20220411 Tilburg Raad openbaar

gemeente Tilburg Verslag van de achtste vergadering van de raad Maandag 11 april 2022 Aanvang: 20.15 uur

Agenda

1.

Opening van de vergadering

2.

Vaststellen van de agenda

3.

Raadsvoorstel Commissie geloofsbrieven

4.

Raadsvoorstel benoemen en beëdigen raadslid en burgerraadsleden

5.

Raadsvoorstel benoemen voorzitters informatie- en debatsessies van de raad

6.

Raadsvoorstel benoemen plaatsvervangend voorzitters van de raad

7.

Raadsvoorstel Bestemmingsplan Buitengebied De Zandleij 2012 19e herziening (De Kuil 1G)

8.

Raadsvoorstel Bestemmingsplan Groeseind 2017 4e herziening (Hoefstraat 145)

9.

Raadsvoorstel Herziening exploitatieplan Koningsoord

10. Raadsvoorstel Legesverordening 2022-1 11. Raadsvoorstel Spoorpark besteding restant aanlegbudget 12. Raadsvoorstel Kadernota 2023 Diamantgroep 13. Raadsvoorstel Eenmalige Energietoeslag 2022 14. Raadsvoorstel Bestemmingsplan Theresia-Loven-Besterd 2016, 10e herziening (Lange Nieuwstraat 255) 15. Raadsvoorstel Woordvoerderschappen 16. Raadsvoorstel Borgstelling Tennis Club Tilburg 17. Bespreking eindverslag coalitieonderhandelingen met informateur 18. Initiatiefvoorstel Formatie 2022-2026 19. Motie actueel: voorkom sloop historisch erfgoed, fabrikantenvilla ‘Philharmonie’ 20. Sluiting. AANWEZIG: de heren F.J.C.M. van Aarle, N. Agović, M.J.M. Antens, M. van Asten, H.F. van den Berg, O.H.T. Broeders en Y. Çelik, de dames I.M.E.A. Couwenberg, en A. Dunning, de heer J.J.V.D.M. van Esch, mevrouw Y.B.A. Heutmekers-Linders, de heren D.J.P. Heuvelmans en P.H.J.M. van den Hoven, mevrouw A.C.M. van Huffel, de heren S.J.A. Jansen, P.M. Janssen (vanaf agendapunt 4) en J.M.A. Kokke, mevrouw E. Kostermans, de heren A.J.F. Kramer, P. Kooke en F.A.M. Kriellaars, de dames A. Lahlah en P.L.R. Mieris, de heer J.A.C. Molenaar, de dames L.E.C.P.M. Oerlemans en H.W.M. Oostelbos, de heren I.F.J.M. Otten en H.J.J.M. Roels, de dames S.C.M. Schampers, F. Schellekens en E.P.J.M. Smit, de heer H.A.J. Smolders, de dames K. Sol en S. Spinnewijn, de heren N.J.L. van Stappershoef en J.F.M.

Sweep, mevrouw A. Vlasveld, de heren M.F.L. Vriens en N. van Wanrooij, mevrouw P. Wijnans, de heer J.M.J. Zieleman en mevrouw A. Zouridis-Veldhoven. VOORZITTER: de heer Th.L.N. Weterings, burgemeester. GRIFFIER: mevrouw N. Kanters, griffier. TEVENS AANWEZIG: de heren R.W.F. Dols en O. Dusschooten en H.J. Grashoff, de dames M.T.M. Hendrickx en A. Lahlah en de heer B.W.W. van der Pol, wethouders. AFWEZIG: de heren C.J. van Dijk, H.C.A.M. van Tilborg en B. Yilmaz.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 1

1. Opening van de vergadering De voorzitter opent de vergadering met een kort moment van bezinning en heet allen welkom, in het bijzonder de heer Bengevoord, informateur, die in deze vergadering een toelichting zal geven op diens aan de gemeenteraad gestuurde brief. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter deelt mee dat behandeling van de raadsvoorstellen over gastvrije uitstraling van gemeentelijke parkeergarages en het gewijzigd vaststellen van het bestemmingsplan Piushavengebied 2009 (zevende herziening) komt te vervallen. Mevrouw Couwenberg (CDA) doet het voorstel van orde om een breder gesprek te voeren over nut en noodzaak van de bestemming van 80.000 euro om een multifunctionele ruimte in het Spoorpark te maken in vergelijking met voorzieningen in andere buurten en wijken (agendapunt 11). Haar voorstel van orde is om dat voorstel terug te verwijzen naar de Agendacommissie en een inhoudelijke behandeling te plannen. De heer Van Esch (D66) steunt het ordevoorstel niet, omdat het Spoorpark zich kenmerkt door initiatieven die van onderop zijn gestart. De raad is als het om de inhoud gaat altijd op zijn handen blijven zitten en ook het CDA heeft dat in het verleden gedaan. De heer Van den Hoven (LST) staat de argumentatie van het CDA wel aan en wil het onderwerp bespreekbaar maken als de raad open en transparant wil zijn ten opzichte van de stad.

De heer Kramer (GroenLinks) sluit zich aan bij de heer Van Esch. Er is geld voor het Spoorpark beschikbaar en er komt een nieuw initiatief vanuit de stad dat bijdraagt aan de doelstellingen van het Spoorpark vanuit de stad, zodat de raad het gesprek niet hoeft over te doen. Het voorstel van orde van het CDA om het raadsvoorstel Spoorpark besteding restant aanlegbudget, agendapunt 11, vandaag niet te behandelen wordt bij handopsteken in stemming gebracht en met 12 tegen 29 stemmen verworpen, met de stemmen van de PvdD, het CDA, LT, de SP en de LST voor. Mevrouw Couwenberg (CDA) meent dat ordevoorstellen ter vergadering worden geaccepteerd als drie fracties of negen zetels daar voor zijn. De voorzitter legt uit dat drie of negen fracties kunnen zorgen dat een voorstel naar een sessie gaat. In dezen gaat het echter om een ordevoorstel. Hij deelt mee dat agendapunt 16, raadsvoorstel Borgstelling Tennis Club Tilburg, een B-stuk is geworden, omdat de Partij voor de Dieren daarover een motie heeft ingediend. Op de C-agenda staan twee stukken, het eindverslag van de informateur, dat conform het besluit van het presidium in één termijn wordt besproken. Aansluitend wordt het initiatiefvoorstel van GroenLinks over het vervolg van de formatie behandeld. De spreektijd bij die voorstellen is 4 minuten in eerste termijn en 2 minuten in tweede termijn, waarbij interrupties zijn toegestaan.

Het presidium heeft uitgesproken dat het eigenlijk een gesprek zou moeten zijn. De LT-fractie heeft een motie actueel ingediend over de monumentenstatus van de Philharmonie. Na de installatie van de A-stukken en beëdiging van raadsleden zal de vergadering een aantal minuten worden geschorst. De agenda wordt vervolgens vastgesteld, onder aantekening van de gemaakte opmerkingen. 3.

Raadsvoorstel Commissie geloofsbrieven

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 2

Zonder stemming wordt het voorstel van het presidium om de heer Van Tilborg tot voorzitter en mevrouw Oostelbos en de heer Smolders tot leden van de Commissie geloofsbrieven te benoemen unaniem aangenomen. 4.

