2022_11_07 Gemeente Tilburg Gemeenteraad 12819

gemeente Tilburg Verslag van de vijftiende vergadering van de raad Maandag 7 november 2022 Aanvang: 13.00 uur

Agenda

1.

Opening van de vergadering

2.

Vaststellen van de agenda

3.

Vragen en antwoorden Programmabegroting 2023

4.

Sluiting.

AANWEZIG: de heren F.J.C.M. van Aarle en N. Agović, mevrouw A. Aboulkacem, de heren M.J.M. Antens, H.F. van den Berg en O.H.T. Broeders, mevrouw I.M.E.A. Couwenberg, de heer C.J. van Dijk, mevrouw A. Dunning, de heer J.J.V.D.M. van Esch, mevrouw Y.B.A. Heutmekers-Linders, de heren D.J.P. Heuvelmans en P.H.J.M. van den Hoven, mevrouw A.C.M. van Huffel, de heren S.J.A. Jansen, P.M. Janssen en J.M.A. Kokke, mevrouw E. Kostermans, de heren A.J.F. Kramer, P. Kooke, S.M. Koster en F.A.M. Kriellaars, mevrouw P.L.R. Mieris, de heer J.A.C. Molenaar, de dames L.E.C.P.M. Oerlemans en H.W.M. Oostelbos, de heer I.F.J.M. Otten, de dames S.C.M. Schampers, F. Schellekens, E.P.J.M. Smit en K. Sol, de heer R. Spieringhs, mevrouw S. Spinnewijn, de heren N.J.L. van Stappershoef, J.F.M. Sweep en H.C.A.M. van Tilborg, mevrouw A. Vlasveld, de heren M.F.L. Vriens en N. van Wanrooij, mevrouw P. Wijnans, de heren B. Yilmaz en J.M.J. Zieleman en mevrouw A. Zouridis-Veldhoven. VOORZITTER: de heer Th. L.N. Weterings, burgemeester. GRIFFIER: mevrouw N. Kanters, griffier. TEVENS AANWEZIG: de heren M. van Asten, Y. Çelik en H.J. Grashoff, de dames M.T.M. Hendrickx en A. Lahlah en de heer B.W.W. van der Pol, wethouders. AFWEZIG: de heren H.J.M.M. Roels en H.A.J. Smolders. 1. Opening van de vergadering De voorzitter opent de vergadering en heet allen welkom.

Bericht van verhindering is ontvangen van de heren Roels en Smolders. Ook de gemeentesecretaris is door ziekte verhinderd en wordt vervangen door de locosecretaris, de heer Swinkels. De vergadering start dus met 43 raadsleden. Vervolgens verzoekt hij de aanwezigen een moment van bezinning in acht te nemen. 2.

Vaststellen van de agenda

De voorzitter deelt mee dat vandaag naast de Begroting 2023 de najaarsbijstelling van de lopende begroting over 2022 en de uitvoeringsbrief van het college aan de orde zijn. Bij de algemene beschouwingen is de spreektijd vijf minuten per fractie. Er is de mogelijkheid om te interrumperen, ook maximaal vijf minuten per fractie. Antwoorden op interrupties worden niet gerekend tot de spreektijd. Donderdag 10 november a.s. wordt de vergadering hervat. Woordvoering in de algemene beschouwing gebeurt op grootte van fractie, waarbij coalitie- en oppositiefracties na elkaar om en om aan het woord komen. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 1

3.

Vragen en antwoorden Programmabegroting 2023

Mevrouw Kostermans (GroenLinks) merkt op dat het adagium van het coalitieakkoord is: er meer voor elkaar zijn, meer voor elkaar krijgen en meer voor elkaar doen. Daar spreekt een actieve houding uit, een houding van aan de slag, van het doen. Met de grote opgaven centraal en uitvoering voorop, langs die lijnen, beoordeelt GroenLinks nu ook de begroting. Het is een begroting in onzekere tijden, met de oorlog in Oekraïne, een forse inflatie en alle opgaven die de directe leefomgeving raken. In deze maatschappelijke context moet de gemeente goed voorbereid zijn, weloverwogen besluiten nemen en oog hebben voor wat er om haar heen gebeurt, ook omdat de polarisatie sterk is. GroenLinks staat voor een samenleving waarin mensen elkaar steunen. Financieel gezien staat de gemeente er gelukkig goed voor, wat maakt dat de voorliggende begroting zo goed als een op een vertaling is van het akkoord. En tot vreugde van GroenLinks wordt er dan ook fors geïnvesteerd in de grote opgaven, in kansengelijkheid, gezondheid, bestaanszekerheid en inclusie. Evenals in het klimaat, vergroening, cultuur en de kwalitatieve groeisprong die de stad maakt. De actieve houding uit het bestuursakkoord ziet zij terug in het aantal extra fte, want voor uitvoering in een stad op de groei zijn extra handjes nodig.

En daarmee moet het als gemeente gaan lukken om er nog meer te zijn in de wijken, om beter in te spelen op goede ideeën van de inwoners en signalen eerder op te pikken. Deze omslag wordt gemaakt met de gebiedsteams. De gemeente is het aan haar inwoners verplicht dat zij hier de komende periode écht iets van gaan merken. Ook GroenLinks ziet dat veel inwoners het in de stad moeilijk hebben, dat zij hun energierekening of de boodschappen niet kunnen betalen. Deze mensen bereiken en verder helpen is een grote uitdaging voor het gemeentebestuur en de organisatie. Zij ziet dat daaraan hard gewerkt wordt. Dit maakt het stevige bestaanszekerheidsbeleid extra urgent. Het is alle hens aan dek om armoede tegen te gaan. Daarom is zij extra opgelucht dat de versobering van de minimaregelingen van de baan is en dat de Meedoenregeling wordt opgehoogd. Zij vraagt het college met klem om zich te blijven inspannen om mensen ook voor de langere termijn verder helpen met oplossingen op maat. Ook de pilots met de basisbanen en inzet voor een arbeidsmarkt die werkt voor iedereen juicht zij enorm toe. Het momentum hiervoor is nu. Ook de klimaatcrisis en energiearmoede vragen om extra inspanningen voor de lange termijn. Ook deze ambities ziet zij terug in de begroting.

Isoleren, zonnepanelen leggen op bestaande woningen en meer duurzame en betaalbare nieuwbouw plegen scheelt geld en helpt het klimaat. GroenLinks kijkt uit naar de eerste warmteuitvoeringsplannen om wijken van het aardgas te halen en naar de uitwerking van duurzame energieopwekking. Met maar liefst 5 miljoen euro per jaar voor het 013 Parkenplan krijgt groen een volwaardige plek in de stedelijke ontwikkeling met eigenstandige programmering. Mevrouw Oostelbos (SP) las in het Stadsnieuws dat GroenLinks vindt dat forse investeringen in vergroening moeten plaatsvinden om de versteende gebieden binnen de ringbanen aan te pakken. Haar collega Van Ham vroeg daar al meerdere jaren aandacht voor, maar ook voor het vervangen van de Cityring, die de Parkring wordt. In artikel 41-vragen van GroenLinks en D66 las zij dat door de kermis niet zoveel vergroenen mogelijk is. Ook dat heeft de heer Van Ham de afgelopen jaar al aangegeven. Zij vraagt of GroenLinks het belangrijk vindt dat vergroening op de Parkring veel meer uitgebreid wordt dan die nu op tekening staat, de gemeente wellicht meer parkeergarages buiten de ringbanen moet brengen en die wellicht parkeergarages zou moeten afstoten Mevrouw Kostermans (GroenLinks) wijst op het bestuursakkoord waarin staat te kijken naar het Stadsforum en de Parkring, waar er extra kansen zijn om te vergroenen.

