hier moet goede inhoudelijke afstemming plaatsvinden.

De uitwerkingen moeten immers passen in de grotere integrale visie voor de gemeente. In de bijlage “bouwstenen” is aanvullend een niet limitatief overzicht opgenomen van beleidsdocumenten (vastgesteld of in wording) die in elk geval ook betrokken zullen worden in het traject Tilburg in 2050, zoals bijvoorbeeld de nog in voorbereiding zijnde bouwsteen gezonde leefomgeving en de visie maatschappelijke ontwikkelingen. En bijvoorbeeld de vastgestelde beleidsnota’s Update Stedelijke ontwikkelingsstrategie wonen en de stadsnatuurkaart, die structurerend en daarmee sturend van aard zijn. Tot slot: er is slechts beoogd te illustreren dat dit proces niet los mag worden gezien van eerder vastgesteld beleid of lopende projecten waarbij het gesprek met de stad aan de orde is. Het overzicht ‘relatie met andere projecten’ hebben we indachtig bovenstaande aangepast.

Risico’s Niet van toepassing.

Kosten en dekking In de Programmabegroting 2023 is nog uitgegaan van twee afzonderlijke trajecten: een actualisatie van de Omgevingsvisie en het verhaal Tilburg in 2050. Voor de Omgevingsvisie is de interne capaciteit (inzet uren eigen medewerkers) gedekt via de Programmabegroting 2023. De externe capaciteit en kosten zijn gedekt via het budget voor visies en verkenningen.

raad 2023_1420 definitief.docx

4

Voor het verhaal Tilburg in 2050 zijn in de Programmabegroting 2023 nog geen middelen vrijgemaakt. De beschikbare middelen vanuit de Omgevingsvisie zijn met het samenvoegen van de twee trajecten ontoereikend. Daarom zal separaat aan de raad bij de Tussenrapportage en Perspectiefnota worden voorgesteld een extra budget van € 100.000,- per jaar voor de periode 2023-2025 ter beschikking te stellen voor ‘Tilburg in 2050’, zodat de raad dit voorstel kan betrekken bij de integrale afweging bij respectievelijk de Tussenrapportage 2023 en de Perspectiefnota 2024 en verder.

Vervolg Verwezen wordt naar hetgeen is opgenomen in de Startnotitie ‘Tilburg in 2050’.

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen Startnotitie ‘Tilburg in 2050’

raad 2023_1420 definitief.docx

Tilburg, 14 maart 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

5

raad 2023_1420 definitief.docx

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. 2.

De opdrachten “actualiseren Omgevingsvisie Tilburg 2040” en “Het verhaal Tilburg 2050” samen te voegen tot één gezamenlijk proces, met als resultaat één visie ‘Tilburg in 2050’. De startnotitie ‘Tilburg in 2050’ vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 22 mei 2023.

de griffier,

voorzitter,