Raadsvoorstel benoemen en beëdigen raadslid en burgerraadsleden

De voorzitter deelt mee dat de heer Agović opnieuw beëdigd zal worden, opdat er geen onduidelijkheid is omtrent diens intenties en de af te nemen eed. Het spijt hem bij het afscheid van de heer Mandemaker in de raadsvergadering van 29 maart te hebben gezegd dat die gedurende één periode raadslid zou zijn geweest, maar dat zijn twee raadsperiodes. De heer Mandemaker was in de periode daarvoor tevens burgerraadslid. Mevrouw Oostelbos (SP) deelt mee dat vandaag de heer Perry Janssen als raadslid en de volgende burgerraadsleden zullen worden geïnstalleerd: de heer René Spieringhs voor GroenLinks de heren Kirill Blokker, Jos Buijvoets en Roberto Hessels voor D66; mevrouw Pals voor de LST; de heer Bas Koster en mevrouw Berna Trommelen voor de VVD; de heer Jan Willem Wijsman voor 50PLUS; mevrouw Rita Barto-van Wijngaarden voor de PvdA; de heren Henri Mandemaker en Thijs Kruiver voor de SP; mevrouw Peggy Cremers voor de Partij voor de Dieren; de heer Thijn Klokkenburg en mevrouw Amber van Ginneken-Bindels voor het CDA; mevrouw Christel Rutte en de heren Hans van de Ven en Wesley Raghoebar voor Lokaal Tilburg; de heer Robin Spelt voor ONS Tilburg; de heren Ritchie Ramautarsing en Jan van Dongen en mevrouw Kim Marthura voor Voor Tilburg; mevrouw Bruin voor Forum voor Democratie.

Zij wenst deze personen namens de Commissie onderzoek van de geloofsbrieven en namens de raad veel succes bij het uitoefenen van hun politieke activiteiten. In handen van de voorzitter legt de heer Agović (GroenLinks) de bij wet voorgeschreven eed af en legt de heer Janssen (LST) de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter legt de heer Spieringhs van GroenLinks de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter leggen de heren Blokker, Buijvoets en Hessels van D66 de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter legt mevrouw Pals van de LST de bij wet voorgeschreven eed af. In handen van de voorzitter leggen de heer Koster en mevrouw Trommelen van de VVD de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter legt de heer Wijsman van 50PLUS de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter legt mevrouw Barto-van Wijngaarden van de PvdA de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter leggen de heren Mandemaker en Kruiver de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter legt mevrouw Cremers van de PvdD de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af.

In handen van de voorzitter legt de heer Klokkenburg van het CDA de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af en legt mevrouw Van Ginneken-Bindels van het CDA de bij wet voorgeschreven eed af.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 3

In handen van de voorzitter leggen mevrouw Rutte en de heer Raghoebar van LT de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af en legt mevrouw Rutte van LT de bij wet voorgeschreven eed af. In handen van de voorzitter legt de heer Spelt van ONS Tilburg de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter leggen de heren Ramautarsing en Van Dongen en mevrouw Marthura van Voor Tilburg de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. In handen van de voorzitter legt mevrouw Bruin van FvD de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af. 5.

Raadsvoorstel benoemen voorzitters informatie- en debatsessies van de raad

Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) blijft voorstandster van externe voorzitters om de onafhankelijkheid zoveel mogelijk te waarborgen, maar stemt toch in met het voorstel. Zij feliciteert alle voorzitters met hun positie en wenst hen veel succes toe. Het voorstel van het presidium wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 6.

Raadsvoorstel benoemen plaatsvervangend voorzitters van de raad

Het voorstel van het presidium om de heer Van Esch te benoemen tot eerste plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad en de heer Van den Hoven te benoemen tot tweede plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 7.

Raadsvoorstel Bestemmingsplan Buitengebied De Zandleij 2012 19 e herziening (De Kuil 1G)

De heer Van den Hoven (LST) vindt dat het nieuwe college zich bezig moet gaan houden met het snel herzien van alle bestemmingsplannen, omdat een casus zoals bij De Kuil niet goed is voor initiatiefnemers, omwonenden en het vertrouwen in de politiek. Hij zal na het aanhoren van alle argumenten en overleg met initiatiefnemers en bewoners wel voor het voorstel stemmen. De heer Vriens (50PLUS) stemt zeker voor het voorstel, omdat het een heel mooi voorbeeld is van hoe het kan gaan. Als de raad eerst een besluit had moeten nemen waren er volgens hem alleen maar verliezers geweest. Omwonenden zijn er nu gezamenlijk uitgekomen, wat ook verwerkt is in het raadsvoorstel. Zo kan het dus ook. Mevrouw Mieris (PvdA) vindt het fijn dat de initiatiefnemer en de omwonenden er met elkaar zijn uitgekomen. Een omgevingsdialoog met de intentie er met elkaar in redelijkheid uit te komen is van groot belang, zeker gezien de enorme inbreidingsopgave die men tegemoet ziet. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 8.

Raadsvoorstel Bestemmingsplan Groeseind 2017 4e herziening (Hoefstraat 145)

Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 9.

Raadsvoorstel Herziening exploitatieplan Koningsoord

Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt zonder stemming gebracht unaniem aangenomen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 4

10. Raadsvoorstel Legesverordening 2022-1 Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 11. Raadsvoorstel Spoorpark besteding restant aanlegbudget De heer Van Esch (D66) deelt mee dat elke investering in het Spoorpark een investering in de stad en de toekomst daarvan is. Daarom stemt hij daarvoor. Mevrouw Mieris (PvdA) merkt op dat het Spoorpark een groot succes voor Tilburg is: een nieuw park middenin de stad waar iedereen van kan genieten. Voor de PvdA is de inzet van het resterende aanlegbudget voor een multifunctionele ruimte daarom in orde. Mevrouw Couwenberg (CDA) merkt op dat als het over de inhoud gaat van hetgeen wat er bij het Spoorpark gebeurt de raad op zijn handen blijft zitten, zowel nu als in het verleden. Haar voorstel heeft dan ook niets te maken met de inhoud van het initiatief. Als het over geld gaat heeft de raad wel degelijk een rol. Het gaat hier om geld uit de algemene middelen, waarvoor het Spoorpark een nieuw initiatief heeft. Het CDA is van mening dat andere buurten en wijken hierop evenveel recht hebben en stemt tegen het voorstel om het geld zonder debat op deze manier te bestemmen. Mevrouw Oostelbos (SP) sluit zich aan bij het CDA en stemt ook tegen het voorstel.

Ondanks het geweldige initiatief van het Spoorpark hoort het vrijvallende geld een betstemming te krijgen waarop iedereen kan inschrijven, ook de wijken. De heer Smolders (LST) sluit zich aan bij het CDA en de SP. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt bij handopsteken in stemming gebracht en 31 tegen 11 stemmen aangenomen, met de stemmen van de LST, het CDA, de PvdD en de SP tegen. 12. Raadsvoorstel Kadernota 2023 Diamantgroep Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 13. Raadsvoorstel Eenmalige Energietoeslag 2022 Mevrouw Schampers (D66) is voor het voorstel, maar ziet ook zorgen bij studenten. Hierover zijn schriftelijke vragen ingediend, waarop helaas nog geen antwoord is gekomen. Zij hoopt dat het college bij de uitwerking inzet op het actief betrekken van studenten. De voorzitter feliciteert mevrouw Schampers met haar maidenspeech/stemverklaring. Mevrouw Zouridis-Veldhoven (CDA) vindt het belangrijk dat inwoners snel enigszins gecompenseerd worden voor de schrikbarende stijging van hun energierekening. Niet alleen Tilburgers met een uitkering of degenen die vallen onder het minimabeleid, maar zeker ook de werkende armen die met deze plotselinge kostenstijging niet meer uitkomen. Zij is daarom blij met de twee ton voor maatwerkoplossingen die onderdeel zijn van het aangepaste voorstel.