De brief van het BMT was in dezelfde lijn en aanleiding voor vragen en past precies bij waar GroenLinks naar toe wil. GroenLinks wil de kermis niet per se weg hebben, maar wel ziet zij extra ambitie op vergroening.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 2

Parkeren is een forse uitdaging. De stad groeit en tegelijkertijd wil men naar een andere manier van duurzame mobiliteit, zeker in de binnenstad. Dat kan door aan de randen van de stad extra parkeergelegenheid te realiseren. Daar wil zij op een slimme manier naar kijken. Mevrouw Couwenberg (CDA) vraagt GroenLinks de zin over de kermis per se niet weg te willen hebben te verduidelijken. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) ziet de waarde van de kermis voor de inwoners en wil die niet weg hebben. Op een slimme manier kan men zowel vergroening en de kermis een plek geven en kan men een stapje meer zetten dan nu in de plannen staat. De heer Van Aarle (LT) sluit zich aan bij de opmerkingen van mevrouw Kostermans over groen, maar wil graag kubieke meters groen in plaats van vierkante meters groen. Hij vraagt of GroenLinks het ermee eens is dat met name de bezoekers vanuit de regio te allen tijde snel en efficiënt naar de binnenstad moeten kunnen komen en op loopafstand van het centrum moeten kunnen parkeren. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) legt uit dat de Centrumring Parkring wordt. Die aanpassing is vooral bedoeld om het doorgaand verkeer weg te krijgen. Mensen kunnen naar de Parkring komen om te parkeren en kunnen vervolgens naar de stand gaan om te shoppen. Met het 013 Parkenplan en een stevige eigenstandige programmering voor vergroening is zij hartstikke blij.

Tegelijkertijd leest zij dat het ingroeipad niet matcht met de ambities. GroenLinks wil en verwacht de komende jaren een stevig resultaat te gaan zien. Zij verzoekt het college het tempo hoog te houden en de financiële ruimte die is afgesproken snel te benutten. Afgesproken is om de laagdrempelige ondersteuning in de eigen buurt of wijk te versterken. Hoe wordt met de nieuwe inkoopstrategie in de zorg en inzet op normaliseren voorkomen dat mensen niet tussen wal en schip belanden zolang dit nog niet in elke wijk op orde is. De vraag aan het college is of het deze zorgen deelt, en wat het hiervoor gaat doen. Nu de gemeente een flink aantal extra medewerkers gaat aannemen is dit wat GroenLinks betreft ook een kans voor meer diversiteit in de organisatie te brengen, ook in de hogere functies. Zij vraagt of het college dit deelt en of het zich hiervoor concreet wil inspannen. Vervolgens gaat zij in op de fysieke doorbraakinitiatieven in Tilburg Noord, waarover al lang wordt gesproken. GroenLinks vraagt het college wanneer er concreet zicht komt op woningbouwplannen daar, zodat wijkbewoners ook kunnen doorstromen. Daarna gaat zij in op het ruimhartige vluchtelingenbeleid. GroenLinks verwacht niet anders van het college dat het ook in 2023 zijn verantwoordelijkheid neemt en betekenis geeft aan het begrip ruimhartig. Wat GroenLinks betreft is dat meer dan voldoen aan de taakstelling.

Ook hier verwacht zij ambitie. Naast deze aandachtspunten kondigt GroenLinks drie moties aan, voor extra aandacht voor mentale gezondheid van jongeren, over een energieadvies voor maatschappelijke instellingen en een motie die zij donderdag nader toelichten. De heer Van den Hoven (LST) heeft even afgewacht of er naast hem ook andere fracties zouden reageren op de opmerking van GroenLinks dat de gemeente er financieel goed voor staat. Hij vraagt GroenLinks te reageren op pagina 267 van de begroting, de geprognosticeerde balans en het EMU-saldo, op basis waarvan men volgens hem niet met droge ogen kan beweren dat de gemeente er goed voor staat, ook gezien de schuldenopbouw. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) heeft de begroting uiteraard goed gelezen en heeft daarin ook andere tabellen gezien, namelijk tabellen waaraan GroenLinks meer waarde hecht. Zij ziet in de begroting dat Tilburg er financieel ontzettend goed voor staat, een enorme vermogenspositie heeft, meer geld van het Rijk heeft gekregen en een incidentele financiële meevaller in 2023 heeft vanwege de TWM-gelden. Er zijn dus enorme mogelijkheden om de reserves te benutten waarvoor ze bedoeld zijn: het creëren van meer groen, kansengelijkheid, stedelijke ontwikkeling en alle andere

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 3

plannen. Daarvoor zijn al die reserves bedoeld. Geld is er namelijk niet om op te potten, maar om te besteden, zodat bewoners kunnen profiteren van een mooie stad. Mevrouw Couwenberg (CDA) wijst erop dat het in het bestuursakkoord ook over een uitvoeringstoets ging. Zij heeft begrepen dat die toets dusdanig was bedoeld dat men realistisch zou kijken of alles wel kon. In geval van te weinig capaciteit en mensen zouden keuzen worden gemaakt en prioriteiten worden gesteld. Zij vraagt of GroenLinks er van overtuigd is dat alle plannen in de begroting met de huidige bezetting ook daadwerkelijk waar te maken zijn. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) stelt dat dat niet met de huidige bezetting kan, zodat meer fte aangenomen moeten worden. De uitvoeringstoets is bedoeld om meer realistisch te kijken hoe plannen te realiseren zijn. Dat betekent reëel ramen en investeringen reëel in de tijd wegzetten. Op de klimaatcrisis moet men ook inzet plegen en daarvoor is de uitvoeringstoets ook bedoeld. De uitvoeringstoets betekent kijken wat er nodig is voor de grote opgaven in de stad en het werk wat er ligt. De toets is daarnaast bedoeld om in de wijken het verschil te maken. Zij sluit haar betoog af met het bedanken van de inwoners en de organisaties voor hun ideeën en hun geleverde inzet tijdens de uitvoeringsdagen. Die smaakten voor haar naar meer en krijgen daarom opvolging.

Het college en ambtelijke organisatie bedankt zij voor hun inzet die zij nu leveren en nog gaan leveren. De heer Van den Hoven (LST) stelt vast dat het een erg slechte tijd is, waar mensen samen uit moeten komen. Vandaag worden fracties geacht iets te melden in het jaarlijkse ritueel van de begrotingsbehandeling. Dat moet in vijf minuten gebeuren en ook is er weinig ruimte voor debat. Gezegd is dat het goede tijden zijn, waar alles in het teken van de burger en doelgroepen staat, niet te vergeten de ouderen. Van de daden van het nieuwe college valt nog niet veel te zeggen. Volgens de teksten met de gekende kretologie komt het allemaal voor elkaar, maar helaas is de praktijk vaak anders. De LST zal daarnaar kritisch maar constructief kijken en waar nodig de vinger op de zere plek leggen. Geen vertrouwen in de politiek bleek bij de opkomst op 16 maart jl. 60% van de kiezers kwam niet. Een goed voorbeeld van hoe het niet moet was recent weer aan de orde. Het vertrouwen keert bijvoorbeeld niet terug als men bewoners van Biezenmortel overvalt met het voornemen voor een opvangcentrum binnen het kleine dorpscentrum. Van het warme gevoel om bij Tilburg te gaan horen is daarom volgens hem niet veel meer over. Voor de LST is mouwen opstropen en aan de slag gaan veel meer van toepassing.

Zingende wethouders en een praatsessie onder leiding van Splinter Chabot deden bij de LST de wenkbrauwen fronsen. Met die Splinter komen de Tilburgers namelijk niet door de winter. Hij vraagt wat die flauwekulsessie heeft gekost. Een pas op de plaats maken is zijn motto en waar het kan het beschikbare geld goed besteden, evenals niet te veel subsidies aan bevriende culturele instellingen en/of personen toekennen. Hij hoopt dat de wethouder Financiën beter op de schatkist zal letten, een pijnpunt waarvoor de LST al jaren aandacht vraagt. Het kan niet zo zijn dat alleen de LST constateert dat geld als water wordt uitgegeven, men is naar zijn mening aan het potverteren. De heer Zieleman (D66) vraagt hoe de LST haar rol zelf ziet om de opkomst bij verkiezingen te verhogen als zij spreekt over subsidies verlenen aan vermeende bevriende culturele instellingen. De heer Van den Hoven (LST) reageert dat de LST met de voeten in de klei staat en de Tilburgers spreekt. De LST spreekt daarbij de taal van de Tilburgers en begrijpt wat zij bedoelen. Tijdens ontmoetingen hoort hij ontzettend vaak de opmerkingen ‘ze doen toch wat ze willen’ en ‘ze luisteren niet naar ons’. Hij probeert te vertalen wat er in de stad leeft en wordt gezegd. Dat D66 dat niet bevalt snapt hij soms wel, maar het is volgens hem wel de werkelijkheid.