Of dat bedrag voldoende is, is nu nog niet bekend. Zij roept alle werkende Tilburgers en zelfstandige ondernemers, die zich niet in eerste instantie aangesproken voelden om zich toch te melden, ook als zij zich daartoe niet geroepen voelen. Mevrouw Mieris (PvdA) stemt graag in met een budget voor het alvast uitbetalen van de energietoeslag voor mensen met lage inkomens. Wel maakt zij zich zorgen

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 5

over hoe iedereen die recht heeft op 800 euro bereikt zal worden. Dat wil de PvdA goed blijven volgen. Zij ziet graag dat mensen, ook studenten, die in geldproblemen komen worden betrokken en dat nog wordt gekeken naar de 130%-norm. Ook heeft zij graag een structurele aanpak van het probleem. Het Nibud heeft immers bepaald dat kosten gemiddeld per jaar voor alle burgers heel hoog zullen uitvallen. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) is heel blij met de energietoeslag die het college alvast voortvarend gaat uitkeren, vooruitlopend op komende Rijksmiddelen. GroenLinks heeft in december al aandacht gevraagd om prioriteit te geven aan energiearmoede en huishoudens die in acute nood zijn gekomen te helpen. Het voorstel komt daaraan tegemoet. Wel is voor de langere termijn een inspanning nodig om deze doelgroep te laten profiteren van een eerlijke energietransitie. Zij is ook blij dat maatwerk mogelijk wordt, waardoor studenten kunnen rekenen op compensatie in specifieke gevallen. De heer Van Aarle (LT) steunt het raadsvoorstel en sluit zich aan bij de opmerkingen van het CDA en steunt de oproep. Hij complimenteert het college met het proactieve handelen. De heer Van Asten (VVD) ziet Tilburg in het land vaak voorop lopen als het gaat om minimabeleid. Daarop is de VVD trots en dat maakt ook dat de gemeente een goede financiële positie heeft.

Hij vertrouwt erop dat het Rijk zich als betrouwbare partner zal laten gelden en dat de gemeente de middelen zo snel mogelijk terugkrijgt. Hij wenst het college succes met de uitvoering. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 14. Raadsvoorstel Bestemmingsplan Theresia-Loven-Besterd 2016, 10e herziening (Lange Nieuwstraat 255) Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 15. Raadsvoorstel Woordvoerderschappen Het voorstel van het presidium wordt zonder stemming unaniem aangenomen. 16. Raadsvoorstel Borgstelling Tennis Club Tilburg Motie M 16-1 ‘Behoud bomen Tennis Club Tilburg’ De raad van de gemeente Tilburg in vergadering bijeen op 11 april 2022; constateert dat: •

bij de uitbreidingsplannen van TCT het kappen van meerdere volwassen, gezonde bomen op de planning staat;

•

het uitgangspunt van de gemeente is: laat zoveel mogelijk gezonde bomen staan; 1

overwegende dat: •

het IPCC aangeeft dat snellere en grootschaligere actie nodig is om de klimaatdoelen te halen; 2

•

het kappen van bomen hier absoluut niet aan bij draagt;

•

commercieel belang niet boven ecologisch belang moet gaan;

verzoekt het college om •

in gesprek te gaan met Tennis Club Tilburg om hun bouwplannen dusdanig te wijzigen dat het kappen van bomen niet noodzakelijk is;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 6

en gaat over tot de orde van de dag. Namens de PvdD-fractie: Anne-Miep Vlasveld en Pam Wijnans. 1

https://www.tilburg.nl/actueel/gebiedsontwikkeling/bomen/

2 Behandeling wordt doorgeschoven naar het vervolg van de raadsvergadering op 21 april 2022. 17. Bespreking eindverslag coalitieonderhandelingen met informateur De heer Bengevoord vond het fijn om de afgelopen dagen weer in het midden van de Tilburgse politiek te zijn en constateert dat die een fantastisch mooie raadzaal heeft gekregen. De afgelopen dagen en weken heeft hij met afvaardigingen van alle fracties gesprekken mogen voeren. De fracties dankt hij voor de openheid in die gesprekken en de goede toon waarop deze hebben kunnen plaatsvinden over wat er de komende jaren in Tilburg moet gebeuren. Zijn opdracht was om een advies te geven over hoe te komen tot een progressief en stabiel stadsbestuur. Daarover heeft hij goed nagedacht. Het was mooi om te zien dat fracties het op heel veel onderwerpen eens zijn en dat zij trots zijn op de stad en haar dorpen. Als opening heeft hij de fracties gevraagd om te reflecteren op de lage opkomst bij de raadsverkiezingen. Alle fracties zeiden op dat punt de opdracht te hebben om die opkomst in de toekomst hoger te laten zijn. Naar voren kwam dat het goed zou zijn om veel wijkgerichter te gaan werken en veel meer contact te maken met Tilburgers, zeker op thema’s als leefbaarheid, gezondheid en veiligheid. De organisatie zou zich daarop meer moeten richten. De raad wil graag zijn advies horen en hoe hij daartoe is gekomen.

De opdracht was te komen tot een progressief en stabiel stadsbestuur langs de assen verkiezingswinnaars, progressiviteit, stabiliteit en het komen tot een numerieke meerderheid. Dat stadsbestuur moet in elk geval kunnen rekenen op een stabiele meerderheid in de gemeenteraad. Fracties gaven aan dat het zou moeten lukken met vier partijen. Meer partijen behoeven extra afstemming en zijn niet nodig. Twee fracties werden altijd genoemd, GroenLinks en D66. Bijna altijd werd ook de VVD als derde partij genoemd. Volgens de genoemde assen zouden de partijen PvdA, 50PLUS, Lokaal Tilburg, het CDA en de LST daarbij kunnen aansluiten. De LST gaf aan graag een bijdrage te willen leveren, maar dat zij ideologisch wat verder af staat van de genoemde partijen, zodat eerst met andere partijen verder zou moeten worden gesproken. Kijkend naar winnaars en verliezers zou het volgens hem logisch zijn om de PvdA als vierde partij te betrekken. Op maandag 4 april jl. had hij een gesprek met GroenLinks, D66, de VVD en de PvdA. Hij voelde voldoende chemie om de raad op 6 april jl. het advies te sturen om deze vier partijen met elkaar te laten doorpraten om te komen tot een progressief en stabiel stadsbestuur. Op de vraag of er een dichtgetimmerd coalitieakkoord zou moeten komen antwoordden alle fracties ontkennend.

Zij willen geen raadsakkoord en waren eensluidend af te willen van een constructieve oppositie en een andere oppositie. Daarom adviseert hij te komen tot een akkoord op hoofdlijnen. Dat betekent op een aantal zaken concrete afspraken maken en verder partijen en de stad de ruimte te geven om het akkoord te verrijken. Partijen gaven in gesprekken aan het grote verhaal van Tilburg te missen. Er was ooit een proces Tilburg 2040, waarmee werd gepoogd een verhaal voor de stad te maken. Daarbij werden ontwikkelingen die de komende jaren op Tilburg af komen gewogen aan dat verhaal. Het traject van Tilburg 2040 leverde allerlei expedities op, waarin raadsleden, mensen uit de gemeentelijke organisatie, inwoners en partijen uit het maatschappelijke middenveld met elkaar in een bus zaten en met elkaar op pad gingen. Dat beveelt hij wederom aan en daarmee kan de raad de lokale driehoek van burgemeester, griffier en gemeentesecretaris in positie brengen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 7

In het vervolgproces past het inwoners uit de stad nog meer dan voorheen te betrekken bij de vorming van het akkoord. Er zijn goede ideeën om gebruik te maken van de kennis en kunde van de griffie. Wat hem opviel is dat de financiële normen/uitgangspunten onvoldoende zijn besproken of doorleefd. Bij het tot stand komen van een akkoord zou het kunnen helpen om daarna dingen af te wegen. Daarom beveelt hij aan om in het vervolgproces de controller en de accountant dicht te betrekken, zodat dat financieel duurzaam is. Als het akkoord er ligt adviseert hij naar een uitvoeringstoets te kijken. Dat om te bezien of alle ambities door de gemeentelijke organisatie uitgevoerd kunnen worden. Tot slot dankt hij Stijn van Rooij voor de geboden ondersteuning en de fracties voor de openheid en transparantie in de gesprekken. De voorzitter geeft vervolgens de fracties de gelegenheid om op de toelichting van de heer Bengevoord te reageren, dit in de volgorde van grootte van de fracties. Hij constateert dat de fracties van GroenLinks en D66 op dit moment geen behoefte hebben om een reactie te geven, zodat hij allereerst het woord geeft aan de LST. De heer Smolders (LST) kent de heer Bengevoord al heel lang en heeft hem al in allerlei gedaantes meegemaakt. Als ondernemer en raadslid, maar vooral als een heel fijne collega, waarin hij heel veel vertrouwen heeft.

Hij is blij dat de heer Bengevoord het traject volgt en dat die zich democratisch opstelt. De zin dat bewoners bij de vorming van een akkoord betrokken moeten worden vindt hij niet zo sterk. Hij is van mening dat er een akkoord moet komen, dat de raad kan amenderen. Pas daarna gaat men aan het werk in de stad. Nu al bewoners enthousiasmeren betekent dat dat slechts met mensen gebeurt die gedurende vier, vijf periodes elke keer betrokken zijn. Als men echt bewoners erbij wil betrekken, zal men daaraan de komende vier jaar heel hard moeten werken. In het initiatiefvoorstel van GroenLinks staat ook de bewoners te betrekken na een akkoord en daarbij ziet hij in een verschil met het advies van de heer Bengevoord. De heer Vriens (50PLUS) deelt mee dat 50PLUS-fractievoorzitter Van Tilborg met burgerraadslid Wijsman op 25 maart jl. met de informateur heeft gesproken. 50PLUS had daarna volop vertrouwen in de mogelijke coalitie. De informateur suggereerde een breed akkoord voor te staan, waar 50PLUS achter staat. Daarom was 50PLUS verbaasd niet voor een tweede gesprek te worden uitgenodigd. Een gespreksverslag zou op 28 maart toegezonden worden, maar liet op zich wachten tot en met 2 april. Dat verslag noemt hij volstrekt onder de maat en niet weergeven wat was besproken. 50PLUS heeft dat verslag dan ook laten aanpassen.

Op donderdag 6 april belde de informateur dat 50PLUS in diens advies niet als mogelijke coalitiepartij zou worden genoemd. Dat vindt hij onvoorstelbaar en zeer teleurstellend, temeer omdat 50PLUS een van de winnaars van de verkiezingen is. 50PLUS is de vijfde partij in Tilburg en stelde zich in de vorige periode richting de coalitie constructief op. 50PLUS staat ook voor een sociaal en groen beleid en vertegenwoordigt een groep van maar liefst 68.000 Tilburgers, die ouder dan 50 jaar zijn. Ook veel jongeren voelden zich aangetrokken tot 50PLUS, wat volgens hem niet zo gek is. 50PLUS had de steeds maar groeiende groep ouderen en hun familie in de coalitie een duidelijke stem kunnen geven en dat is nu een gemiste kans. Graag wil hij daarom van de informateur uitgelegd krijgen waarom niet voor een brede coalitie is gekozen, met bijvoorbeeld 50PLUS. Ook wil hij weten waarom 50PLUS niet is uitgenodigd voor een tweede gesprek, waarom de fractie daarover geen telefoontje heeft gekregen, of er een blokkade van 50PLUS is vanuit de vier partijen en of de voorwaarde alleen ouderen in het akkoord te benoemen niet bespreekbaar was. Hij had gehoopt dat GroenLinks als grootste partij zou doen wat ze zegt: openheid, eerlijkheid en transparantie te hanteren als nieuwe bestuurscultuur. 50PLUS blijft open staan om mee te doen aan de coalitie, linksom of rechtsom als vierde of vijfde partij.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 8

Mevrouw Oostelbos (SP) vindt het fijn dat de heer Bengevoord de taak als informateur op zich heeft genomen. Die geeft aan dat het op basis van de verkiezingsuitslag logisch is dat GroenLinks, D66 en de VVD het voortouw nemen in verdere onderhandelingen en zij vraag of dat ook zijn mening is. Zij ziet namelijk een verkiezingsuitslag waarbij het aantal linkse/sociale zetels van linkse partijen is toegenomen van 12 tot 17. Het betreft de zetels van GroenLinks, de PvdA, de SP en de Partij voor de Dieren. Inwoners die zijn gaan stemmen geven daarmee aan dat er een beweging naar links zou zijn. Nu wordt een formatieproces met de VVD en D66 ingegaan, die beide hebben verloren in de verkiezingen. Nu was er een mogelijkheid om helemaal over links te gaan met GroenLinks, D66, de PvdA, de SP en de Partij voor de Dieren. Zij vraagt of daarnaar is gekeken en waarom daaraan geen vervolg is gegeven. Een akkoord op hoofdlijnen vindt ook de SP belangrijk. De informateur geeft aan dat de voorkeur niet ligt bij een dichtgetimmerd akkoord, zodat het kan bijdragen aan een gezonde verhouding tussen college en raad. Zij denkt dat de informateur daarbij weergeeft dat het democratisch proces gevolgd moet worden en daarbij het dualisme voorop staat. De informateur had het erover dat financiële uitgangspunten onvoldoende zijn doorleefd en adviseert een aanzet te maken tot een financieel afwegingskader.

Wellicht is het dan een idee in het akkoord met streefwaarden te werken, bijvoorbeeld het aantal mensen levend in armoede te laten dalen van 16% naar 12%. Zodoende kan de raad volgen op de goede weg te zijn of dat er aanpassing nodig is. Zo komt er meer duidelijkheid en wordt concreter wat men wil bereiken voor de stad en haar dorpen. Het advies de griffie te betrekken bij het verdere vervolgproces vindt zij een heel goed idee, maar dat staat niet in het initiatiefvoorstel. Daarover vraagt zij de mening van de wethouder. Tot slot geeft zij mee bij de keuze voor de wethouders oog te hebben voor een goede verdeling tussen mannen en vrouwen. Het liefst zou zij zien dat er wordt gedacht aan meer diversiteit in het college. Mevrouw Vlasveld (PvdD) was het eigenlijk op de uitslagenavond al duidelijk welke partijen de nieuwe coalitie zouden kunnen vormen. Daarom is het advies van de heer Bengevoord voor haar dan ook geen verrassing. Dat GroenLinks in haar zoektocht op zoek ging naar een progressief en stabiel college is ook geen verrassing. Maar de vraag is dan wat stabiel eigenlijk is. In de huidige tijdgeest is er weinig vertrouwen meer in de politiek. Dat komt vooral door landelijk beleid dat afstraalt naar de gemeenteraad.

Weinig vertrouwen is ook op lokaal niveau terug te zien: partijen die in de campagne gouden bergen beloven, waarvan in de praktijk weinig terecht komt, omdat ze inwisselbaar zijn bij de coalitieonderhandelingen. Stabiel zou niet moeten betekenen of je in staat bent de coalitie naar zijn eindstreep te trekken, maar of je staat voor je idealen en of je een betrouwbaar beeld naar de burgers afgeeft. Door betrouwbaar en daarmee stabiel te zijn zorg je weer voor vertrouwen van de burger in de politiek. De Partij voor de Dieren is niet naïef of compromisloos, maar ziet het compromis niet als een doel op zich. Dat brengt met zich mee dat coalitiedeelname geen ambitie van haar is. Het huidige politieke bestel is er nog niet klaar voor om een systeem van handjeklap te verlaten. De Partij voor de Dieren zou kunnen deelnemen aan een coalitie, maar alleen volgens bepaalde voorwaarden. Dat heeft zij ook aangegeven in het gesprek met de informateur. Er is ook gezocht naar een progressief college. Er had een progressievere coalitie kunnen zitten ten opzichte van het nu voorliggende advies. Dat voor deze samenstelling is gekozen begrijpt zij tot op zekere hoogte. De verkiezingsuitslag was echter bijzonder door het progressieve en groene geluid dat boven is gekomen. Dat geluid mag haars inziens niet getemperd worden in het belang van de coalitie.