De LST probeert wel constructief mee te werken om dat signaal in de raadzaal te krijgen en daarmee werkelijk iets te doen, zodat Tilburgers er ook daadwerkelijk wat aan hebben.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 4

Hij hoopt dat de wethouder Financiën goed op de schatkist let en naar de begroting kijkt. Het kan volgens hem niet zo zijn dat alleen de LST daarvoor jaarlijks aandacht vraagt. De uitgaven zijn veel groter dan de inkomsten, wat anderen ook zorgen zou moeten baren. De LST denkt zelfs dat een aantal raadsleden dat niets interesseert. De heer Van Aarle (LT) vindt het een insinuatie dat gemeentelijke financiën de andere raadsleden dan de LST niets zou interesseren. In slechte tijden is het juist nu het moment om de stad te steunen en extra te investeren, zoals het college doet. Het zou een verkeerd signaal zijn om nu te gaan bezuinigen, waartoe de LST oproept. Hij vraagt of de heer Van den Hoven dat met hem eens is. De heer Van den Hoven (LST) wil het geld daar besteden waar het echt nodig is. De heer Zieleman (D66) laat weten dat BDO jaarlijks onafhankelijk beoordeelt hoe goed de gemeente er financieel voor staat. Vorige week had de Auditcommissie met de accountant een super goede sessie over de begroting, hoe de gemeente er financieel voor staat en waar de uitdagingen liggen. De LST heeft geen vertegenwoordiger in de Auditcommissie afgevaardigd waar het goede gesprek over de financiën kan worden aangegaan. Hij vraagt echter de LST om wel constructief dat gesprek aan te gaan. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) stelt dat geld een middel is en geen doel op zich.

Zij hoort de LST nauwelijks inhoudelijk het debat voeren en hoe de heer Van den Hoven daarnaar kijkt. De heer Van den Hoven (LST) pakt die handreiking van de heer Zieleman op en wil constructief meedenken, maar dan moet de LST wel de kans krijgen, wat haar vaak wordt ontnomen. De LST heeft veelvuldig aangegeven hoe zij de middelen wil inzetten en het mes wil zetten in kunst en cultuur. Het geld wil de LST echt aan Tilburgers besteden en zijn fractie is duidelijk geweest wat zij wil voor de stad. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) constateert dat de LST met snijden in cultuur niet aangeeft wat zij wil. De LST wil meer doen voor de stad en de wijken. De begroting maakt een omslag naar meer wijkgericht werken. Er komen gebiedsteams om meer in wijken zichtbaar te zijn, wat de LST altijd als belangrijk punt heeft aangedragen. Daarover gaat nu het debat en de LST is welkom om daarover suggesties te doen en daaraan op een constructieve manier een bijdrage te leveren. De heer Van den Hoven (LST) staat vooraan om met goede ideeën mee te doen. Er zijn altijd veel goede bedoelingen bij aanvang van een collegeperiode, maar aan het einde van de rit is vaak te concluderen dat de bedoelingen goed waren, maar de uitvoering te wensen overlaat. Met de uitvoeringsbrieven is de LST best content, maar die neemt zij niet zomaar voor waarheid aan. Waar nodig kan men op de steun van de LST rekenen.

Ouderenzorg is een groot speerpunt van de LST. Op dit moment zal een accountant zeggen dat de begroting balanstechnisch helemaal klopt. De begroting is ook een doorkijk naar vijf jaar, waarbij hij zich zorgen maakt over 2024. De LST waarschuwt al jaren, maar wordt helaas niet gehoord en blijft aandringen op alert zijn op de financiële toekomst van Tilburg. Vanaf nu groeit de schuldenberg explosief, in 2024 naar maar liefst naar 711 miljoen euro. Het college geeft in korte tijd maar liefst 414 miljoen euro meer uit dan er binnenkomt. De heer Van Stappershoef (VVD) ziet de netto schuldquote inderdaad oplopen en de solvabiliteitsratio iets dalen, maar die blijven nog wel onder de doorvoor geldende VNG-normen. Afgesproken is daarover binnenkort met elkaar te spreken. De LST krijgt ook de kans om over financieel duurzaam beleid te voeren. Hij vraagt welke keuzen de LST maakt die de andere fracties niet maken, afgezien van het korten op kunst en cultuur. De heer Van den Hoven (LST) is opgegroeid met de regel alleen uit te kunnen geven wat men heeft. Bij investeringen kan men ook schulden aangaan, maar die moeten binnen proporties blijven. Een schuldenopbouw van 414 miljoen euro staat hij niet voor. Op elk terrein kijkt hij of het een onsje minder kan. Bij armoedebestrijding of inwoners helpen zou hij de aanleg van een Parkring later of niet doen. Hij kijkt eerst

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 5

naar de Tilburger, omdat een ontevreden Tilburger slecht is voor de stad, de politiek en iedereen. Voor de oppositie is het een taak om te benoemen wat er pijnlijk fout gaat. De Tilburgers moeten lijdzaam toezien hoe het college ruim 30 miljoen euro aan kunst en cultuursubsidies spendeert, wat volgens de LST veel te veel is. Het college zet in op zonneweides en windenergie. Het is volgens hem heel onnozel om te denken dat je daarmee de gigantische vraag naar energie oplost. Hij benadrukt aan de zijde van het college te staan als het gaat om goede plannen en ideeën in deze moeilijke tijden. Het moet allemaal in het teken staan van de burgers, zodat zij begrijpen wat de gemeente doet om door de enorme crisis te komen. Dan komt er wellicht weer vertrouwen in de gemeente. De LST zal met moties komen op de gepaste momenten in de raadsperiode. De heer Zieleman (D66) noemt de inzet van D66 voor het komende jaar duidelijk: juist in onzekere tijden de koers vasthouden en de blik richten op de toekomst. De afgelopen weken heeft hij van veel kanten gehoord hoe bijzonder de voorliggende begroting is. Het is goed om hier kort bij stil te staan. Ten eerste is de financiële uitgangspositie heel anders dan in de afgelopen jaren. Door een fors hogere uitkering van het Rijk is de incidentele financiële ruimte in de komende jaren ook fors.

In lijn met het akkoord worden fondsen gevormd voor stevige investeringen in grote langjarige opgaven zoals stedelijke ontwikkeling, klimaat en kansengelijkheid. In totaal voor bijna 150 miljoen euro. Dit is verstandig en slim financieel beleid. D66 is zeer tevreden hiermee al jaren de grootste gezonde gemeente van Nederland te zijn op het gebied van financiën. Hij is zeer tevreden om hiermee succesvolle koers van de afgelopen jaren kunnen versnellen. Ten tweede is deze begroting, om met de woorden van de accountant in de vergadering van de Auditcommissie te spreken “de meest onzekere begroting van de afgelopen paar decennia.” Het gaat om onzekerheden als hoge inflatie, hoge energieprijzen, een krappe arbeidsmarkt, jojo-beleid van het Rijk, stikstof en een mogelijke economische recessie. Kortom, de voorliggende begroting is anders dan die van de afgelopen jaren. Het is goed om zich hiervan bewust te zijn en vanuit dit perspectief vooruit te kijken. Er ligt er een ambitieuze begroting met aandacht voor de noden van vandaag en investeringen voor het Tilburg van morgen. D66 steunt de lijn om te doen wat nodig is als maatregelen van het Rijk onvoldoende zijn voor kwetsbare huishoudens, instellingen, ondernemers en verenigingen. De heer Van Aarle (LT) vraagt wat D66 doet aan het voorkomen van het jojo-beleid van het kabinet.