Op een constructieve manier met elkaar plenair in debat gaan zou belangrijker moeten zijn dan in zogenaamde unanimiteit zaken snel afhameren. Tot slot geeft zij adviezen mee aan de formerende partijen. Ten eerste is de Partij voor de Dieren voorstander van een akkoord op hoofdlijnen, dat het dualisme en

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 9

daarmee de democratie ten goede komt. Ten tweede is de tijd van haalbaar, betaalbaar en met draagvlak voorbij. De problemen voortkomend uit de klimaatverandering zijn zo groot dat die met grote urgentie aanpak behoeven. Ten derde wil zij de dieren niet laten vergeten. Van de huisdieren op de bank tot de kippen in de stal, van de konijnen in het Leijpark tot de vissen in de Piushaven, zij zijn ook bewoners van de gemeente en verdienen een stem. Graag praat zij op een later moment verder over wat er volgens de Partij voor de Dieren in het akkoord zou moeten staan. De drie genoemde adviezen zijn nog maar een topje van de ijsberg van alle benodigde zaken om de systeemverandering in gang te zetten en om de gemeente Tilburg leefbaar te houden. De voorzitter feliciteert mevrouw Vlasveld met haar maidenspeech. Mevrouw Couwenberg (CDA) dankt de heer Bengevoord voor de energie die hij in de gemeente heeft gestopt en zij is blij met zijn aanwezigheid. Zij vraagt of de aanbeveling over financieel duurzaam beleid betekent dat er een akkoord moet komen dat financieel aangeeft hoe de situatie er in de komende vier jaar in de stad uit zal zien. De heer Van Aarle (LT) spreekt eveneens dank uit aan de informateur en de heer Van Rooij. Hij citeert de voorzitter uit diens speech bij de installatie van de nieuwe raadsleden.

“We kunnen er niet omheen, de opnieuw lage opkomst bij de raadsverkiezingen geeft aan dat er nog veel werk te verrichten is. De relatie tussen overheid en burger staat onder druk, ook in Tilburg. De opkomst van 40% in onze gemeente laat zien dat onze inwoners zich onvoldoende aangesproken voelen door zaken waar wij als gemeentebestuur voor staan. Het is aan u en mij, straks samen met het nieuwe college, om dat vertrouwen te vergroten.” De verbetering tussen overheid en burger zal volgens hem alle aandacht moeten krijgen. Lokaal Tilburg heeft aan de wieg gestaan van het Actieplan inwonersparticipatie. Samen is de basis gelegd om de inwoners te betrekken en meer invloed te geven bij de besluitvorming. De nieuwe raad en het nieuwe college moeten participatie serieus gaan nemen, hetgeen Lokaal Tilburg heeft ingebracht bij het constructieve gesprek met de informateur. Hij benadrukt dat het informatieproces een voorbeeld moet zijn van de nieuwe bestuurscultuur. Deze bespreking van het eindverslag van de informateur met de gemeenteraad ziet hij dan ook als een aanbeveling terug in het gespreksverslag met Lokaal Tilburg. Hij is dan ook positief over het oppakken van die aanbeveling. Participeren is juist het betrekken en tijdig informeren van alle betrokken partijen en niet alleen je mogelijke nieuwe politieke vrienden.

De belofte om het weekend na 24 maart bij te praten is helaas naar een aantal partijen niet waargemaakt. Deze ervaring leert maar weer dat participeren ook bij het formatieproces nog voor verbetering vatbaar is. Verwachtingsmanagement voorkomt irritaties en is een van de belangrijkste adviezen in het Actieplan inwonersparticipatie. Ook in het eindverslag van de informateur blijft het participeren wat hem betreft onderbelicht. Hij leest alleen iets over met elkaar in gesprek blijven. Het initiatiefvoorstel van GroenLinks is daarover al wat concreter, maar inwonersparticipatie is echt wel wat meer dan vragen om reflectie. Lokaal Tilburg kan voor het college van toegevoegde waarde zijn als het gaat om het herstellen van vertrouwen in de politiek en de gemeentelijke overheid. Het verder in de praktijk brengen van het actieplan is een van de instrumenten om dit vertrouwen bij de inwoners te vergroten. Een transparant informatieproces, waarin inwonersparticipatie serieus wordt genomen, is een nieuwe kans om inwoners beter te betrekken bij het lokale bestuur. Het verslag van de informateur biedt aanknopingspunten die Lokaal Tilburg graag wil oppakken. Er is nog veel werk te verrichten om het vertrouwen te vergroten. Dat wil hij samen doen en de griffier en de gehele stad daarin meenemen. Alleen dan wordt er volgens hem recht gedaan aan de lokale democratie.

De informateur merkte op dat een van de voorwaarden in de opdracht was een progressieve en stabiele meerderheid te gaan vormen. De informateur voelde voldoende chemie en hij vraagt of hij die chemie als stabiel moet vertalen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 10

Hij ondersteunt de oproep van de informateur om ook de lokale driehoek in positie te brengen en inderdaad gebruik te maken van de kennis en de kunde van griffie. Tot slot vraagt hij hoe de informateur aankijkt tegen het opnieuw buitenspel staan van de lokale partijen. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) memoreert dat zo’n 40% van de stemgerechtigden voor de gemeenteraadsverkiezingen naar de stembus is gegaan, zodat meer dan de helft van de stemmers dus is afgehaakt. Dat vindt zij een teleurstellende uitkomst en wat haar betreft een opgave waarvoor de gehele gemeente de komende jaren blijvend aandacht moet hebben. Voor nu en in dit proces is haars inziens openheid geboden, zodat Tilburgers zien dat raadsleden betrokken zijn en transparant durven te zijn naar elkaar en de stad. ONS Tilburg vindt het dan ook jammer dat de beoogde coalitiepartners nu niet reageren op dit advies en er dus geen dialoog plaatsvindt. Maar zij durft wel positief te zijn. ONS Tilburg heeft namelijk een heel fijn gesprek gehad met de heren Bengevoord en Van Rooij. De uitkomst van de gesprekken komt op haar niet als een verrassing over en doet recht aan de opdracht van de informateur en de uitslag van de verkiezingen. In en na het gesprek heeft ONS Tilburg het initiatief genomen om vijftien inhoudelijke punten aan de informateur mee te geven.

Die zijn bij de vergaderstukken gevoegd, zodat duidelijk is aan wat is aangeleverd. ONS Tilburg hecht namelijk veel waarde aan openheid en wil daarin zelf het goede voorbeeld te geven. Zij hoopt dat serieus naar de vijftien punten wordt gekeken en dat er ruimte is voor openheid en bestuurlijke vernieuwing. Zij vraagt het advies van de heer Bengevoord over hoe ervoor kan worden gezorgd dat er geen dichtgetimmerd akkoord komt. Tot slot wenst zij alle partijen de komende periode veel succes om met de juiste mensen een sterk, vernieuwend en transparant college voor de stad te vormen. De voorzitter merkt op dat dadelijk de vier fracties die het initiatiefvoorstel hebben ingediend bij monde van mevrouw Lahlah zullen reageren. De heer Bengevoord zegt dank voor de reacties. De heer Smolders stelt hij gerust. Hij wil beginnen met mensen vanuit de stad al te betrekken en vooral ook de komende jaren. Een aantal fracties zei dat er behoefte is aan een soort van nieuwe bestuurscultuur en een soort nieuw contract met de stad, waarvan mevrouw Lahlah draagster is. 50PLUS wil een breder akkoord en is klaar om daaraan mee te doen. Hij heeft ook gewogen wat andere partijen hebben aangegeven en daaruit komen de vier partijen die een bijdrage aan het college te leveren. De rol van 50PLUS is echter niet uitgespeeld en het gaat er vooral om het met elkaar te doen, bijvoorbeeld bij de Agenda 013.

Er was geen grote blokkade tegen 50PLUS. Als het akkoord op hoofdlijnen komt kan serieus met 50PLUS over ouderen in gesprek worden gegaan. De uitnodiging aan 50PLUS is zeker om mee te praten. Niet om direct een bijdrage aan het college te geven, maar wel om Tilburg de komende jaren meer vorm te geven. De SP vroeg of het ook zijn eigen mening is om de genoemde vier partijen met elkaar aan de slag te laten gaan en die vraag beantwoordt hij bevestigend. Zijn opdracht was namelijk een progressief en stabiel college te zoeken, ook gehoord hebbende het gevoel van de raad. Hij heeft ook naar andere combinaties gekeken. Alle assen afwegend heeft hij echter geadviseerd om met de vier partijen aan de slag te gaan. Wat betreft het democratische proces vult hij dat inderdaad in als meer dualisme. De keuze van mannen of vrouwen bij wethouders is niet aan de informateur, maar hij denkt dat die oproep heel belangrijk is. Hij is blij dat de Partij voor de Dieren onderstreept dat er een akkoord op hoofdlijnen moet komen. Die fractie wil een systeemverandering en de dieren niet vergeten en zij geeft daarmee haar inwoners een stem. Er zijn eigenlijk geen echte streefwaarden, zoals voor de algemene reserve en de gemeentelijke schuldpositie.

In het nieuwe akkoord zouden daarover bandbreedten afgesproken kunnen worden, zodat hij heeft gezegd de accountant te betrekken, die een goed beeld van de gemeentelijke financiële positie van heeft.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 11

Het door Lokaal Tilburg genoemde actieplan heeft hem aan het denken gezet en hij erkent dat participatie heel belangrijk is. Daaraan is de komende jaren te werken en hij vindt het mooi dat die fractie daaraan een bijdrage wil leveren. Chemie is in elk geval dat er vertrouwen is om met elkaar op een goede manier discussies aan te gaan. Die chemie is volgens hem dermate voldoende aanwezig dat hij denkt dat die zal leiden tot een stabiel stadsbestuur. De griffie is eigenlijk de verbinding van de raad met de stad en zou dus vooral ingezet moeten worden. Hij kan zich voorstellen dat Lokaal Tilburg zichzelf niet buitenspel zet en de vier genoemde partijen hebben een uitgestoken hand aangereikt om Tilburg de komende jaren beter vorm te geven. Hij bevestigt dat er geen dichtgetimmerd akkoord moet zijn en dat er ruimte voor 45 raadsleden moet zijn om input te leveren. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) informeert naar het advies van de informateur om te zorgen dat er geen dichtgetimmerd akkoord komt en ook wil zijn weten wanneer partijen een stem krijgen die willen meepraten. De heer Bengevoord raadt daartoe aan om voor het initiatiefvoorstel te stemmen, waarna hij dat als formateur in de gaten blijft houden. Hij stelt voor in de eerste bijeenkomst een proces te maken, waarin heel duidelijk wordt aangegeven wanneer en op welke punten partijen input kunnen leveren.

Fracties krijgen dus nadrukkelijk een plek en meer daarover zal hij na de eerste bijeenkomst laten weten. De heer Van Aarle (LT) vraagt of een coalitie van vijf partijen niet veel stabieler zou zijn, omdat men daarmee het risico uitsluit dat die door een hobbel onderweg in de problemen komt. Volgens de heer Bengevoord zou dat kunnen, maar hij hoorde ook de brede oproep om niet tot te veel partijen te komen. Een vijfde partij is ook op geen enkele manier voor een meerderheid nodig. De heer Van Aarle (LT) begrijpt dat antwoord, maar wijst op hobbels in de komende tijd en andere standpunten van een van de vier partijen dan de andere drie, zoals over de Cityring en Wijkevoort. Een vijfde partij zou dus kunnen zorgen voor meer stabiliteit. De heer Bengevoord repliceert dat ook is opgeroepen tot meer dualisme en heeft het idee dat Tilburg met het voorliggende advies het beste is gediend. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) dankt de heer Bengevoord voor zijn bijdrage tot zover. 18. Initiatiefvoorstel Formatie 2022-2026 Mevrouw Lahlah (GroenLinks) licht het initiatiefvoorstel namens de indienende fracties GroenLinks, D66, de VVD en de PvdA toe. Vandaag spreekt zij de raad voor het eerst als raadslid toe. Voor GroenLinks was de verkiezingsuitslag heel mooi, waarmee de kiezers haar een bijzondere verantwoordelijkheid hebben gegeven.

Zij heeft de verantwoordelijkheid gekregen om het voortouw te nemen in de vorming van een nieuw akkoord en een nieuw gemeentebestuur. In de afgelopen weken is de heer Bengevoord op haar verzoek aan de slag gegaan met de eerste verkenningsgesprekken. In het voorliggende initiatiefvoorstel stellen GroenLinks en de mede-indieners voor om als raad het startsein te geven voor de formatie tussen de partijen GroenLinks, D66, de VVD en de PvdA. Hiermee denkt zij recht te doen aan de uitspraak van de kiezers. Daarbij is er het vertrouwen dat deze vier partijen elkaar op belangrijke onderwerpen zullen vinden en de reeds ingezette koers met een progressieve en sociale aanscherping – groener, socialer, eerlijker en inclusiever – op een goede manier zullen voortzetten. Men zou kunnen opmerken dat de verkiezingsuitslag richting geeft die de basis vormt voor een nieuw akkoord. Dat neemt niet weg dat die basis niet de volledige lading dekt en dat dat het enige is wat er is. Ook partijen die geen onderdeel van die samenstelling zijn hebben hun connecties en verbindingen in de gemeente en zijn

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 12

net zo goed een vertegenwoordiging van kansen en problematieken van doelgroepen in de maatschappij. Ook die groepen verdienen een stem en verdienen onderdeel te zijn van de nieuwe politieke werkelijkheid die de komende vier jaar de realiteit van de raad zal zijn. De initiatiefnemers nemen de verantwoordelijkheid om naar alle partijen te luisteren om te zien wat de gemeente nog meer nodig heeft en om te horen hoe het akkoord verder in te kleuren is. Zij nodigt alle vertegenwoordigde partijen in de raad nadrukkelijk uit om haar deelgenoot te maken van de onderwerpen waar hun hart sneller van gaat kloppen, waar de nood aan de man is, waar zij een kans zien liggen en waar ambities worden gevoeld die de stad, dorpen en wijken verder brengen en het akkoord daarmee te verrijken. Vervolgens wordt het maatschappelijke middenveld gevraagd om daarop te reflecteren. Bovendien wordt inwoners gevraagd aandachtspunten voor het akkoord mee te geven. Dat wordt ook gedurende de komende vier jaar gedaan. Nadrukkelijk wordt geprobeerd inwoners te betrekken die behoren tot de niet-stemmers. Ook zij staan voor ontwikkelingen, maken dingen mee, hebben wensen, problemen, talenten en ambities. Tilburg is als zevende grootste stad van het land ook een gemeente in ontwikkeling. Niet alles is maakbaar. Bij het besturen van Tilburg hoort de kunst van het laveren.

Met elkaar wordt gewerkt aan het toekomstverhaal van en voor Tilburg. De afgelopen jaren heeft zij als partijrijke wethouder gezien wat het betekent om op inhoud te kijken naar wat de gemeente nodig heeft en daarop medestand te zoeken en samenwerking te vinden. Veel is er mogelijk en steeds is zij aangenaam verrast geweest over de bereidheid om over de eigen schaduw heen te springen. In het belang van de stad, de dorpen en wijken bleken steeds opnieuw meer overeenkomsten dan verschillen. Partijrijk zijn en het samen bouwen met alle mensen uit alle hoeken van het spectrum, ook degenen die het niet met je eens zijn, heeft haar de afgelopen vier jaar verrijkt. Dat is een voet waarop zij de politieke werkelijkheid van vandaag en morgen blijvend wil schoeien. Dat men met elkaar over de muren van de politieke bastions heeft aandacht heeft voor wat er gebeurt in de gemeente en elkaar vindt in de oplossing. De vertegenwoordigde partijen in de raad weerspiegelen deels de stad, de dorpen en de wijken. Zij daagt iedereen, inclusief haar eigen partij, uit om met elkaar en de inwoners in contact te blijven. Want inwoners verdienen het om zich gezien te weten en zich gehoord te voelen. Dat leidt voor haar en hopelijk ook voor de raad de nieuwe bestuursperiode in. De voorzitter feliciteert mevrouw Lahlah met haar maidenspeech als raadslid.