De heer Zieleman (D66) zal lokale zaken bij het Rijk zeker onder de aandacht brengen. De heer Van den Hoven (LST) vraagt of D66 de schuld van 711 miljoen euro in 2024 geen zorgen baart. De heer Zieleman (D66) stelt dat de gemeente de toekomstige lasten moet kunnen dragen, zodat het exploitatiesaldo positief moet zijn. Dat is langjarig het geval. Dat betekent dat in de toekomst aflossingen en rente op schulden kunnen worden betaald. Tegenover de schuldenopbouw staat ook een opbouw van activa. De gemeente pleegt geen Russisch roulette, vanwege investering in langjarige opgaven. Hij is trots op de ruimhartige inzet van Tilburg voor medemensen op de vlucht, van binnen en buiten Europa. Tilburg is en blijft een sociale en inclusieve stad. Daar staat D66 pal voor. Hij is blij met de forse impulsen in onder andere kansengelijkheid en gezondheid, met de in totaal 1 miljoen euro per jaar voor het verbeteren van de levenskwaliteit van ouderen. Die zijn hard nodig door de dubbele vergrijzing. Het zijn allemaal voorbeelden van een stad die zich voorbereidt op het Tilburg van morgen. Mevrouw Oostelbos (SP) leest in het Stadsnieuws dat D66 geld wil uitgeven aan kwetsbare inwoners die een extra duwtje in de rug wordt gegeven. Is dat de energietoeslag voor inkomens tot 130% van het wettelijk sociaal minimum of wil D66

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 6

nog iets meer doen voor kwetsbare inwoners? In juni vroeg de SP daar al om en toen werd gezegd te wachten op landelijk beleid. Zij vraagt waarom er steeds onduidelijkheid is over een schoolontbijt voor kinderen die het moeilijk hebben. De heer Zieleman (D66) stelt dat D66 wil inzetten op een schoolontbijt in wijken waar dat nodig is, maar dat is niet overal nodig. Volgens hem stond ook in de lokaal educatieve agenda een schoolontbijt. De versobering op de minimaregeling wordt teruggedraaid, de Meedoenregeling wordt geïndexeerd. De energietoeslag is beschikbaar voor mensen met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum en is ook beschikbaar voor studenten. Al jaren is bekend dat Tilburg een superinclusieve stad is. De SP-wethouder kijkt trots naar Tilburg over hoe goed het is georganiseerd. Mevrouw Oostelbos (SP) vindt 130 kinderen een te klein bereik wat betreft het schoolontbijt en wil daarop meer inzet zien. De heer Zieleman (D66) stelt dat mevrouw Oostelbos D66 daarbij aan haar zijde vindt. Tilburg zit in de lift en ontwikkelt zich positief, D66 wil dat voortzetten. Daarom is hij blij met de forse investeringen in stedelijke ontwikkeling en woningbouw via het fonds voor stedelijke ontwikkeling. D66 pleit al jaren voor meer gemeentelijke regie en kwaliteit in de stedelijke ontwikkeling.

Het is goed dat er nu een uitvoeringsprogramma omgevingskwaliteit wordt opgesteld. In dit verband is hij blij dat er na een motie van D66 middelen worden vrijgemaakt voor het realiseren van een torenspits met lichtkunst op de Sacramentskerk aan de Ringbaan Oost. Soms zijn het die kleine dingen die de omgevingskwaliteit enorm ophogen en Tilburg op de kaart zetten. Al met al worden er dus goede stappen gezet. Hetzelfde geldt voor de extra investeringen in de energietransitie, de vergroening van stad en wijken en in een circulaire en duurzame economie. D66 staat bekend als een partij met een groot hart voor kunst en cultuur. D66 wil Tilburg als stad van makers versterken. In 2023 wordt er 1,6 miljoen euro extra uitgetrokken voor onder andere meer kunst in de openbare ruimte, atelierruimte en cultuurcoaches. En er worden middelen vrijgemaakt voor de doorontwikkeling van het Mommerskwartier, het Textielmuseum en het Textiellab. Een gebied waar textielverleden en -heden, erfgoed en innovatie samenkomen. Wat D66 betreft wordt het Museumkwartier na onder andere de Piushaven, de Spoorzone en het Stadsforum de volgende gebiedsontwikkeling waar heel Nederland met bewondering naar kijkt. D66 wil vooruit met Tilburg, de volgende stap zetten. Tilburg nog sterker en mooier maken. Dit vraagt met lef te blijven besturen en durven investeren.

Er is oog voor wat kwetsbaar is en investeren in het omhoog stuwen van Tilburg als geheel. Dit is van groot belang in een samenleving die steeds meer lijkt te polariseren en waar complottheorieën de samenleving ondermijnen en intimidatie en bedreigingen tegen politici toenemen. D66 wil daarom oproepen Tilburg hiertegen te beschermen, hier zich tegen uitspreken en niet normaal maken wat niet normaal is. Hij wil laten zorgen dat iedereen het positieve verhaal van Tilburg kan beleven. Mevrouw Couwenberg (CDA) reageert op de woorden de stad met lef te willen besturen, die haar aanspreken. Als men lef heeft durft men namelijk keuzen te maken. Men kan niet het hele bestuursakkoord vertalen in plannen met de beperkte hoeveelheid medewerkers. Bij met lef besturen maakt men niet alleen verlanglijstjes maar ook keuzes. Zij vraagt waar de keuzes in de begroting staan. De heer Zieleman (D66) vindt een belangrijke keuze om te investeren in de ambtelijke organisatie. Tilburg groeit en de komende begroting heeft een omvang van 1,1 miljard euro. Tilburg is de zevende stad van het land. De uitvoeringstoets is in het bestuursakkoord opgenomen. Hij ziet juist dat in de begroting naar de uitvoeringstoets wordt gewezen in relatie tot het ophogen van de ambtelijke capaciteit.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 7

Gezegd is veel extra woningen te willen bouwen, waarbij de keuze is 30 fte extra te investeren in de stedelijke ontwikkeling. Tilburg is juist ambitieus en wil de koers en het tempo vasthouden. Mevrouw Couwenberg (CDA) wilde juist weten wat D66 niet wil doen als niet alles kan in 2023, wat uit de uitvoeringstoets blijkt. Zij vraagt of D66 ervoor staat alles te hebben gerealiseerd in 2023 wat in de begroting staat. De heer Zieleman (D66) heeft de uitvoeringstoetsresultaten niet gezien en wil juist wel investeren en een stap extra zetten. Het reëel ramen wordt realistischer ingeregeld, bijvoorbeeld bij onderwijshuisvesting. Er worden stappen gezet, maar er is een kritische vinger aan de pols nodig om het nog beter te doen. Niet meer alle investeringen worden in het eerste jaar gepland en dat gebeurt realistischer in de tijd. De heer Van den Hoven (LST) wijst erop dat de LST niet overal tegen is, omdat zij het Dröge-gebouw via een motie bij het Mommerskwartier heeft laten voegen. Hij informeert of D66 keuzes wil maken als zijnde een pas op de plaats, teneinde te kijken of er allemaal zoveel moet gebeuren. De LST is het eens met de oproep en het betoog van D66 tegen polarisatie. Daar ligt een taak voor de raad: begrijpelijke besluiten nemen die uit te leggen zijn aan de stad. Nu is er nog heel veel niet uit te leggen, wat onvrede veroorzaakt.

De heer Zieleman (D66) wil zich samen inzetten tegen polarisatie en complottheorieën. Het is heel goed dat de LST zich voor het Mommerskwartier inzet. De B5-steden zijn enorm aan het investeren. Tilburg zou daarbij niet achter moeten blijven en daarom vindt hij dat de goede keuzes worden gemaakt. D66 staat achter het investeren in de begroting. De heer Van Tilborg (50PLUS) bedankt de ambtelijke organisatie voor het snel beantwoorden van vragen. Vervolgens brengt hij een spreuk naar voren: “oordelen is gemakkelijk, begrijpen is een grotere uitdaging.” Het vraagt om inlevingsvermogen, compassie en het verlangen om de ander in zijn geheel te zien. Met het lezen van de Programmabegroting 2023, de uitvoeringsbrieven en de najaarbijstelling heeft 50PLUS geprobeerd om er ook zo naar te kijken. De volgende zaken vallen 50PLUS op. De integrale ouderenaanpak is duidelijk vermeld. De gemeente gaat interen op het eigen vermogen, gaat een lening aan van 156 miljoen euro en breidt maar liefst met ruim 80 fte uit, zo’n 6 miljoen euro. De gemeente is ambitieus, verbindend, daadkrachtig en vernieuwend. 50PLUS is natuurlijk ontzettend blij dat het project Ggoud verder wordt gecontinueerd en dat er voor de komende vier jaren geld voor gereserveerd wordt. Ook bij de andere partijen is de noodzaak om op de vergrijzing te anticiperen doorgedrongen. Daar is hij erg content mee.