De heer Smolders (LST) is van mening dat het goed is dat het initiatiefvoorstel door de raad wordt besproken. Bij volwassen besturen hoort ook volwassen gedrag. De LST past bescheidenheid gezien de vier zetels minder. De gemaakte keuze is niet gewenst, maar niet onlogisch. Vandaag denkt hij terug aan de vorige raadsverkiezingen, waarover hij niets zegt, maar die hij samenvat in een spreuk ‘wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet’. Daarom stelt hij zich heel sportief en democratisch op en hij had gewenst dat dat toentertijd ook was gebeurd. Samenwerken is in het belang van de mooie stad en de dorpen en ook volwassen. Er komt een bestuursakkoord waarvoor het bestuur zal moeten gaan staan. Dat akkoord moet zo klein mogelijk zijn. Het bestuur zou serieus aan de slag moeten gaan naar de inwoners, het maatschappelijk middenveld en de raad. De raad heeft de komende vier jaar mogelijkheden om goede voorstellen in te brengen. Daarmee moet dan wel serieus worden omgegaan en dat is het punt. De partijen die gaan formeren weten donders goed wat de LST wil. De realiteit is anders. Men kan moeilijk tegen progressiviteit zijn, als men maar niet doorschiet. Daarom hoopt hij ook dat het beleid niet zal doorschieten, ook niet aan de progressieve kant. In Tilburg zijn er namelijk 182.000 stemgerechtigden, waarvan een heel grote partij 15.000 stemmen heeft gehad.

Die gaat wel de stad besturen die de 110.000 niet-stemmers ook moet meenemen. Men moet daarom niet onprofessioneel doen door een schijnvertoning op te voeren. In plaats daarvan moet men laten zien te willen besturen, een mooi akkoord te maken en daarna iedereen te laten komen en voorstellen serieus te nemen. De PvdA heeft de afgelopen vier jaar heel goed oppositie gevoerd en wordt daarvoor beloond door nu wel in het college te worden toegelaten. Men hoeft dus niet slaafs

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 13

achter het college aan te lopen. De heer Çelik zou heel goed in de wijken passen. Hij wil de stad verder brengen en doorgaan op de huidige weg. Dat vindt hij niet leuk, maar wel wil hij samen de schouders eronder zetten, maar wel op een volwassen manier zonder schijnvertoningen. De progressieve aanscherping van het initiatiefvoorstel doet volgens hem recht aan de verkiezingsuitslag. Wel moet men dus ook denken aan de 110.000 mensen die niet hebben gestemd. Ook wil hij de hele stad laten meenemen en de wijken laten ingaan. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) reflecteert op de inbreng van de heer Smolders, wiens inbreng zij vooral ziet als dat hij de door haar gedane uitnodiging oppakt. Bij de zevende grootste stad van het land hoort de kunst van het laveren. Er komt een akkoord, dat zij als een kompas ziet. Dat schetst de grote lijn en vangt de basisbeweging. Daarvoor staan de vier partijen aan de lat en zij geven de kiezer vertrouwen. Dat ontslaat hen niet van de plicht om te blijven zien en te horen. De andere partijen zijn echter net zo goed een vertegenwoordiger van doelgroepen in de gemeente. Het toekomstverhaal van Tilburg wil zij gedurende de komende vier jaar bouwen. Zij nodigt de partijen en inwoners uit om het akkoord te verrijken. Dat is wat haar betreft een eerste stap die de gemeente verder brengt in het verhaal van en voor Tilburg.

De heer Smolders (LST) is het in grote lijnen daarmee eens, maar benadrukt te bewaken dat het geen schijnvertoning wordt en dat het bestuur ook serieus moet zijn. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) gaat ervan uit dat ook de LST goede suggesties heeft, omdat die zich in de haarvaten van de dorpen en wijken bevindt. Op dat punt kan de LST het akkoord zeker verrijken. Mevrouw Oostelbos (SP) merkt op het heel jammer te vinden dat de vier partijen die gaan formeren nu niet meepraten. GroenLinks boekte een mooie verkiezingsuitslag waarmee mevrouw Lahlah terecht blij is. Het aantal linkse zetels is van 12 naar 17 gestegen, terwijl GroenLinks toch met de VVD gaat formeren. Daarop wil zij graag een reactie. Graag wil zij de griffie laten betrekken bij het formatieproces. Aan het dictum van het initiatiefvoorstel wil zij dan ook toevoegen om de griffier ondersteunend tijdens alle besprekingen te laten zijn. Graag hoort zij of andere fracties het daarmee eens zijn. De heer Smolders (LST) is het daarmee eens. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) formeert met de genoemde partijen, gezien de opdracht om te zorgen voor een progressief en stabiel gemeentebestuur. De vier partijen betreft een van de mogelijke uitkomsten, die ook het meest is genoemd. De vier hebben voldoende vertrouwen in het proces en de balans. De vier partijen zijn een brede afspiegeling van de samenleving.

Meer dan de helft van de kiezers stemde op een van deze partijen en die vertegenwoordigen ook meerdere kiezers in de samenleving. De uitnodiging aan andere partijen is om ook een bijdrage te leveren en het akkoord te verrijken. De suggestie over de deelname van de griffier begrijpt zij. Het proces kent meerdere fases en daarin zal aanhaking van de raad en verschillende partijen plaats vinden. Daarbij ziet zij zeker een rol van de griffie weggelegd. Over de manier waarop die rol wordt ingevuld is nog niet nagedacht. Mevrouw Oostelbos (SP) vraagt waarom de rol van de griffier niet in het initiatiefvoorstel staat als haar rol belangrijk gevonden wordt. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) denkt nog na over de invulling van het proces, zo ook de rol van de griffie. Mevrouw Oostelbos (SP) neemt aan dat de vier partijen al gaan komen tot een akkoord, waarna andere organisaties/partijen nog iets kunnen zeggen. Dan mist men echter de kans dat de griffier haar kennis en kunde bij het formatieproces inbrengt. Dat betreurt zij, vooral om de rol van de griffier onafhankelijk is en zij optreedt namens alle raadsleden.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 14

Mevrouw Lahlah (GroenLinks) ziet dat in de eerste fase anders. De rol van de griffier ziet zij nadrukkelijker in de tweede fase, waarbij de andere partijen worden uitgenodigd om het akkoord te verrijken en waarbij inwonersparticipatie plaatsvindt. In de eerste fase ziet zij dat anders voor zich, waarbij zij uiteraard wel gebruik wil maken van de bijdrage van de griffie. De griffie zit dan echter niet altijd aan tafel. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) kiest voor samen, zodat zij het belangrijk vindt dat het nieuwe akkoord bestaat uit alle geluiden van de gemeenteraad, maar ook vanuit de stad. Het wordt een geluid van en voor de stad, wat zij mevrouw Lahlah ook precies hoort zeggen in haar speech. Dat leest zij echter nog niet concreet in het voorstel terug. Zij hoopt dan ook dat het niet blijft bij goede intenties, maar dat er ook concrete acties worden opgezet. Dat begint met vooraf goede en duidelijke afspraken maken. Want wat is nu precies het doel en wat voor akkoord wordt er beoogd door de initiatiefnemers? ONS Tilburg is benieuwd wat er met haar inhoudelijke ideeën gaat gebeuren en wanneer zij wordt geraadpleegd. GroenLinks gaat eerst met de beoogde coalitiepartijen een akkoord op hoofdlijnen opstellen, waarna de overige partijen aan de beurt komen. ONS Tilburg zou graag zien dat de overige partijen gelijk met de vier partijen meepraten.

Mevrouw Lahlah (GroenLinks) zegt dank voor die suggestie. Het proces wordt nog uitgewerkt en wanneer overige partijen bij het gesprek komen zal nog een van de gespreksonderwerpen zijn. Zij kan zich bij het samenstellen van een nieuw gemeentebestuur voorstellen een klein akkoord op hoofdlijnen te hebben en vervolgens ruimte te bieden om dat te verrijken. Dat verrijkte akkoord kan men nogmaals met elkaar bespreken en wat dat betreft stopt het daar ook niet bij. Dan blijft men de komende vier jaar continu met elkaar in gesprek. De specifieke invulling van het proces zal zij nog met de raad bespreken. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) begrijpt dat de verrijking pas komt als GroenLinks met de andere drie partijen een akkoord heeft gesloten. Zij vraagt of dat ook geldt voor het maatschappelijke middenveld en de inwoners. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) ziet dat proces zo voor zich en gaat dat nog uitlijnen. Wel is zij al erkentelijk voor de input van vijftien punten van ONS Tilburg. Zij gaat vooral met fracties in gesprek over het akkoord en waar zij dat op onderwerpen verrijkt zou willen zien. De heer Van Aarle (LT) wordt wat ongerust over het hele participatieproces. Hij begrijpt dat de vier partijen de eerste fase ingaan en een akkoord op hoofdlijnen opstellen.