Het wordt misschien ook tijd een ouderenambassadeur te benoemen in de stad. Het is dus fijn dat er zoveel aandacht voor Ggoud is. De vraag is wel waarom er geen structureel geld is, dus maar vier jaar lang 600.000 euro. De vergrijzing zal pas in 2040 zijn top hebben bereikt en niet als deze bestuursperiode afloopt. 50PLUS is blij dat Ggoud ook wijkgericht zal worden ingezet. Men moet van een verzorgingsstaat naar een verzorgingsstraat komen. In Ggoud mist hij de aandacht voor wonen. Wellicht zou men via een experiment tegen de landelijke stroom in moeten onderzoeken of een nieuwe vorm van wonen te ontwikkelen is voor jong en oud, gekoppeld met professionele zorg en gebruikmakend van de modernste technologieën. Daarover kondigt hij een motie aan. Door gestegen bouwkosten, hoge rente, een huurplafond en stikstofbeperkingen geeft woningbouwcorporatie Tiwos aan in 2023 maar 850 woningen te kunnen bouwen in plaats van de gewenste 1.050. Hij vraagt wat daaraan nog te doen is. Vallen kan veel ellende veroorzaken voor iedereen, maar met name voor kwetsbaren en ouderen. Geluk kan zo maar wegvallen door vallen, het kost de maatschappij een hoop geld, er is veel zorg voor nodig. Daaraan zou iets moeten gebeuren. De criminaliteit in de stad neemt helaas nog steeds toe. Het gaat dan met name om geweldsdelicten. Je veilig voelen in je huis, in je omgeving en op straat is cruciaal

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 8

voor je gevoel van “thuis” voelen in de stad. Hij vraagt wat het college gaat doen om de toename van de geweldsdelicten aan te pakken. 50PLUS zag dat het college heeft besloten om het opleggen van boetes bij hufterig gedrag uit de begroting te schrappen, omdat het zo moeilijk te handhaven is. Het lijkt hem juist goed om dit geld te laten staan om te voorkomen dat er een uitstraling is dat de gemeente niets aan hufterig gedrag wil doen. Hij zal een amendement hierover indienen. Fietsers zijn kwetsbare verkeersdeelnemers. Een diversiteit aan rotondes in de stad doet daar ook geen goed aan. Ook de snelheidsverschillen op de fietspaden wordt steeds groter. Et zijn ook steeds meer flitsbezorgers, grote bakfietsen en koeriers op de fietspaden te zien. In de toekomst komen daar mogelijk nog steps en andere lichte elektrische voertuigen bij. Hij vraagt hoe het college naar de verkeersveiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers kijkt en wat gaat het daaraan gaat doen. Ten opzichte van de wijken en dorpen gaat er wederom veel geld naar de binnenstad en het centrum, ondanks beloftes dat er meer geïnvesteerd zou gaan worden in de overige stadsdelen. 50PLUS vindt dat jammer en ervaart dat als een gemiste kans. 50PLUS is vervolgens blij dat er voor het Reeshof cultuurcentrum projectleider is gevonden. De vraag is wel of versnelling mogelijk is. Er komt een soort culturele pas voor jongeren.

Dat noemt hij goed initiatief en hij wil weten of ook is nagedacht over een pas voor ouderen en kwetsbaren in de stad. De aandacht voor discriminatie moet niet verslappen en daarvoor moet men alert blijven. Volgend jaar is het 150 jaar geleden dat de slavernij is afgeschaft. 50PLUS heeft begrepen dat de regering haar excuses gaat aanbieden voor het slavernijverleden. De vraag is of de gemeente Tilburg ook nog iets gaat doen aan die herdenking in de zomer 2023. Ten slotte wil 50PLUS nogmaals aangeven blij te zijn met de aandacht die ouderen krijgen in de programmabegroting en in de uitvoeringsbrieven. Hij heeft vertrouwen dat het college en de wethouders de juiste stappen zetten. Hij wil zorgen dat de Tilburgers lang jong zijn, zodat ze maar kort oud hoeven te zijn. De heer Van den Hoven (LST) informeert naar het standpunt van 50PLUS over optreden tegen hufterig gedrag. De heer Van Tilborg (50PLUS) is tegen het wegstrepen van 300.000 euro tegen aanpak/verbaliseren van hufterig gedrag. Als men dat doet zou men het gevoel geven dat hufterig gedrag is toegestaan, maar dat zou men altijd moeten aanpakken. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) deelt de urgentie van het belang van meer woningen voor ouderen en jongeren, waartoe in de begroting 40 fte wordt opgenomen. Zij vraagt hoe 50PLUS dat verenigt met het kritisch zijn op het aannemen van extra mensen.

Bij het aannemen van meer mensen kan het een kans zijn om de diversiteit in de gemeentelijke organisatie te verhogen. De heer Van Tilborg (50PLUS) mist in de programmabegroting de toevoeging van zorg bij woningen. Hij is kritisch ten aanzien van het uitbreiden van fte. Zelden wordt er echter gekeken wat er minder kan gebeuren, waardoor er minder personeel nodig zou zijn. Hij wil daarom kritisch kijken of het op andere punten minder kan en of zaken niet meer kunnen gebeuren. Hij is wel voorstander van het in dienst nemen van een diversiteit aan personeel, bijvoorbeeld ook ouderen. De heer Van Stappershoef (VVD) stelt dat de LST niet het alleenrecht heeft op het echter contact hebben met inwoners en met haar voeten in de klein te staan. De VVD spreekt ook dagelijks met ondernemers en inwoners om te kijken wat er te doen is om de stad verder te brengen. Het is een bijzondere tijd van onzekerheid, stijgende energiekosten, hoge inflatie, wantrouwen in de overheid en de politiek en oorlog. In de begroting zouden inwoners resultaten moeten kunnen zien. De VVD ziet veel mooie resultaten in de begroting, namelijk voor de portemonnee van de inwoners, voor woningbouw, de openbare ruimte en een veilig en bruisend Tilburg. Er wordt hard gewerkt en dat wil hij doorzetten, zoals het werken aan lage woonlasten van inwoners.

Er wordt ook goed op de portemonnee van de gemeente gepast, waarbij is afgesproken met

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 9

elkaar in gesprek te gaan over solvabiliteit en de netto schuldquote. Gevraagd wordt wanneer dat zal gebeuren. Op het woningbouwprogramma moet volgens hem echt een versnelling komen. Mevrouw Couwenberg (CDA) meent dat het een beetje te laat is om grenzen te stellen, omdat de VVD bij het vaststellen van het coalitieakkoord al heeft toegestaan dat de gemeentelijke schuldquote tot 79% gaat stijgen. De heer Van Stappershoef (VVD) wil dat gesprek alsnog aangaan, omdat de netto schuldquote voor de jaren 2025 en 2026 ten opzichte van vorig jaar niet is veranderd. In deze fase worden geen extra schulden aangegaan, zodat dat gesprek dus goed kan worden gevoerd. De heer Van den Hoven (LST) stelt vast dat aan ozb 1 miljoen euro meer wordt opgehaald en de rioolbelasting fors omhoog gaat. De landelijke VVD zorgt in januari a.s. voor een btw-heffing op energie van 21% in plaats van 9%. Hij vraagt wat de lokale VVD gaat doen om de hogere btw-heffing op energie weg te krijgen. Ook meent hij dat in de begroting sprake is van een niet op de lange termijn realistisch rentepercentage. De heer Van Stappershoef (VVD) stelt dat de gemeentelijke financiële positie rooskleurig is, wat is aangetoond met feiten. Hij heeft ook contact met de landelijke VVD-fractie en kaart daar continu aan te kijken naar de financiën van de gemeenten.

Ook is hij evenals de Auditcommissie kritisch op de rente en wat die betekent voor de begroting. Hij is dus van mening dat het woningbouwprogramma moet versnellen en is blij met het fonds stedelijke ontwikkeling, dat daaraan kan bijdragen. Spreker informeert hoe het staat met de versnelling van het woningbouwprogramma, met name als het gaat om betaalbare koopwoningen. De VVD kondigt hierover een motie aan. De gemeente werkt aan een schone en nette openbare ruimte en de VVD is blij met de extra 4,5 miljoen euro voor onderhoud, temeer omdat inwoners de vervuiling in de buurt beoordeelden met een 5,7. Het is dus goed hiervan werk te maken. Wat de VVD betreft mag er extra aandacht naar de veiligheid op bedrijventerreinen gaan en zij dient daarover eveneens een motie in. Ook is hij blij met de extra aandacht voor handhaving op straatintimidatie, wat bovenop de taken van de handhavers komt, die getraind worden. Hij informeert wat dat voor de aanpak betekent en of er voldoende handhavers zijn, gezien de inzet op vuurwerk en illegale bijplaatsingen van afval. Daarom wil hij de burgemeester aan de bel laten trekken als het aantal handhavers niet meer toereikend is. De heer Van Aarle (LT) trekt nu aan de bel bij de VVD over handhavers en de capaciteit daarvan. De woonoverlast in de stad is met maar liefst 71% gestegen, wat ook de grootste ergernis van inwoners is.

Hij vraagt wat de VVD doet om die overlast specifiek aan te pakken. De heer Van Stappershoef (VVD) memoreert dat de woonoverlast gedurende de coronaperiode enorm is gestegen. Deels ligt de verantwoordelijkheid daarvoor bij de mensen zelf. Als de gemeente om handhaving wordt gevraagd moet er daarvoor capaciteit zijn. In de vorige periode heeft de raad met de burgemeester afgesproken dat die aan de bel trekt als de handhavingscapaciteit nog niet toereikend is. Dat is tot nu toe niet gebeurd. Die afspraak wil hij ook voor deze raadsperiode maken. De heer Van Aarle (LT) merkt op dat dat antwoord bij hem irritatie oproept. In het verslag over toezicht en handhaving over 2021 staat namelijk expliciet dat er voor handhaving niet voldoende capaciteit is. De heer Van den Hoven (LST) hoort vaak van mensen in de stad dat zij geen aangifte of meldingen doen, omdat het toch geen zin heeft en vraagt wat het coalitiepartij VVD beweegt om te zeggen dat criminaliteit en overlast aanpak behoeven. De heer Van Stappershoef (VVD) onderschrijft die hartenkreet als VVDvertegenwoordiger volledig. Er zijn legio mogelijkheden waar de VVD achter staat en waar hij nu tijdens de begrotingsbehandeling zelfs nog aandacht voor vraagt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 10

De heer Van den Hoven (LST) vraagt waarom dat geluid dat dan weinig terugkomt in het coalitieakkoord. De heer Van Stappershoef (VVD) steunt die oproep volledig en heeft in de coalitieonderhandelingen vol ingezet op veiligheid, zoals het tegengaan mensenhandel, ondermijning en cybercriminaliteit. De VVD zal alle mogelijkheden aangrijpen om veiligheid te versterken. Vandaar dat hij er ook nu weer aandacht voor vraagt. Er wordt gewerkt aan een bruisend en sportief Tilburg door werk te maken van het MOB-complex als serieuze evenementenlocatie en door meer geld beschikbaar te stellen voor evenementen, Team Tilburg en het topsportfonds. Hij informeert naar hoe het loopt met dat fonds en of dat succesvol is. Mevrouw Oostelbos (SP) vraagt of de VVD ook als de SP denkt over sociale woningbouw, waar er wachtlijsten zijn. Zij wijst erop dat Tilburg momenteel jaarlijks al 450 evenementen kent en vraagt of evenementen nog meer stimulans en geld behoeven, temeer omdat sommige ervan voor behoorlijk wat overlast zorgen. De heer Van Stappershoef (VVD) merkt op dat over sociale woningbouw een percentage van 35 in het coalitieakkoord is opgenomen. Daarnaar is een enorme vraag, evenals naar betaalbare koopwoningen en duurdere koopwoningen. Hij vraagt daarom extra aandacht voor betaalbare/goedkope koopwoningen.

450 is een hoog aantal evenementen, waarvan hij er probeert zo nu en dan enige te bezoeken. Het gaat niet alleen over de kwantiteit, maar ook over de kwaliteit van evenementen. Het gaat ook om structureel body geven daaraan. Voor het beperken van overlast door evenementen zijn er kaders. Dat hoort ook bij een bruisende stad. Hij vraagt zich af of alle mooie plannen echt waar te maken zijn. Uitvoering staat voorop. Het geld is het beste te besteden aan dingen die te realiseren zijn. Daarom vraagt hij wanneer de uitvoeringstoets gereed is en of die te gebruiken zal zijn, zodat resultaat behaald wordt. Een tweede zorg is dat iedereen kan meedoen. Bedrijven hebben behoefte aan personeel en hij vraagt wanneer mensen in hun portemonnee voelen dat ze werken. Mevrouw Oostelbos (SP) citeert enkele mensen die zij heeft gesproken: “In de bijstand, ben je straatarm”. “Ik zit niet op bijstandsniveau toch kom ik steeds moeilijker rond, hopelijk gaan mijn schoenen en winterjas nog even mee”. “Ik ben gestopt met turnen, omdat ik zag dat de contributie voor mijn moeder te duur werd, maar ook het vervoer naar wedstrijden werd onbetaalbaar.” Deze mensen had zij graag uitgenodigd voor de uitvoeringsdagen. Zij zijn tenslotte de ervaringsdeskundigen. Spreekster vraagt zich af of deze mensen wel zichtbaar zijn of dat ze behoren tot de onzichtbaren in de gemeente.

Er zit helaas veel schaamte bij mensen die leven in armoede. Daarnaast hebben zij misschien ook geen tijd om naar evenementen te gaan, omdat zij druk zijn met overleven in plaats van leven. Het kabinet geeft aan dat het aantal kinderen dat opgroeit in armoede de komende vier jaar zal halveren. Landelijk groeit 7% van de kinderen op in armoede en in Tilburg is dat zelfs 10%, zo’n 4.600 kinderen. De vraag is wat de gemeente Tilburg daartegen doet en wat de ambitie van het college op armoede is. Zij vraagt zich af waar in de begroting te zien is dat het college zich extra gaat inzetten om het aantal kinderen dat opgroeit in armoede te halveren. Op papier heeft het college prachtige ideeën, maar de vraag is hoe het in de praktijk gaat. De route naar meer bestaanszekerheid is een aantal jaren terug ingezet door wethouder Lahlah. Er zou maatwerk komen om mensen te activeren en daardoor onafhankelijk te worden van minimaregelingen. Eerst werd er een bezuiniging doorgevoerd op die minimaregelingen. Wat haar betreft was dat absoluut de verkeerde volgorde. Minder mensen mochten meedoen aan de Meedoenregeling De bijdrage van de gemeente Tilburg aan de collectieve ziektekostenverzekering werd verlaagd. Ook werd de individuele inkomenstoeslag verlaagd. Er zou maatwerk komen.

Zij informeert welk aantal gesprekken er nu zijn gevoerd en of iedereen die in de bijstand zit nu een klantregisseur heeft. Spreekster verneemt dat veel contact via de

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 11

app verloopt en sommige mensen een keer per half jaar contact hebben, enkel wanneer ze het zelf aangeven. Er zijn wisselende verhalen of mensen bij maatwerk elke opleiding kunnen gaan volgen die hen perspectief op een baan geeft. De Mensstrajecten zouden op zijn. Mensen hebben het steeds moeilijker en vragen zich af hoe zij met hun inkomen het eind van de maand halen. Het is ook moeilijk, want de kosten van energie, boodschappen en ook de huur zijn fors gestegen. Daardoor is het aantal mensen dat op dit moment hulp nodig heeft alleen maar toegenomen. Vandaar dat de SP vindt dat er nu iets moet gebeuren en daartoe roept zij op met een aantal maatregelen die de SP heeft verzameld in een Tilburgs noodplan. Wat haar betreft moet de alarmbel nu rinkelen. Dat mensen het moeilijk hebben is onder andere te zien bij de voedselbank waar het aantal klanten toeneemt. Daaraan is ook iets te doen. Zij hoort de wethouder Financiën al jaren zeggen dat Tilburg een financieel heel gezonde gemeente is. Dat kan men nu laten zien, nu zoveel Tilburgers dat nodig hebben. Het gaat om onzichtbaren zichtbaar maken. Het is bijna Sinterklaastijd, dus de wethouder zou een mijter op zijn hoofd moeten zetten en gaan uitdelen aan de mensen die het nodig hebben.