Daarna komen de raad, het maatschappelijke veld en inwoners weer aan zet, die nog slechts enkele ‘spiegeltjes en kraaltjes’ mogen verdelen. In dat verband neemt hij mevrouw Lahlah mee naar het Actieplan inwonersparticipatie. 60% van de mensen is bij de verkiezingen thuisgebleven, omdat zij het gevoel hadden niet betrokken te zijn bij wat er in het gemeentehuis gebeurt. Nu doen de vier partijen hetzelfde: een akkoord opstellen waarna de rest er iets van mag vinden. Zo staat het niet in het actieplan. Daarin staat letterlijk te beginnen met een blanco tekenvel. De stad, de raad en het maatschappelijke middenveld worden meegenomen en leveren input om tot een bestuurlijk akkoord te komen. Zo moet men participeren. Hij vindt het jammer dat de vier partijen daarover nog niet goed hebben nagedacht. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) licht toe dat het initiatiefvoorstel het startsein is voor de nog te voeren inhoudelijke gesprekken tussen de vier partijen. Bij het besturen van de stad hoort ook de kunst van het laveren. Er komt een akkoord op hoofdlijnen dat een soort kompas is dat de grote lijn schetst. Daaraan kan men elkaar vasthouden. Vervolgens worden andere partijen uitgenodigd om het akkoord te verrijken, maar met meer dan ‘spiegeltjes en kraaltjes’. De andere partijen en inwoners worden dus nadrukkelijk betrokken.

De suggestie van de heer Van Aarle over inwonersparticipatie ziet zij als een uitnodiging om op dit punt een bijdrage te leveren. De heer Van Aarle (LT) zegt dat men dat niet zo mag interpreteren. Goed participeren betekent volgens hem met een blanco tekenvel meningen uit de stad

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 15

ophalen en dan pas gaan werken aan een bestuursakkoord. Hij mist de eerste stap in het actieplan. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) vindt de eerste stap de voorliggende verkiezingsuitslag. De heer Van Aarle (LT) is van opvatting dat een verkiezingsuitslag iets anders is dan participeren. Participeren is de stad meenemen in keuzes maken. Hij wil de 60% nietstemmers ook meenemen. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) wil dat doen in de formatie en de Agenda 013. De heer Vriens (50PLUS) zag op de verkiezingsavond al tekenen van samenwerkingsverbanden. GroenLinks en de PvdA zijn al verloofd en om wat tegenwicht te geven aan de linkse richting past de VVD daar perfect in. Hij is teleurgesteld dat 50PLUS überhaupt niet is gevraagd om mee te praten en ook in de antwoorden van de informateur ziet hij nog geen licht aan de horizon. Aanhaken is volgens hem iets heel anders dan meedoen. Hij is benieuwd hoe GroenLinks naar 50PLUS kijkt: vindt GroenLinks 50PLUS te bekrompen in haar programma, is 50PLUS niet sociaal genoeg of te rechts of zijn haar voorwaarden niet acceptabel of standpunten te zwart-wit? Daarop wil hij graag een antwoord. Hij vraagt verder hoe de VVD tegen Wijkevoort aankijkt. Het bevreemdt hem dat de PvdA zo snel toehapte terwijl zij weet hoe de verhoudingen in de vorige periode lagen. Hij wil ook een reactie op hoe de PvdA daarin staat.

De heer Van Stappershoef (VVD) herinnert aan de stap van verkenning, waar vier partijen diverse onderwerpen hebben besproken. Zij hebben gekeken of zij voldoende vertrouwen hebben om de onderhandelingen op de inhoud in te gaan. Daar voelt de VVD voldoende comfort en zij zal op alle onderwerpen met elkaar in gesprek gaan, ook wat betreft Wijkevoort. De heer Çelik (PvdA) spreekt zijn afkeuring uit over de persoonlijke aantijging. De vier partijen gaan verkennen wat de opvattingen zijn. De PvdA voelt voldoende vertrouwen om met elkaar in gesprek te gaan, elkaar beter te leren kennen en in ondertrouw te gaan. De heer Vriens (50PLUS) vraagt hoe de kiezers daarop volgens de PvdA zullen reageren. De heer Van Aarle (LT) vraagt of de bruidsschat volgens de PvdA al bekend is. De heer Çelik (PvdA) wijst erop dat de inhoudelijke gesprekken nog plaatsvinden. Zodra er meer bekend is meldt hij dat aan de raad. De kiezer heeft gesproken en heeft de PvdA laten groeien van 2 naar 3 zetels. De PvdA gaat de onderhandelingen in met haar verkiezingsprogramma. Mevrouw Lahlah (GroenLinks) antwoordt dat er geen enkele blokkade is op geen enkele partij, ook niet op 50PLUS. Zij begrijpt dat dit een periode is waarin het gemoed wellicht nog gevoed en gevormd wordt door teleurstelling. Met elke keuze zullen anderen niet gekozen zijn.

Er zijn andere mogelijkheden dan de klassieke aansluiting bij de coalitie en dat probeert zij met het initiatiefvoorstel te vervatten. Over inhoudelijke onderwerpen zullen partijen met elkaar praten, waarbij zij meegeeft dat het gaat om een betrouwbaar bestuur dat nooit stopt met nadenken. De heer Vriens (50PLUS) is zeer teleurgesteld niet te zijn gevraagd in de tweede of derde ronde, met welke teleurstelling hij zal moeten leven. Mevrouw Couwenberg (CDA) had gehoopt op meer dan twee zetels, maar gaat voor alle CDA-stemmers haar uiterste best doen om zoveel mogelijk uit haar verkiezingsprogramma te realiseren. Doorgaan in een coalitie waarin drie van de vier partijen verloren hebben is niet de beste manier om het signaal van de stad serieus te nemen. Het CDA kiest dus bewust voor de nieuwe rol van de oppositie. Zij wil alleen meebesturen als zij een volwaardige rol kan vervullen en delen uit haar verkiezingsprogramma kan realiseren. Het CDA neemt wel de uitgestoken hand aan om een rol te nemen, mee te denken en mee te bouwen. Zij hoopt te gaan ervaren dat dat kan vanuit de oppositie. Het

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 april 2022

pagina 16

CDA is kritisch maar constructief. Goede voorstellen kunnen altijd op haar steun rekenen. Wat haar betreft is het voorliggende voorstel er een uit die categorie. Zij steunt dat en wenst de formerende partijen heel veel succes. Mevrouw Oostelbos (SP) dient een amendement in: Amendement A 18-1 ‘Formatieproces’ De raad van de gemeente Tilburg in vergadering bijeen op maandag 11 april 2022; wijzigt het besluit behorend bij het raadsvoorstel als volgt: en geven de opdracht aan de heer Joris Bengevoord om, in de hoedanigheid van formateur, leiding te geven aan het formatieproces en de (plv.) griffier ondersteunend te laten zijn tijdens alle besprekingen. Met inachtneming van bovenstaande punten en bij succesvolle afronding hiervan een eindrapportage op te maken waarin de afspraken voor de raadsperiode 2022-2026 zijn vastgelegd. Toelichting: De heer Bengevoord geeft in zijn advies ook aan de kennis en kunde van de griffier te gebruiken bij het vervolgproces. Ons lijkt het goed om het advies dan ook vast te leggen in de opdracht die nu gegeven gaat worden. Daarnaast vinden wij het belangrijk in het kader van de transparantie rondom het formatieproces, dat de griffie vanuit haar onafhankelijke rol de positie van alle raadsleden waarborgt, waarbij wij uiteraard begrip hebben dat gespreksverslagen in deze fase van de besprekingen niet één op één naar buiten kunnen.