De inkomensgrens voor de minimaregelingen kan stijgen, sporten voor kinderen kan gratis worden, de inkomensgrens voor minimaregelingen kan stijgen, de verduurzaming van slecht geïsoleerde woningen kan versnellen, niemand hoeft te worden afgesloten van gas en elektra of zijn huis te worden uitgezet omdat hij of zij de woonlasten niet meer kan betalen. Men kan inzetten op het verminderen van armoede bij kinderen en ruimhartig zijn met vergoedingen medische kosten en tandartskosten vanuit de bijzondere bijstand. Zij wil samenredzaamheid in plaats van zelfredzaamheid voorop laten staan. De heer Van den Hoven (LST) maakt zich ook zorgen over de door mevrouw Oostelbos genoemde punten en wil weten hoe de SP die wil gaan betalen, bijvoorbeeld door op andere zaken een pas op de plaats te maken. Hij is het eens met haar betoog over armoedebestrijding en het helpen van Tilburgers. Mevrouw Oostelbos (SP) wil financiering daarvan regelen door andere politieke keuzen dan in de begroting te maken. In haar moties en amendementen staat de financiering ook aangegeven. Tot slot wil zij nog iets zeggen over de muzikale aspiraties van het college. De collegeleden zongen samen met de stadshoogleraar een lied over krapte op de arbeidsmarkt.

Zij zou hen willen vragen het repertoire te wijzigen en daartoe graag een suggestie doen, namelijk het lied “Ik ben nergens goed voor” van de Nederlandse popgroep De Dijk te zingen. Dat lied begint namelijk met “Ik heb geen cent te makken” Dat is nu net het probleem van veel Tilburgers. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) is van mening dat mevrouw Oostelbos terecht aandacht vraagt voor armoede in Tilburg en de voorbeelden die zij aanhaalde hoorde zijzelf ook. Met het akkoord en met de begroting is er volgens haar oog voor de problematiek. De versobering van de minimaregelingen is teruggedraaid en de Meedoenregeling is opgehoogd. Het nieuwe stevige bestaanszekerheidsbeleid krijgt verder vorm. Zij vraagt of ook mevrouw Oostelbos die zaken in de begroting terugziet. Mevrouw Oostelbos (SP) ziet natuurlijk dat er ook oplossingen gevonden voor armoede in de begroting, maar voor haar is dat echt niet voldoende. Twee jaar geleden is er nog bezuinigd op de Meedoenregeling, toen de inkomensgrens daarvoor van 130% naar 120% van het wettelijk sociaal minimum is gegaan. Maatwerkoplossingen duren haar veel te lang. Na twee jaar zijn er mensen die nog steeds geen maatwerk hebben. Vanuit maatwerk zouden mensen onafhankelijk moeten zijn van minimaregelingen, maar zij zijn nog steeds blij om een beroep te kunnen doen op een minimaregeling.

Mevrouw Kostermans (GroenLinks) weet niet wat de stand van zaken is bij huisbezoeken en erkent dat minimaregelingen voor een bepaalde groep nodig zijn om te zorgen dat mensen niet door het ijs zakken. De groep boven 120% van het wettelijk sociaal minimum is heel divers. Daarom wordt gekeken wat mensen nodig

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 12

hebben, omdat generieke maatregelen niet iedereen verder helpen. Het lukt wellicht nog niet om iedereen te bereiken, maar de inspanningen zijn er wel om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Zij hoopt dat mevrouw Oostelbos dat ook ziet. Mevrouw Oostelbos (SP) zou liever zien dat de inkomensgrens weer omhoog wordt getrokken naar 130% van het wettelijk sociaal minimum. Juist tussen 120% en 130% van het wettelijk sociaal minimum zitten werkende armen met een baan die graag willen meedoen, maar dat niet kunnen omdat ze de kosten daarvan niet kunnen opbrengen. De heer Jansen (PvdA) brengt naar voren dat het voor hem de eerste keer is dat hij de raad toespreekt bij de algemene beschouwingen. Maar ook voor de PvdA is het een bijzonder moment. Voor het eerst sinds 2014 mag de PvdA weer spreken als coalitiepartij en medeopsteller van het akkoord en de begroting. En dat voelt als een extra grote verantwoordelijkheid. De begroting is zeer omvangrijk, 276 pagina’s. Op het gebied van kansengelijkheid en arbeidsmarkt breekt er een volgende fase aan. Tilburg werkt toe naar een rijke schooldag, met sport, cultuur en de juiste aandacht en begeleiding voor ieder kind. Met extra investeringen in onderwijs, met name in de peutervoorziening en de basisscholen. En met forse investeringen in het arbeidsmarktbeleid. De persoonlijke aanpak van de klantregisseurs wordt structureel geborgd.

Zowel de investeringen in kansengelijkheid als in de arbeidsmarkt zijn erop gericht iedereen mee te laten doen. Kinderen en volwassenen worden echt gezien en worden vanuit hun talenten en mogelijkheden aangesproken. De PvdA ondersteunt deze koers van harte. Bij bestaanszekerheid zijn eindelijk de door de PvdA zo verfoeide bezuinigingen op de armoederegelingen van tafel. De toenemende armoede in de stad laat zien dat dit besluit niet meer dan logisch is. De Meedoenregeling wordt verhoogd naar 135 euro en jaarlijks geïndexeerd, zodat mensen die het nodig hebben kunnen blijven meedoen in de stad. Mevrouw Oostelbos (SP) vraagt of de PvdA haar amendement steunt over het verhogen van de inkomensgrens naar 130% van het wettelijk sociaal minimum voor minimaregelingen. De heer Jansen (PvdA) heeft juist een motie ingediend over het op de juiste manier met de juiste regelingen de juiste doelgroepen bereiken. Dat kan betekenen dat bepaalde regelingen breder of smaller getrokken moet worden. De PvdA mist samenhang van ondersteunende regelingen, waardoor men door de bomen het bos niet ziet. Daarover wil hij juist het gesprek aangaan en nagaan welke doelgroepen daarvoor in aanmerking kunnen komen. Mevrouw Oostelbos (SP) vindt het mooi dat de PvdA kijkt naar het overkoepelende beeld, maar wijst erop dat er ondertussen mensen zijn die het moeilijk hebben.

Zij wil daarom weten wanneer dat beeld duidelijk is. De heer Jansen (PvdA) heeft in zijn motie staan daarover in 2023 helderheid te hebben. De SP staat in haar moties soms structuur- of beleidswijzigingen voor, zoals zaken naar de bijzondere bijstand overhevelen. Hij weet echter niet of dat de oplossing van het probleem is. Over het doel zijn de PvdA en de SP het eens, maar het is belangrijk daarvoor het juiste middel te vinden. De PvdA is nog niet overtuigd dat het middel dat de SP voorstaat de doelgroep echt verder helpt. Daarom wil de PvdA zoeken naar middelen die passen bij het doel dat raadsbreed wordt onderschreven, zoals het schoolontbijt voor kinderen die thuis niet ontbijten. De heer Van den Hoven (LST) maakt zich ook zorgen over de thema’s waarover de SP en de PvdA het hebben, maar is ook bezorgd over de verborgen armoede, vanwege schaamte. Hij vraagt hoe de PvdA daartegenaan kijkt. De heer Jansen (PvdA) erkent dat de schaamte breed aanwezig is bij mensen die in armoede leven. Een van de grootste successen zou het zijn dat mensen zich ergens melden om uit de armoede te komen. De PvdA staat voor mensen die in verborgen armoede leven. Extra maatregelen zijn niet altijd de oplossing. Daarom is het het beste te doen wat nodig is om mensen uit de armoede te halen in plaats van te

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 13

schieten in een reflex naar ander beleid, een andere structuur of extra maatregelen. Daarom wil de PvdA precies doen wat nodig is. Het klimaatfonds kan voortaan worden ingezet om de energiearmoede in de stad te bestrijden. Zeker in deze tijden van energiecrisis is dat keihard nodig. Sinds het opstellen van het akkoord en de begroting is er echter veel gebeurd in de wereld en daardoor ook in Tilburg. De energiearmoede is extreem toegenomen. Wat de PvdA betreft moet er daarom nog een tandje bij ten aanzien van de bestrijding hiervan. Daarover dient de PvdA ook een motie in. Bij wonen is het percentage te bouwen betaalbare woningen bijna verdubbeld, van 20% naar 35%. Het huurteam, dat misstanden aanpakt zodat mensen fijn en veilig kunnen wonen, wordt structureel doorgezet. De aanpak van leegstand mag wat de PvdA betreft steviger. Het is tijdens deze wooncrisis niet te verkopen dat honderden woningen en panden nog altijd leeg staan in de stad. De PvdA staat bovendien voor de uitgaven in de begroting die samenhangen met allerlei doelgroepen die op het woondossier de aandacht nodig hebben. In Tilburg ontvangt iedereen een dak boven het hoofd.

Dat betekent doorgaan met de 24-uurs winteropvang, de intensieve begeleiding van dak- en thuislozen, de uitbreiding van het aantal plekken beschermd wonen en het vervolgen van de inspanningen in de richting van asielzoekers, statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne. Hij spreekt expliciet de wens uit dat alle partijen in de raad weg blijven van stigmatiserende of polariserende communicatie-uitingen in de richting van deze groepen. Tilburg moet fatsoenlijk en gastvrij blijven. Naast deze inhoudelijke onderwerpen staat hij stil bij enkele veranderingen in de werkwijze die in deze begroting terugkomen. Het wijkgericht werken vormt voortaan de basis van handelen. Voor het eerst spreekt een college uit dat de wijk het uitgangspunt is en pas als het moet er op centraal niveau wordt georganiseerd. Dat is een beweging die hij niet alleen ondersteunt, maar van harte toejuicht. In de PACTwijken is te zien dat het kan en werkt. Toegankelijk, nabij, benaderbaar en vanuit vertrouwen. Een doorvertaling naar de hele stad is naar zijn mening nu nodig. Hij hoort ook graag van de wethouder wat er op dit punt gaat gebeuren. Naast de investeringen voor het wijkgericht werken is de PvdA trots op de investeringen in lokale democratie. De lage opkomst bij de verkiezingen is niet te accepteren. De extra middelen kunnen zeker ook gebruikt worden om basisscholen te ontvangen op het stadhuis.

De ambitie is elk kind in Tilburg eenmaal een stap te laten zetten over de drempels van het stadhuis. De PvdA is bovendien blij dat ook de ombudsfunctie nu onomwonden is opgenomen als nieuw beleid. Ook dat laagdrempelige aanspreekpunt kan het vertrouwen van inwoners mogelijk herwinnen. Maar de raad staat ook zelf aan de lat. Men zou elkaar daarom moeten blijven spreken over de hoeveelheid tijd die de gemeente besteedt in de wijken. Verder is hij trots dat de gemeentelijke organisatie met deze begroting substantieel steviger wordt. Dat moet ook om de stevige ambities van het college uit te kunnen voeren. Hij is blij met bijvoorbeeld de extra buurtsportmedewerkers, de cultuurcoaches, de medewerkers handhaving en toezicht in het sociaal domein en bij wonen en de coördinatoren van het Taalhuis. Al deze functies worden nu structureel ingebed. Hij zal de ontwikkeling van de organisatie blijven volgen, want hij krijgt nog altijd signalen van een hoge werkdruk en maakt zich daar zorgen over. De PvdA ziet deze investering in structureel extra medewerkers als een grote stap vooruit. De PvdA is trots op deze begroting. De heer Van den Hoven (LST) viel het op dat het standpunten van de PvdA over bepaalde zaken wijzigden nadat zij tot de coalitie was toegetreden, wat volgens hem leidt tot het verdwijnen van vertrouwen uit de politiek.

De heer Jansen (PvdA) denkt dat de politiek en de democratie zijn gebaat bij de manier van werken in Nederland. Een onderdeel daarvan is uitdragen waarvoor een partij staat, wat de PvdA ook doet. Vervolgens moet men met elkaar aan tafel gaan waar partijen elkaar kunnen vinden, zodat er een stabiel stadsbestuur te vormen is. Daarbij zijn bewoners volgens hem het meest gebaat. Daarbij halen partijen iets binnen, maar zij leveren ook iets in. De PvdA heeft bijvoorbeeld op Wijkevoort iets ingeleverd.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 7 november 2022

pagina 14

Mevrouw Vlasveld (PvdD) begint haar betoog met een stuk tekst uit het nummer ‘Groter dan ik’ van Froukje. Het nummer beschrijft de zorgen van de jonge generatie over de klimaatverandering met de bijbehorende gevolgen. Maar het spreekt ook van hoop die zij wil uitspreken: “Ik wil een toekomst; ik wil een verhaal en niet voor mezelf maar voor ons allemaal; ik wil zien in vijftig tinten groen; ik wil graag denken en durven en doen.” In een tijd van crises lijkt het zo makkelijk om aan symptoombestrijding te doen. Maar de Partij voor de Dieren wil het probleem bij de bron aanpakken. Daar is naar haar mening niets zweverigs aan. Daarom wil zij alle aanwezigen deelgenoot maken van wat haar visie is op het Tilburg van de toekomst. De basis van het Tilburg van de toekomst is een andere economische visie. Een écht circulaire economie waar er genoeg is voor iedereen zonder de aarde te beschadigen. Een voorbeeld hiervan is de donuteconomie van econome Kate Raworth. De binnencirkel van de donut biedt genoeg, zodat alle Tilburgers mee kunnen doen aan de samenleving. Daar staat een buitencirkel tegenover die de draagkracht van de aarde bewaakt. Door niet meer mee te doen aan het sprookje van oneindige economische groei komt er ruimte voor de zaken in het leven die er echt toe doen: welzijn, compassie, verbinding, zingeving en vrijheid.

De heer Zieleman (D66) wil ook gaan voor de circulaire economie, waarvoor het nodig is ruimte te maken voor bedrijven die bijvoorbeeld hun productie vanuit het buitenland terug willen halen, waardoor de ketens kleiner worden en de circulaire economie is te reduceren. Zijn oprechte vraag is hoe de Partij voor de Dieren dat ziet, omdat er ook bestaande bedrijven zijn die deze ruimte nu innemen. Mevrouw Vlasveld (PvdD) denkt dat het grote verschil is dat de Partij voor de Dieren denkt dat de circulaire economie niet thuishoort in een kapitalistisch bestel. Zij is het eens met wat de heer Zieleman zegt. Als je ervoor kiest die verandering door te voeren zou je dat niet moeten zien als een middel om meer economische groen te vergaren, maar als een manier om in een cirkel met grondstoffen om te gaan. De heer Zieleman (D66) vraagt hoe de Partij voor de Dieren dan de ruimte concreet wil faciliteren voor bedrijven die hun productie willen terughalen om circulair te gaan produceren. Mevrouw Vlasveld (PvdD) denkt dat er dan andere bedrijven verdwijnen, die geen onderdeel meer kunnen uitmaken van de circulaire economie. Voor de bedrijven, waarvan men vindt dat die passen binnen de circulaire economie, is dan weer wel plaats. Het is een kwestie van keuzen maken. Nederland is een westers land met gunstige geografische ligging.

Daardoor raakt de klimaatverandering het land bijvoorbeeld minder. Hier hoeven mensen niet te vechten om schoon drinkwater en schone lucht. Zij leven in relatieve rijkdom met een relatief goede gezondheid. Men hoeft niet bang te zijn voor natuurrampen, in ieder geval tot op heden... De afgelopen jaren hebben overstromingen, hittestress en zoönose deze comfortabele positie doen wankelen. Mensen hebben meer dan ooit tevoren geleerd dat de mens afhankelijk is van zijn omgeving, van de natuur, gezondheid, veiligheid en welzijn. Men is er niet alleen van afhankelijk, men is er onderdeel van. Dat besef is helaas nog niet bij iedereen doorgedrongen, zelfs niet na een wereldwijde pandemie. In een ideale wereld leven mensen in harmonie samen met hun omgeving. Door hun leefomgeving niet aan te passen aan zichzelf, maar andersom. En in die leefomgeving horen ook de dieren. De heer Van Stappershoef (VVD) duizelt het nog allemaal een beetje vraagt zich af hoe dit alles aan ondernemers wordt uitgelegd, welke keuzes men gaat maken en hoe dat er concreet uit gaat zien. Ondernemers werken kneiterhard en dragen bij, zodat de raad nu over 1,1 miljard euro kan bepalen wat wordt gedaan met maatschappelijke voorzieningen. Nu zegt de Partij voor de Dieren dat sommige bedrijven maar gewoon moeten verdwijnen. Hoe gaat zij dat doen en hoe ziet zij dat voor zich?